✍️:بهرام رحمانی

امروز شنبه ٨ فروردین ١٤٠٥-28 مارس 2026؛ بیست و نهمین روز جنگ است. امروز حملات به مراکز نظامی، آبادان، اصفهان، تبریز، زنجان، مناطق مختلف تهران، وزارت دفاع، مرکز فضایی، بروجرد، شیراز، اطراف نیروگاه اتمی بوشهر و … صورت گرفت.

بیست ونه روز پس از آغاز جنگ اسرائیل و ایالات متحد آمریکا علیه ایران، حملات موشکی و پهپادی تهران به کشورهای منطقه گسترش یافته و دامنه درگیری از خلیج فارس تا عراق و اسرائیل کشیده شده است. هم‌زمان، حوثی‌های یمن نیز برای نخستین‌بار از زمان آغاز این جنگ، شلیک یک موشک بالستیکی به‌سوی اسرائیل را تایید کرده‌اند.

دست‌کم ۱۲ نظامی آمریکایی در جریان حمله به پایگاه نظامی پرنس سلطان عربستان، به‌شدت زخمی شدند. حال نظامیان مجروح شده از «بسیار وخیم تا وخیم» گزارش شده است. بنابر گزارش‌ها، در جریان این حمله پهپادی و موشکی، هم‌چنین به هواپیماهای سوخت‌رسان در این پایگاه آسیب وارد شده است.

استیو ویتکاف، نماینده ویژه دونالد ترامپ، ابراز امیدواری کرده که ظرف چند روز آینده با نمایندگان ایران دیدار و گفت‌و‌گو کند. این در حالی است که روز جمعه با حملات هوایی به تاسیسات فولاد و چند مرکز هسته‌ای ایران، فرمانده هوا و فضا سپاه در اظهاراتی تهدیدآمیز گفت: «معادله دیگر چشم در برابر چشم نخواهد بود، منتظر باشید.»

هم‌زمان، فرستاده ویژه آمریکا ابراز امیدواری کرده که گفت‌و‌گوهایی با ایران در روزهای آینده برگزار شود، هرچند تهران بارها اعلام کرده که قصد مذاکره با واشنگتن را ندارد. قیمت نفت برنت به بیش از ۱۱۲ دلار در هر بشکه رسیده و اختلال در تردد کشتی‌ها در تنگه هرمز نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی را افزایش داده است.

گزارش‌ها از تهران حاکی از حملات شدید هوایی و وقوع چندین انفجار در نقاط مختلف پایتخت و حومه آن است. وب‌سایت جماران، شنبه از شنیده شدن صدای انفجارها در شرق، شمال شرق و غرب تهران از حوالی ساعت ۹ شب خبر داد و نوشت حملات دست‌کم تا سی دقیقه پس از آن ادامه داشته است.

هم‌چنین ویدئوهایی از انفجار شدید در شرق و شمال شرق تهران در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

خبرگزاری فرانسه نیز به نقل از خبرنگار خود در تهران نوشت انفجارهای شدیدی پایتخت کشور را لرزاند. این خبرگزاری اعلام کرد صدای انفجارها چندین دقیقه در مرکز تهران به گوش می‌رسید ولی مشخص نیست چه نقاطی هدف قرار گرفتند.

*وب سایت نورنیوز، بر اساس اطلاعات اولیه، صداهای مهیبی در مناطق ۱، ۴، ۹ و ۱۸ پایتخت شنیده شده است. جزئیات اولیه از مناطق به شرح زیر است:

*منطقه ۱: شهرک شهید محلاتی‌(اطراف مقبره شهدای شهرک)، دارآباد‌(بالاتر از بیمارستان محک) و پاسداران‌(حوالی نوبنیاد).منطقه ۴: بزرگراه رسالت‌(اطراف دانشگاه علم و صنعت)

*منطقه ۹: حوالی فرودگاه مهرآباد.منطقه ۱۸: شادآباد، هم‌چنین دو اصابت در خیابان هفده شهریور و خیابان کلاهدوز گزارش شده است.

*ترامپ: ایران باید پیش از توافق، تنگه هرمز را باز کند. ترامپ تنگه هرمز را «تنگه ترامپ» خواند

*یوهان واده‌فول، وزیر خارجه آلمان اعلام کرد که در چارچوب تلاش‌ها برای پایان دادن به جنگ ایران، مقدمات یک دیدار مستقیم میان نمایندگان ایالات متحده آمریکا و جمهوری اسلامی در حال انجام است.

*وزیران خارجه کشورهای گروه ۷ روز جمعه هفتم فروردین–۲۷ مارس ۲۰۲۶، در بیانیه‌ای مشترک که در نشست فرانسه صادر شد، خواستار توقف فوری حملاتبه غیرنظامیان و زیرساخت‌های غیرنظامی در جنگ علیه ایران شدند.

*روبیو: انتظار داریم عملیات علیه ایران طی چند هفته به پایان برسد.

*آژانس بین‌المللی انرژی اتمی آژانس در واکنش بمباران تاسیسات اتمی در یزد: «افزایشی در سطح تشعشعات خارج از محل گزارش نشده است.»

*سخنگوی کمیسیون امنیت ملی مجلس جمهوری اسلامی: «عضویت ایران در معاهده ان‌پی‌تی بی‌معناست.»

*جمهوری اسلامی ایران می‌گوید به محوطه نیروگاه اتمی بوشهر حمله شده است. بنا به گزارش‌های اولیه، هیچ‌گونه خسارت جانی، مالی یا فنی در پی نداشت.

*حملات موشکی و پهپادی ایران به عمان، امارات، عربستان، بحرین و کویت.

ارتش اسرائیل: با ۵۰ جنگنده ۳ منطقه از ایران بمباران شد

ارتش اسرائیل صبح روز شنبه ۸ فروردین–۲۸ مارس، در کانال تلگرام خود اعلام کرد در عملیاتی گسترده با مشارکت بیش از ۵۰ فروند جنگنده، اهدافی در سه منطقه از ایران از جمله کارخانه‌های برنامه سلاح هسته‌ای و سایت‌های تولید تسلیحات مورد حمله قرار گرفته است.

این اهداف به‌طور هم‌زمان با کارخانه آب سنگین اراک که یکی از زیرساخت‌های کلیدی برای تولید پلوتونیوم مورد استفاده در سلاح هسته‌ای به‌شمار می‌رفت و همچنین یک کارخانه تولید مواد منفجره در یزد که در فرایند غنی‌سازی اورانیوم کاربرد دارد، هدف قرار گرفتند.

طبق داده‌های ارتش اسرائیل، حمله جنگنده‌ها در سه موج و طی چند ساعت انجام شده است. در چارچوب این عملیات کارخانه‌های مرکزی برنامه سلاح هسته‌ای در اراک و یزد و هم‌چنین سایت‌های تولید ابزار و ادوات جنگی نیروهای جمهوری اسلامی هدف قرار گرفتند.

ارتش اسرائیل، هم‌چنین گفته است یک مجموعه صنایع نظامی که برای تولید انواع مختلف سلاح‌ها استفاده می‌شد، سایتی وابسته به وزارت دفاع ایران برای تولید و توسعه مواد منفجره پیشرفته که منبع تامین سلاح برای «گروه‌های تروریستی رژیم، از جمله سازمان‌های حماس و حزب‌الله بود» و سایتی برای تولید قطعات موشک‌های بالستیک و موشک‌های پدافند هوایی هدف قرار گرفته‌اند.

اسرائیل پس از این حملات اعلام کرده است توانمندی‌های ایران در برنامه موشک‌های بالستیک و هم‌چنین در برنامه سلاح هسته‌ای به شدت آسیب دیده است.

رسانه‌های داخل ایران از حمله «ایالات متحده و اسرائیل به دانشگاه علم و صنعت» خبر دادند عکس: Atta Kenare/AFP/Getty Images

رسانه‌های داخل ایران از حمله «ایالات متحده و اسرائیل به دانشگاه علم و صنعت» خبر دادند

بنابهگفتهاین رسانه‌ها، این حادثه روز شنبه ۸ فروردین–۲۸ مارس، رخ داده است. بر اساس گزارش‌ها، هدف این حملات مرکز تحقیقات ماهواره‌ای این دانشگاه بوده و بر اساس ویدیوهای منتشرشده، دانشکده علوم پایه نیز آسیب دیده است.

خبرگزاری فارس، نزدیک به سپاه پاسداران نیز در همین رابطه در کانال تلگرام خود به نقل از روابط عمومی دانشگاه علم و صنعت این خبر را تائید کرده و نوشته است که ساختمان‌های پژوهشی و آموزشی این دانشگاه خسارت دیده‌اند.

طبق گزارش فارس، اصابت پرتابه «هیچ‌گونه تلفات جانی در پی نداشته است.»

دانشگاه علم و صنعت ایران هم «حمله به مراکز علمی و دانشگاهی را مغایر با اصول انسانی و خلاف قوانین بین‌المللی» دانسته و به شدت آن را محکوم کرده است.

با این حال، در شبکه‌های اجتماعی گزارش‌هایی منتشر شده که ادعا می‌کنند هدف از این حمله هوایی «محل اختفای افرادی» در ساختمان دانشگاه علم و صنعت بوده است.

گفت‌وگوی تلفنی یک‌ساعته نخست‌وزیر پاکستان با پزشکیان

شبکه خبری سی‌ان‌ان و خبرگزاری رویترز گزارش دادند شهباز شریف، نخست‌وزیر پاکستان در تماس تلفنی با مسعود پزشکیان رییس‌ دولت جمهوری اسلامی، حدود یک ساعت رایزنی کرده است.

پاکستان قصد دارد وزرای خارجه عربستان سعودی، ترکیه و مصر را برای گفت‌وگو و رایزنی درباره جنگ آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی میزبانی کند.

وزارت امور خارجه پاکستان اعلام کرده است که در جریان یک تبادل‌نظر دو روزه، «بحث‌های عمیقی درباره مجموعه‌ای از موضوعات، از جمله تلاش‌ها برای کاهش تنش‌ها در منطقه» انجام خواهد شد.

پاکستان پیش‌تر خود را به‌عنوان محل احتمالی برای برگزاری نشست مذاکرات میان ایران و ایالات متحده معرفی کرده بود.

مسعود پزشکیان، رdیس‌ دولت جمهوری اسلامی، تلاش‌های دیپلماتیک پاکستان را تحسین و تاکید کرده است که برای امکان گفت‌وگو و میانجی‌گری در این درگیری، «ایجاد اعتماد ضروری است.»

پاکستان کشوری است که هم با آمریکا و هم با جمهوری اسلامی مناسبات بسار خوبی دارد و برخی کارشناسان بر این باورند که این کشور، از ظرفیت میانجی‌گری میان ایران و آمریکا برخوردار است. طرح ۱۵ ماده‌ای ایالات متحده برای پایان دادن به جنگ جاری هم از طریق این کشور به ایران ارسال شده است.

تصاویر از انفجارهای بعدازظهر شنبه در نقاط مختلف تهران

موج تازه حملات در تهران و یزد؛ گزارش‌ها از انفجار در آزادی، مهرآباد، سوهانک، لویزان و مینی‌سیتی

بر اساس گزارش‌های رسیده از ساعتی پیش، تهران و چند شهر دیگر بار دیگر هدف موج تازه‌ای از حملات قرار گرفته‌اند و همزمان از یزد نیز خبرهایی از حملات شدید مخابره شده است.

منابع محلی می‌گویند شدت انفجارها در برخی نقاط پایتخت به‌حدی بوده که صدای آن در چند محله به‌طور همزمان شنیده شده است.

در غرب تهران، حوالی آزادی و مهرآباد، ساعت ۱۳:۱۵ به وقت تهران گزارش انفجار و حمله هوایی ایالات متحده آمریکا و ارتش اسرائیل منتشر شده است. شاهدان محلی از شنیده شدن صدای انفجار و دیده شدن آثار حمله در این محدوده خبر داده‌اند.

در شمال تهران نیز از ساعت ۱۳:۱۲ گزارش‌هایی از محدوده سوهانک منتشر شده و تنها چند دقیقه بعد، ساعت ۱۳:۱۴، از محله لتیان و مینی‌سیتی نیز گزارش انفجار دریافت شده است. بر اساس این گزارش‌ها، چند نقطه در شمال و شمال‌شرق تهران تقریباً به‌صورت هم‌زمان دچار وضعیت انفجار شده‌اند.

هم‌چنین از محدوده لویزان یک صدای انفجار شدید گزارش شده و تصاویری از این منطقه نیز برای ما ارسال شده است. هم‌زمان منابع محلی از غرب تهران نیز تصاویر تازه‌ای فرستاده‌اند که نشان می‌دهد موج حملات امروز بخش‌های مختلف پایتخت را درگیر کرده است.

دیگر گزارش‌های دریافتی حاکی است که هم‌چنان نقاط مختلفی در تهران هدف حملات هوایی قرار گرفته‌اند و صدای انفجار در بخش‌های مختلف پایتخت شنیده می‌شود.

ساکنان محلی و شاهدان عینی گزارش کرده‌اند که مناطق جنت‌آباد مرکزی، مهرآباد، شهرزیبا، تهرانپارس و بلوار دریا از جمله نقاطی هستند که زیر حمله قرار دارند. شدت انفجارها در برخی از این مناطق بالا گزارش شده و هم‌زمان صدای پرواز جنگنده‌ها نیز شنیده می‌شود.

جزئیات بیش‌تری از میزان خسارات یا اهداف دقیق هنوز منتشر نشده و اطلاعات تکمیلی در حال جمع‌آوری است.

در کنار تهران، گزارش‌ها حاکی از حملات شدید در یزد نیز هست. هنوز جزئیات کامل از اهداف مورد اصابت و میزان خسارات منتشر نشده، اما حجم گزارش‌های رسیده نشان می‌دهد که یزد نیز در این موج تازه حملات به‌شدت درگیر شده است.

این گزارش بر پایه اطلاعات و تصاویر ارسالی شهروندان تنظیم شده و با روشن‌تر شدن ابعاد حملات، جزئیات تکمیلی منتشر خواهد شد.

خط تولید فولاد خوزستان

رسانه وابسته به سپاه: خیابان سهروردی، شهرک محلاتی و اتوبان ارتش، شنبه هدف حمله قرار گرفتند

خبرگزاری فارس، وابسته به سپاه پاسداران گزارش داد که از صبح شنبه، چندین حمله به تهران انجام شده است. بنا بر این گزارش، اهدافی در بوستان یاس فاطمی، حوالی خیابان سهروردی، شهرک محلاتی و اتوبان ارتش، حوالی بلوار قائم هدف قرار گرفت‌اند.

این رسانه وابسته به سپاه هم‌چنین اعلام کرد که بامداد شنبه نیز چند انفجار در شهرک محلاتی رخ داده بود.

حملات شدید سحرگاهی و وقوع انفجارهای مهیب در تهران و دیگر نقاط ایران

از حدود نیمه‌شب و بامداد شنبه ۸ فروردین-28 مارس، گزارش‌های متعددی از وقوع انفجارها و تحرکات نظامی در چندین شهر ایران منتشر شد؛ رخدادهایی که تا ساعات اولیه صبح ادامه یافت.

حوالی ساعت ۴۰ دقیقه بامداد، در اصفهان صدای انفجار در جنوب‌غرب شهر همراه با پرواز جنگنده‌ها شنیده شد. کمی بعد، در مناطق شرقی این شهر نیز انفجارهایی موجب لرزش ساختمان‌ها شد. گفته می‌شود محل انفجار مهیب در اصفهان، پادگان گروه ۴۴ توپخانه ارتش بوده است.

از بروجن و سفیددشت نیز خبرهایی از وقوع انفجار و اعزام نیروهای امدادی منتشر شد.

از حدود ساعت یک بامداد تهران به کانون اصلی حوادث تبدیل شد. در فاصله کوتاهی، ساکنان مناطق مختلف از جمله پونک، جنت‌آباد، شهرقدس، امیرآباد و شرق تهران از شنیده شدن صدای جنگنده‌ها و چندین انفجار پیاپی خبر دادند. دست‌کم پنج انفجار در محدوده هروی گزارش شد که ظاهرا با قطع برق در برخی مناطق همراه بوده است. سپس انفجارها به نقاط مختلف پایتخت از جمله پاسداران، نارمک، مهرآباد، چیتگر و فردوس غرب گسترش یافت و پدافند هوایی در شرق تهران نیز فعال شد. در همین زمان، گزارش شد یک پست برق در شهرک شهید محلاتی هدف حمله قرار گرفته است.

هم‌زمان، در شهرهای اطراف تهران از جمله هشتگرد، کرج و آبیک نیز چندین انفجار ثبت شد. در کاشان نیز از حدود ساعت یک و نیم تا یک و ۴۰ دقیقه، ابتدا صدای جنگنده‌ها و سپس چند انفجار پیاپی شنیده شد.

از حوالی ساعت ۲، موج تازه‌ای از حملات آغاز شد. در تهران بار دیگر چندین انفجار در نقاط مختلف رخ داد و یک نقطه در محدوده شهرک غرب هدف اصابت قرار گرفت.

هم‌زمان، در اندیمشک و دماوند نیز گزارش‌هایی از انفجار یا پرواز جنگنده‌ها منتشر شد. در حدود ساعت ۲ و نیم، نور آتش در محدوده دانشگاه علوم و تحقیقات تهران مشاهده شد.

نزدیک ساعت ۳، موج دیگری از انفجارها در کرج، به‌ویژه در گوهردشت و مهرشهر رخ داد و در تهران نیز انفجار شدیدی در حوالی مهرآباد باعث لرزش ساختمان‌ها در اکباتان شد. در همین زمان، گزارش‌هایی از فعالیت پدافند در مشهد و انفجار در بروجرد منتشر شد که به گفته شاهدان، به تخریب یک ساختمان مسکونی انجامید.

با آغاز صبح، تحرکات نظامی ادامه یافت. از حوالی ساعت ۶، ساکنان شیراز از شنیده شدن انفجارهای شدید خبر دادند. در اصفهان و به‌ویژه شهرضا نیز از ساعت ۶ و ۲۰ دقیقه به بعد، چندین حمله به یک پایگاه نظامی گزارش شد که با عبور جنگنده‌ها همراه بود. هم‌چنین گزارش‌هایی از پرتاب موشک از یزد و پرواز گسترده جنگنده‌ها در آسمان اصفهان منتشر شد. در مجموع، این حملات سحرگاهی شهرهای متعددی از جمله تهران، کرج، اصفهان، شیراز، کاشان، شهرضا، زنجان، کرمانشاه، اندیمشک، هشتگرد، نظرآباد آبیک و قزوین را دربر گرفت و تا ساعات اولیه صبح ادامه داشت.

این اطلاعات و برخی تصاویر و ویدئوهای همراه آن‌ها از زبان شاهدان در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده است.

دود ناشی از انفجار در شهرک غرب تهران – عکس از شبکه‌های اجتماعی

قالیباف و ذوالقدر، چه کسی با آمریکا مذاکره می‌کند؟

نام دو «محمدباقر» تکرار می‌شود؛ قالیباف، چهره سیاسی، و ذوالقدر، مرد امنیت. امادرساختارجمهوریاسلامی،برایمذاکرهباآمریکاچگونهتصمیم‌گیریمی‌شودوچهکسانیپشتآنقراردارند؟

با بالا گرفتن جنگ و هم‌زمان با افزایش گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال مذاکره میان تهران و واشنگتن، نشانه‌هایی از تحرکات سیاسی و امنیتی در ایران دیده می‌شود که می‌تواند مسیر هرگونه گفت‌وگو و توافق احتمالی را تعیین کند.

در همین حال، مقام‌های آمریکایی نیز از ابهام درباره طرف مذاکره در تهران سخن گفته‌اند. به گزارش آکسیوس، مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، به همتایان خود در گروه ۷ اعلام کرده که هنوز مشخص نیست چه کسی در ایران تصمیم‌گیرنده نهایی است. او هم‌چنین تاکید کرده که ارتباط با مقام‌های ایرانی از طریق میانجی‌ها ادامه دارد، اما به دلیل محدودیت‌های امنیتی، روند تبادل پیام‌ها با دشواری و کندی همراه است.

در همین گزارش آمده است که دو مقام در تهران تمایل به مذاکره دارند، اما برای هرگونه پیشرفت نیازمند تایید رهبر جمهوری اسلامی هستند.

هم‌زمان، یک مقام دولت آمریکا به آکسیوس گفته است: «اگر ایرانی‌ها نتوانند با جی‌دی ونس به توافق برسند، با هیچ کس دیگر نمی‌توانند. او بهترین گزینه‌ای است که می‌توانند به دست آورند.»

در چنین شرایطی، بار دیگر این پرسش مطرح شده که در تهران چه کسی اختیار مذاکره را در دست دارد.

در جمهوری اسلامی، مذاکره با آمریکا هیچ‌گاه صرفا یک موضوع دیپلماتیک نبوده است. این پرونده همیشه در نقطه‌ای میان امنیت، سیاست و بقای نظام تعریف شده است.

به همین دلیل، وقتی نشانه‌ای از احتمال گفت‌وگو مطرح می‌شود، پرسش اصلی این نیست که چه کسی پشت میز می‌نشیند، بلکه این است که چه کسی اجازه می‌دهد مذاکره آغاز شود و چه کسی می‌تواند آن را تا پایان پیش ببرد.

در هفته‌های اخیر، در کنار نام عباس عراقچی، وزیر خارجه جمهوری اسلامی ایران به‌عنوان چهره رسمی دیپلماسی، دو نام دیگر بیش از گذشته در تحلیل‌ها تکرار شده‌اند؛ محمدباقر قالیباف و محمدباقر ذوالقدر.

یکی رییس مجلس شورای اسلامی است و در صحن علنی سیاست حضور دارد، دیگری دبیر جدید شورای عالی امنیت ملی جمهوری اسلامی است و در لایه‌های عمیق‌تر قدرت عمل می‌کند. همین تفاوت، کلید فهم نقش احتمالی آن‌ها در هرگونه مذاکره است.

در ظاهر، این وزارت امور خارجه است که مذاکره می‌کند. اما در عمل، تصمیم درباره مذاکره در سطحی بالاتر گرفته می‌شود. شورای عالی امنیت ملی، سپاه پاسداران، نهادهای اطلاعاتی و در نهایت دفتر رهبری، همگی در این تصمیم نقش دارند.

در چنین ساختاری، مذاکره یک فرآیند چندلایه است. یک نفر مذاکره را انجام می‌دهد، یک حلقه اجازه آن را صادر می‌کند و مجموعه‌ای از نهادها محدوده آن را تعیین می‌کنند.

پس از جنگ، ذوالقدر سال‌ها در راس ساختار فرماندهی سپاه باقی ماند و سپس وارد وزارت کشور، قوه قضاییه و مجمع تشخیص مصلحت نظام شد. این مسیر نشان می‌دهد که او همواره در مرکز تصمیم‌گیری باقی مانده است.

انتصاب او به‌عنوان دبیر شورای عالی امنیت ملی، از نگاه بسیاری از تحلیل‌گران نشانه‌ای از تقویت نقش نهادهای امنیتی در تصمیم‌گیری‌های کلان است.

قالیباف و ذوالقدر دو مسیر متفاوت را طی کرده‌اند. قالیباف از میدان جنگ وارد سیاست علنی شده و به چهره‌ای قابل مشاهده تبدیل شده است. ذوالقدر از همان نقطه وارد شبکه‌های درونی قدرت شده و در همان فضا باقی مانده است.

اما امروز، هر دو در یک نقطه به هم می‌رسند. این نقطه، مرز میان سیاست و امنیت است.

اسرائیل حمله به برنامه هسته‌ای ایران را تشدید کرد

جنگ میان ایران، اسرائیل و آمریکا هم‌زمان با ورود به ماه دوم وارد یک مرحله‌ جدید شده است. در این مرحله، اسرائیل بر هدف قرار دادن کارخانه‌های ساخت فولاد و تأسیسات هسته‌ای ایران تمرکز کرده است. اقدامی که با هدف افزایش خسارات واردشده و بازگرداندن برنامه هسته‌ای ایران به «نقطه صفر» انجام می‌شود.

مقامات ایرانی از حمله جدید به تاسیسات هسته‌ای بوشهر خبر دادند. آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز اعلام کرد تهران سومین حمله طی 10 روز گذشته به تاسیسات بوشهر را گزارش داده است.

آژانس با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی «ایکس»، به نقل از مسئولان ایرانی اعلام کرد هیچ گزارشی از آسیب به راکتور فعال یا انتشار تشعشعات دریافت نکرده و وضعیت تأسیسات بوشهر عادی است.

نیروگاه بوشهر که تنها نیروگاه هسته‌ای فعال ایران است، پیش‌تر طی 17 و 24 مارس هدف قرار گرفته بود. گزارشی از خسارت‌های احتمالی این حملات منتشر نشد.

روسیه پس از حمله دوم اعلام کرد کارکنان خود را از این نیروگاه که دارای دو راکتور هسته‌ای است، خارج کرده است. این نیروگاه درسال 2011 وارد مدار شد و ظرفیت تولید آن هزار مگاوات است.

تصویر هوایی، رآکتور آب‌سنگین خُنداب در نزدیکی اراک را نشان می‌دهد، که بخشی از پروژه رآکتور سنگین‌آب ایران است و برای تولید آب سنگین به کار می‌رود عکس: dpa/picture alliance

حملات به یزد، خنداب و نطنز

اسرائیل روز گذشته تاسیسات فرآوری اورانیوم و استخراج مواد اولیه برای غنی‌سازی در شهر یزد را بمباران کرد. تاسیساتی که خبرگزاری «بلومبرگ» آن را بخشی جایگزین‌ناپذیر در زیرساخت هسته‌ای ایران توصیف کرده است.

حملات اسرائیل، هم‌چنین تاسیسات تولید «کیک زرد» در یزد را هدف قرار داد. کیک زرد ماده‌ای اساسی پیش از فرایند غنی‌سازی است.

هم‌چنین، مجتمع آب سنگین خنداب در مرکز ایران هدف قرار گرفت که بخشی از سامانه راکتورهای آب سنگین مرتبط با تاسیسات هسته‌ای اراک به‌شمار می‌رود. راکتور تحقیقاتی آب سنگین اراک نیز روز جمعه هدف قرار گرفته بود.

این حملات تاسیسات غنی‌سازی نطنز را نیز در برگرفت و گزارش شد ساختمان‌های ورودی این مجموعه زیرزمینی آسیب دیده‌اند، هرچند آژانس بین‌المللی انرژی اتمی اعلام کرد هیچ اثر تشعشعی ثبت نشده است.

ارتش اسرائیل روز گذشته درباره حمله به یزد، اعلام کرد مواد اولیه مورد نیاز غنی‌سازی در این تاسیسات فرآوری می‌شود و هدف قرار دادن آن «ضربه‌ای بزرگ» به برنامه هسته‌ای ایران است. خبرگزاری «آسوشیتدپرس» گزارش داد نیروهای ایرانی هشدار داده‌اند به این حملات «پاسخی دردناک»‌ خواهند داد.

ادامه جنگ

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، اعلام کرد این جنگ ممکن است بین دو تا چهار هفته دیگر ادامه داشته باشد. او اضافه کرد ایالات متحده می‌تواند بدون استفاده از نیروهای زمینی به تمام اهداف خود دست یابد.

در همین حال، کشتی‌های آمریکایی با حدود دو هزار و 500 نیروی تفنگدار دریایی به منطقه نزدیک شده‌اند و بیش از هزار نیروی چترباز از «لشکر 82 هوابرد» به خاورمیانه اعزام شده‌ تا در صورت نیاز در مناطق درگیری و پایگاه‌های راهبردی مستقر شوند.

روسیه حدود چهارصد تن از کارکنان نیروگاه بوشهر را تخلیه کرده است

مدیرعامل شرکت انرژی هسته‌ای روسیه، روس‌اتم، روز شنبه با اعلام تخلیه حدود چهارصد تن از کارکنان نیروگاه هسته‌ای بوشهر گفت وضعیت این نیروگاه همچنان رو به وخامت است.

الکسی لیخاچف، در یک نشست خبری گفت: «وضعیت در این سایت هم‌چنان در حال بدتر شدن است. دیشب، محل واحد فعال راکتور شماره ۱ برای سومین بار مورد حمله قرار گرفت. همانند بار دوم، مهمات در مجاورت فوری ایستگاه پمپاژ که از جمله وظیفه تامین آب برای تجهیزات راکتور را دارد، منفجر شد. به‌راحتی می‌توان حدس زد که این موضوع تهدیدی مستقیم برای امنیت هسته‌ای ایجاد می‌کند.»

او در عین حال خبر داد در حمله اخیر کسی آسیب ندیده است.

آژانس بین‌المللی انرژی اتمی، روز جمعه اعلام کرد ایران به این نهاد اطلاع داده حمله دیگری در محدوده نیروگاه بوشهر رخ داده است. این سومین حمله به نیروگاه طی حدود ۱۰ روز بود.

روس‌اتم می‌گوید تاکنون حدود چهارصد نفر را از این نیروگاه تخلیه کرده است. در آخرین مرحله ۱۶۳ نفر از آن‌ها ایران را ترک کردند و دو گروه دیگر از کارکنان در روزهای آتی تخلیه می‌شوند.

لیخاچف، پیش‌تر گفته بود که پس از تخلیه گسترده، تنها چند ده نفر در نیروگاه باقی خواهند ماند.

ارتش اسرائیل اعلام کرده است که پرتاب یک موشک از یمن را شناسایی کرده است عکس: Mohammed Huwais/AFP

شناسایی نخستین شلیک موشک از یمن به اسرائیل؛ آیا حوثی‌ها برای دفاع از جمهوری اسلامی وارد جنگ شدند؟

هم‌زمان با آغاز پنجمین هفته جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، ارتش اسرائيل بامداد شنبه، اعلام کرد که یک موشک از یمن به سوی اسرائیل پرتاب شده است. این نخستین بار است که در طول جنگ جاری اسرائیل از سوی یمن هدف حمله قرار می‌گیرد. آیا حوثی‌ها نیز مانند حزب‌الله برای جمهوری اسلامی وارد جنگ شده‌اند؟

به گزارش اسوشیتد‌پرس، شبه‌نظامیان حوثی بلافاصله مسئولیت این حمله را نپذیرفتند. آن‌ها تا این‌جا برای حفظ آتش‌بس شکننده‌شان با عربستان سعودی، سعی کردند خود را از این جنگ دور نگه دارند.

این گروه شبه‌نظامی مورد حمایت ایران در جریان جنگ اسرائیل و حماس با پرتاب موشک و پهپاد به‌سوی کشتی‌های تجاری در دریای سرخ امنیت کشتی‌رانی را با تهدید مواجه کرده بود. این گروه هم‌چنین در جریان آن درگیری چندین پهپاد به سوی اسرائیل پرتاب کرد.

یحیی سریع، سخنگوی حوثی‌ها روز جمعه طی بیانیه‌ ویدیویی چندین سناریو را که حوثی‌ها می‌توانند در این درگیری دخیل شوند تشریح کرد.

سریع گفت: «ما تاکید می‌کنیم که انگشتان ما برای مداخله مستقیم نظامی در هر یک از موارد زیر روی ماشه است.»

به گفته او، این موارد شامل «ادامه تشدید تنش علیه جمهوری اسلامی و محور جهاد و مقاومت، مطابق با شرایط صحنه عملیات نظامی» می‌شود.

دولت دونالد ترامپ در سال ۲۰۲۴، حملاتی را علیه حوثی‌ها آغاز کرد که چند هفته بعد پایان یافت. کارزار تحت رهبری آمریکا علیه حوثی‌ها، که در سایه جنگ اسرائیل و حماس در نوار غزه قرار گرفته بود، به شدیدترین نبرد دریایی پیوسته‌ای تبدیل شد که نیروی دریایی آمریکا از زمان جنگ جهانی دوم با آن روبه‌رو شده بود.

ورود احتمالی حوثی‌ها به جنگ کنونی این پرسش را مطرح می‌کند که آیا این شبه‌نظامیان بار دیگر کشتیرانی تجاری در مسیر دریای سرخ را هدف قرار خواهند داد؟

شبه‌نظامیان حوثی از نوامبر ۲۰۲۳ تا ژانویه ۲۰۲۵، با موشک و پهپاد به بیش از ۱۰۰ کشتی تجاری حمله کردند. این حملات به غرق شدن دو کشتی و کشته شدن چهار ملوان انجامید.

در حال حاضر اقدامات ایران برای بستن تنگه هرمز منجر به افزایش بهای نفت شده و تاثیر منفی بر بازار انرژی جهان گذاشته است. در صورتی که حوثی‌ها نیز بار دیگر حمله به کشتی‌های تجاری را شروع کنند، این موضوع می‌تواند آشفتگی بیشتری در کشتیرانی جهانی به‌وجود آورد.

پیش از حمله از سوی یمن، به نظر می‌رسید گشایشی حاصل شده است، زیرا تهران پذیرفته بود بنا به درخواست سازمان ملل اجازه عبور کمک‌های بشردوستانه و محموله‌های کشاورزی از تنگه هرمز را بدهد. علی بحرینی، سفیر ایران در دفتر سازمان ملل در ژنو، گفت ایران موافقت کرده است چنین رفت‌وآمدی را «تسهیل و تسریع» کند.

نزدیک به یک‌پنجم نفت و یک‌سوم تجارت جهانی کود از طریق تنگه هرمز منتقل می‌شود. اگرچه در حال حاضر بازارها و دولت‌های بین‌المللی بر مسدود شدن عرضه نفت و گاز از این تنگه متمرکز شده‌اند، اما محدود شدن عرضه مواد اولیه کود و تجارت آن کشاورزی و امنیت غذایی را در سراسر جهان تهدید می‌کند.

در حمله ایران به پایگاه پرنس سلطان در عربستان چندین آمریکایی زخمی شدند

در ادامه گسترش جنگ میان ایران، آمریکا و اسرائیل، تحولات تازه‌ای در جبهه‌های مختلف منطقه‌ای رخ داده که نشان‌دهنده ورود بازیگران جدید و افزایش خطر یک درگیری فراگیر است. در مهم‌ترین تحول، منابع آمریکایی از زخمی‌شدن دست‌کم ۱۲ سرباز این کشور در حمله ایران به پایگاه هوایی «پرنس سلطان» در عربستان سعودی خبر داده‌اند؛ حمله‌ای که با موشک‌های بالستیک و پهپادها انجام شده و به گفته برخی منابع، شمار مجروحان به بیش از بیست نفر نیز رسیده است. در این حمله، چند هواپیمای سوخت‌رسان آمریکایی نیز آسیب دیده‌اند و برخی از نظامیان به شدت زخمی شده‌اند. این حمله که شامل یک موشک و هم‌چنین پهپادهای ایرانی بود، یک روز پس از آن رخ داد که دونالد ترامپ، رییس جمهور آمریکا، گفت ایران «محو» شده است و پیت هگست، وزیر دفاع، گفت: «در تاریخ ثبت شده، هرگز ارتش یک ملت به این سرعت و به طور مؤثر خنثی نشده است.»

این حمله بخشی از سلسله اقدامات تلافی‌جویانه ایران علیه کشورهایی است که به گفته تهران، به عنوان پایگاه عملیات نظامی آمریکا علیه ایران عمل می‌کنند. هم‌زمان، حملات مشابهی در نقاط مختلف خلیج فارس گزارش شده و فضای امنیتی منطقه به شدت متشنج‌تر شده است.

عمان به «حمله وحشیانه» پهپادی به بندر صلاله را محکوم کرد

در پی یک حمله پهپادی به بندر صلاله در جنوب این کشور، یک کارگر زخمی شده و بخشی از تجهیزات بندری آسیب دیده است. پادشاهی عمان این حمله را «وحشیانه» خوانده و محکوم کرده است.

رسانه‌های عمانی و عربی به نقل از یک منبع امنیتی گزارش داده‌اند که بامداد امروز شنبه، دو پهپاد بندر صلاله را هدف قرار دادند که یکی از آن‌ها به تاسیسات برخورد کرد و باعث جراحات متوسط به یک کارگر خارجی شد.

یکی از جرثقیل‌های بندر آسیب دیده اما خسارت «محدود» توصیف شده است.

خبرگزاری عمان به نقل از منابع رسمی می‌نویسد که نیروهای امنیتی بلافاصله در محل حاضر شده و وضعیت تحت کنترل قرار گرفته است.

هم‌چنین در بیانیه‌ای رسمی، پادشاهی عمان این حمله را «وحشیانه» توصیف کرده و آن را محکوم کرده است.

در این بیانیه تاکید شده که تمامی اقدامات لازم برای «حفظ امنیت کشور» و «ایمنی شهروندان عمانی» در حال انجام است.

این نخستین بار نیست که بنادر و تاسیسات عمان مورد حمله جمهوری اسلامی قرار گرفته است.

بندر صلاله، پیش‌تر هم در هفته‌های اخیر شاهد حملاتی پهپادی از مبدأ ایران بود، و از جمله در دومین هفته از درگیری‌ها تاسیسات ذخیره‌سازی انرژی صلاله هدف حمله قرار گرفته بود.

این در حالی که عمان در چند دهه اخیر بارها در نقش میانجی برای حل مناقشات جمهوری اسلامی و ایالات متحده ظاهر شده و در آستانه عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل در ایران نیز، میانجی گفت‌وگوهای دو کشور بود.

حمله پهپادی به فرودگاه کویت به سامانه راداری آن آسیب رساند

مقام‌های کویت اعلام کردند که فرودگاه بین‌المللی این کشور امروز شنبه هدف حمله پهپادی رژیم ایران قرار گرفته و این حمله خسارات قابل‌ توجهی به بار آمده است. به گفته سخنگوی سازمان هواپیمایی کشوری، که خبر آن را خبرگزاری رسمی کویت منتشر کرده، این حمله تلفات جانی نداشته، اما سامانه راداری فرودگاه به‌ شدت آسیب دیده است.

ارتش اردن: جمهوری اسلامی تاکنون ۲۶۲ پهپاد و موشک به سوی اردن شلیک کرده است

ارتش اردن روز شنبه ۸ فروردین اعلام کرد که از ابتدای عملیات نظامی آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی تاکنون، ۲۶۲ فروند پهپاد و موشک توسط جمهوری اسلامی ایران به مراکز غیرنظامی این کشور شلیک شده است.

به گفته ارتش اردن، پدافند هوایی این کشور موفق شده است ۲۴۲ موشک و پهپاد از آن‌ها را رهگیری و منهدم کند.

انفجار در نزدیکی محل استقرار نیروهای ائتلاف در اربیل

یک انفجار شدید امروز شنبه، در نزدیکی محل استقرار مستشاران نظامی آمریکایی و نیروهای ائتلاف بین‌المللی علیه داعش و جهادیون در مجاورت فرودگاه بین‌المللی اربیل، مرکز اقلیم کردستان عراق، رخ داد. به گزارش خبرنگار خبرگزاری فرانسه، ستون دودی در آسمان اطراف این منطقه مشاهده شده است.

هنوز گزارشی درباره تلفات یا میزان خسارات احتمالی این انفجار منتشر نشده است. این منطقه به‌طور منظم هدف حملات گروه‌های مسلح عراقی نزدیک به ایران قرار می‌گیرد. این حملات معمولا با پهپادهای انفجاری انجام شده و در بسیاری موارد توسط سامانه‌های پدافندی رهگیری می‌شوند.

حملات موشکی جمهوری اسلامی ایران به امارات پنج زخمی برجای گذاشت

مقام‌های امارات متحده عربی اعلام کردند که در پی حملات موشکی و پهپادی جمهوری اسلامی ایران به این کشور، پنج نفر زخمی شده‌اند. به گفته وزارت دفاع امارات، سامانه‌های پدافند هوایی و جنگنده‌های این کشور به این حملات پاسخ داده‌اند.

بر اساس بیانیه دولت ابوظبی، در نتیجه رهگیری یک موشک بالستیکی، بقایای آن موجب وقوع دو آتش‌سوزی در منطقه صنعتی خلیفه در سواحل این امارت شده است. مقام‌های ابوظبی تاکید کرده‌اند که این آتش‌سوزی‌ها ناشی از «رهگیری موفق» موشک بوده است.

در این حادثه، پنج شهروند هندی زخمی شده‌اند که شدت جراحات آنان از خفیف تا متوسط گزارش شده است. امارات، به‌عنوان یکی از متحدان نزدیک ایالات متحد آمریکا و از معدود کشورهای عربی دارای روابط عادی با اسرائیل، از آغاز جنگ جاری از اهداف اصلی حملات حکومت ایران به کشورهای حوزه خلیج فارس بوده است.

دو انفجار در دمشق در پی رهگیری موشک‌های ایران

رسانه‌های سوری گزارش دادند صدای دو انفجار در دمشق و حومه آن شنیده شده است.

به گزارش شبکه «الاخباریه» سوریه، مقامات سوری اعلام کردند این انفجارها ناشی از اقدام اسرائیل در رهگیری موشک‌های ایرانی بود.

طی نخستین روز از آغاز جنگ در نهم اسفند سال گذشته، چهار نفر در پی اصابت یک موشک ایرانی به ساختمانی در شهر سویدا در جنوب سوریه کشته شدند.

گسترش درگیری در منطقه

سوریه تاکنون تلاش کرده از ورود مستقیم به این درگیری خودداری کند.

با این حال، «حزب‌الله» لبنان در همان روزهای نخست جنگ با شلیک موشک به‌سوی اسرائیل، جبهه لبنان این درگیری‌ها را فعال کرد و اسرائیل در پاسخ، حملات هوایی گسترده‌ای را در جنوب لبنان و «ضاحیه جنوبی» بیروت انجام داد.

گزارش‌ها حاکی است نیروهای سوری در چند شهرک مرزی در جنوب کشور پیشروی کرده‌اند. اسرائیل نیز اعلام کرده قصد دارد یک منطقه حائل در جنوب لبنان ایجاد کند که ممکن است تا 30 کیلومتر گسترش یابد.

گروه‌های مسلح در عراق نیز با شلیک موشک و پهپاد، پایگاه‌های آمریکایی در عراق و منطقه را هدف قرار داده‌اند. جریان موسوم به «مقاومت اسلامی در عراق» اعلام کرده منافع آمریکا را در چند نقطه هدف قرار داده است.

در مقابل، حملاتی که به آمریکا نسبت داده می‌شود، پایگاه‌های این گروه‌ها را هدف قرار داد. برخی از این گروه‌ها بخشی از «حشد شعبی» به‌شمار می‌روند که نهادی وابسته به نیروهای مسلح رسمی عراق است.

تهران نیز پایگاه‌های احزاب کرد ایرانی مخالف جمهوری اسلامی ایران که در اقلیم کردستان در شمال عراق مستقرند را هدف قرار داده است.

موشک نور ایران

ارزیابی اطلاعاتی آمریکا: یک سوم توان موشکی ایران از بین رفته است

بر پایه یک گزارش اختصاصی رویترز به نقل از پنج منبع آگاه از ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا، واشینگتن تاکنون تنها با اطمینان می‌تواند تأیید کند که حدود یک‌سوم از زرادخانه موشکی ایران در حملات آمریکا و اسرائیل نابود شده است؛ رقمی که با اظهارات علنی دونالد ترامپ درباره باقی ماندن «تعداد بسیار اندکی موشک» در اختیار ایران فاصله دارد و نشان می‌دهد تهران، با وجود ضربات سنگین، هم‌چنان بخش مهمی از توان موشکی خود را حفظ کرده است.

بر اساس این ارزیابی، وضعیت حدود یک‌سوم دیگر از موشک‌های ایران همچنان نامشخص است، اما به گفته چهار منبع، احتمال می‌رود این بخش نیز در پی بمباران‌ها آسیب دیده، نابود شده یا زیر آوار تونل‌ها و پناهگاه‌های زیرزمینی مدفون شده باشد. یکی از منابع، هم‌چنین گفته است که ارزیابی اطلاعاتی آمریکا درباره توان پهپادی ایران نیز مشابه است و در این حوزه نیز تنها درباره نابودی حدود یک‌سوم از ظرفیت ایران اطمینان وجود دارد.

این برآورد که پیش‌تر گزارش نشده بود، حاکی از آن است که هرچند بخش بزرگی از موشک‌های ایران یا نابود شده‌اند یا فعلا در دسترس نیستند، اما جمهوری اسلامی هنوز ذخیره‌ای قابل توجه از موشک‌ها را در اختیار دارد و در صورت توقف جنگ، ممکن است بتواند بخشی از موشک‌های آسیب‌دیده یا مدفون‌شده را بازیابی کند. همین مسئله سبب شده است که در نهادهای اطلاعاتی و نظامی آمریکا، درباره میزان واقعی فرسایش توان موشکی ایران، قطعیت کامل وجود نداشته باشد.

این ارزیابی در تضاد با سخنان دونالد ترامپ در نشست کابینه در روز پنجشنبه قرار دارد؛ جایی که او گفته بود ایران «موشک‌های بسیار کمی» در اختیار دارد. با این حال، خود ترامپ در همان اظهارات عملا تهدید موشک‌ها و پهپادهای باقی‌مانده ایران را نیز پذیرفته و گفته بود حتی اگر ۹۹ درصد این توان از بین رفته باشد، همان یک درصد باقی‌مانده نیز می‌تواند با اصابت به بدنه یک کشتی میلیارددلاری، خسارتی غیرقابل‌قبول به بار آورد. رویترز پیش‌تر نیز گزارش داده بود که او در حال بررسی تشدید جنگ از طریق استقرار نیروهای آمریکایی در سواحل ایران در امتداد تنگه هرمز است.

در واکنش به پرسش رویترز، یک مقام پنتاگون اعلام کرده است که حملات موشکی و پهپادی ایران از آغاز جنگ تاکنون حدود ۹۰ درصد کاهش یافته و فرماندهی مرکزی آمریکا، هم‌چنین بیش از ۶۶ درصد از تأسیسات تولید موشک، پهپاد، تجهیزات دریایی و کشتی‌سازی ایران را آسیب زده یا نابود کرده است. با این حال، فرماندهی مرکزی آمریکا از ارائه آماری دقیق درباره میزان نابودی مستقیم ذخایر موشکی و پهپادی ایران خودداری کرده است.

دولت ترامپ هدف عملیات نظامی خود را تضعیف ارتش ایران، نابودی توان موشکی و پهپادی، زمین‌گیر کردن نیروی دریایی جمهوری اسلامی و جلوگیری دائمی از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای اعلام کرده است. فرماندهی مرکزی آمریکا گفته عملیات مشترک آمریکا و اسرائیل که با نام رسمی «خشم حماسی» شناخته می‌شود، طبق برنامه یا حتی جلوتر از برنامه پیش می‌رود. به گفته این فرماندهی، تا روز چهارشنبه بیش از ۱۰ هزار هدف نظامی در ایران مورد حمله قرار گرفته و ۹۲ درصد شناورهای بزرگ نیروی دریایی ایران نیز منهدم شده‌اند. آمریکا، هم‌چنین تصاویری از حمله به کارخانه‌های تولید تسلیحات ایران منتشر کرده و تأکید دارد که هدفش فقط انبارهای موشکی و پهپادی نیست، بلکه زیرساخت تولید این سلاح‌ها را نیز نشانه گرفته است.

با این همه، یکی از مشکلات اصلی برای آمریکا و اسرائیل، ناتوانی در برآورد دقیق حجم ذخایر موشکی ایران پیش از آغاز جنگ است. ایالات متحده هیچ‌گاه رقم رسمی خود را درباره تعداد موشک‌های ایران پیش از جنگ علنی نکرده است. مقام‌های نظامی اسرائیل می‌گویند ایران پیش از آغاز جنگ ۲۵۰۰ موشک بالستیک با قابلیت رسیدن به اسرائیل در اختیار داشته و بیش از ۳۳۵ پرتابگر موشکی، یعنی حدود ۷۰ درصد از ظرفیت پرتاب ایران، «خنثی» شده است. با این حال، مقام‌های اسرائیلی نیز به‌طور علنی نگفته‌اند که چه تعداد موشک واقعی هنوز در اختیار ایران باقی مانده است و در محافل خصوصی اذعان دارند که از میان بردن ۳۰ درصد باقی‌مانده ظرفیت ایران دشوارتر خواهد بود.

واقعیت میدانی نیز نشان می‌دهد که ایران هنوز توان شلیک را از دست نداده است. تنها در روز پنج‌شنبه، ایران ۱۵ موشک بالستیک و ۱۱ پهپاد به‌سوی امارات متحده عربی شلیک کرده است. افزون بر این، تهران در روزهای اخیر از توانایی‌های تازه‌ای نیز رونمایی کرده و هفته گذشته برای نخستین بار موشک‌های دوربردی را به سمت پایگاه مشترک آمریکا و بریتانیا در دیه‌گو گارسیا در اقیانوس هند شلیک کرده است.

برخی کارشناسان نیز معتقدند دولت ترامپ در توصیف موفقیت عملیات نظامی خود مبالغه کرده است. نیکول گراژفسکی، پژوهشگر نیروهای موشکی ایران و سپاه پاسداران در دانشگاه علوم سیاسی پاریس، گفته است توان ایران برای ادامه حملات، حتی از تاسیسات به‌شدت بمباران‌شده‌ای مانند پایگاه بیدگنه، نشان می‌دهد آمریکا میزان موفقیت خود را بیش از حد بزرگ‌نمایی کرده است. او برآورد می‌کند که ایران هنوز حدود ۳۰ درصد از ظرفیت موشکی خود را حفظ کرده باشد. به گفته این کارشناس، ایران بیش از ده‌ها تاسیسات بزرگ زیرزمینی در اختیار دارد که محل نگه‌داری موشک‌ها و پرتابگرها هستند و پرسش اصلی این است که آیا این مراکز واقعا فرو ریخته‌اند یا نه.

یک مقام ارشد آمریکایی نیز با ابراز تردید نسبت به توان واشینگتن برای دستیابی به عددی دقیق گفته است تا زمانی که مشخص نباشد چه تعداد موشک در زیر زمین نگه‌داری می‌شده و چه میزان از آن‌ها هم‌چنان قابل دسترسی هستند، شاید هرگز نتوان به یک برآورد کاملا دقیق رسید. پیت هگست، وزیر دفاع آمریکا، نیز پیش‌تر با اشاره به گستردگی جغرافیایی ایران و شبکه تونل‌های زیرزمینی آن، اذعان کرده بود که این موضوع ارزیابی و انهدام کامل توان موشکی ایران را دشوار کرده است.

گزارش رویترز تصویری محتاطانه‌تر و پیچیده‌تر از آنچه دولت ترامپ در عرصه عمومی مطرح می‌کند ارائه می‌دهد: آمریکا و اسرائیل ضربات سنگینی به زیرساخت‌های نظامی ایران وارد کرده‌اند، اما هنوز نمی‌توانند با قطعیت ادعا کنند توان موشکی جمهوری اسلامی را به‌طور تعیین‌کننده از میان برده‌اند. تداوم حملات ایران به کشورهای منطقه و نگرانی آشکار مقام‌های آمریکایی از تهدید موشک‌ها و پهپادهای باقی‌مانده، نشان می‌دهد جنگ وارد مرحله‌ای شده که ارزیابی موفقیت هر یک از طرفین بیش ز پیش دشوار می‌شود.

نشست چهارجانبه در اسلام‌آباد برای بررسی جنگ خاورمیانه

دولت پاکستان اعلام کرد که وزرای امور خارجه پاکستان، عربستان سعودی، مصر و ترکیه روزهای ۲۹ و ۳۰ مارس در اسلام‌آباد گرد هم خواهند آمد تا درباره جنگ جاری در خاورمیانه و راه‌های کاهش تنش در منطقه گفت‌و‌گو کنند. این نشست به دعوت اسحاق دار، وزیر امور خارجه پاکستان، برگزار می‌شود و شرکت‌کنندگان هم‌چنین با نخست‌وزیر این کشور، شهباز شریف، دیدار خواهند کرد.

این نشست در حالی برگزار می‌شود که پاکستان، با حفظ روابط با ایران، ایالات متحد آمریکا و کشورهای خلیج فارس، به‌عنوان یکی از میانجی‌های احتمالی در این بحران مطرح شده است. به گفته منابع ایرانی، تهران از طریق اسلام‌آباد به یک طرح پیشنهادی آمریکا پاسخ داده و همزمان فرستاده ویژه واشنگتن ابراز امیدواری کرده است که گفت‌و‌گوهایی میان دو طرف در روزهای آینده برای پایان دادن به جنگ انجام شود.

منابع آمریکایی می‌گویند دست‌یابی به توافق با تهران زمان‌بر خواهد بود

منابع آگاه آمریکایی می‌گویند دست‌یابی به توافق احتمالی با ایران ممکن است زمان‌بر باشد. به گزارش شبکه «سی‌بی‌اس»، دو منبع مطلع اطلاع دادند کاخ سفید به‌طور محرمانه به متحدان خود اطلاع داده که رسیدن به توافق دیپلماتیک با ایران به زمان بیش‌تری نیاز دارد.

این منابع اضافه کردند برآوردهای واشینگتن نشان می‌دهد عملیات نظامی مرتبط با این جنگ ممکن است بین دو تا چهار هفته دیگر ادامه یابد.

نقش ونس در دیپلماسی

هم‌زمان، گزارش‌ها حاکی است جی‌دی ونس، معاون رییس‌جمهوری آمریکا، به‌عنوان یکی از چهره‌های محوری در روند دیپلماسی با ایران مطرح شده است. با این حال، به‌گفته دو منبع آگاه، استیو ویتکاف، فرستاده ویژه آمریکا، و جرد کوشنر، داماد رئیس‌جمهور آمریکا، نیز در این روند مشارکت دارند.

مارکو روبیو، وزیر خارجه آمریکا، شامگاه جمعه گفت این جنگ ممکن است دو تا چهار هفته دیگر ادامه یابد و تاکید کرد ایالات متحده می‌تواند بدون استفاده از نیروهای زمینی به تمام اهداف خود دست یابد.

او اضافه کرد ایران هنوز به طرح پایان جنگ پاسخ نداده، اما پیام‌هایی ارسال کرده که به‌گفته او نشان‌دهنده تمایل به دیپلماسی است.

چشم‌انداز مذاکرات

از سوی دیگر، ویتکاف اعلام کرد انتظار دارد گفت‌وگوهای احتمالی با طرف ایرانی در همین هفته برگزار شود. او طی نشستی در ایالت فلوریدا گفت به باور آمریکا، نشست‌هایی در این هفته انجام خواهد شد، هرچند جزئیات این مذاکرات هنوز مشخص نیست.

منابع آمریکایی پیش‌تر اعلام کرده بودند واشینگتن برای پایان دادن به جنگ، طرحی شامل 15 بند ارائه کرده است. به‌گفته این منابع، این طرح شامل کنار گذاشتن سلاح هسته‌ای در ایران، محدود کردن برنامه موشکی، تحویل اورانیوم با غنای بالا به آژانس بین‌المللی انرژی اتمی و توقف حمایت از گروه‌های مسلح در منطقه است.

در مقابل، یک مقام ارشد ایرانی در گفت‌وگو با خبرگزاری «تسنیم»، این شروط 15گانه را ناعادلانه توصیف کرده و بر پنج شرط اساسی تهران تاکید کرده است.

سازمان‌های اطلاعاتی اروپا می‌گویند روسیه در شرف تحویل محموله پهپاد به ایران است

روزنامه گاردین روز جمعه به نقل از یک مقام ارشد اروپایی که به نامش اشاره نکرد نوشت که ارزیابی سازمان‌های اطلاعاتی اروپا بر این است که روسیه «در مراحل پایانی ارسال محموله پهپاد به ایران» برای استفاده در جنگ با آمریکا و اسرائیل است.

این خبر تایید گزارش پیشین روزنامه فایننشال تایمز است که نوشته بود روسیه در حال تکمیل «ارسال چند مرحله‌ای پهپاد و دارو و غذا» به ایران است.

در یک ماهی که از آغاز حمله آمریکا و اسرائیل به خاک ایران می‌گذرد، پیش‌تر گزارش شده بود که روسیه اطلاعات مواضع آمریکایی و اسرائیلی را در اختیار نیروهای مسلح جمهوری اسلامی می‌گذارد.

حال خبر تامین پهپاد توسط روسیه برای ایران منتشر شده است، پهپادهایی که ابتدا ایران به روسیه برای استفاده در جنگ با اوکراین داد و حال مسکو با استفاده از همان تکنولوژی کارخانه تولید پهپاد به راه انداخته است.

فایننشال تایمز پیشتر نوشته بود که تحویل محموله پهپاد به ایران «احتمالا در نیمه هفته جاری» اتفاق می‌افتد.

به نوشته گاردین، در صورتی که این محموله به دست ایران برسد، این اولین شاهد و مدرک از مداخله روسیه در جنگ حاضر خواهد بود.

سخنگوی کرملین این خبر را «خبر جعلی» خوانده است.

ترامپ: هنوز ۳۵۵۴ هدف در ایران باقی‌مانده است!

دونالد ترامپ، ریيس جمهوری آمریکا عصر جمعه در اجلاس موسسه ابتکار سرمایه‌گذاری آینده در میامی سخنرانی کرد. عمده سخنان او درباره حمله آمریکا و اسرائیل به ایران بود.

بخش‌هایی از سخنان ترامپ به نقل از صدای آمریکا:

*امشب، ما از همیشه به یک خاورمیانه آزاد نزدیک‌تر هستیم؛ منطقه‌ای که بالاخره از ترور، تجاوز و باج‌خواهی هسته‌ای  ایران رها شده است.

*سال‌ها، ایران از طریق باج‌خواهی هسته‌ای و به‌طور کلی باج‌گیری، منطقه را تحت فشار گذاشته بود.

*هنوز ۳۵۵۴ هدف دیگر باقی مانده که به‌سرعت به آن‌ها رسیدگی می‌کنیم. پس از آن، در مقطعی تصمیم می‌گیریم گام بعدی چه باشد.

*خاورمیانه در حال دگرگونی است و آینده این منطقه هرگز تا این اندازه روشن به نظر نرسیده است.

*جمهوری اسلامی باید مسیر تنگه ترامپ را باز کند. اول گفتم تنگه ترامپ، منظورم همان تنگه هرمز بود. ببخشید، اشتباه خیلی بدی بود. اخبار جعلی خواهند گفت که من تصادفی این را گفتم؛ در مورد من هیچ چیز تصادفی نیست.

*بعد از حمله چکش نیمه‌شب (جنگ ۱۲ روزه تابستان سال گذشته) دیوانه‌های ایرانی  از دنبال کردن برنامه هسته‌ای دست نکشیدند، و باید بگویم قبل از آن، باراک حسین اوباما… او توافق هسته‌ای  ایران را داشت… یادتان هست؟ دو هواپیمای بوئینگ ۷۵۷ فرستادند. صندلی‌ها را درآوردند و پر از پول نقد کردند، حدود ۱.۷ میلیارد دلار پول نقد… بعد از آن فاجعه هیچ بانکی در واشنگتن، ویرجینیا یا مریلند پول نداشت. اما آن‌ها پول را به ایران فرستادند، و مهم‌تر این‌که توافق هسته‌ای ایران را امضاء کردند که اگر من در دوره اولم آن را لغو نمی‌کردم، ایران مدت‌ها قبل سلاح هسته‌ای داشت و ممکن بود از آن علیه خاورمیانه و اسرائیل استفاده کند.

*هیچ کس انتظار نداشت ایران به عربستان، قطر، کویت یا بحرین موشک شلیک کند.

*با هسته‌ای یا هر چیزی که داشتند به شما ضربه بزنند. اما ما آن را متوقف کردیم.

*در اولین دوره ریاست‌جمهوری‌ام، وقتی سلیمانی را حذف کردم، لحظه بزرگی بود، خیلی‌ها فکر می‌کنند این بزرگ‌ترین اتفاق بود، چون او نابغه دیوانه‌ای بود، انسانی وحشی و وحشتناک، اما ژنرال و رهبر بزرگی بود – اگر این تعریف را از یک رهبر بپذیریم. او آن‌قدر قدرتمند بود که واقعا فکر می‌کنم رهبری ایران خوشحال شد وقتی او را از بین بردم، اما نمی‌گویند. هیچ کس دیگر هم از آن‌ها سؤال نخواهد کرد، چون آن رهبران هم دیگر نیستند.

*من واقعا معتقدم خاورمیانه را نجات دادیم، نه فقط اسرائیل، بلکه کل خاورمیانه را. این توسط تمام موشک‌هایی که به سمت شما شلیک شد، اثبات شد.

*به‌عنوان رییس‌جمهوری آمریکا، هرگز اجازه نمی‌دادم بزرگ‌ترین حامی جهانی تروریسم سلاح هسته‌ای داشته باشد.

*مدت‌ها این را گفته‌ام، و نگذاشتم. برای دفاع از آمریکا و متحدانمان در ۲۷ روز گذشته، نیروهای مسلح آمریکا، قدرتمندترین در جهان، ظرفیت نظامی  ایران را با قدرت، دقت و مهارت نابود کرده‌اند، چیزی که جهان تا به حال ندیده بود. واقعا خشونت بود، خیلی خشونت. هم‌اکنون (رژیم) ایران را خرد می‌کنیم. همین الان نگاه کردم، یک روز بزرگ دیگر داشتیم. به آن‌ها ضربه زدیم، نمی‌دانند چه اتفاقی می‌افتد.

*ایران به شدت ضربه می‌خورد و هر کسی بود مجبور به مذاکره می‌شد. آن‌ها حالا دارند مذاکره می‌کنند. دارند التماس می‌کنند که معامله‌ای انجام شود.

بستگان یک نوجوان فلسطینی که در یورش نیروهای اسرائیلی به اردوگاهی در کرانه باختری اشغالی کشته شد، ۸ فروردین

تشدید خشونت‌ شهرک‌نشین‌های یهودی علیه فلسطینی‌ها در میانه جنگ با ایران

مجموعه گزارش رسانه‌های اسرائیل، نهادهای حقوق بشری، منابع فلسطینی و سازمان ملل حاکی است در حالی که جنگ ایالات متحده و اسرائیل با ایران در جریان است، حملات شهرک‌نشین‌ها در کرانه باختری اشغالی به فلسطینیان محلی در یک ماه اخیر به میزان زیادی تشدید شده است.

پیش از آن نیز از آغاز حمله گروه افراطی حماس به اسرائیل در ۱۵ مهر ۱۴۰۲، کرانه باختری رود اردن با بیش از دو میلیون تن ساکن آن در جبهه جنگ خاموش قرار گرفته بود که حاصل آن افزایش مرگ و گسترش ویرانی در نقاط مختلف این کرانه بود.

شدت جنگ پرتلفات و ویرانگر در غزه که تا مدت‌ها در صدر گزارش‌های جهانی و افکار عمومی جهان بود، سپس جنگ اسرائیل و حزب‌الله در لبنان در نیمه دوم سال ۱۴۰۲ و نیمه اول سال ۱۴۰۳، پس از آن جنگ ۱۲ روزه خرداد و تیر ۱۴۰۴ اسرائیل با ایران، و در هفته‌های اخیر جنگ مشترک ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران موجب شده بحران کرانه باختری تا حد زیادی از توجه جهانی پنهان بماند.

افزایش شمار نیروهای نظامی و امنیتی اسرائیل در مقابله با شبه‌نظامیان فلسطینی، فعالیت گروه‌های شبه‌نظامی فلسطینی به‌عنوان عضوی از «جبهه مقاومت» علیه اسرائیل که عملا جان و امنیت سایر فلسطینیان را نیز به خطر انداخته، درگیری شمار بیشتری از ساکنان افراطی شهرک‌های یهودی‌نشین با فلسطینیان بومی در کنار ساخت‌وسازهای اسرائیلی‌ها در کرانه باختری اشغالی که از دیرباز مورد انتقاد جامعه جهانی بوده ولی در دوره اخیر سرعت هم گرفته، زندگی مردم در کرانه باختری را به تله هراس و مرگ انداخته است.

درگیری شهرک‌نشین‌ها با فلسطینیان محلی

سازمان ملل می‌گوید در دوره اخیر «حملات روزانه» شهرک‌نشین‌ها به فلسطینیان محلی «تشدید» شده و با رسیدن به «سطح نگران‌کننده»، منجر به «افزایش تلفات، خسارات مالی و آوارگی در سراسر کرانه باختری» شده است.

رامیز علی‌اکبراف، مقام ارشد سازمان ملل، در گزارش چهارم فروردین به شورای امنیت گفت که این درگیری‌ها «اغلب» در حضور نیروهای اسرائیلی در محل انجام می‌شود.

گروه‌های حقوق بشری و روایت‌های شاهدان عینی از تشدید درگیری‌ها حکایت دارد.

به گزارش خبرگزاری فلسطینی وفا، شهرک‌نشین‌ها ششم فروردین برای دومین بار در دو روز با انداختن ماده مشتعل، یک سازه در یک مزرعه را در کفرقدوم در شرق قلقیلیه در بخش شمالی کرانه باختری به آتش کشیدند.

آن تعرض بخشی از اقداماتی است که در دوره اخیر اموال و منابع درآمد فلسطینیان را هدف قرار داده است. ساکنان مسیحی شهر طیبه در شمال کرانه باختری نیز می‌گویند

شهرک‌نشین‌های اسرائیلی با نیت «بیرون راندن فلسطینیان» از زمین‌های خود، مالکان زمین را از دسترسی به مراتع و مزارع محروم می‌کنند در حالی که چوپانان شهرک‌نشین دام‌های خود را در زمین‌های فلسطینیان آزادانه به چرا می‌برند.

کمیته عالی امور کلیساها وابسته به دفتر ریاست‌جمهوری تشکیلات خودگردانی ماه گذشته هشدار داد که حملات شهرک‌نشین‌ها «حضور تاریخی مسیحیان در سرزمین خود را با تهدید روبه‌رو کرده است.»

به گفته خلدون حنا، شهردار موقت برای حدود هزار و ۵۰۰ فلسطینی مسیحی در طیبه، شهرک‌نشین‌ها تمایزی میان مسلمانان و مسیحیان فلسطینی قائل نشده، اموال را می‌دزدند و به خانه‌ها و وسایط نقلیه حمله می‌کنند.

سلیمان حوری، شهردار پیشین طیبه، می‌گوید در ۳۰ ماه اخیر از برداشت زیتون در اراضی خود منع شده‌ایم و درختان بادام زمین خود مرا را نیز از ریشه درآوردند و بردند.

طیبه تنها شهر باقی‌مانده مسیحی‌نشین کرانه باختری است؛ جایی که طبق روایات مسیحیت، عیسی مسیح زمانی در آن پناه گرفته بود. ساکنان گفته‌اند کلیسای تاریخی سنت جرج در شهر نیز از حملات در امان نمانده است.

فلسطینیان گفتند یک هفته پیش از آن نیز به دنبال «تصادف» یک خودروی فلسطینی با یک خودروی شهرک‌نشین‌ها، شمار زیادی از مردان از میان شهرک‌نشین‌ها به «انتقام‌جویی» روی آورده و در آن شب خانه‌ها، مزارع و خودروهای زیادی را در جنین و نابلس به آتش کشیدند.

مقامات فلسطینی مدعی شدند در سه هفته ۶ فلسطینی در تیراندازی شهرک‌نشین‌ها کشته شدند. یکی از آن‌ها تابعیت آمریکایی هم داشت.

طبق داده‌های فلسطینیان، از ۱۶ مهر ۱۴۰۲ تا کنون، در حملات ارتش اسرائیل و شهرک‌نشین‌ها، دست‌کم هزار و ۱۳۳ فلسطینی کشته و حدود ۱۱ هزار و ۷۰۰ تن دیگر زخمی شده‌اند. شمار بازداشتی‌ها در این دورهٔ ۳۰ ماهه تقریباً ۲۲ هزار نفر بوده است. اسرائیل این آمار را تایید نکرده است.

اسرائیل در این دوره ساخت‌وسازها در آبادی‌های یهودی‌نشین کرانهٔ باختری را نیز سرعت داده و به گفته رامیز علی‌اکبراف، مقام ارشد سازمان ملل، در یکصد روز میان ۱۲ آذر تا ۲۵ اسفند ۱۴۰۴، توسعه شش هزار خانه دیگر را تأیید کرد.

دیوان بین‌المللی دادگستری لاهه تابستان ۱۴۰۳ در حکمی که فلسطینیان و حامیان آن‌ها آن را «تاریخی» نامیدند، رأی داد که اشغال اراضی فلسطینی «غیرقانونی» است و خواهان تخلیه تمامی شهرک‌های یهودی‌نشین در کرانه باختری و شرق اورشلیم شد.

سازمان ملل و بخشی از جامعه جهانی حدود ۲۵۰ هزار اسرائیلی در شرق اورشلیم را نیز مانند نیم میلیون اسرائیلی در کرانه باختری، ساکنان «مناطق اشغالی» می‌داند در حالی که اسرائیل تاکید دارد شرق و غرب اورشلیم شهری یکپارچه و پایتخت این کشور است.

ایالات متحده اورشلیم را به‌عنوان پایتخت اسرائیل به رسمیت شناخته است.

محکومیت خشونت‌ها از سوی دولت‌های غربی

در واکنش به تشدید خشونت‌های روزهای گذشته علیه فلسطینیان، بلژیک، کانادا، دانمارک، ایرلند، فنلاند، فرانسه، لیتوانی، هلند، پرتغال، اسپانیا، بریتانیا، سوئد، سوئیس و نروژ «تروریسم شهرک‌نشینان» را محکوم کردند.

این دولت‌ها در بیانیه مشترک خود خواهان توقف این حملات شدند، از اسرائیل خواستند عاملان این تعرض‌ها را پاسخ‌گو کرده و به تعهدات خود طبق قوانین بین‌المللی عمل کند.

ولکر تورک، کمیسر عالی حقوق بشر سازمان ملل، هشدار داد که این «خشونت‌های سیستماتیک» خطر تشدید آوارگی و تضعیف چشم‌انداز تشکیل یک کشور فلسطینی پایدار را به همراه دارد.

به‌گفته تورک، مقامات اسرائیلی «گاهی چنین اقداماتی را تسهیل یا در آن مشارکت می‌کنند و شریک ایجاد فضایی هستند که مهاجمان را از مجازات مصون می‌کند.»

اسپن بارت ایده، وزیر خارجه نروژ، ششم فروردین به سی‌ان‌ان گفت «خشونت اشغالگران» در کرانه باختری «به اوج خود رسیده و وخیم‌تر از هر زمان دیگر است.» او نسبت به عواقب گسترده‌تر در صورت تداوم این شرایط هشدار داد.

اسپن بارت ایده، که کشورش نقش مهمی در پیمان صلح اسلو بین اسرائیل و سازمان آزادی‌بخش فلسطین در سال ۱۹۹۳ برای تشکیل حکومت خودگردانی داشت، تشدید خشونت‌ها را «نقض آشکار اصول سازمان ملل و توافق‌نامه‌هایی که اسرائیل نیز امضاء‌کننده آن بوده» نامید.

اسرائیل چه می‌گوید؟

در پی افزایش گزارش‌ها در مورد تشدید خشونت شهرک‌نشین‌ها با فلسطینیان، بنیامین نتانیاهو خود به‌تازگی به مقر فرماندهی نیروهای ارتش در کرانه باختری رفت تا از فرماندهان در این باره گزارش بگیرد.

ایال زمیر، رییس ستاد ارتش اسرائیل، با نگرانی از ادامه این وضعیت، از «تمام مقامات کشور خواست علیه این پدیده قبل از آن‌که خیلی دیر شود، اقدام کنند.»

ژنرال زمیر، هم‌چنین شکایت کرد که نیروهای ارتش اسرائیل در «هفت جبهه جنگ» درگیر هستند، از نیروی کافی برخوردار نیستند و در آستانه «فروپاشی توان انسانی بوده» و لزوم مقابله با خشونت شهرک‌نشین‌ها هم باری اضافی بر دوش ارتش شده است.

ارتش ناچار شده بر شمار نیروهای خود در کرانه باختری از جمله برای مقابله این نوع خشونت‌ها بیفزاید. ژنرال آوی بلوط، فرمانده شاخه مرکزی ارتش اسرائیل، توصیه کرده که یک گردان نیروی تازه‌نفس هم برای مقابله با این «پدیده» در کرانه باختری استقرار یابد اما فرمانده ارتش گفته نیروی کافی ندارند.

پلیس اسرائیل نیز گفته است که موارد برخوردهای خشونت‌آمیز شهرک‌نشین‌ها با فلسطینیان را مورد تحقیق قرار داده است.

فریاد سیاست‌مداران مخالف و گروه‌های حقوق بشری اسرائیل

گروه حقوق بشری اسرائیلی «یش دین» می‌گوید تا پایان سال ۲۰۲۵، تنها حدود دو درصد از پرونده‌های شکایات در مورد آزار، آتش‌سوزی و تخریب اموال فلسطینیان، به مرحله صدور کیفرخواست رسیده بود.

به گفته زیو استال، مدیر «یش دین»، در سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۵ بیش از ۹۶ درصد از تحقیقات پلیس در مورد این نوع خشونت‌ها بدون آن‌که به دادگاه ارجاع شود، مختومه شد.

ییسرائل کاتس، وزیر دفاع اسرائیل، پاییز ۱۴۰۲ شماری از شهرک‌نشین‌ها را که به دلیل خشونت علیه فلسطینیان در «بازداشت اداری» بودند، از این سیاهه تروریستی خارج کرد.

تسیپی لیونی، وزیر خارجه پیشین اسرائیل، ششم فروردین دولت نتانیاهو را به «دامن زدن به خشونت جاری از سوی شهرک‌نشین‌ها» متهم کرد. او گفت این اقدامات با حمایت دولت انجام می‌شود و به تضعیف پایه‌های کشور اسرائیل منجر شده است. این سیاست‌مدار پیشین مخالف دولت مدعی شد که اقدامات دولت موجب شده که دست خشونت‌طلبان اسرائیلی مسلح ساکن کرانه باختری در ارتکاب جرایم علیه فلسطینیان باز باشد.

اهود اولمرت، نخست‌وزیر پیشین نیز، این هفته در یادداشتی در گاردین خواهان مداخله دیوان کیفری بین‌المللی لاهه شد تا «فلسطینیان و ما‌(اسرائیلی‌ها) را از خشونت شهرک‌نشین‌ها که زیر حمایت دولت و با همدستی و گاه شراکت پلیس و ارتش انجام می‌شود، نجات دهد.»

ده‌ها فرمانده پیشین اسرائیل، شامل دو وزیر دفاع سابق، در نامه سرگشاده به ایال زمیر، رییس ستاد ارتش، خواهان «اقدام فوری» برای توقف حملات «تقریبا روزانه» از سوی «مشتی اراذل و اوباش قانون‌شکن» علیه فلسطینیان شدند.

یحی‌ئل لایتر، سفیر اسرائیل در آمریکا که خود قبلا ساکن یکی از این شهرک‌ها بوده، با محکوم کردن خشونت شهرک‌نشین‌ها و ابراز خشم از عدم موفقیت اسرائیل در جلوگیری از این حملات، این وضعیت را «یک لکه ننگ» خواند و پرسید خاخام‌ها کجا هستند و چرا سکوت کرده‌اند.

او در گفت‌وگوی روز پنجم فروردین با وب‌سایت وای.نت گفت صدها هزار اسرائیلی ساکن کرانه باختری مردمی قانون‌مدار هستند اما اسرائیل به‌خاطر کارهای «چند صد تن» ناچار است هزینه بپردازد.

سفیر اسرائیل در اشاره به تشدید انتقادهای دموکرات‌های آمریکا از اسرائیل به‌خاطر حملات اخیر شهرک‌نشین‌ها به فلسطینیان گفت اقدامات این افراطی‌ها هزینه بر دوش دوستی دو ملت گذاشته و «افرادی در واشینگتن هستند که قطعا به همین دلیل از اسرائیل فاصله می‌گیرند.»

رویترز: ترامپ از دستیارانش خواست بر بازه چهار تا شش هفته‌ای جنگ ایران تاکید کنند

یک مقام آمریکایی به «رویترز» گفت دونالد ترامپ، رییس‌جمهوری آمریکا، از دستیاران خود خواسته بر بازه زمانی چهار تا شش هفته‌ای درگیری‌ها که پیش‌تر به‌طور علنی مطرح کرده بود، تاکید کنند و همزمان تمایل دارد از طولانی‌شدن جنگ با ایران جلوگیری کند.

به‌گفته این مقام، رییس‌جمهور آمریکا در پی یافتن راه‌حل از مسیر مذاکره است و نمی‌خواهد درگیر جنگی «برای همیشه» شود.

این مقام اضافه کرد ترامپ در حال حاضر قصد اعزام نیروهای زمینی به ایران ندارد، اما تاکید کرده تمام گزینه‌ها، هم‌چنان مطرح است.

به‌گفته این منبع، دولت آمریکا خود را برای واکنش ایران در تنگه هرمز آماده کرده و انتظار دارد تردد در این گذرگاه به‌زودی از سر گرفته شود. این مقام افزود رئیس‌جمهور آمریکا «آماده شنیدن» است، اما اگر ایران شرایط مورد نظر واشینگتن را نپذیرد، ممکن است با اقدامات شدیدتری روبه‌رو شود.

این مقام آمریکایی، در ادامه گفت هنوز مشخص نیست امکان واقعی برای آغاز مذاکراتی که به نتایج مثبت منجر شود، وجود دارد.

او افزود ترامپ در اظهارات خود از ارزیابی‌هایی سخن می‌گوید که به پیروزی اشاره دارد، اما این پیام‌ها را با هدف کاهش تنش در بازارهای مالی مطرح می‌کند.

سی‌ان‌ان‌ از سرگردانی حدود ۲۰ هزار دریانورد در جریان انسداد تنگه هرمز خبر داد عکس:  Amr Alfiky/REUTERS

«سرگردانی حدود ۲۰ هزار دریانورد در جریان انسداد تنگه هرمز»

خبرگزاری سی‌ان‌ان با انتشار گزارشی نوشت، در شرایطی که جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، عملا تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین مسیرهای تجاری جهان، را بسته است، «حدود ۲۰ هزار دریانورد در دریا سرگردان مانده‌اند.»

طبق این گزارش، این بحران باعث توقف گسترده کشتی‌ها و گرفتار شدن خدمه دریایی در منطقه شده است. در همین راستا، کریستی لو استاوت، خبرنگار سی‌ان‌ان، با یک ناخدا گفت‌وگو کرده که به گفته خود، به مدت سه هفته در خاورمیانه گرفتار بوده و عبور پرتابه‌ها را در نزدیکی نفتکش خود مشاهده کرده است.

در تازه‌ترین تحولات، روابط عمومی سپاه پاسداران روز جمعه ۷ فروردین‌ماه ضمن انتشار بیانیه‌ای اعلام کرد که عبور و مرور کشتی‌ها «از و به بنادر» هم‌پیمانان و پشتیبانان اسرائیل و آمریکا،«از هر مسیر یا به هر مقصدی ممنوع است.»

نیروی دریایی سپاه، هم‌چنین گفته است: «تنگه هرمز بسته است و هرگونه تردد در این تنگه با برخورد سخت مواجه خواهد شد.»

رزمناو «یواس‌اس تریپولی»

ورود ۳۵۰۰ تفنگدار دریایی آمریکا به خاورمیانه

هم‌زمان با ورود جنگ علیه ایران به دومین ماه خود، فرماندهی مرکزی ایالات متحده‌(سنتکام)، امروز شنبه 8 فروردین، گزارش داد که ناو «یو‌اس‌اس تریپولی» با 3500 ملوان وارد منطقه شده است.

فرماندهی سنتکام در پلتفرم «ایکس» نوشت: «ملوانان و تفنگداران دریایی ایالات متحده سوار بر ناو جنگی «یو‌اس‌اس تریپولی» در 27 مارس–جمعه 7 فروردین، به منطقه تحت مسئولیت فرماندهی مرکزی ایالات متحده رسیدند.»

طبق بیانیه فرماندهی مرکزی ایالات متحده، کشتی تهاجمی آبی–خاکی USS America  به‌عنوان ناو اصلی گروه آماده آبی–خاکی «تریپولی»/یگان سی و یکم اعزامی دریایی عمل می‌کند که شامل تقریبا 3500 ملوان و تفنگدار دریایی، به همراه هواپیماهای ترابری، جنگنده‌های تهاجمی، قابلیت‌های تهاجمی آبی–خاکی و تجهیزات تاکتیکی مختلف است.

این ناو جنگی که در پایگاه دریایی ساسبو، ژاپن مستقر است، تقریبا 850 فوت طول و 45 هزار تن وزن دارد.

این ناو که اساسا یک ناو هواپیمابر کوچک است، جنگنده‌های رادارگریزF-35، هواپیمای ترابری MV-22 Osprey و شناورهای زمینی برای استقرار نیروها در ساحل را حمل می‌کند.

افزون بر این ناوشکن‌ها، دو ناو هواپیمابر، «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» و «یو‌اس‌اس جرالد آر. فورد» نیز به منطقه رسیده‌اند. جرالد آر. فورد یک ناو هواپیمابر مدرن و هسته‌ای است که بزرگ‌ترین ناو هواپیمابر در جهان و نیروی دریایی ایالات متحده محسوب می‌شود. این ناو که به‌عنوان یک پلتفرم حمله هوایی و دریایی کاملا یکپارچه طراحی شده است، تقریبا 337 متر طول دارد و می‌تواند بیش از 5600 پرسنل را در خود جای دهد.

ناو هواپیمابر «یو‌اس‌اس آبراهام لینکلن» یک ناو هواپیمابر هسته‌ای است که برای حمل و نقل و بهره‌برداری از جت‌های جنگنده و بالگردها و پشتیبانی از عملیات نظامی دریایی و هوایی در مقیاس بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مختصات کلی «یو‌اس‌اس تریپولی»

«یو‌اس‌اس تریپولی» یکی از پیشرفته‌ترین شناورهای تهاجمی آبی–خاکی نیروی دریایی ایالات متحده است که برای پشتیبانی از عملیات تفنگداران دریایی، حمل هواگردهای رزمی و اجرای عملیات نظامی چندمنظوره طراحی شده است.

این شناور دومین کشتی از کلاس «آمریکا» محسوب می‌شود؛ نسل جدیدی از کشتی‌های تهاجمی که تمرکز اصلی آن‌ها بر قدرت هوایی و پشتیبانی از عملیات اعزام نیرو قرار دارد.

ساخت قطعات تریپولی از سال ۱۳۹۲ خورشیدی–۲۰۱۳ میلادی، در دستور کار ارتش قرار گرفت، در سال ۱۳۹۳ به آب انداخته شد و سرانجام در سال ۱۳۹۹ به‌طور رسمی به نیروی دریایی آمریکا پیوست.

کاربرد عملیاتی و نقش راهبردی

کاربرد عملیاتی این کشتی بسیار گسترده است. تریپولی می‌تواند به‌عنوان پایگاه شناور برای عملیات هوایی، پشتیبانی از حملات هوایی، اعزام نیروهای تفنگدار دریایی به مناطق درگیری، عملیات آبی–خاکی، پشتیبانی لجستیکی و حتی عملیات امدادرسانی در بحران‌های انسانی مورد استفاده قرار گیرد.

ترکیب قدرت هوایی، ظرفیت حمل نیرو و امکانات فرماندهی باعث شده این کشتی به یکی از مهم‌ترین ابزار قدرت‌نمایی دریایی ایالات متحده در مناطق مختلف جهان تبدیل شود.

«یو‌اس‌اس تریپولی»، نمادی از رویکرد جدید نیروی دریایی آمریکا در استفاده از کشتی‌های تهاجمی چندمنظوره است؛ شناورهایی که می‌توانند هم‌زمان نقش پایگاه هوایی، مرکز فرماندهی و سکوی اعزام نیرو را در عملیات‌های پیچیده نظامی ایفا کنند.

ناوگان هواگردهای مستقر بر عرشه

تریپولی به‌گونه‌ای طراحی شده است که بتواند طیف گسترده‌ای از هواگردهای تفنگداران دریایی آمریکا را حمل و پشتیبانی کند.

از جمله مهم‌ترین این هواگردها، جنگنده نسل پنجم «اف–۳۵ بی لایتنینگ ۲» است که قابلیت برخاست کوتاه و فرود عمودی دارد.

این کشتی، هم‌چنین می‌تواند هواپیماهای «ای‌وی–۸ بی هریر»، هواگردهای‌(تیلت‌روتور) «ام‌وی–۲۲ اوسپری»، هلیکوپتر‌های سنگین «سی‌اچ–۵۳ کی کینگ استالیون»، هلیکوپترهای چندمنظوره «یو‌اچ–۱ وای ونوم»، هلیکوپترهای تهاجمی «ای‌اچ–۱ زد وایپر» و هلیکوپترهای «ام‌اچ–۶۰ اس نایت‌هاوک» را حمل کند.

این چیدمان کم‌نظیر از هلیکوپترهای تهاجمی و چندمنظوره، در کنار جنگنده‌های اف–۳۵، تریپولی را به مشت آهنین ناوگان اعزامی، در آسمان تبدیل می‌کند.

سامانه‌های راداری و جنگ الکترونیک

سامانه‌های راداری و الکترونیکی این شناور شامل رادار جست‌وجوی هوایی «آ‌ان/اس‌پی‌اس–۴۸ ای» و رادار کنترل آتش «آ‌ان/اس‌پی‌کیو–۹ بی» است که برای شناسایی تهدیدهای هوایی و هدایت سامانه‌های دفاعی استفاده می‌شوند.

در بخش جنگ الکترونیک نیز سامانه «آ‌ان/اس‌ال‌کیو–۳۲» و پرتابگرهای فریب «نولکا» برای مقابله با حمله‌های موشکی نصب شده است.

این سامانه‌ها سطح بسیار بالایی از امکان اجرای عملیات فریب الکترونیک، رصد هوایی و کنترل امواج در آسمان را در اختیار ارتش ایالات متحده قرار می‌دهد.

تسلیحات دفاعی و سامانه‌های موشکی

تریپولی، برای دفاع از خود، به چندین سامانه موشکی و توپخانه‌ای مجهز شده است.

این تسلیحات شامل سامانه موشکی «رم»‌(موشک بدنه چرخان) برای مقابله با موشک‌های ضدکشتی، سامانه موشکی «سی اسپرو» برای دفاع هوایی، سامانه توپ نزدیک‌برد «فالانکس» و چندین مسلسل سنگین است.

این تجهیزات، تضمین‌کننده یک چتر سنگین تدافعی و حمایتی برای نیروهای اعزام‌شده است.

طراحی نوین با تمرکز بر قدرت هوایی

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های طراحی این کشتی، تمرکز ویژه بر عملیات هوایی است.

در طراحی تریپولی، برخلاف بسیاری از کشتی‌های آبی–خاکی قدیمی‌تر، بخش مخصوص شناورهای آبی کوچک حذف شده است.

این تغییر باعث شده فضای بیشتری برای آشیانه هواپیماها، نگه‌داری سوخت هوانوردی و انجام تعمیرات هواگردها فراهم شود.

عرشه آشیانه این کشتی بزرگ‌تر شده و دارای بخش‌های مرتفع با جرثقیل‌های مخصوص برای تعمیر و نگه‌داری هواگردها است.

مشخصات فنی، ابعاد و ظرفیت

از نظر ابعاد و ظرفیت، تریپولی یکی از بزرگ‌ترین کشتی‌های تهاجمی جهان به شمار می‌رود. وزن جابه‌جایی آن حدود ۴۵ هزار تُن است و طول آن به حدود ۲۵۷ متر می‌رسد. این شناور با دو توربین گازی دریایی و دو محور محرک کار می‌کند و توان تولید حدود ۷۰ هزار اسب بخار نیرو را دارد. سرعت آن نیز بیش از ۲۲ گره دریایی‌(معادل حدود ۴۱ کیلومتر در ساعت) اعلام شده است.

امکانات رفاهی، پزشکی و نیروی انسانی

از نظر ظرفیت نیروی انسانی، این کشتی می‌تواند بیش از ۱۲۰۰ خدمه نیروی دریایی و حدود ۱۶۰۰ تفنگدار دریایی را در خود جای دهد و در شرایط ویژه نیز ظرفیت افزایش نیرو را دارد. هم‌چنین یک بیمارستان مجهز در داخل کشتی تعبیه شده است که امکان پشتیبانی پزشکی در عملیات رزمی و امدادی را فراهم می‌کند.

فشار بی‌سابقه: ارتش اسرائیل هم‌زمان در چند جنگ و کمبود سرباز

ارتش اسرائیل، هم‌زمان در چند جبهه شامل ایران، لبنان، سوریه، غزه و کرانه باختری فعال است، اما با کمبود شدید نیروی انسانی مواجه است و نمی‌تواند به‌طور پایدار جنگ‌ها را ادامه دهد. علاوه بر کمبود سربازان رزمی و ذخیره، معافیت گسترده ارتدوکس‌ها باعث شده ده‌ها هزار جوان در سن خدمت در صفوف ارتش حضور نداشته باشند و فشار اصلی نظامی تنها بر بخش محدودی از جامعه باشد. فرماندهان و سیاست‌مداران هشدار می‌دهند که بدون بسیج کامل و تغییر قوانین، اسرائیل به بحران امنیتی و فروپاشی ارتش نزدیک می‌شود.

روزنامه فیگارو در تازه‌ترین گزارش خود به بحران نیروی انسانی در ارتش اسرائیل پرداخته است. در این گزارش آمده که این ارتش اکنون در حال جنگ در چند جبهه ایران، لبنان، سوریه، غزه، کرانه باختری است و در هیچ دوره‌ای از تاریخ اسرائیل، ارتش این کشور هم‌زمان در این همه جبهه فعال نبوده است. از ۷ اکتبر ، دولت اسرائیل تلاش کرده با ابزار نظامی، خاورمیانه را بازطراحی کند. اما این جاه‌طلبی‌ها با یک مشکل ساده روبه‌روست: ارتش اسرائیل‌(تسال) در یک جنگ گسترده شرکت دارد، بدون این‌که نیروی انسانی کافی برای ادامه بلندمدت آن داشته باشد. ایال زمیر، رییس ستاد ارتش به وزرا هشدار داده است: «تسال در آستانه فروپاشی است.»

ژنرال افی دفرین نیز تاکید کرده که ارتش به سربازان رزمی بیش‌تری نیاز دارد، زیرا دامنه ماموریت‌ها گسترده‌تر شده و باید برای عملیات‌های آینده آماده شوند.  فیگارو نوشته که این نگرانی تازه نیست؛ مسئولان نظامی ماه‌هاست هشدار می‌دهند و برآورد می‌کنند که دست‌کم ۱۵ هزار سرباز، از جمله ۷ هزار نیروی رزمی، در ارتش کمبود وجود دارد. روز اول مارس، پس از آغاز حمله به ایران، اسرائیل ۱۰۰ هزار نیروی ذخیره را فراخواند که به ۵۰ هزار نیروی قبلی اضافه شدند.

در این گزارش می‌خوانیم در حالی که ارتش اسرائیل در لبنان پیشروی می‌کند و هم‌زمان به بمباران ایران ادامه می‌دهد، دولت ساخت ۳۰ شهرک جدید در کرانه باختری را تایید کرده، که طبق قوانین بین‌المللی «غیرقانونی» است. اما از نظر رییس ستاد ارتش، این شهرک‌ها نیاز به نیروهای بیش‌تر برای تامین امنیت دارند: «به‌زودی تسال دیگر قادر به انجام ماموریت‌های معمول خود نخواهد بود. نیروهای ذخیره دوام نمی‌آورند.»

از زمان آغاز جنگ با ایران، خشونت‌ها در کرانه باختری افزایش یافته است؛ تاکنون ۷ فلسطینی توسط شهرک‌نشینان و ۵ نفر دیگر توسط ارتش کشته شده‌اند. ارتش یک گردان اضافی به کرانه باختری اعزام کرده و فرماندهی مرکزی معتقد است که احتمالا یک گردان دیگر هم برای انجام ماموریت لازم خواهد بود. در همین حال، هواپیماهای اسرائیلی به بمباران ایران ادامه می‌دهند، در غزه «خط زرد» را حفظ می‌کنند و مواضع پیش‌رو در سوریه را تحت کنترل دارند. در لبنان، ارتش اسرائیل پیشروی کرده و حدود ده روستا را تصرف کرده تا تا رودخانه لیتانی یک «منطقه امن» ایجاد کند و حزب‌الله لبنان را نابود کند.

اسرائیل تاکنون پنج پل روی رودخانه لیتانی را که جنوب را به سایر نقاط کشور متصل می‌کند منفجر کرده و اشغالگری‌ای را آغاز کرده که مدت آن نامشخص است، اما هم‌اکنون نیاز به بسیج پنج لشکر، یعنی حدود ۷۵ هزار نفر دارد.

ایال زمیر، رییس ستاد ارتش به وزرا، تاکید کرده که «در حال حاضر ارتش اسرائیل به قانون جدیدی برای سربازی، قانون خدمت ذخیره و قانونی برای تمدید خدمت اجباری نیاز دارد.» زیرا تسال نه تنها اکنون با کمبود سرباز مواجه است، بلکه ممکن است در ژانویه ۲۰۲۷، زمانی که مدت خدمت اجباری به ۳۰ ماه کاهش می‌یابد، هزاران سرباز را از دست بدهد. مگر اینکه قوانین تغییر کند، تسال مجبور خواهد شد هزاران سرباز را یکباره مرخص کند که فشار زیادی بر نیروهای باقی‌مانده وارد خواهد کرد.

علاوه بر این، هم‌اکنون ۱۵ درصد از جمعیت اسرائیل از خدمت نظامی معاف هستند: از زمان تاسیس دولت اسرائیل، یهودیان ارتدوکس شدید‌(هارِدیم) از خدمت نظامی معاف بوده‌اند. طرح قانونی که می‌خواست به‌طور محدود سربازی هارِدیم را تنظیم کند، اخیرا کنار گذاشته شد؛ رسما به دلایل بودجه‌ای و به طورغیررسمی به دلایل سیاسی. ائتلاف بنیامین نتانیاهو به شدت به احزاب ارتدوکس وابسته است که از هر گونه تغییر اساسی در معافیت‌ها خودداری می‌کنند. برعکس و با وجود هشدارهای مکرر ارتش و مخالفت گسترده افکار عمومی با این معافیت‌ها،از زمان به قدرت رسیدن این دولت در پایان ۲۰۲۲، تلاش شده این سیستم تثبیت شود.

فیگارو در پایان می‌نویسد که در واقع اکنون ده‌ها هزار جوان در اسرائیل در سن خدمت هنوز از سیستم خارج هستند، در حالی که تسال با پر کردن صفوف خود مشکل دارد. این شکاف باعث افزایش نارضایتی در جامعه اسرائیل شده است، جایی که تنها بخشی از جمعیت بار اصلی تلاش نظامی را بر دوش می‌کشد.

آویگدور لیبرمن، وزیر سابق دفاع این کشور تاکید کرده: «تسال بدترین بحران نیروی انسانی در تاریخ خود را تجربه می‌کند. باید همه را بسیج کنیم.» یایر لاپید، رهبر اپوزیسیون نیز هشدار داده: «کشور به سمت یک فاجعه امنیتی پیش می‌رود.»

قطعی اینترنت در ایران یک‌ماهه شد

نت‌بلاکس، سایتی که میزان دسترسی به اینترنت در سراسر جهان را رصد می‌کند، روز شنبه در پیامی در شبکه ایکس خبر داد که دقیقا یک ماه از قطعی اینترنت در کل کشور می‌گذرد.

این احتمالا طولانی‌ترین مدت قطعی اینترنت در ایران تاکنون است. حکومت در زمان اعتراضات دی‌ماه ۱۴۰۴ هم به قطع کردن این ارتباط متوسل شده بود، قطعی‌ای که حدود سه هفته به طول انجامید. یک ماه پیش در روز شنبه، ۲۸ فوریه مطابق با ۹ اسفندماه ۱۴۰۴، اسرائیل و‌ آمریکا اولین موج از حملات خود به خاک ایران را با حمله به بیت علی خامنه‌ای و کشتن او و تعدادی از اعضای خانواده‌اش به همراه جمع قابل توجهی از فرماندهان سپاه پاسداران آغاز کردند.

در پی این موج بود که حکومت جمهوری اسلامی بلافاصله دسترسی مردم عادی کشور به اینترنت و حتی تلفن موبایل و ثابت را به‌شدت محدود کرد، محدودیتی که هم‌چنان ادامه دارد و در روزهای پرتنش جنگ بسیاری از ایرانیان خارج از کشور را از ارتباط با خانواده‌های خود در داخل کشور محروم کرده است.

اکنون به نوشته نت‌بلاکس «۶۷۲ ساعت» است که مردم ایران در تاریکی مطلق از نظر اطلاعاتی به سر می‌برند. این در حالی است که توانایی برقراری ارتباط و خبردار شدن از جهان پیرامون از حقوق بنیادی بشر به شمار می‌رود و با حق آزادی بیان ارتباط تنگاتنگ دارد.

مقامات جمهوری اسلامی در یک ماه گذشته در اظهار نظرهایی مبهم از وضعیت اضطراری و لزوم قطع اینترنت در این وضعیت سخن گفته‌اند و هنوز مشخص نیست که این عدم دسترسی مردم عادی تا چه زمانی قرار است به طول بینجامد. کم‌تر از دو هفته پس از آغاز جنگ، فاطمه مهاجرانی، سخنگوی دولت مسعود پزشکیان، در توضیحاتی گفت که «برای کسانی که صدا را به دیگران برسانند امکاناتی چون اینترنت فراهم خواهد شد»، اظهار نظری که نشان می‌دهد حکومت حاضر است برای استفاده تبلیغاتی خود اینترنت را در اختیار عده‌ای محدود بگذارد.

بعد از بمباران یک ساختمانی مسکونی در تهران – شنبه، ۲۸ مارس ۲۰۲۶ AP – Sajad Safari

نتیجه‌گیری

در پایان یک ماه جنگ، تصویری که از کاخ سفید دیده می‌شود نه تصویر دولتی مسلط بر اوضاع، بلکه تصویر دولتی است که میان تشدید، عقب‌نشینی، مذاکره و نمایش قدرت سرگردان مانده است. جنگی که قرار بود کوتاه، کنترل‌شده و تعیین‌کننده باشد، اکنون به بحرانی تبدیل شده که هم هزینه‌های اقتصادی جهانی را بالا برده، هم موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف کرده و هم نشان داده است خروج از آن، بسیار دشوارتر از آغاز کردنش بوده است

یک ماه پس از آغاز جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، دولت دونالد ترامپ با مجموعه‌ای از انتخاب‌های سخت و پرهزینه روبه‌رو شده است؛ انتخاب‌هایی که نه‌تنها سرنوشت جنگ، بلکه آینده سیاسی خود او را نیز تحت تاثیر قرار می‌دهد. در شرایطی که قیمت جهانی انرژی افزایش یافته، تنگه هرمز هم‌چنان در وضعیت بحرانی قرار دارد و محبوبیت رییس‌جمهور آمریکا کاهش یافته است، کاخ سفید میان دو گزینه دشوار گرفتار مانده: یا به توافقی ناقص و ناپایدار تن دهد و راهی برای خروج از جنگ پیدا کند، یا به سوی تشدید نظامی حرکت کند و خطر فرورفتن در جنگی طولانی را بپذیرد؛ جنگی که می‌تواند ریاست‌جمهوری ترامپ را ببلعد.

با وجود رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و تلاش‌های پشت‌پرده، واشینگتن در پایان چهارمین هفته جنگ نتوانسته بحران رو به گسترش خاورمیانه را مهار کند. ایران، در حالی که زیر فشار حملات سنگین قرار دارد، همچنان توانسته است جریان انتقال نفت و گاز خلیج فارس را مختل نگه دارد و همزمان به حملات موشکی و پهپادی خود در نقاط مختلف منطقه ادامه دهد. از نگاه بسیاری از تحلیل‌گران، پرسش اصلی اکنون این نیست که جنگ ادامه خواهد یافت یا نه، بلکه این است که آیا ترامپ آماده کاهش تنش و جمع کردن این جنگ است یا تصمیم دارد دامنه آن را بیشتر گسترش دهد.

به گفته یک مقام ارشد کاخ سفید، ترامپ به مشاورانش گفته است نمی‌خواهد وارد یک «جنگ بی‌پایان» شود و ترجیح می‌دهد راهی برای خروج از طریق مذاکره پیدا کند. به همین دلیل نیز از آنان خواسته است بر همان جدول زمانی چهار تا شش هفته‌ای که او به‌طور علنی مطرح کرده تأکید کنند. با این حال، همین مقام نیز اذعان کرده که چنین جدول زمانی متزلزل به‌نظر می‌رسد. در کنار این تمایل به خروج، ترامپ همزمان ایران را به حمله بزرگ نظامی تهدید کرده است؛ موضوعی که نشان می‌دهد در واشینگتن هنوز تصمیم نهایی درباره مسیر جنگ گرفته نشده است.

پیشنهاد صلح ۱۵ ماده‌ای ترامپ که از طریق کانال پنهانی با میانجی‌گری پاکستان برای ایران فرستاده شد، نشانه‌ای از تلاش فزاینده کاخ سفید برای یافتن راه خروج از بحران تلقی شد. اما هنوز روشن نیست که اصلاً چشم‌انداز واقعی و ثمربخشی برای مذاکرات وجود داشته باشد. جاناتان پانیکوف، مقام پیشین اطلاعات ملی آمریکا در امور خاورمیانه، می‌گوید مشکل اصلی این است که اصلاً معلوم نیست نتیجه رضایت‌بخش برای ترامپ چه شکلی باید داشته باشد. به بیان دیگر، دولت آمریکا وارد جنگی شده که تعریف روشنی از نقطه پایان آن ارائه نکرده است.

در همین حال، ترامپ برای آنکه دست خود را در برابر ایران خالی نگذارد، همزمان چند هزار نیروی بیشتر به منطقه اعزام می‌کند و نسبت به حملات شدیدتر، حتی احتمال استفاده از نیروی زمینی، هشدار می‌دهد. برخی تحلیلگران معتقدند این نمایش قدرت ممکن است بیش از آن‌که مقدمه ورود قطعی به جنگی بزرگ‌تر باشد، تلاشی برای افزایش فشار بر تهران و گرفتن امتیاز در مذاکره باشد. اما همین سیاست نیز خطرهای بزرگی در بر دارد، زیرا هرگونه حضور نیروی زمینی آمریکا در خاک ایران می‌تواند ایالات متحده را به درگیری‌ای طولانی شبیه عراق و افغانستان بکشاند؛ همان جنگ‌هایی که ترامپ بارها وعده داده بود آمریکا دیگر هرگز در آن‌ها گرفتار نخواهد شد.

در میان سناریوهای مطرح، برخی کارشناسان احتمال می‌دهند که واشینگتن در نهایت یک حمله هوایی بزرگ دیگر در چارچوب عملیات «خشم حماسی» انجام دهد تا بیش از پیش توان نظامی و هسته‌ای ایران را تضعیف کند، و سپس ترامپ با اعلام پیروزی، از جنگ خارج شود. اما حتی چنین سناریویی نیز با مشکل بزرگی روبه‌رو است: تا زمانی که تنگه هرمز به‌طور کامل باز نشود، ادعای پیروزی آمریکا چندان باورپذیر نخواهد بود. ایران تاکنون حاضر نشده این آبراه حیاتی را به‌طور کامل بازگشایی کند و همین مسئله شوک سنگینی به بازار جهانی انرژی وارد کرده است. نارضایتی ترامپ از متحدان اروپایی که حاضر نشده‌اند برای تامین امنیت این مسیر دریایی ناوهای جنگی اعزام کنند، از همین بن‌بست ناشی می‌شود.

به‌نظر می‌رسد مهم‌ترین اشتباه محاسباتی ترامپ در این جنگ، دست‌کم گرفتن دامنه و پایداری واکنش ایران بوده است. تهران با استفاده از موشک‌ها و پهپادهای باقی‌مانده خود، هم اسرائیل و هم کشورهای عربی همسایه را هدف قرار داده و در عین حال توانسته بخش عمده‌ای از تردد نفتکش‌ها از تنگه هرمز را مختل کند؛ وضعیتی که پیامدهای آن از منطقه فراتر رفته و اقتصاد جهانی را نیز تحت تأثیر قرار داده است. جان آلترمن، پژوهشگر مرکز مطالعات راهبردی و بین‌المللی در واشینگتن، می‌گوید شرط‌بندی حکومت ایران این است که می‌تواند درد و فشار بیشتری را برای مدت طولانی‌تر از رقبایش تحمل کند، و شاید این برآورد چندان هم نادرست نباشد.

در عین حال، نشانه‌های اضطراب فزاینده در کاخ سفید نیز آشکار شده است. یکی از روشن‌ترین نمونه‌ها، عقب‌نشینی ترامپ از تهدید پیشین خود برای نابودی شبکه برق ایران بود؛ تهدیدی که در صورت اجرا می‌توانست سطح جنگ را به‌مراتب بالا ببرد. او روز دوشنبه اجرای این تهدید را برای پنج روز متوقف کرد تا به دیپلماسی فرصت دهد و سپس این مهلت را پنجشنبه ده روز دیگر تمدید کرد؛ اقدامی که به‌طور گسترده تلاشی برای آرام کردن بازارها ارزیابی شد.

فشارهای داخلی نیز بر ترامپ رو به افزایش است. نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد این جنگ در میان افکار عمومی آمریکا به‌شدت نامحبوب است و اگرچه بخش عمده‌ای از جریان «آمریکا را دوباره عظیم کنیم» هم‌چنان پشت سر او ایستاده، اما ادامه تبعات اقتصادی جنگ، به‌ویژه افزایش قیمت بنزین، می‌تواند حمایت سیاسی از او را سست کند. بر اساس نظرسنجی رویترز–ایپسوس که روز دوشنبه گذشته تکمیل شد، میزان محبوبیت کلی ترامپ به ۳۶ درصد سقوط کرده که پایین‌ترین سطح از زمان بازگشت او به کاخ سفید است. در حزب جمهوری‌خواه نیز نگرانی درباره پیامدهای انتخاباتی این جنگ رو به افزایش است، به‌ویژه در آستانه انتخابات میان‌دوره‌ای ماه نوامبر که جمهوری‌خواهان برای حفظ اکثریت شکننده خود در کنگره به شدت تحت فشار خواهند بود.

در عرصه دیپلماسی نیز چشم‌انداز چندان امیدوارکننده نیست. طرح ۱۵ ماده‌ای واشینگتن تا حد زیادی شبیه همان خواسته‌هایی است که ایران پیش از جنگ نیز عمدتا رد کرده بود: برچیدن برنامه هسته‌ای، محدود کردن زرادخانه موشکی، کنار گذاشتن نیروهای نیابتی و حتی واگذاری عملی کنترل تنگه هرمز. تهران این پیشنهاد را ناعادلانه و غیرواقع‌بینانه خوانده، هرچند راه تماس‌های غیرمستقیم را کاملا نبسته است. در عین حال، به گفته برخی تحلیل‌گران، حاکمان ایران عجله‌ای برای پایان دادن به جنگ ندارند، زیرا معتقدند اگر بتوانند از این مرحله عبور کنند، صرف دوام آوردن را می‌توانند نوعی پیروزی جلوه دهند.

پیچیدگی دیپلماتیک زمانی بیش‌تر می‌شود که در نظر گرفته شود شماری از مقام‌هایی که در حملات آمریکا و اسرائیل کشته شده‌اند، با چهره‌هایی تندروتر جایگزین شده‌اند. این مسئله احتمال انعطاف در تصمیم‌گیری تهران را کم‌تر می‌کند.

در سطح نظامی، سناریوهای پرخطر هم‌چنان روی میز قرار دارند: از اشغال جزیره خارک یا برخی جزایر راهبردی دیگر گرفته تا عملیات در امتداد سواحل ایران یا اعزام نیروهای ویژه برای تلاش به‌منظور تصرف ذخایر اورانیوم با غنای بالا که گفته می‌شود عمدتا زیر زمین و در نتیجه بمباران‌های سال گذشته دفن شده‌اند. اما هر یک از این گزینه‌ها می‌تواند جنگ را به مرحله‌ای بسیار خطرناک‌تر وارد کند، تلفات آمریکا را افزایش دهد و پرسش‌های بیش‌تری را درباره هدف واقعی این عملیات برانگیزد. مقام‌های عرب خلیج فارس نیز به دولت آمریکا هشدار داده‌اند حضور نیروی زمینی در ایران می‌تواند به واکنش‌های شدیدتر تهران، از جمله علیه زیرساخت‌های انرژی و غیرنظامی منطقه، منجر شود.

در پایان یک ماه جنگ، تصویری که از کاخ سفید دیده می‌شود نه تصویر دولتی مسلط بر اوضاع، بلکه تصویر دولتی است که میان تشدید، عقب‌نشینی، مذاکره و نمایش قدرت سرگردان مانده است. جنگی که قرار بود کوتاه، کنترل‌شده و تعیین‌کننده باشد، اکنون به بحرانی تبدیل شده که هم هزینه‌های اقتصادی جهانی را بالا برده، هم موقعیت سیاسی ترامپ را تضعیف کرده و هم نشان داده است خروج از آن، بسیار دشوارتر از آغاز کردنش بوده است.

شایان ذکر است که حملات گسترده ایالات متحد آمریکا و اسرائیل به ایران، که از ۲۸ فوریه آغاز شد، طی یک ماه گذشته به یکی از بزرگ‌ترین بحران‌های منطقه‌ای در سال‌های اخیر تبدیل شده و ابعاد نظامی، اقتصادی و دیپلماتیک گسترده‌ای یافته است. بر اساس داده‌های منتشرشده، بیش از ۱۵۰۰ حمله هوایی زیرساخت‌های نظامی، انرژی و برخی مراکز ایران را هدف قرار داده است. در مقابل، ایران نیز با بیش از ۱۱۰۰ حمله موشکی و پهپادی، نه‌تنها اسرائیل بلکه شماری از کشورهای حوزه خلیج فارس و پایگاه‌های مرتبط با آمریکا را هدف قرار داده و عملا دامنه جنگ را به سطح منطقه‌ای گسترش داده است.

برآورد تلفات انسانی، هم‌چنان دشوار است، اما مقام‌های ایرانی از کشته‌ شدن دست‌کم ۱۹۳۷ نفر و زخمی شدن بیش از ۲۴ هزار نفر خبر داده‌اند. در سوی دیگر، منابع رسمی از کشته‌شدن ۱۷ غیرنظامی در اسرائیل و ۱۳ نظامی آمریکایی خبر می‌دهند. در لبنان نیز هم‌زمان با ورود حزب‌الله به درگیری‌ها، بیش از هزار کشته گزارش شده است. این جنگ علاوه بر تلفات انسانی، پیامدهای انسانی گسترده‌ای نیز به‌دنبال داشته و به گفته نهادهای وابسته به سازمان ملل، میلیون‌ها نفر در داخل ایران آواره شده‌اند.

هم‌زمان، پیامدهای اقتصادی جنگ نیز در سطح جهانی محسوس بوده است. بسته شدن تنگه هرمز، یکی از مهم‌ترین گذرگاه‌های انتقال انرژی در جهان، بازارهای جهانی را با شوک مواجه کرده و نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی را افزایش داده است. در چنین شرایطی، گسترش دامنه درگیری به کشورهای منطقه و نبود چشم‌انداز روشن برای کاهش تنش، خطر تشدید بیش‌تر بحران را هم‌چنان بالا نگه داشته است.

هم‌زمان با ادامه حملات آمریکا و اسرائیل به نقاط مختلف ایران، حملات جمهوری اسلامی به کشورهای حاشیه خلیج فارس هم ادامه یافته است. فرماندهی مرکزی ایالات متحده‌(سنتکام) اعلام کرد که ناو جنگی یو‌اس‌اس تریپولی دیروز هفتم فروردین با ۳۵۰۰ پرسنل نظامی وارد «منطقه مسئولیت» خود شده است.

همه شواهد نشان می‌دهد که متاسفانه امشب و فردا، حملات آمریکا و اسرائیل به ایران شدیدتر خواهد شد و احتمالا کشتار و ویرانی به اوج خود خواهد رسید.

جمعیت هلال اهمر ایران، روز شنبه هشتم فروردین از آسیب به «بیش از ۹۳ هزار واحد مسکونی و تجاری» در جریان جملات ایالات متحد و اسرائیل علیه ایران خبر داد.

خبرگزاری حقوق بشری هرانا به نقل از جمعیت هلال‌احمر ایران، نوشته است، «این گزارش شامل خسارت‌های گسترده در استان‌ها و پایتخت است و نشان می‌دهد که مناطق شهری و خدمات عمومی نیز از این حملات بی‌نصیب نمانده‌اند.»

بر اساس اطلاعیه جمعیت هلال‌احمر ایران، «۹۳ هزار و ۲۳۳ واحد غیرنظامی شامل ۷۱ هزار و ۵۴۷ واحد مسکونی و ۲۰ هزار و  ۷۷۹ واحد تجاری در استان‌ها» آسیب دیده‌اند. در تهران نیز ۳۱ هزار و ۵۶۲ واحد مسکونی و تجاری دچار خسارت شده‌اند. علاوه بر این گفته شده است، ۲۹۵ مرکز بهداشتی و درمانی، ۶۰۰ مدرسه، ۱۷ مرکز هلال‌احمر، ۴۸ خودروی عملیاتی، ۴۶ آمبولانس و سه فروند بالگرد امدادی نیز در جریان این حملات خسارت دیده‌اند. گفتنی است، ایران آمار رسمی کشته‌ها و زخمی‌های جنگ را به‌‌صورت کامل و منظم منتشر نمی‌کند.

با این وجود گروهی از ایرانیان، به حملات آمریکا و اسرائیل هورا می‌کشند و عده‌ای نیز پشت جمهوری اسلامی صف بسته‌اند. اما جنبش‌های اجتماعی ایران هم‌چون جنبش کارگری، جنبش زنان، جنبش دانشجویان و جوانان، بی‌کاران، بازنشستگان، روشنفکران و هنرمندان، همه مردم و نیروهای آزادی‌خواه و برابری‌طلب، شدیدا مخالف این جنگ خانمانسوز هستند و هم‌زمان در راستای سازمان‌دهی خود در جهت سرنگونی کلیت حکومت جهل و جنایت و ترور اسلامی، بی‌وقفه و پیگیر مبارزه می‌کنند.

شنبه هشتم فروردین 1405-بیست و هشتم مارس 2026

نوشته بیست و نهمین روز جنگ اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

(بخش پایانی)

✍️: امیرجواهری لنگرودی

از آشیانت بوی خون می‌آورد باد
بر بال سرخ کشکرت پیغام شومی ست…            

 آنجا چه آمد بر سر آن سرو آزاد ؟!

  الف “سایه”  

دربخش دوم یادداشتم آوردم:«تهاجم جنایتکارانه مشترک نظامی آمریکا و اسرائیل به جغرافیای ایران با عنوان « مهار تهدید هسته ای »یا نوعی مداخله « بشر دوستانه»، همچنان ادامه دارد وطی یک هفته تجاوزات وحملات گسترده که با بمباران مناطق شهری، مدارس، بیمارستان ها، مراکرتجاری،ورزشگاهها،خانه وکاشانه‌ی مردم،نابودی زیرساخت‌های  حیاتی وتخریب مراکزاداری،نظامی وکشتارگسترده‌ی غیرنظامیان از خود به جا گذاشته است….» (۱) 

به جاست یاد آورگردیم که دروضعیت جنگ ضد انسانی امروز درایران ومنطقه، که با دخالتگری آشکارمشترک آمریکا و اسرائیل وسیاست های جنگ طلبانه حاکمیت اسلامی حادث شد واوج گرفت.آزادی زندانیان سیاسی،اصلی ترین خواست مردم ماست وهمه خانواده های زندانیان سیاسی وعقیدتی وجنبش عظیم دادخواهی و برابری طلبانه ایران نگران جان آنان است که هر آن در معرض اصابت پهباد ها و موشک ها و آسیب های شرایط جنگی هستند.

دربرابراین تجاوزات،گرایشات جنگ طلب ایرانی،گاها متجاوزین را به نطقه زنی تشویق می کنندوبه ترامپ فاشیست نامه می نویسندوآن دیگرانی که از”مداخلات بشردوستانه”یاد می کنند یا با توسل به شعاع العمل”هوش مصنوعی” و”پیروزی آسان”اشاره می دارند.غافل ازاینکه وقتی پهپادی براه افتاد و موشکی شلیک شد،به ویرانی حیات جامعه می انجامد.جنگ درعمل یک جامعه راهدف می گیردوتخریب به جا مانده ازاین تهاجم همه چیزرا ویران می سازد. چرا که آثارخرابی دوهفته اول جنگ تنها به مرگ خامنه ای واین وآن فرمانده سپاه نیانجامید، بلکه به نابودی فزاینده ای انجامیده است ورژیم اسلامی با تمامی سبعیت همچنان ایستاده است .

تا به امروزخسارات وارده برایران افزایش یافته است. تهاجم به مدارس، بیمارستان ها،خرابی منازل مردم وآنچه درکف خیابان ها برجان کودکان وزنان ومردم بی دفاع وارد شده طبق اظهارات سخنگوی دولت ازآسیب به ۴۲هزارواحد غیرنظامی درجریان ۱۵روزجنگ تحمیلی خبرداد به طوریقین این همه آمارنیست.میزان خسارات به مراتب بیشتراز ارقام ارائه شده است.همچنین براساس گزارشی که سازمان حقوق بشری هرانا مستقردرواشنگتن روزشنبه ۱۴مارس (۲۳ اسنفد) منتشر کرده است، حملات مشترک آمریکا واسرائیل به ایران دردوهفته گذشته دست‌کم ۴۷۶۵کشته برجاگذاشته است.درمیان قربانیان، ۲۰۵ کودک نیزثبت شده‌اند وآنچه مربوط به تخریب زیرساخت های کشوراست،روزچهارشنبه ۱۸مارس (اسفند۲۷)، نیروگاه اتمی بوشهر وتأسیسات گازی عسلویه وفازهای ۳، ۴، ۵ و۶پارس جنوبی،ازجانب آمریکا و اسرا.ئیل مورد حمله قرارگرفته و درآتش می سوزند.هزاران مارگر در این تاسیسات مشغول کار بوده اند. این تأسیسات زیرساخت‌های استراتژیک زنجیره‌ی تولیدهستند و توقف فعالیت آن‌ها، زندگی روزمره‌‌ی میلیون‌ها ایرانی را تحت تاثیرمستقیم قرار می‌دهد.

مردم ایران که ازیکسو با زندان وشلاق،اعدام وتبعید،فقرو گرانی و بی خانمانی و هولوکاست نظام اسلامی دست بگریبانند وازسوی دیگر دشمنی آمریکاواسراییل باتهاجم بمباران وموشک باران،حق زندگی وچای خوردن مردم ایران را هم زیادی می پندارند، باید فضای جنگ و بمباران را دید و دریافت یعنی چه و گرنه همه‌چیز در مقادیری دود و عدد خلاصه می‌شود. با اینهمه می توان ازسرزمین سوخته یاد کرد!  

بایدگفت:باتجاوزنظامی مشترک آمریکا واسرائیل دربرابرسیاست اغواگرانه خود جنگ طلبان رژیم اسلامی،درهم آوایی با آن دسته از ایرانیانی که مشوق فاشیست های متجاوزومداخله گر،سینه میزنند،هیچ درنمی یابند که هسته سفت قدرت رابرای روپانگهداشتن موجودیت نظام اسلامی، در برابر ایستادگی ومقاومت مردم ما،سخت ترو بی رحمانه تر از گذشته، برجنایات خود خواهند افزود. بطوریکه درتعقیب همین سیاست سرکوب وافزایش ارعاب درجامعه با مسلح کردن بخش بزرگی ازنیروهای بسیجی درخیابان های کشوروبا ایجادپست های بارزسی وگشت های مسلح،عملآ هرنوع تحرکی را ازمردم بی معناکرده اند.دراین رابطه فرمانده نیروی انتظامی رادان جنایتکاردرتلویزیون جمهوری اسلامی رسمآ اعلام کرد که هرنوع تحرک سیاسی درشهرهاعلیه رژیم رااقدامی در راستای منافع اسرائیل قلمداد کرده وبه تظاهرکنندگان همچون “سرباز دشمن” برخورد خواهیم شد.دستگاه قضایی محسنی اژه ای نیزاعلان داشت:« … باتوجه به شرایط جنگی، ضروری است دررسیدگی وتعیین‌تکلیف پرونده‌های عناصر متهم به تهدید امنیت مردم، تسریع داشته باشیم؛ البته تسریع در این قبیل امور به معنای نفی دقت واجرای ملکه عدالت نیست.وی  “خواستاراجرای سریع احکام علیه متهمان مرتبط با “متجاوز” شد!

این زبان شناخته شده رادان و اژه ای ،لبه تیزتهاجم دراین شرایط را متوجه جان زندانیان سیاسی می کنند.دراین رابطه عفوبین الملل (امنیستی) اعلان داشت: «زندانیان ایران درمعرض خطر حملات هوایی مداوم ایالات متحده و اسرائیل در نزدیکی زندان‌ها و همچنین هدف قراردادن تاسیسات امنیتی که بازداشت‌شدگان در آن نگهداری می‌شوند، … خودداری مقامات ایرانی از آزادی تمام کسانی که به‌طورخودسرانه بازداشت شده‌اند…، عامداً آن زندانیان رادرمعرض خطرمرگ یا آسیب جدّی قرارمی‌دهد. برخی زندانیان به مکان‌های نامشخص یا مناطقی نزدیک اهداف بالقوه نظامی منتقل شده‌اند که نگرانی‌ها درباره امنیت آن‌ها را تشدید می‌کند.مقامات همچنین زندانیان را به ناپدیدسازی اجباری محکوم کرده ودسترسی آن‌ها به غذای کافی و آب را منع می‌کنند. مقامات ایرانی بایدبلافاصله کسانی که به‌طورخودسرانه بازداشت شده‌اند، همچان دربرابرموج تهاجم جنگی کشورهای متخاصم آمریکا و اسرائیل اند،باید آزادگردند.همه خانواده ها نگران سرنوشت ادامه زندگی عزیازان خود هستند.» 

همچنین گزارش‌ها ازشرایط دشواروبحران انسانی وفاجعه بار در زندان تهران بزرگ  حکایت می کند.منابع آگاه می‌گویند:«این زندان با ازدحام شدید روبه‌روست و تعداد زیادی از زندانیان به دلیل کمبود جا ناچارند درراهروها وکریدورها،کف خوابی نمایند.»براساس این گزارش‌ها آمده است: «وضعیت بهداشتی زندان نیزبسیارنامناسب است و زندانیان با کمبود امکانات اولیه رو به‌ رو هستند.برخی منابع ازکمبود آب آشامیدنی، امکانات درمانی ومواد غذایی خبر داده‌اند….»

درپی انتشارخبرانتقال زندانیان،نگرانی خانواده‌ها نیز افزایش یافته است. بطوری که طی روزهای گذشته حدود ۵۰۰ نفر از خانواده‌های زندانیان به زندان تهران بزرگ مراجعه کرده‌اند تا از وضعیت عزیزان خود اطلاع پیدا کنند. به گفته منابع آگاه، مسئولان زندان به خانواده‌ها گفته‌اند که ۴۸ ساعت صبر کنند تا «اقداماتی» برای رسیدگی به وضعیت زندانیان انجام شود. با این حال، عدم ارائه اطلاعات شفاف درباره وضعیت زندانیان موجب افزایش نگرانی خانواده‌ها شده است. خانواده‌ها همچنین نگران هستند که انتقال زندانیان به زندان تهران بزرگ، که به عنوان یکی ازبدترین زندان‌های ایران شناخته می‌شود، شرایط نگهداری آنان را دشوارتر کند.

گزارش‌های رسیده اززندان قرچک نشان می‌دهد که حدود ۸۰ زن بازداشت ‌شده درجریان خیزش دی‌ماه درشرایط بسیار دشواری در در یک سالن کوچک با پنج اتاق اسکان داده شده‌اند و به گفته منابع مطلع از دسترسی به بسیاری از نیازهای اولیه محروم هستند.

این مجموعه خبرها درشرایط جنگی، نگرانی همه خانواده های زندانیان سیاسی را برانگیخته است وجا دارد که خواست آزادی فوری و بی قید و شرط همه زندانیان سیاسی وعقیدتی رادرسطح جهان درهمبستگی با نیروهای مترقی جوامع میزبان فریاد بزنیم وآزادی همه زندانیان سیاسی را خواستارگردیم

چهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۸ مارس ۲۰۲۶

(۱)- سایت روزشمار کارگری،جان زندانیان سیاسی،عقیدتی وعادی درخطراست! (بخش دوم)

نوشته جان زندانیان سیاسی وعقیدتی در زندان های ایران در خطرکشتارجنگ طلبان است،آزادشان کنید! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:حمیدرحمانپور

ائتلاف ۶ حزب کردستانی و نپیوستن کومله ـ سازمان کردستان حزب کمونیست ایران

رفقای عزیز، به‌ویژه در کردستان

در روزهای گذشته بحث‌های زیادی میان موافقان ائتلاف ۶ حزب کردستانی و کومله – سازمان کردستان حزب کمونیست ایران که به آن نپیوسته، صورت گرفته است.

کومله دلایل مفصل آن را بطور عمومی پخش کرده است.

عقیده من این است که پیوستن ۶ حزب و نپیوستن یک حزب کاملاً منطقی و طبیعی است. باید آن‌قدر دموکرات و واقع‌بین بود که دیگران، و کسانی که بیرون از همه این جریان‌های حزبی هستند، آن را بپذیرند و با دیدی باز و با احترام به نظرات و جهت‌گیری‌های احزاب بنگرند. همگی دلایل خود را دارند و البته کاملاً طبیعی است که تلاش کنند طیف وسیعتری را به درستی موضع‌گیری های خود قانع کنند.

توده‌های مردم کردستان، با وجود اقشار و طبقات و گرایش‌های سیاسی متفاوت و با توجه به تاریخی سرشار از ظلم، کشتار، ویرانی و آوارگی، قاعدتاً خوشحال خواهند شد که احزاب با هم متحد شوند. اما این همیشه نمی‌تواند دردی را دوا کند و گاه این اعتماد چشم بسته به رهبران به فاجعه منتهی شده است. دو سه نمونه در ادامه:

در اوایل دهه هفتاد میلادی، جنبش کردهای عراق به رهبری مصطفی بارزانی توسط رژیم پادشاهی ایران، برای تضعیف رژیم جمهوری عراق به ریاست صدام حسین، مورد پشتیبانی وسیع تسلیحاتی و مالی قرار گرفت. اما وقتی محمدرضا شاه پهلوی و صدام حسین به توافق رسیدند، به ناگاه پشتیبانی مالی و تسلیحاتی قطع شد و نتیجه آن آوارگی صدها هزار کرد عراقی بود.

در اوایل دهه نود میلادی، کردها در کردستان عراق مجدداً قیام کردند و سپس آمریکا بر فراز کردستان منطقه پرواز ممنوع اعلام کرد. این امر به کردها امکان تشکیل یک ساختار خودگردان را داد. اما زمانی که نیروهای نظامی کرد به سمت مناطق نفت‌خیز کردستان، در کرکوک و خانقین، پیشروی کردند، توسط نیروهای هوایی آمریکا بمباران شدند و مجبور به عقب‌نشینی گردیدند و تسلط بر آن مناطق نفت‌خیز همچنان در اختیار رژیم صدام باقی ماند.

در سال ۲۰۱۶ میلادی، اقلیم کردستان عراق که پیش‌تر تشکیل شده بود و تقریباً بر همه مناطق کردنشین تسلط داشت، حکومت بارزانی تصمیم به برگزاری یک همه‌پرسی عمومی و نمادین گرفت تا مردم دربارهٔ استقلال کردستان از عراق نظر بدهند. این اقدام سبب واکنش نظامی دولت مرکزی عراق و میلیشیاهای مورد حمایت ایران شد که با تمام قوا به کرکوک و مناطق دیگر کردستان حمله کردند. نیروهای کرد مجبور به عقب‌نشینی شدند و تقریباً ۴۰ درصد از مناطق کردنشین و نفت خیز از جمله کرکوک و خانقین از دست رفت. آمریکا که ظاهراً متحد کردها بود، کمترین کمکی به آن‌ها نکرد و پشت آنان را خالی کرد.

در جنگ‌های داخلی سوریه ـ که این یکی را نه تنها مردم کردستان بلکه همه مردم جهان به یاد دارند ـ آمریکا از کردها حمایت هوایی کرد. این امر باعث شد کردها با تلفات عظیم انسانی که حدود ۱۳۰۰۰ نفر تخمین زده می‌شود، داعش را شکست دهند و کانتون‌های خودمختار خود را تشکیل دهند. اما پس از سقوط بشار اسد و به قدرت رسیدن حکومت اسلامی به رهبری الجولانی، آمریکا منافع خود را در پشتیبانی از او بازتعریف کرد و از حمایت از کردها دست کشید. همگی این را شنیده، خوانده و دیده‌اند. در عرض چند روز، در اینجا نیز کردهای روژآوا بیش از ۴۰ درصد از مناطق نفت‌خیز خود را از دست دادند.

اکنون باید با خود صادق بود و پرسید: چه کسی به چه کسی خیانت کرد؟ رهبران یا آمریکا؟

اکنون نوبت به کردستان ایران رسیده است. جنگ سه دولت فاشیستی ـ که برای مردم سراسر ایران فاجعه‌بار و ویرانگر است ـ باید به‌شدت و بدون هیچ توهمی محکوم شود. جنگ منفور است. در حالی که همهٔ مردم شریف و آزادی‌خواه جهان، دانشمندان، افراد سرشناس ادبی و هنری، همهٔ کسانی که حتی برای یک روز تلفات و مصائب جنگ را دیده‌اند، و نیز همهٔ کمونیست‌ها و چپ‌های جهان، جنگ اخیر را محکوم می‌کنند.

از سوی دیگر، جریان‌های فاشیستی و ضد مردمی، از قبیل سلطنت‌طلبان، هر روز در خیابان‌های واشنگتن و اروپا ـ به دور از جنگ ـ به جشن و پایکوبی و تشویق «عموهایشان» ترامپ و نتانیاهو برای بمباران‌های بیشتر می‌پردازند و تلفات انسانی، از جمله کشته شدن ۱۷۰ دختر بچه تنها در یک بمباران، را نادیده می‌گیرند.

در چنین شرایطی، کسانی در کردستان پیدا می‌شوند که با این استدلال که رژیم فاشیستی ایران بسیار فاشیست‌تر از آمریکا و اسرائیل است، از جنگ دفاع می‌کنند و از کوملهٔ کمونیست انتقاد می‌کنند که چرا به آن ائتلاف ۶ حزبی نمی‌پیوندد.

مردم مبارز ایران و کردستان و احزاب سیاسی آنان در عین حال باید بدانند که این جنگ ـ که نه در آغاز آن و نه در پایان دادن به آن نقشی ندارند ـ در عین حال به مردم ایران و کردستان فرصتی می‌دهد تا برای سرنگونی رژیم ایران نیروهای خود را متشکل کنند. نباید اجازه داد یک دیکتاتور جدید جای قبلی را بگیرد. این در توان مردم است که حکومتی دموکراتیک را جایگزین کنند که حق همهٔ ملل ساکن ایران را به واقعیت تبدیل کند.

در کردستان، ۶ حزب کردستانی با عجله و ـ آن‌گونه که گفته می‌شود ـ علاوه بر ضرورت تاریخی موجود و اهداف ملی‌گرایانه، با کمک مالی و تسلیحاتی آمریکا شکل گرفته‌اند و سخن از باز کردن یک جبههٔ زمینی برای تصرف مناطق و شهرهای کردستان به میان آمده است. رئیس‌جمهور آمریکا، ترامپ، بارها در همان اوایل علناً بر آن تأکید داشت. اکنون کمتر در این مورد صحبت می‌شود. گویا ترکیه و اقلیم کردستان عراق به‌شدت با آن مخالفت کرده‌اند.

برای آنکه مطلب به درازا نکشد، سعی می‌کنم نتیجه‌گیری کوتاهی ارائه دهم.

نپیوستن کومله ـ سازمان کردستان حزب کمونیست ایران ـ به ائتلاف ۶ حزب کردستانی را باید به فال نیک گرفت و از سوی همهٔ آزادی‌خواهان مبارز در کردستان و ایران با تمام قوا مورد پشتیبانیفرار گیرد. همهٔ چپ‌ها و کسانی که عمرشان را در مبارزه علیه استبداد اسلامی گذرانده‌اند و بهترین‌ها را برای مردم کردستان ایران آرزو دارند؛ همهٔ آنانی که دموکراسی و حق اظهار نظر مردم را به رسمیت می‌شناسند و انتظار دارند فرزندانشان در میان احزاب سیاسی فعال در کردستان سرنوشت آنان را به بازیچه نگیرند؛ و همهٔ کسانی که در انقلاب «زن، زندگی، آزادی» از پشتیبانی سراسری همهٔ خلق‌های ایران برخوردار بودند و پیشتازان آن انقلاب مردمی به شمار می‌رفتند. آری همهٔ مردم کردستان باید دست در دست مردم مبارز ایران برای به زیر کشیدن رژیم اسلامی متحد شوند. این کم‌تلفات‌ترین، منطقی‌ترین و در عین حال مطمئن‌ترین راه برای به ثمر رساندن خواست حق تعیین سرنوشت برای ملت کرد و دیگر ملیت‌های ساکن ایران است.

ممکن است آن ۶ حزب در توهم نسبت به آمریکا دچار اشتباه شده باشند. اجازه بدهیم دست‌کم یک حزب توده‌ای دیگر، یعنی کومله، در عین همکاری‌های مشخص در مبارزه در کردستان با آن ۶ حزب، اما بدون کمک گرفتن از آمریکا و با تکیه بر مردم مبارز کردستان و ایران، راه خود را ادامه دهد و هر روز بر شمار رهروانش افزوده شود.این امر بیشتر در جهت منافع مستقل ملت کرد است.

نباید بر کومله برای پیوستن به آن ۶ حزب فشار آورد؛ بلکه باید پذیرفت که تاکتیک‌ها و استراتژی‌های متفاوتی وجود دارد و آن را به رسمیت شناخت. احزاب و مردم کردستان تجربه‌های تاریخی ذکرشده را هرگز فراموش نکرده‌اند و باید توانایی مانور داشته باشند و تحلیل‌ها و موضع‌گیری های متفاوت را از مولفه‌های مبارزه خود بدانند. هر فردی ممکن است به این یا آن موضع تمایل داشته باشد؛ این کاملا طبیعی است. مهم این است که همهٔ این دیدگاه‌ها را عادی و حتی لازم بدانیم. نباید هیچ فردی از این موضع های متفاوت سواستفاده کرده و رقیب حزبی و یا حزب مشخصی را مورد حملات نامربوط و نارفیقانه قرار دهد.

بنابراین ریسک نباید کرد و به تعبیری دیگر نباید همه تخم‌مرغ‌هایتان را در یک سبد نگذارید

نوشته ائتلاف ۶ حزب کردستانی و نپیوستن کومله ـ سازمان کردستان حزب کمونیست ایران اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:امیرجواهری لنگرودی

به آنانی که برای جنگ و تهاجم خارجی به ایران هُورا می‌کشند ،باید بدانند ؛ جنگاوران  متجاوز،سفیر دمکراسی و آزادی برای ایران نیستند!

کلیپی که ازکرمانشاه دریافت کردم، دلم را به درد آورد.مردمی که زیر فشارتورم،بیکاری وسرکوب کمرشان خم شده،حالا باید صدای کسانی را هم بشنوند که ازهزاران فرسخ فریاد می‌زنند:«بزن وتمامش کن!»

وهرکس که بگوید«نه به جنگ»،«نه به دخالت خارجی» بلافاصله با سیلی ازتوهین و اتهام روبه‌رو می‌شود. گویی مخالفت با بمباران ایران، به معنای حمایت ازجمهوری اسلامی است!                        این همان دوگانهٔ فریبکارانه‌ای است که سال‌هاست تبلیغ می‌شود:
یا باید زیرسایهٔ استبداد داخلی زندگی کرد، یا به بمباران خارجی دل بست. اما این دوگانه دروغ است.

تاریخ منطقهٔ ما به‌روشنی نشان داده است که هیچ جنگ خارجی، آزادی به ارمغان نیاورده است. افغانستان، عراق، لیبی و سوریه شاهدان زندهٔ این حقیقت تلخ‌اند. جنگ، نه دموکراسی می‌آورد و نه عدالت؛ جنگ تنها ویرانی، ناامنی و فروپاشی اجتماعی را به جا می‌گذارد.

جنگ، فقط حکومت‌ها را هدف نمی‌گیرد بلکه جنگ، زندگی مردم را هدف می‌گیرد.

خانه‌ها و بیمارستان‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها وصنایع شسبک و سنگین، زیرساخت‌های حیاتی یک کشور، نخستین قربانیان جنگ‌اند. جنگ شبکه‌های آب و برق ، نفت و گازرا از کار می‌اندازد، اقتصاد را فلج می‌کند و نسل‌ها را با زخم‌های روحی و اجتماعی تنها می‌گذارد.

اما عجیب آن است که برخی از کسانی که در کانادا، آمریکا، اروپا و استرالیا، سوئد زندگی آرامی دارند، از دور برای موشک‌هایی که به ایران شلیک می گردد،هُورا می‌کشند که در واقع قرار است برسرهمان مردمی فرود آید که خود را مدافعشان می‌نامند.

آیا واقعاً می‌توان آزادی را با موشک و بمب به یک ملت هدیه داد؟

حقیقت ساده‌تر از آن است که پنهان بماند: قدرت‌های جهانی هرگز برای آزادی ملت‌ها جنگ به راه نمی‌اندازند. جنگ‌ها برای منافع ژئوپولیتیک، بازار سلاح و گسترش نفوذ سیاسی شکل می‌گیرند. در این میان، ملت‌ها فقط هزینهٔ جنگ را می‌پردازند.

مردم ایران امروز در دو آتش گرفتارند: از یک سو استبداد و سیاست‌ های  بحران‌آفرین حکومت اسلامی،و از سوی دیگر تحریم‌ها، تهدیدها و سایهٔ جنگ خارجی. اما راه رهایی از این بن‌بست، نه در تداوم استبداد است و نه در آغوش کشیدن جنگ. راه رهایی، راه مردم است.

هیچ نیروی خارجی نمی‌تواند آزادی را به یک ملت هدیه کند. آزادی تنها زمانی به دست می‌آید که خود مردم، با سازمان‌یابی، همبستگی و مبارزهٔ آگاهانه، سرنوشت خویش را در دست بگیرند.

کسانی که می‌خواهند مردم ایران را میان دو گزینهٔ «استبداد داخلی» و «بمباران خارجی» مجبور به انتخاب کنند، درحقیقت راه سوم را پنهان می‌کنند:
راه مبارزهٔ مستقل مردم برای آزادی.

ایران فقط حکومت نیست.
ایران فقط مرزهای جغرافیایی نیست.
ایران یعنی مردم.

و مردمی که زیر فشار جنگ و تحریم و سرکوب زندگی می‌کنند، بیش از هر چیز به صلح، امنیت و امکان مبارزه برای آیندهٔ بهتر نیاز دارند؛ نه به موشک‌هایی که شهرهایشان را به ویرانه تبدیل کند.

نتیجه و جان کلام:
آنانی که در تقابل با ما مخالفین دخالت خارجی ، برای جنگ هُورا می کشند، باید بدانند اگر به ایران فکر می کنند ، این جنگ هر روز ادامه پیدا کند، به ضرر مردم ماست یعنی بازنده اصلی مردم ایرانند، خشم ما از رژیم نباید به ادامه جنگ منتهی گردد. منطقی این خواهد بود تا ازپیشداوری درحق مردمی که زیرفشارجنگ له می شوند،خوب است به فریاد مردم زیرآتشفشان سیاست جنگ طلبان داخلی وخارجی نظرافکندوفریادمردم را بشنوندکه برخباثت نظام جنگ طلب وهرچه جنگ افروز، نفرت خود را برزبان میرانند وفریاد می زنند،باید هرچه زودتر این جنگ متوقف گردد:

نه به جنگ ، نه به مداخله خارجی!/ زنده باد آزادی و برابری!

در آتش جنگ جان زندانیان سیاسی و عقیدتی در خطر هر روزه است و هزاران هزار خانواده نگران وضعیت آنان اند.

   پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۲ مارس ۲۰۲۶

نوشته به هُوراکشان جنگ یا مداخله خارجی به ایران! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

امیرجواهری لنگرودی

به آنانی که برای جنگ و تهاجم خارجی به ایران هُورا می‌کشند ،باید بدانند ؛ جنگاوران  متجاوز،سفیر دمکراسی و آزادی برای ایران نیستند!

کلیپی که ازکرمانشاه دریافت کردم، دلم را به درد آورد.مردمی که زیر فشارتورم،بیکاری وسرکوب کمرشان خم شده،حالا باید صدای کسانی را هم بشنوند که ازهزاران فرسخ فریاد می‌زنند:«بزن وتمامش کن!»

وهرکس که بگوید«نه به جنگ»،«نه به دخالت خارجی» بلافاصله با سیلی ازتوهین و اتهام روبه‌رو می‌شود. گویی مخالفت با بمباران ایران، به معنای حمایت ازجمهوری اسلامی است!                                          این همان دوگانهٔ فریبکارانه‌ای است که سال‌هاست تبلیغ می‌شود:
یا باید زیرسایهٔ استبداد داخلی زندگی کرد، یا به بمباران خارجی دل بست. اما این دوگانه دروغ است.

تاریخ منطقهٔ ما به‌روشنی نشان داده است که هیچ جنگ خارجی، آزادی به ارمغان نیاورده است. افغانستان، عراق، لیبی و سوریه شاهدان زندهٔ این حقیقت تلخ‌اند. جنگ، نه دموکراسی می‌آورد و نه عدالت؛ جنگ تنها ویرانی، ناامنی و فروپاشی اجتماعی را به جا می‌گذارد.

جنگ، فقط حکومت‌ها را هدف نمی‌گیرد بلکه جنگ، زندگی مردم را هدف می‌گیرد.

خانه‌ها و بیمارستان‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها وصنایع شسبک و سنگین، زیرساخت‌های حیاتی یک کشور، نخستین قربانیان جنگ‌اند. جنگ شبکه‌های آب و برق ، نفت و گازرا از کار می‌اندازد، اقتصاد را فلج می‌کند و نسل‌ها را با زخم‌های روحی و اجتماعی تنها می‌گذارد.

اما عجیب آن است که برخی از کسانی که در کانادا، آمریکا، اروپا و استرالیا، سوئد زندگی آرامی دارند، از دور برای موشک‌هایی که به ایران شلیک می گردد،هُورا می‌کشند که در واقع قرار است برسرهمان مردمی فرود آید که خود را مدافعشان می‌نامند.

آیا واقعاً می‌توان آزادی را با موشک و بمب به یک ملت هدیه داد؟

حقیقت ساده‌تر از آن است که پنهان بماند: قدرت‌های جهانی هرگز برای آزادی ملت‌ها جنگ به راه نمی‌اندازند. جنگ‌ها برای منافع ژئوپولیتیک، بازار سلاح و گسترش نفوذ سیاسی شکل می‌گیرند. در این میان، ملت‌ها فقط هزینهٔ جنگ را می‌پردازند.

مردم ایران امروز در دو آتش گرفتارند: از یک سو استبداد و سیاست‌ های  بحران‌آفرین حکومت اسلامی،و از سوی دیگر تحریم‌ها، تهدیدها و سایهٔ جنگ خارجی. اما راه رهایی از این بن‌بست، نه در تداوم استبداد است و نه در آغوش کشیدن جنگ. راه رهایی، راه مردم است.

هیچ نیروی خارجی نمی‌تواند آزادی را به یک ملت هدیه کند. آزادی تنها زمانی به دست می‌آید که خود مردم، با سازمان‌یابی، همبستگی و مبارزهٔ آگاهانه، سرنوشت خویش را در دست بگیرند.

کسانی که می‌خواهند مردم ایران را میان دو گزینهٔ «استبداد داخلی» و «بمباران خارجی» مجبور به انتخاب کنند، درحقیقت راه سوم را پنهان می‌کنند:
راه مبارزهٔ مستقل مردم برای آزادی.

ایران فقط حکومت نیست.
ایران فقط مرزهای جغرافیایی نیست.
ایران یعنی مردم.

و مردمی که زیر فشار جنگ و تحریم و سرکوب زندگی می‌کنند، بیش از هر چیز به صلح، امنیت و امکان مبارزه برای آیندهٔ بهتر نیاز دارند؛ نه به موشک‌هایی که شهرهایشان را به ویرانه تبدیل کند.

نتیجه و جان کلام:
آنانی که در تقابل با ما مخالفین دخالت خارجی ، برای جنگ هُورا می کشند، باید بدانند اگر به ایران فکر می کنند ، این جنگ هر روز ادامه پیدا کند، به ضرر مردم ماست یعنی بازنده اصلی مردم ایرانند، خشم ما از رژیم نباید به ادامه جنگ منتهی گردد. منطقی این خواهد بود تا ازپیشداوری درحق مردمی که زیرفشارجنگ له می شوند،خوب است به فریاد مردم زیرآتشفشان سیاست جنگ طلبان داخلی وخارجی نظرافکندوفریادمردم را بشنوندکه برخباثت نظام جنگ طلب وهرچه جنگ افروز، نفرت خود را برزبان میرانند وفریاد می زنند،باید هرچه زودتر این جنگ متوقف گردد:

نه به جنگ ، نه به مداخله خارجی!/ زنده باد آزادی و برابری!

در آتش جنگ جان زندانیان سیاسی و عقیدتی در خطر هر روزه است و هزاران هزار خانواده نگران وضعیت آنان اند.                                    پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۲ مارس ۲۰۲۶

نوشته به هُوراکشان جنگ یا مداخله خارجی به ایران! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️: بهرام رحمانی

اخیرا چند رسانه بین‌المللی گزارش داده‌اند که مقام‌ها و نهادهای آمریکایی با افراد تاثیرگذار در اقلیم کردستان عراق و هم‌چنین برخی سازمان‌های کرد مخالف جمهوری اسلامی درباره سناریوهای احتمالی در صورت گسترش درگیری‌ها در ایران گفت‌وگوهایی داشته‌اند. در برخی از این گزارش‌ها، به بحث‌هایی درباره نقش احتمالی سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا‌(سیا) و سازمان اطلاعات مرکزی اسرائیل‌(موساد)، احتمال حمایت از تحرکات مخالفان کرد جمهوری اسلامی نیز اشاره شده است.

این گزارش‌ها در حالی منتشر شده که در روزهای اخیر بحث‌هایی در خصوص احتمال اعزام نیروهای زمینی از سوی آمریکا به داخل ایران منتشر شد.

کارولین لویت، سخنگوی کاخ سفید، در جلسه مطبوعاتی روز چهارشنبه ۱۳ اسفند 1404، در پاسخ به سئوالی درباره گزارش‌ها درخصوص «مسلح کردن کردها» گفت: «می‌توانم بگویم که رییس‌جمهور تماس‌های متعددی با شرکا، متحدان و رهبران منطقه، در خاورمیانه، داشته است. او همچنین درباره پایگاهی که ما در شمال عراق داریم با رهبران کرد گفت‌وگو کرده است. اما هرگونه گزارشی که حاکی از آن باشد رییس‌جمهور با چنین طرحی موافقت کرده، کاملا نادرست است و نباید منتشر شود.»

هرچند، ورود احتمالی سازمان‌‌های کرد و بالا گرفتن بحث‌ها در خصوص مسائل خلق تحت ستم کرد در مرزهای غربی ایران، ممکن است نگرانی‌های خفته و همیشگی ترکیه را هم نسبت به این چالش مشترک با جمهوری اسلامی بیدار کند و فضای تقابلی برای مقابله با آن شکل گسترده‌تری بگیرد.

یگان‌های زنان روژآوا

هشدار کردهای روژآوا

در حالی که هم‌زمان با ادامه جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران، بحث درباره فعال شدن گروه‌های مسلح کرد ایرانی در نوار مرزی غرب کشور بیش از پیش بالا گرفته، شماری از کردهای سوریه و چهره‌های سیاسی کرد در شمال‌شرق این کشور به همتایان ایرانی خود هشدار داده‌اند که از همسویی با آمریکا علیه جمهوری اسلامی پرهیز کنند. آنان با اشاره به تجربه تلخ خود در سوریه می‌گویند تکیه بر حمایت واشنگتن می‌تواند در نهایت به رها شدن، شکست و از دست رفتن دستاوردهای سیاسی و نظامی منجر شود.

این هشدارها پس از آن مطرح شده که رویترز پیش‌تر گزارش داده بود گروه‌های مسلح کرد ایرانی مستقر در شمال عراق در روزهای اخیر با آمریکا درباره امکان و چگونگی حمله به نیروهای امنیتی ایران در غرب کشور گفت‌وگو کرده‌اند؛ آن هم در شرایطی که آمریکا و اسرائیل حملات هوایی گسترده‌ای را علیه ایران ادامه می‌دهند. با این حال، کردهای سوریه که خود در بیش از یک دهه گذشته تجربه‌ای پیچیده و پرهزینه از همکاری با آمریکا داشته‌اند، اکنون به صراحت می‌گویند کردهای ایران نباید همان مسیر را تکرار کنند.

سعد علی، یکی از ساکنان ۴۵ ساله شهر قامشلی در شمال‌شرق سوریه، به رویترز گفته است امیدوار است کردهای ایران خود را با آمریکا هم‌پیمان نکنند، زیرا آمریکا در نهایت آنان را تنها خواهد گذاشت. او با لحنی هشدارآمیز گفته است اگر فردا میان واشنگتن و تهران توافقی صورت بگیرد، آمریکا به سادگی از کردها عبور خواهد کرد و آنان قربانی خواهند شد. او خطاب به کردهای ایران گفته است: اشتباه ما را تکرار نکنید.

این سخنان از دل تجربه‌ای برمی‌آید که برای کردهای سوریه هنوز زخمی باز و تلخ است. نیروهای کرد سوریه بیش از ده سال پیش در کنار آمریکا برای جنگ با گروه داعش قرار گرفتند و در سرزمین‌هایی که از کنترل آن گروه بیرون آوردند، منطقه‌ای ‌خودگردان به وجود آوردند. اما در ژانویه امسال، ارتش جدید سوریه به رهبری احمد الشرع در یک حمله گسترده بیشتر مناطق تحت کنترل کردها را تصرف کرد. در آن زمان، کردهای سوریه از آمریکا خواستند برای حمایت از آنان مداخله کند، اما واشنگتن به جای پشتیبانی از آنان، کردها را به ادغام در نیروهای تحت فرمان الشرع تشویق کرد…

امجد کردو، جوان ۲۶ ساله‌ای از کردهای سوریه در قامشلی، می‌گوید تجربه آمریکا برای آنان تجربه‌ای منفی بوده و همین تجربه باید برای کردهای ایران درس باشد…

رویترز در این گزارش، هم‌چنین به نقل از یک منبع کرد ایرانی نوشته است که رهبران سازمان‌‌های کردی ایران نیز از همین حالا نگران آن هستند که مانند گروه‌های کرد در شمال سوریه «مورد خیانت» قرار بگیرند. به گفته این منبع، رهبران کرد ایرانی از آمریکا خواسته‌اند تضمین‌هایی ارائه کند، هرچند جزئیات این تضمین‌ها روشن نشده است. همین امر نشان می‌دهد حتی در میان خود این گروه‌ها نیز تردید و بی‌اعتمادی نسبت به نیت و پایداری حمایت آمریکا وجود دارد.

در سطح سیاسی نیز مواضع واشنگتن بر این بی‌اعتمادی افزوده است. دونالد ترامپ روز پنج‌شنبه در گفت‌وگو با رویترز گفته بود اگر نیروهای کرد از شمال عراق وارد خاک ایران شوند، این اتفاق «فوق‌العاده» خواهد بود، اما در پاسخ به این پرسش که آیا آمریکا در آن صورت به آنان پشتیبانی هوایی خواهد داد یا نه، از پاسخ روشن خودداری کرد. تنها دو روز بعد، او لحن خود را تغییر داد و به خبرنگاران گفت که نمی‌خواهد نیروهای کرد وارد ایران شوند. این نوسان در موضع‌گیری، از نگاه ناظران، نشانه‌ای دیگر از نبود تعهد روشن و پایدار در سیاست آمریکا نسبت به کردهاست.

احمد برکات، رییس حزب دموکراتیک پیشرو کرد در سوریه، نیز در گفت‌وگو با رویترز تاکید کرده است که نیروهای کرد ایرانی باید «بسیار با احتیاط» رفتار کنند. او گفته است تصمیم نهایی با خود آنان است، اما از نظر او پذیرفتن دعوت آمریکا و قرار گرفتن در جایگاه نیروی پیشتاز برای مقابله با جمهوری اسلامی یا تضعیف آن، در شرایط کنونی به سود کردهای ایران نیست. این ارزیابی بازتاب نگرانی عمیق‌تری است که در میان بخشی از نیروهای کردی منطقه وجود دارد: این که قدرت‌های خارجی در لحظه نیاز از کردها استفاده می‌کنند، اما در زمان تغییر معادلات آنان را تنها می‌گذارند.

این هشدارها در شرایطی مطرح می‌شود که گزارش‌های قبلی رویترز از تماس‌های اسرائیل با گروه‌های مسلح کرد ایرانی نیز خبر داده بودند. به گفته این خبرگزاری، اسرائیل حدود یک سال است که با این گروه‌ها در اقلیم کردستان عراق گفت‌وگو می‌کند. از این منظر، نیروهای کرد ایرانی نه فقط در معرض کشیده شدن به محاسبات واشنگتن، بلکه در معرض قرار گرفتن در چارچوب راهبردهای گسترده‌تر تل‌آویو نیز هستند؛ راهبردهایی که هدف اصلی‌شان افزایش فشار بر جمهوری اسلامی از طریق گشودن جبهه‌های تازه در مناطق مرزی است.

گزارش رویترز برای توضیح حساسیت این مسئله، به جایگاه تاریخی کردها در خاورمیانه نیز اشاره می‌کند. کردها مردمی هستند که یک قرن پیش، پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی و شکل‌گیری مرزهای جدید خاورمیانه، بدون داشتن کشوری مستقل باقی ماندند. آنان که عمدتاً سنی‌مذهب‌اند و زبانی خویشاوند با فارسی دارند، در منطقه‌ای کوهستانی در مرزهای ارمنستان، عراق، ایران، سوریه و ترکیه پراکنده‌اند. در عراق، کردها توانسته‌اند در سه استان شمالی حکومت منطقه‌ای خود را شکل دهند، اما در دیگر کشورها ــ از جمله ایران، ترکیه و اکنون سوریه ــ آرزوی خودمختاری یا تشکیل واحد سیاسی مستقل هم‌چنان دور از دسترس مانده است.

گزارش رویترز، نشان می‌دهد که با بالا گرفتن احتمال فعال شدن گروه‌های مسلح کرد ایرانی در بستر جنگ جاری، صدای هشدار از درون جامعه کردهای سوریه بلند شده است؛ جامعه‌ای که بهای سنگین اعتماد به حمایت آمریکا را از نزدیک پرداخته و اکنون می‌کوشد تجربه خود را به‌عنوان درسی سیاسی به کردهای ایران منتقل کند. پیام اصلی این هشدارها روشن است: ورود به جنگی که طراحی و هدایت آن در دست قدرت‌های خارجی است، بدون تضمین‌های روشن و قابل اتکا، می‌تواند بیش از آن‌که راهی به سوی خودگردانی یا قدرت بگشاید، به تکرار چرخه‌ای از استفاده ابزاری، رهاشدگی و شکست بینجامد.

کردها در قلب تنش‌ها در سوریه

در سوریه، مذاکرات بین مقامات جدید سوریه و رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه (FDS)  ادامه دارد. مسائل متعددی مطرح است: ارتش، کنترل مرزها، بازگشت آوارگان، نهادها، آموزش، انرژی و نقش زنان. اما شکاف بین دو طرف هم‌چنان بسیار گسترده است.

مارس ۲۰۲۵، احمد الشرع، رییس جمهور سوریه، و مظلوم عبدی، رهبر نظامی نیروهای دموکراتیک سوریه، توافق‌نامه‌ای را امضا کردند که پیشرفت‌های ملموسی را در مورد وضعیت و جایگاه کردها در نظر گرفته بود. اما بعدها وضعیت تغییر کرد و دولت ترکیه و آمرکیا نیز به حمایت از حکومت مرکزی سوریه بر علیه مردم کرد موضع گرفتند.

ترکیه و اسرائیل به‌طور فعال در تلاشند تا این روند را مسدود کنند: آنکارا برای یک دولت متمرکز سوریه تلاش می‌کند، در حالی که تل آویو تجزیه این کشور را ترجیح می‌دهد. به‌نظر می‌رسد ایالات متحده، به نوبه خود، با وقوع هر رویدادی، تغییر مسیر می‌دهند. کردها و متحدان آن‌ها از خودگردانی دموکراتیک در یک سوریه متحد، یا یک تعادل پیچیده، حمایت می‌کنند.

در ۱۲ ژوئیه ۲۰۲۵، تام باراک، سفیر ایالات متحده در ترکیه و فرستاده ویژه سوریه و لبنان، از نیروهای دموکراتیک سوریه به دلیل ادغام کندشان در ارتش انتقاد کرد. او بار دیگر تاکید کرد که سوریه «یک کشور، یک ملت با یک ارتش» است. رهبران کرد بلافاصله پاسخ دادند: «بازگشت به وضعیت قبل از سال ۲۰۱۱ قابل مذاکره نیست، این موضوع منتفی است.» هیچ شکی در مورد بازگشت به تمرکزگرایی قبل از جنگ وجود ندارد. نیروهای دموکراتیک سوریه موافقت کردند که به ارتش بپیوندند، اما به‌عنوان یک نیروی خودگردان و با هماهنگی دمشق.

پیامدهای قتل عام دروزی‌ها

گزارشی از عفو بین‌الملل سوریه مسئولیت نیروهای دولتی و متحدان آن‌ها را در اعدام ده‌ها دروزی در ۱۵ و ۱۶ ژوئیه ۲۰۲۵ تایید می‌کند:

۱۵ ژوئیه، نیروهای دولتی اعلام کردند که وارد شهر سویدا شده‌اند. (…) تشدید خشونت تنها با عقب‌نشینی نیروهای دولتی در اواخر شب ۱۶ ژوئیه و برجای گذاشتن ده‌ها جسد کشته شده پایان یافت. در برخی از ویدیوهای تایید شده، مردان مسلح با لباس فرم و بدون نشان، در حال رانندگی کامیون‌هایی با آرم وزارت کشور دیده می‌شوند.

دروزی‌ها، مردمی که از شاخه‌ای از تشیع نشأت گرفته‌اند، از زمان این قتل عام‌ها در خط مقدم بوده‌اند. رهبر معنوی آن‌ها در سوریه، حکمت الهجری، خواستار جدایی اداری از دمشق شده است. اما ولید جنبلاط، رهبر حزب سوسیالیست مترقی و جامعه دروزی‌ها در لبنان، به ما گفت که به شدت با این موضوع مخالف است:

من مخالف جدایی دروزی‌ها از دولت سوریه هستم، زیرا این به معنای تجزیه کشور خواهد بود. طرح اولیه اسرائیل و صهیونیست‌ها تجزیه کل منطقه، با شروع از سوریه است. (…) دروزی‌ها قرن‌هاست که در کنار بادیه ‌نشینان در یک منطقه زندگی می‌کنند؛ آن‌ها را نمی‌توان از هم جدا کرد.

در ماه مه ۲۰۲۵، جنبلاط برای مذاکره با رهبران الشراع و دروزی‌ها به دمشق سفر کرد:

ما باید برای آشتی بین دروزی‌ها و دولت دمشق تلاش کنیم، کاری که در طول تاریخ انجام شده است. (…) من طرفدار متمرکز کردن همه چیز در دمشق نیستم، بلکه طرفدار این هستم که ساکنان سویدا، چه دروزی و چه بادیه ‌نشین، در یک سوریه متحد با شکل جدیدی از حکومت باقی بمانند، نه مانند گذشته متمرکز، بلکه با مدیریت مشترک پلیس، ارتش و همچنین اقتصاد.

چه خودمختاری؟

مشارکت شبه‌نظامیان طرفدار رژیم در قتل عام علویان در ژانویه ۲۰۲۵ و سپس دروزی‌ها در ژوئیه ۲۰۲۵، بی‌اعتمادی را عمیق‌تر کرده است. و اظهارات اخیر الشرع نیز کمکی به اوضاع نکرده است. ۱۲ سپتامبر ۲۰۲۵، او اعلام کرد که «نیروهای دموکراتیک سوریه نماینده همه کردها نیستند، منطقه‌ای که آن‌ها کنترل می‌کنند عمدتا عرب است.» پاسخ آلدار خلیل، یکی از رهبران نیروهای دموکراتیک سوریه، که در ۱۷ سپتامبر در میدانی در قامشلی ایراد شد، کوبنده بود:

شما نماینده چه کسی هستید؟ چه کسی شما را به دمشق آورده است؟ سواحل سوریه، شمال شرقی سوریه و سویدا شما را نمی‌پذیرند، و علویان، دروزی‌ها، ایزدی‌ها، ارمنی‌ها و سنی‌ها نیز شما را نمی‌پذیرند. هیچ انتخاباتی برگزار نشده است، شما نماینده چه کسی هستید؟

شهرزاد الحسین الجاسم از دیرالزور، عضو زنوبیا، یک انجمن زنان عرب مستقر در رقه، توضیح می‌دهد که او جزو اعرابی نیست که می‌خواهد از کردها جدا شود.

ما نمی‌خواهیم دمشق به منطقه ما بازگردد زیرا دولت دمشق یک دولت تک‌رنگ است؛ یک دولت فراگیر نیست. مردم دیرالزور از نیروهای دموکراتیک سوریه حمایت می‌کنند. ما می‌خواهیم با آنها بمانیم. ما خواهان حکومتی غیرمتمرکز هستیم.

ژرژت بارسوم، نماینده اتحادیه زنان سریانی، تایید می‌کند:

«پس از نبرد علیه داعش، ما سازمان‌های خودمان را ایجاد کردیم و نه تنها برای زنان، بلکه از نظر عملکرد دموکراتیک جامعه نیز به دستاوردهایی دست یافتیم. ما بسیار می‌ترسیم که این دولت خودخوانده در دمشق بخواهد دستاوردهای ما را از بین ببرد. آن‌ها پروژه حکومت خودگردان ما را نمی‌خواهند.»

با وجود همه این بحث‌ها در مورد مسائل خاص ادامه دارد. در دمشق، الهام احمد، وزیر امور خارجه اداره خودمختار شمال و شرق سوریه (AANES)، با اسعد الشیبانی، وزیر امور خارجه سوریه، دیدار کرد. آن‌ها در مورد کنترل مرزها، بررسی مدیریت مشترک و بازگشایی فرودگاه قامشلی بحث کردند. مدارک دانشگاه‌های کوبانی، قامشلی و رقه اکنون توسط دمشق نیز به رسمیت شناخته شده و زبان کردی عملا پذیرفته شده است.

بازگشت آوارگان هم‌چنان معلق است: تقریبا ۳۵۰ هزار نفر که در جریان حملات ترکیه به عفرین در سال ۲۰۱۸ و سپس به تل ابیض و راس العین در سال ۲۰۱۹ رانده شدند، هنوز در اردوگاه‌ها زندگی می‌کنند. توافق ۱۰ مارس ۲۰۲۵، بازگشت آن‌ها را فراهم می‌کند، اما شبه‌‌نظامیان طرفدار ترکیه از ترک این مناطق خودداری می‌کنند.

هوزان احمد، دبیر دفتر روژاوا اروپا، توضیح می‌دهد: «بازگشت آوارگان از عفرین به توافق کامل در مورد ارتش مرتبط است. ترکیه ابتدا می‌خواهد نیروهای دموکراتیک سوریه (FDS)  خلع سلاح شوند تا به نیروهای نیابتی خود دستور دهد منطقه را ترک کنند (…)». با این حال، مسئله انرژی ساده‌تر به‌نظر می‌رسد: کردها میادین نفت و گاز در شمال شرقی و دیرالزور را کنترل می‌کنند، اما می‌گویند که این منابع متعلق به همه سوری‌ها است.

در مرزهای ایران چه می‌گذرد؟

گاردین گزارش داده است:

موج‌های شدیدی از حملات هوایی ده‌ها موضع نظامی، پاسگاه مرزی و ایستگاه پلیس را در امتداد بخش‌های شمالی مرز ایران و عراق هدف قرار داده است؛ حملاتی که به‌نظر می‌رسد بخشی از مقدمه‌چینی ایالات متحده آمریکا و اسرائیل برای گشودن جبهه‌ای تازه در جنگ با ایران باشد.

یک مقام آمریکایی آگاه از گفت‌وگوهای واشنگتن با مقام‌های کُرد گفته است که در صورت عبور نیروهای پیشمرگه کرد از شمال عراق به داخل خاک ایران، آمریکا آماده ارائه پشتیبانی هوایی خواهد بود.

سخنگوی ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد که نیروی هوایی این کشور «به‌طور گسترده در غرب ایران عملیات انجام می‌دهد تا توانایی‌های ایران در آن منطقه را تضعیف کند و مسیر دسترسی به تهران و آزادی عمل عملیاتی در آن‌جا را فراهم سازد.»

مقام‌های کُرد به خبرگزاری آسوشیتدپرس گفته‌اند که گروه‌های مخالف کُرد ایرانی مستقر در شمال عراق خود را برای یک عملیات احتمالی فرامرزی در داخل ایران آماده می‌کنند و آمریکا از کُردهای عراق خواسته است از این اقدام حمایت کنند.

خلیل نادری، از مسئولان حزب آزادی کردستان (PAK)‌که در منطقه نیمه‌خودمختار کردستان عراق مستقر است، روز چهارشنبه (۱۳ اسفند– ۴ مارس) اعلام کرد که بخشی از نیروهای این حزب به مناطق نزدیک مرز ایران در استان سلیمانیه منتقل شده‌اند و در حالت آماده‌باش قرار دارند. به‌گفته او، مقام‌های آمریکایی با رهبران گروه‌های اپوزیسیون کُرد درباره یک عملیات احتمالی تماس گرفته‌اند. او جزئیات بیش‌تری ارائه نکرد.

در همین حال، به‌گفته مقام‌های محلی، گروه‌های مسلح بلوچ مخالف حکومت تهران نیز از پایگاه‌های کوهستانی دورافتاده در پاکستان به سمت مرزهای ایران حرکت کرده‌اند.

کارشناسان پیش‌بینی می‌کنند که حمایت از گروه‌های مسلح جوامع اتنیکی ایران «لانه زنبور را خواهد شوراند»، شکاف‌ها را در این کشور متنوع تشدید کرده و در صورت فروپاشی رژیم فعلی، خطر یک جنگ داخلی پرآشوب را افزایش می‌دهد.

رسانه‌های آمریکایی گزارش داده‌اند که دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا اوایل این هفته با دو تن از رهبران گروه‌های کُرد ایرانی مستقر در شمال عراق تماس تلفنی داشته و آمادگی خود را برای حمایت از گروه‌هایی که حاضرند برای سرنگونی حکومت دست به سلاح ببرند، اعلام کرده است.

به‌گفته مقام‌های پیشین اطلاعاتی و دفاعی در اسرائیل، آمریکا و دیگر کشورهای منطقه، پس از جنگ کوتاه ایران و اسرائیل در تابستان گذشته، عملیات‌ مخفیانه در مناطق شمال‌غربی ایران ـ که بیش‌ترین جمعیت کُرد را دارند ـ افزایش یافته است.

در ماه ژانویه، گزارش‌هایی از درگیری میان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و گروه‌هایی از پیشمرگه‌های کُرد که از ترکیه و عراق وارد ایران شده بودند منتشر شد. دو هفته پیش نیز پنج سازمان رقیب کُرد ایرانی به رهبری حزب دموکرات کردستان ایران ائتلاف جدیدی با هدف سرنگونی حکومت تهران تشکیل دادند. سپس یکی دیگر نیز به آن‌ها پیوست و شش سازمان شدند.

حزب کومله کردستان ایران به رهبری عبدالله مهتدی چهارشنبه ۱۳ اسفند با انتشار بیانیه‌ای رسمی اعلام کرد که از امروز به «ائتلاف احزاب کردستان» می‌پیوندد؛ ائتلافی که پیش‌تر با حضور پنج حزب کُردی تشکیل شده بود.

بیانیه دفتر سیاسی این حزب، با خطاب قرار دادن «مردم مبارز کردستان» و «دوستان و دلسوزان اتحاد مردم کُرد» تأکید کرده است که کومله طی سال‌های گذشته برای «تحقق همگرایی و اتحاد میان احزاب کُرد» تلاش کرده و در ماه‌های اخیر نیز «حضوری فعال و همه‌جانبه در مرکز دیالوگ احزاب کردستان ایران» داشته است.

این حزب در بیانیه خود تصریح کرده است که بر دو موضوع کلیدی «یکپارچه‌سازی نیروی پیشمرگه» و «مدیریت مشترک کردستان در دوران گذار» پافشاری داشته و همچنان آن‌ها را «اهدافی راهبردی» می‌داند. در بخش دیگری از بیانیه آمده است «امروز شاهد آنیم که در روزهای اخیر، دورانی نوین آغاز شده است» و منطقه با «احتمال تغییرات عمیق و وسیع» روبه‌روست؛ وضعیتی که به‌گفته کومله، «بیش از پیش، ضرورتِ وحدت، هماهنگی و اقدام مشترک را ایجاب می‌کند.»

ائتلاف پنج‌گانه احزاب کُرد با عنوان «هم‌پیمانی نیروهای سیاسی کوردستان ایران»، پنجم اسفندماه با حضور حزب آزادی کردستان (پاک)، حزب دموکرات کردستان ایران‌(حدکا)، حزب حیات آزاد کردستان‌(پژاک)، سازمان خبات کردستان ایران و کومله زحمتکشان کردستان اعلام موجودیت کرد. در آن زمان نام حزب کومله کردستان ایران در میان اعضا دیده نمی‌شد.

یکی از مقام‌های پیشین وزارت دفاع آمریکا که تجربه عملیات‌ مخفیانه دارد گفت: «نخستین گام در چنین سناریویی این است که گروه‌ها را با هم هماهنگ و متحد کنید.»

سخنگوی حزب دموکرات کردستان ایران، تایید یا تکذیب نکرد که مصطفی هجری، رهبر این حزب، یکی از دو رهبر کُردی بوده که ترامپ با او تماس گرفته است. او اما گفت وظیفه «جوامع آزاد و دموکراتیک در سراسر جهان است که در دستیابی به آزادی (به کُردهای ایران) کمک کنند.»

سخنگوی حزب دموکرات کردستان گفت: «ما فکر می‌کنیم که رژیم در وضعیت بسیار ضعیفی قرار دارد… و به‌زودی شاهد روزهای پایانی خود خواهد بود.»

هجری روز چهارشنبه از نیروهای نظامی ایران خواست پست‌های خود را ترک کرده و «به خانواده‌هایشان بازگردند.»

حزب دموکرات کردستان ایران اعلام کرد که هجری این فراخوان را «با توجه به حملات مداوم آمریکا و اسرائیل علیه تأسیسات نظامی و امنیتی رژیم، که تهدیدی مستقیم و جدی برای جان سربازان، به‌ویژه در کردستان، محسوب می‌شود»، صادر کرده است.

ایالات متحده پیش‌ از این نیز بارها از نیروهای کُرد به‌عنوان نیروی کمکی استفاده کرده است؛ از جمله در حمله سال ۲۰۰۳ به عراق و نیز در نبرد با گروه «دولت اسلامی»‌(داعش) در عراق و سوریه بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۱۹.

با این حال آلیا براهیمی، کارشناس خاورمیانه در شورای آتلانتیک، نسبت به استفاده از نیروهای محلی هشدار داد. او گفت:

اگر نبرد زمینی به گروه‌های جدایی‌طلب قومی واگذار شود، ایالات متحده حتی نسبت به درگیری ۲۰ سال پیش، توانایی کمتری برای شکل‌دهی به تحولات میدانی خواهد داشت. اگر سایر استقلال‌طلبان به این نبرد بپیوندند، ممکن است مردم ایران از رژیم تهران حمایت کنند.

به‌گفته یکی از مقام‌های پیشین موساد، ماموران این سرویس اطلاعات خارجی اسرائیل هم‌اکنون در داخل ایران فعال هستند. همچنین برخی تحلیل‌گران می‌گویند مجموعه حملات پهپادی کوتاه‌برد علیه واحدها و پایگاه‌های سپاه در روزهای اخیر نشانه‌هایی از دخالت اطلاعاتی اسرائیل دارد.

یک مقام دفاعی سابق آمریکا که تجربه عملیات‌ مخفی در شمال عراق را دارد گفت حملات پهپادی و سایر حملات هوایی اخیر در مرز ایران و عراق نشان‌دهنده تلاشی برای ایجاد «نقاط دسترسی» است که به مبارزان کُرد با تسلیحات سبک اجازه می‌دهد به ایران نفوذ کرده و در آن سوی مرز پایگاه‌هایی ایجاد کنند.

چنین عملیاتی از یک الگوی شناخته‌شده آمریکایی پیروی می‌کند: استقرار تیم‌های کوچک نظامی یا مأموران سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا‌(سی‌آی‌ای) که همراه با نیروهای محلی عملیات زمینی و حملات هوایی را هدایت می‌کنند.

چنین استراتژی‌هایی در سال ۲۰۰۱ در افغانستان و در سوریه و عراق علیه داعش به‌کار گرفته شد. این مقام سابق گفت:

اگر قدرت هوایی کافی داشته باشید و این قدرت به خوبی هماهنگ شده باشد، (کُردها) فقط از میان آوارهای دودآلود عبور خواهند کرد و هرگونه ضدحمله رژیم پیش از آن‌که نیازی به تیراندازی باشد، درهم شکسته خواهد شد.

با این حال هدف چنین عملیاتی نه «لشکرکشی به سوی تهران»، بلکه منحرف کردن و تحلیل بردن نیروهای نظامی ایران خواهد بود؛ زیرا به باور مقام‌های اطلاعاتی آمریکا، پیشمرگه‌ها با سلاح سبک توان مقابله مستقیم با ارتش ایران و واحدهای سپاه را ندارند.

ایالات متحده سال‌هاست که حضور مخفیانه‌ای در شمال عراق دارد و مراکز ارتباطی، پست‌های نظارتی و برنامه‌های آموزشی برای مبارزان کُرد و دیگر مبارزان عراقی ایجاد کرده است. گمان می‌رود اسرائیل نیز در آن‌جا حضور داشته باشد.

هم اکسیوس و هم فاکس‌نیوز روز چهارشنبه به‌نقل از یک مقام آمریکایی گزارش دادند که شبه‌نظامیان حمله خود را در داخل ایران آغاز کرده‌اند. با این حال، هیچ تایید رسمی در این مورد وجود ندارد.

باربارا لیف، دستیار سابق وزیر امور خارجه آمریکا در امور خاور نزدیک تا سال ۲۰۲۵ و از اعضای برجسته مؤسسه خاورمیانه مستقر در واشنگتن دی‌سی، هشدار داد:

اگر دولت به‌طور جدی در حال بازی با برگه کُردها در ایران است، در واقع لانه زنبور را می‌شوراند. من فکر می‌کنم رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه حرف‌های زیادی برای گفتن خواهد داشت و دیگران نیز همین‌طور؛ روی واکنش‌های تند محمد شیاع السودانی، نخست‌وزیر عراق و احمد الشرع، رییس‌جمهور سوریه حساب کنید. رهبران کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز احتمالا از چشم‌انداز چنین اقدامی توسط آمریکا بسیار نگران خواهند شد.

در همین حال قباد طالبانی، معاون نخست‌وزیر اقلیم کردستان عراق، اعلام کرد که این منطقه بخشی از درگیری کنونی نیست و بی‌طرفی خود را حفظ خواهد کرد.

خشونت‌های گروه‌های استقلال‌طلب در میان مردم بلوچ ایران در جنوب شرق کشور نیز رو به افزایش بوده است. شبه‌نظامیان در ماه دسامبر به گشت مرزی سپاه پاسداران و یک پاسگاه پلیس حمله کردند.

در همان زمان، جیش‌العدل، فعال‌ترین گروه بلوچ، ائتلاف جدیدی از گروه‌های مسلح را اعلام کرد که هدف آن «تقویت اثربخشی مبارزه» علیه «استبداد» رژیم ایران است.

این ائتلاف مسئولیت ترور فرمانده یک کلانتری در شهر زاهدان را بر عهده گرفت و با صدور بیانیه‌ای از پرسنل نظامی خواست که «تسلیم شهروندان خود شوند تا در این دوران حساس آسیبی به آن‌ها نرسد.»

ترامپ که معرف است روزبه‌روز سیاست‌های خود تغییر می‌دهد اکنون می‌گوید کردها نباید وارد جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران بشوند. او در ایرفورس وان، هواپیمای ریاست‌جمهوری، به سوال‌های خبرنگاران جواب می‌داد.

خبرنگار بی‌بی‌سی پرسید که بعضی از ایرانی‌ها نگرانند که کردها بخواهند نوعی منطقه خودمختار ایجاد کنند، همان‌طور که در سوریه و عراق چنین کردند. آقای ترامپ گفت که آمریکا به دنبال این نیست که کردها وارد ایران شوند:

«همان‌طور که می‌دانید ما ارتباط بسیار دوستانه‌ای با کردها داریم، اما نمی‌خواهیم جنگ را پیچیده‌تر از آنچه هست بکنیم. … من نمی‌خواهم کردها وارد جنگ شوند. نمی‌خواهم ببینم کردها زخمی یا کشته شوند. ما رابطه خوبی با آن‌ها داشته‌ایم. آن‌ها خودشان می‌خواهند وارد شوند، اما من واقعا به آن‌ها گفتم که نمی‌خواهم وارد شوند.»

خبرنگارماازاوپرسیدکهفکرمی‌کنیدوقتیهمهاین‌هاتمامشود،نقشهایرانهمان‌طور

که هست باقی بماند و ترامپ گفت: «نمی‌توانم به شما بگویم، احتمالا نه.»

تاریخچه مختصر سیاست‌های عرب و آمریکا در رابطه با مردم کرد

اگر تاریخ پشت کردم آمریکا و کشورهای غربی به کردها را بررسی کنیم مکرر می‌بینیم که آمریکایی‌ها در نقش دروغین حامی با وعده‌های پوچ و شعارهای ناسیونالیستی از احزاب کردی، استفاده ابزاری کرده و در راستای اهداف راهبردی و تاکتیکی خود از جمله کنترل خاورمیانه، تسلط بر منابع انرژی کشورهای منطقه، نفوذ و دخالت تاکتیکی در امور کشورها و… نقش هم‌پیمان به آن‌ها می‌دهند و بعد از رسیدن به نتایج دلخواه خود به آسانی آن احزاب را رها می‌کند.

بسیاری از تحلیل‌گران و سیاست‌مداران معتقدند که هر لحظه باید منتظر بود که آمریکا دوستان امروزی خود را قربانی یک منفعت بزرگ‌تر بکند.

اگر از سیاست‌های آمریکایی‌ها و شوروی سابق به مردم کرد در مقابل دیکتاتور محمدرضا شاه ایران در رویدادهای سال ۱۳۲۵ و فروختن احزاب کردی عراق به صدام حسین طی قرارداد ۱۹۷۵ الجزایر و هم‌چنین رضایت و حمایت آمریکا و کشورهای غربی برای بمباران شیمیایی کردهای ایران و عراق و انفال و نسل‌کشی مردم کردستان عراق توسط حکومت بعث عراق فاکتور بگیریم؛ نزدیک‌ترین مورد سال ۲۰۱۷ و فریب احزاب کرد حاکم بر اقلیم کردستان عراق، در ماجرای همه‌پرسی استقلال کردستان بود.

همه‌پرسی که با نقشه سرویس‌های جاسوسی آمریکا و اسرائیل و تحریک و ایجاد توهم قدرت در احزاب کردی سبب شد که ۲۰ درصد از مناطق تحت حاکمیت کردهای عراق از آن‌ها گرفته شود و بیش‌تر مناطق مهم نفتی و استراتژیک شمال عراق را به کنترل کامل دولت مرکزی بغداد درآورد.

این سیاست آمریکایی–اسرائیلی به احزاب کردهای عراق در نهایت موجب انزوای سیاسی و اقتصادی اقلیم کردستان برای مدت‌های طولانی در منطقه و تحریم از سوی کشورهای همسایه و افول هژمون نسبی این منطقه نیمه خودمختار شد.

کاخ سفید با نپذیرفتن نتایج همه‌پرسی که سرویس‌های اطلاعاتی آمریکایی خود از محرکان برگزاری آن بودند از سویی موجبات رضایت هم‌پیمان ناتویی خود یعنی ترکیه را فراهم کرد و از سوی دیگر، احزاب منزوی‌ و آسیب پذیر شده عراق را در سیطره تسلط خود نگه داشت و هم‌زمان روابط خود با دولت مرکزی عراق را نیز تقویت و از منافع اقتصادی و سیاسی آن بهره‌مند شد.

با ظهور رسمی داعش در سال ۲۰۱۴ و گسیل این جریان تروریستی به عراق و سوریه، آمریکایی‌ها برای داشتن پایگاه رسمی در این کشورها و استفاده از نیروهای پیاده‌نظام توانمند در راستای رسیدن به هدف نهایی که همان سرنگونی نظام سوریه‌(بشار اسد) بود، با اعلام حمایت ظاهری از خودگردانی کردهای سوریه، وارد شمال و شرق این کشور شده و بر چاه‌های نفت و گذرگاه‌های حیاتی مسلط شد.

آمریکا و کشورهای اروپایی تحت عنوان ائتلاف جهانی ضد داعش با نیروهای کرد سوریه که به دفاع از مناطق شمال و شرق سوریه در مقابله با تروریست‌های افراطی پرداخته بودند هم‌راستا شدند؛ ائتلافی که ناخوانده بود و برای برای طرف غربی تاکتیکی در راستای رسیدن به اهداف بزرگ‌تر.

به‌طوری که در جریان حملات سال ۲۰۱۹ ترکیه به کردهای سوریه در کوبانی و قتل‌عام مردم آن منطقه که بعدها مشخص شد با چراغ سبز سنتکام و عقب‌نشینی نیروهای آمریکایی روی داده است، همه جهان شاهد عدم حمایت کردهای سوریه از سوی آمریکا برای منافع سیاسی خود بودند.

کارشناسان می‌گویند این سیاست شاید آخرین تیر آمریکا بر پیکر بی‌رمق مدیریت خودگردان کردهای سوریه باشد و اگر غیرنظامیان مناطق کردنشین سوریه نتوانند از مهلکه حملات تروریست‌های وابسته به جولانی و حملات ترکیه بگریزند فاجعه دردناک‌تری رخ خواهد داد.

در این‌باره «الهام احمد» از چهره‌های برجسته سیاسی کردهای سوریه در گفت‌وگو با «فاکس نیوز دیجیتال» نسبت به وضعیت کنونی کردها هشدار داد و اعلام کرد که مردم کرد سوریه در معرض تهدیدی جدی قرار دارند. او با انتقاد از رویکرد دولت آمریکا گفته است «ما واقعا انتظار داشتیم موضعی قاطع از سوی آمریکا ببینیم. مردم کرد در خطر نابودی قرار دارند، اما آمریکا هیچ‌گونه تضمین مشخص و ملموسی ارائه نمی‌دهد.»

اما همه این‌ها بار دیگر بە جهان یادآوری می‌کند که آمریکا دوست هیچ‌کس نیست و به هیچ پیمانی متعهد نخواهد بود مگر اینکه منافع اقتصادی، سیاسی و نظامی آمریکا و اسرائیل را تامین کند و سیاست همشگی آمریکا این است که «هر وقت لازم بود می‌فروشمت.»

با این حال، روابط خصمانه کردها با دولت ترکیه -‌که متحد آمریکا و عضو سازمان پیمان آتلانتیک شمالی‌(ناتو) است‌– می‌تواند به یک عامل پیچیده‌کننده بدل شود.

یکی از منابع گفته است:

رییس‌جمهور با همه در حال گفت‌وگو است؛ با رهبران کُرد صحبت کرده و با رجب طیب اردوغان‌(رییس‌جمهور ترکیه) نیز گفت‌وگو داشته است.

میانجی‌گری یک موسسه نروژی برای «مذاکره احزاب کرد و حکومت ایران»

در تیرماه 1398- ژوئیه ۲۰۱۹، برخی از گزارش‌های غیر رسمی حاکی است که نمایندگان چهار حزب فعال در کردستان در تلاش برای مذاکره با نمایندگان حکومت جمهوری اسلامی ایران هستند.

در این گزارش‌‌ها از «حزب دمکرات کردستان»، «حزب کومه‌له کردستان»، «حزب کومه‌له زحمتکشان کردستان ایران» و «حزب دمکرات کردستان ایران» به‌عنوان طرف‌های احتمالی گفت‌وگو با ایران به میان آمده است.

عمر ایلخانی‌زاده، دبیرکل حزب کومه‌له زحمتشکان ایران در گفت‌‌وگو با شبکه تلویزیونی کردی «روداو» تایید کرده که تلاش‌های مقدماتی برای انجام مذاکرات صورت گرفته است.

سازمان نروژی که به عنوان واسطه بین نمایندگان احزاب کرد و جمهوری اسلامی، معرفی شده، «اندیشکده نورف» است. سازمان نروژی نورف که در سال‌های اخیر در میانجی‌گیری بین مخالفان دولت سوریه نیز فعال بوده، روابط خوبی با مقام‌های جمهوری اسلامی دارد.

مقام‌های ارشد این سازمان دی‌ماه 1396، به ایران سفر و با کمال خرازی، ریيس شورای راهبردی سیاست خارجی ایران، دیدار کردند.

خبر فراهم‌سازی مقدمات گفت‌وگو بین این سازمان‌‌ها و جمهوری اسلامی ایران در حالی منتشر شده است که در طول یک سال گذشته اخبار گسترده‌ای از درگیری‌های نظامی بین برخی از این احزاب و نیروهای نظامی جمهوری اسلامی منتشر شده بود. حکومت ایران این احزاب را «گروه‌های تروریستی» می‌داند.

بی بی سی فارسی با شماری از رهبران این احزاب از جمله عبدالله مهتدى، دبیر کل حزب کومله کردستان ایران، و مصطفی هجری، دبیرکل حزب دمکرات کردستان ایران تماس گرفته است. آنها این گزارش‌ها را تأیید نکردند و اما در عین حال آن را رد نکرده‌اند.

با این حال یک مقام ارشد در یکی گروه‌های حاضر در این مذاکرات به بی بی سی فارسی تأیید کرد که دیدارهایی بین نمایندگان احزاب کردی و حکومت ایران انجام شده است.

بر اساس گزارش‌های غیررسمی از سوی گروه‌های کرد نمایندگان در سطح جانشین رهبری و از سوی ایران نمایندگانی از شورای عالی امنیت ملی و وزارت خارجه حضور داشته‌اند و محل این نشست نروژ بوده است. برخی از گروه‌های تاثیرگذار کرد مثل پژاک در مذاکرات حضور نداشتند.

شاهد علوی، روزنامه نگار می‌گوید ریاست هیأت ایرانی در این نشست را محمد کاظم سجادپور، معاون پیشین نماینده دائم ایران در سازمان ملل متحد در ژنو بر عهده داشته است.

پس از قتل عبدالرحمان قاسملو، دبیر کل سابق حزب دموکرات کردستان ایران در ۲۲ تیر ۱۳۶۸ در وین، در حالی که او مشغول گفت‌وگو با نمایندگان جمهوری اسلامی بود، گفت‌وگوها میان این حزب و جمهوری اسلامی متوقف شد.

چند سال بعد، در دهه ۹۰ میلادی، صادق شرفکندی، دبیرکل بعدی این حزب، نیز در رستورانی در برلین کشته شد و دادگاه مشهور به «میکونوس» در آلمان که به پرونده قتل سیاسی صادق شرفکندی دیگر رهبر حزب دموکرات کردستان ایران و سه همراه او رسیدگی می‌کرد، ایران را به «تروریسم دولتی» محکوم کرد.

در دوره ریاست جمهوری جرج بوش، عبدالله مهتدی، عمر ایلخانی‌زاده همراه با فعالین سازمان‌های ناسیونایست بلوچ و خوزستانی و آذری به واشنگتن رفتند و در جلسه‌ای در زیر پرچم آمریکا و مامورین آمریکایی شرکت کردند. فراخوان‌های مکرر عبدالله مهتدی برای تشکيل جبهه کردستانی و دیدارها و گفت‌و‌گوهایش با احزاب و سازمان‌های مختلف در این زمينه در راستای همين استراتژی آمریکایی است.

در خرداد ۱۳٨۵ – ژوئن ۲۰۰۶، مهتدی در کنگره ايالات متحده آمريکا در ‏نشستی که از طرف گروه «حقوق بشر کنگره» آمريکا، به رياست فرانک ولف‌(جمهوری‌‌خواه) و تام لانتوس‌‏‏(دمکرات)، و «ديده‌ بان حقوق بشر کردستان» برگزار شد، در کنار ديگر اعضای به اصطلاح «کنگره مليت‌‌های ‏ايرانی برای يک ايران فدرال» شرکت کرد و برای پيش برد اين ايده، خواهان کمک آمريکا شد.

روزنامه آسو چاپ سلیمانیه، درباره سفر عبدالله مهتدی و همراهنش به واشنگتن نوشت: «اگر چه تاکنون هدف از سفر رهبران کورد ایران به آمریکا مشخص نیست اما پیش‌بینی می‌شود این شخصیت‌های کورد ایرانی در کنگرس آمریکا و چندین مرکز و سازمان جاسوسی دیگر در آمریکا با هم دیدار کنند.»

الجزیره، یک شنبه 14 ژانویه  2007، در گزارش اعلام کرد: ایالات متحده در سال قبل علاقه مند به همکاری با گروه عبدالله مهتدی، شده است. عبدالله مهتدی که نماینده ارشد این حزب می‌باشد برای شرکت در کنفرانس گروهای اقلیت ایرانی به واشنگتن سفرکرد.

مهتدی، به الجزیره گفت: «امکان تغییر با حمله آمریکا وجود دارد . بله، همه احساس می‌کنند که یک چیزی در شرف اتفاق افتادن است و چیزی باید اتفاق افتد.»

عبدالله مهتدی، هم چنین در سال 2006، در گفت‌و‌گویی با رادیو همبستگی – استکهلم، رسما و علنا از محاصره اقتصادی ایران و حمله نظامی به این کشور دفاع می‌کند و حتی به سازمان‌ها و نیروهای ضدجنگ و چپ می‌تازد که چرا با حمله آمریکا و متحدانش به عراق مخالف کردند.

او می‌گوید: «به‌ راه‌‌انداختن جنبشی بر عليه‌ حمله‌ آمريکا و غيره‌ و بر عليه‌ محاصره‌ اقتصادی که‌ صورت نگرفته،‌ به‌ اعتقاد من آب به‌ آسياب جمهوری اسلامی ريختن است.»

یکی دیگر از افتضاح و رسوایی سیاسی اپوزیسیون راست، داستان «الماسی برای فریب» است. «الماسی برای فریب»، نام فیلمی است که شامگاه ۱۸ خرداد 1390، از تلویزیون جمهوری اسلامی پخش شد، موضوعش افشاگری برنامه ‌های براندازانه اپوزیسیون خارج از کشور بود.

علیرضا نوری‌‌زاده، محسن مخملباف، مهرداد خوانساری و عبدالله مهتدی از جمله کسانی هستند که نام‌شان در برنامه «الماس فریب» برده شد و چهره برخی از آنان نیز نمایش داده شد. نقش اول این فیلم را یکی از عوامل اطلاعاتی حکومت اسلامی به نام «محمدرضا مدحی» به عهده دارد.

محمدرضا مدحی، معروف به حسینی، جانباز شیمیایی و مسئول حراست دفتر حجت‌الاسلام ارومیان نماینده مراغه در مجلس خبرگان بود. او، سال ۱۳۸۷ از ایران خارج شد و به بانکوک رفت. به محض رسیدن به تایلند با برخی از چهره‌‌های اپوزیسیون مقیم اروپا تماس گرفت و خواهان تشکیل یک شبکه اپوزیسیون شد.

علیرضا نوری‌‌زاده، روزنامه‌‌نگار و تحلیلگر سیاسی مقیم لندن به گفته خودش، از کسانی است که مدحی از ابتدا سعی داشته با او تماس برقرار کند. او درباره مدحی به دویچه‌‌وله می‌‌گوید: «آقای سردار محمدرضا حسینی ملقب به «مدحی» یا مدحی ملقب به «حسینی» یکی از پاسدارهایی بوده که در جنگ ۷۰ درصد شیمیایی شده است. من شاهد بودم که روزی دو کورتون به بازویش می ‌زد و ۸۰ـ ۷۰ تا قرص هم می‌خورد و گاهی اوقات حالش چنان بود که او را به بیمارستان می‌‌بردند و برای چند روز زیر چادر اکسیژن بود. در این‌‌ها که تردیدی نیست.»

مدحی به‌مدت یک ماه با نام «سردار مدحی» میهمان ویژه برنامه تلویزیونی علیرضا نوری‌‌زاده بود. وی در این سلسله برنامه‌‌ها مطالبی درباره مافیای اقتصادی، آقازاده‌‌ها و ماموریت‌‌های وزارت اطلاعات بیان می‌‌کرد.

بخشی از فیلم «الماسی برای فریب» صحنه خواندن سرود ای ایران توسط گروهی بر روی سن است که دست‌ها را به یکدیگر داده و شال سبز نیز بر گردن دارند. گفتار روی فیلم، به بیننده می‌گوید که این صحنه، پایان کنفرانسی است با نام «گوادالوپ» که در آمریکا برگزار شده است. اما علیرضا نوری‌‌زاده که یکی از سرودخوانان این صحنه است روایت دیگری دارد. او می‌گوید: «آقای هنری برنار لویی فیلسوف فرانسوی ما را دعوت کرده بود به تالار فرهنگ‌‌های فرانسه. در آن‌جا ما رفتیم راجع به جنبش سبز در ایران سخنرانی کردیم. خیلی‌‌ها در آن جلسه بودند، از جمله آقایان مخملباف، کاک حسن شرفی از حزب دموکرات کردستان، کاک عبدالله مهتدی از حزب کومه‌له، حسین بر از بلوچ‌‌ها، دکتر مهرداد خوانساری، جهانشاهی و من. این اصلا ربطی به گوادالوپ ندارد، بلکه در پاریس در تالار فرهنگ‌‌ها یک کنفرانس یک روزه برپا شد و ما هر کدام در رابطه با جنبش سبز سخن‌رانی کردیم. سخن‌رانی‌‌هایمان هم روی یوتیوب هست و آخرش هم سرود ایران را خواندیم.»

مدحی، به‌عنوان کسی که تاجر الماس است و از فرماندهان سابق سپاه بوده، جنبشی را به نام «جنبش جمع ياران» تاسيس کرده و می‌گوید كه هزاران نفر از نيروهای نظامی و امنيتی داخل كشور در آن عضويت دارند و با او و اهدافش همراهی می‌‌كنند با نوری زاده و هم‌فکران او تماس می‌گیرد.

مدحی، در گفت‌و‌گويی با راديو زمانه اظهار می‌‌كند كه هم‌چنان 20 هزار نفر در سپاه پاسداران ايران با شما عضو جنبش جمع ياران هستند.

در تصاوير ديگری كه در اين مستند پخش می‌‌شود، مدحی را پس از بازگشت به تهران نشان می‌‌دهد. او، در اين فيلم می‌‌گويد: «اين خانم اصرار داشتند كه رابطه‌‌ای بين ما و سفارت آمريكا برای ادامه همكاری برقرار شود. گفت كه ما سفارت آمريكا را برای شما تدارك ديده‌‌ايم و مسئولين آن‌جا هستند و می‌‌خواهند با شما صحبت كنند. ما با آن‌ها رفتيم سفارت آمريكا. چند نفری نشسته بودند از جمله يكی از ژنرال‌های پنتاگون نشسته بود علاوه بر ديپلمات‌‌ها و صحبت‌هايی را شروع كردند و مواردی مطرح شد در ارتباط با نوع همكاری در نهايت جواب نه را از من شنيدند.»

در بخش ديگری از اين فيلم مدحی، خاطرنشان می‌‌كند: «صحبت‌‌ها، مذاكرات و گفت‌و‌گوهايی شد. او می‌‌گفت روی تمام كمك‌‌های ما حساب كنيد. ايالات متحده به شما و همراه شماست من به شما خوش‌ آمد می‌‌گويم و چندين با اين جمله را تكرار كرد…

مدحی، گفت: «بحث دولت در تبعيد از تقريبا يك سال گذشته مطرح بود و به‌عنوان حكومت مخفی مطرح بود. همه پازل‌هايشان تكميل بود يك گروهی به نام نظامی امنيتی از داخل را كم داشتند و اين هم كه پيوست، ديگر جای ضعف نداشتند و ديگر عجله كردند برای اعلام دولت در تبعيد برای سرنگونی سريع و بدون فوت وقت نظام جمهوری اسلامی ايران.»

پس از ورود محمدرضا مدحی به پاريس، دیدارهایی بین او و اميرحسين جهانشاهی و مهرداد خوانساری از سلطنت‌طلبان صورت می‌گیرد. مدحی: «وقتی ما به آن‌جا رسيديم با آقای مهرداد خوانساری و آقای اميرحسين جهانشاهی نشست گذاشتيم و قرار ملاقات گذاشتيم در جايی. شروع كرديم به مذاكره كردن كه شما چه داريد و ما چه داريم.»

در ادامه اين فيلم، صوت گفت‌و‌گوی جهانشاهی با يكی از راديوهای خارجی درباره مدحی پخش می‌‌شود: «ما وارد حكومت شديم. آن‌ها هنوز وارد ما نشده‌‌اند و نخواهند شد.» مدحی: «خوانساری يكه‌‌تاز سلطنت‌‌طلب‌ها و مغز متفكر جهانشاهی است.»

در اين قسمت، تصاويری پخش می‌‌شود كه مدحی در كنار جهانشاهی در پاريس نشسته است. اين ويدئويی است از جلسه خصوصی مدحی با يكی از رابطين آمريكا يعنی جهانشاهی. جالب اين كه نفر سوم كه پشت دوربين قرار دارد كسی نيست جز مهرداد خوانساری كه او هم در جلسه‌ای محرمانه برای توافق اوليه در راستای تشكيل دولت در تبعيد حضور داشته است. مدحی، با اشاره به اين فيلم می‌گويد: «اين‌جا پاريس است. 9 دسامبر 2010 يك ربع بعد از شب به وقت محلی در دفتر كار اميرحسين جهانشاهی. در اين فيلم در كنار من، اميرحسين جهانشاهی و پشت دوربين مهرداد خوانساری قرار گرفته است.»

در اين ويدئو كه يك جلسه محرمانه است، مدحی به جهانشاهی و خوانساری دست می‌دهد و می‌گويد در اين‌جا شروع اتحاد دو كار داخل و خارج را اعلام می‌‌كنيم. ما سه نفر متحديم و شما هم با ماييد و ما هم با شماييم و فقط خواهش می‌‌‌كنم ما را پيش دوستان بدقول نكنيد و می‌‌دانم نمی‌‌كنيد. در پايان اين ويدئو جهانشاهی و مدحی تاكيد می‌‌كنند كه اين فيلم نبايد پخش شود.

در ادامه اين مستند به گزارش صدای آمريكا، تلويزيون اسرائيل و اظهارات نوری‌‌زاده درباره مدحی اشاره شده است.

در بخش ديگری از اين مستند، گفت‌و‌گوی جهانشاهی با يكی از راديوهای خارج كشور درباره مدحی پخش می‌‌شود: «تمام كسانی كه با ما متحد می‌‌شوند تمام كارهايی كه كرده‌‌اند را ما چك می‌كنيم و تمام شبكه‌‌هايی كه دارند را بررسی و كنترل می‌كنيم و وقتی به من رسند با آن‌ها صحبت كنم كه همه چيز مطمئن شده باشد. بنابراين، سردار كه اين جا بودند همه گذشته‌ شان و همه كارهايی كه كرده‌‌اند و همه امكانات‌شان بررسی شده و صددرصد مطمئن است. ما وارد حكومت شده‌‌ايم. آن‌ها وارد ما نشده‌اند هنوز و نخواهند شد!»

در ادامه اين مستند، تصاويری از نوری‌‌زاده پخش می‌‌شود. وی در اين ويدئو می‌‌گويد: «هر تحليل‌‌گری و هر برنامه‌سازی منبع دارد. بسياری از آدم‌های منابع من در درون دستگاهند. بدون آن‌ها ما كاری نمی‌‌‌توانيم بكنيم. تكيه بر اطلاعات آن‌ها كرده‌‌ايم و شما را روشن كرديم. محقق يك ايميل برايم می‌‌فرستاد از وسط و قلب امنيت خانه و فاش می‌‌كرد برای من. محقق الان با ماست. اون فرد محمدرضا مدحی است.»

در اين قسمت مستند، تصاويری از نشست بزرگ اپوزیسیون در پاريس پخش می‌شود كه عليرضا نوری‌‌زاده، محسن مخملباف، اميرحسين جهانشاهی، حسن شرفی سخن‌گو و جانشين دبيركل حزب دموكرات، عبدالله مهتدی دبيركل حزب كومه‌له، مهرداد خوانساری، رضا حسين بر، موسی شريفی نماينده حزب همبستگی اهواز و علاوه بر اين افراد تعدادی از طیف‌های مختلف توده ای – اکثریتی، سلطنت‌طلبان، جمهوری‌خواهان و غیره نيز حضور دارند. در اين نشست هم چنين فردی به نام «همل»، مسئول ميز ايران در سازمان اطلاعات فرانسه و نماينده ساركوزی كه هماهنگی كنفرانس را نيز برعهده دارد، حضور داشت.

در ادامه تصاويری از محسن مخملباف در نشست پاريس پخش می‌‌شود. او، در اين كنفرانس می‌‌گويد: «اين پروژه تحقيقاتی ملی پس از يك سال به يك ديگرآگاهی از سوی مردم جهان منجر شده است.»

سازگارا در اين جلسه حضور ندارد و اما پيامی را ارسال می‌‌كند كه توسط فردی خوانده می‌‌شود.

مدحی، در اين باره می‌‌گويد: «دولت در تبعيد يك مانيفست و يك گذشته و قانون اساسی داشت. متشكل شده بود از دولت موقت و شورای حفظ امنيت و منافع ملی. بنده به‌عنوان ریيس شورای عالی حفظ امنيت و منافع ملی منصوب شدم و اميرحسين جهانشانی به‌عنوان جانشين من بود. قرار بود ما 15 نفر از اعضای جنبش جمع ياران از داخل سيستم اسم بدهيم و 15 نفر هم آن‌ها برای تشكيل شورای حفظ امنيت و منافع ملی اسم بياورند و دولت موقت كه زير مجموعه آن قرار می‌گرفت، افرادی بودند از چهره‌‌های مختلف در داخل و خارج كه برای سمت‌‌های مختلف در نظر گرفته شده بودند. تقريبا همه چيز تكميل شده بود و چيزی نبود الا اقدام عملی برای براندازی.»

جهانشاهی در مصاحبه با صدای آمريكا: «وظيفه ما و موج سبز و جناب سردار و افرادی كه با او هستند و به ما وصل شده‌‌اند بوجود آوردن شرايط به زانو كشيدن جمهوری اسلامی است.»

داستان «فیلم الماسی برای فریب»، با هر هدفی از جانب حکومت اسلامی، پخش شده باشد؛ اما نشانگر یک حقیقت آشکار در مورد ماهیت ضدانسانی بخش وسیعی از نیروهای اپوزیسیون بورژوایی حکومت اسلامی است.

به این ترتیب، رسوایی‌های اپوزیسیون راست یکی دو تا نیست. اساسا تشکیل دولت در تبعید و تبدیل شدن بخشی از اپوزیسیون حکومت اسلامی به ابزار دست اهداف و سیاست‌های دولت آمریکا، در رابطه با ایران، بحث تازه‌ای نیست. تاریخ فعالیت اپوزیسیون بورژوایی ایران، با سازمان‌ها و احزاب، نهادها، روزنامه‌نگاران و غیره‌اش، چیزی جز دنباله‌روی از سیاست‌های دولت‌های قدرت‌مند و یا جناح‌های حکومت اسلامی نبوده است. این طیف‌ها، سال‌هاست آماده شرکت در هر پروژه ارتجاعی، حتی به بهای ویرانی و جنگ و نابودی میلیون‌ها انسان در ایرانند، به شرطی که از سوی صحنه‌گردانان اصلی این پروژه‌ها، به بازی گرفته شوند.

اکنون برخی از مشاوران رضا پهلوی، عوامل دیروزی و یا نفوذی جمهوری اسلامی ایران هستند.  مدت‌هاست ک هرضا پهلوی و هواداران و رسانه‌هایشان به نیروی نیابتی و بلندگوش دولت و ارتش اسرائیل تبدیل شده‌اند.

نتیجه‌گیری

در شرایطی که یک جنگ فراگیر در منطقه و ایران در جریان است هرگونه همکاری با دولت‌ها به ویژه دولت آمریکا و اسرائیل، ضربه زدن به مردم و انقلاب آتی مردم ایارن است و عملا تبدیل کردن ایران نیز به تحولات خونین کشورهای لیبی، سوریه، عراق و افغانستان است. بنابراین، باید عمیق‌تر به وضعیت و تجربه یوگسلاوی، عراق، افغانستان، لیبی، مصر، تونس و…، تاکید کرد و این نمونه‌ها، می‌‌تواند واقعیت‌های تلخ و دردناک و وحشت‌برانگیز را برای ما آشکار سازد. از این‌رو، اکثریت مردم ایران، خواستار آن هستند تا سرنوشت خودشان و آینده جامعه‌شان را مستقیما با قدرت و اتحاد و همبستگی خویش در صحنه‌ عینی مبارزه‌شان تعیین کنند. آن‌ ها، هیچ نیازی به قیم و جنگ و کشتار داخلی و خارجی ندارند. بنابراین، از یک سو تمام آن جریانات و کسانی که به هر نام و جایگاهی در جهت تشدید جنگ و حمله هوایی و موشکی و غیره آمریکا و اسرائیل و … حرکت می‌کنند و هیچ ارزشی در نزد مردم ایران ندارند و در آینده نیز نخواهند داشت. در واقع باید به صراحت به آنان گفت که دشمنان مردمند!

امروز به معنای واقعی حزب کمونیست ایران و سازمان کردستان آن، در مقابل سیاست‌های ائتلاف شش سازمان و حزب کردی، مرزبندی علنی کرده و در کنار کارگران و همه نیروهای آزادی‌خواه، برابری‌طلب و عدالت‌جو در مقابل آلترناتوهای رنگارنگ اپوزیسیون راست ایستاده و به نقش تاریخی خود پایبند است.

امروز تلاش برای جلب همبستگی بین‌المللی از مبارزات کارگران، دانش‌جویان و جوانان، نویسندگان، هنرمندان و مردم تحت ستم ایران، افشای حکومت جهل و جنایت و ترور اسلامی، آمریکا و اسرائیل و سایر دولت‌های سرمایه‌داری، افشای سیاست‌ها و بند و بست‌های اپوزیسیون راست با دولت‌های غربی، وظیفه همه نیروهای کمونیست و آزادی‌خواه است. در داخل ایران نیز، ضرورت دارد که همه نیروهای آزادی‌خواه و کمونیست با خواست قطع فوری جنگ و سازمان‌یابی جنبش‌های اجتماعی، تلاش برای آزادی همه فوری همه زندانیان سیاسی و غیرسیاسی، و فراهم ساختن زمینه‌های یک انقلاب سیاسی– اجتماعی مستقل با هدف سرنگونی کلیت حکومت اسلامی تلاش و مبارزه کنند.

جنگ ارتجاعی آمریکا و اسرائیل و حکومت تبه‌کار جمهوری اسلامی وارد مرحله حساسی شده است. بمباران و موشک‌باران‌های آمریکا و اسرائیل برای درهم کوبیدن مراکز و پایگاه‌های نظامی، امنیتی و حکومتی به ویژه در شهرهای مرزی کردستان در مجاورت عراق، از جمله سردشت، بانه، مریوان، سنندج، پاوه، بوکان، مهاباد و دیگر شهرها و مناطق کردستان با شدت بیش‌تری ادامه داشته است. این در حالی است که جمهوری اسلامی با وجود وجود شرایط جنگی، حاضر نبوده پایگاه‌ها، مراکز نظامی، انتظامی و امنیتی خود را که در مناطق مسکونی شهر و روستاها مستقر کرده، تخلیه نماید. این حکومت جنایت‌کار برای حفظ نیروهای سرکوبگر خود آن‌ها را در اماکن عمومی، مدارس، مساجد، خوابگاه‌ها و غیره اسکان داده است و عملا از مردم به‌عنوان سپر انسانی برای حفاظت از نیروهای سرکوبگر خود استفاده می‌کند. این امر احتمال حملات موشکی و پهبادی اسرائیل و آمریکا به آن مکان‌ها را افزایش داده و مردم بی‌دفاع را در معرض خطرات جدی قرار داده است. در چنین شرایطی، مردم شهرها برای محافظت از خود مجبور شده‌اند خانه و کاشانه و شهر خود را ترک کنند و به جاهای دیگر بروند.

بی‌تردید سرنگونی هر حکومتی امر مستقیم جنبش‌ها و مردم آن کشور است و تاریخ نشان داده است که با فشار و جنگ نمی‌توان امنیت و صلح و آرامش و دمکراسی و آزادی بر قرار  کرد. زیرا خشونت و جنگ و ترور، خشونت و جنگ و ترور را بازتولید می‌کند نه دمکراسی و آزادی. مسئله‌ای که سال‌هاست در عراق و افغانستان و سوریه و لیبی در مقابل چشمان همه ماست!

هرگونه دخالت خارجی در ایران و همکاری با نیروهای خارجی، آن‌هم در شرایط جنگی، اوضاع ایران را نیز شبیه افغانستان و عراق و لیبی خواهد کرد و برای دهه‌های طولانی آسایش و امنیت را از جامعه سلب خواهد کرد. هرگونه معامله با دولت‌ها، علنی و یا در پشت درهای بسته، توهین بزرگی به مردم یک کشور بیش از 90 میلیونی است و تصمیمات سیاسی این نوع توافقات هیچ ارزش و اعتبار سیاسی و اجتماعی پیدا نمی‌کنند و محکوم به شکست هستند.

چهارشنبه بیستم اسفند 1404-یازدهم مارس 2026

نوشته هشدار کردهای سوریه‌‌(روژآوا) به کردهای ایران در رابطه همسویی با آمریکا اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:امیرجواهری لنگرودی

در یادداشت پیشین ام آوردم:« جامعه ما با پایان جنگ های هشت ساله ایران وعراق، جنگی که برای رژیم اسلامی نعمت خوانده می شد. با قبول آتش بست، خمینی باسرکشیدن جام زهر،با دستخط بجا مانده ازاو، ما شاهد کشتارعظیم چندین هزارتن زندانی درتابستان ۶۷ درزندان های سراسرایران شاهد گشتیم.هزاران نفر در زندان ها اعدام گشتند و روانه خاوران های ایران شدند…»( ۱)

تهاجم جنایتکارانه مشترک نظامی آمریکا و اسرائیل به جغرافیای ایران با عنوان « مهار تهدید هسته ای »یا نوعی مداخله « بشر دوستانه»، همچنان ادامه دارد وطی یک هفته تجاوزات وحملات گسترده که با بمباران مناطق شهری، مدارس، بیمارستان ها، مراکرتجاری، ورزشگاهها،خانه وکاشانه‌ی مردم، نابودی زیرساخت‌های حیاتی وتخریب مراکزاداری،نظامی وکشتارگسترده‌ی غیر نظامیان ازخود به جا گذاشته است. 

درهفتمین روزجنگ امپریالیستی وتجاوزآشکارآمریکاواسرائیل به ایران به نشانه فروپاشی همه زیرساخت های ایران وتا اینجای کار ویرانه های نشان داری ازخود به جا گذاشته است.حول آمارارائه شد توسط سازمان حقوق بشری هه‌نگاو تایید می‌کند که طی هفت روز نخست ازآغازجنگ مستقیم، دست‌کم ۶۴۶ تن کشته شده‌اند. ازاین تعداد، ۸۶ نفرغیرنظامی و ۵۶۰ نفرازنیروهای نظامی،امنیتی،نهادهای مرتبط با سپاه پاسداران و یا کادر تخصصی وابسته به ساختارهای نظامی ایران بوده‌اند.

آقارضاخندان،همسروکیل نام آشنا نسرین ستوده،زندانی سیاسی محبوس درزندان اوین،درمقطع تهاجم نخستین به ایران طی نامه ای فجایع به جا مانده از موشک زدن بر زندان اوین را در برابر افکارعمومی بر ملا نمود . آقا رضا خندان نوشته بود : « آن که با هیولا دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، باید بپاید که خود در این میانه هیولا نشود. (فردریش نیچه)، و نوشت :«من و ما در روز ۲۶خرداد ۱۴۰۴،درحیاط بند ۸ در حال قدم‌زدن بودیم که صدای شلّیکِ پدافندِ هوایی که گلوله‌های آن درست بالای سرِ ما در آسمان منفجر می‌شدند، و به دنبالِ آن صدای چندین انفجارِ مهیب بلند شد. حمله به ساختمانِ تلویزیونِ دولتیِ ایران، نزدیک‌ترین و سهمگین‌ترین حمله‌ی هوایی از آغازِ جنگ بود که ما تا آن روز در زندانِ اوین احساس کرده بودیم….»آقا رضا خندان در همان نامه ارسالی از زندان اوین در تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴شجاعانه نوشت : «ازکلِ زندان، تنها بخشی از بندِ ۷ را که مستقیماً بمباران نشده بود جارو کرده‌اند تا حدودِ ۵۰۰ زندانیِ عمدتاً سیاسی را در آن‌جا مستقر کنند. زندانیان را داخلِ سالن‌ها محبوس کرده‌اند و امکانِ استفاده‌ی آنان از کتابخانه و سالنِ ورزشی از آن‌ها سلب شده است. بیش‌ترِ نانِ زندان را مستقیماً در سطل‌های زباله خالی می‌کنیم چرا که قابلِ خوردن نیست. وحشت و نگرانی از حمله‌ی مجدّد بینِ پرسنلِ زندان موج می‌زند. اوین برای پذیرشِ زندانی به‌هیچ‌وجه آماده نبود امّا چندصد زندانی را آورده‌اند تا نشان دهند این زندان تعطیل نشده است و نمادِ سرکوب همچنان پابرجاست حتی اگر رئیسِ زندانش دفتری نداشته و آواره‌ی ویرانه‌ها باشد.» او با یادآوری کشته شدن ده‌ها زندانی، کارکنان وخانواده‌ها درجریان «جنگ ۱۲ روزه اسرائیل وایران» به بیان نگرانی خود در مقابل افکارعمومی ایران و جهان برآمد.

اقا رضا خندان ، مجددا روز سه شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴در چهارمین روزتهاجم مشترک ترامپ و نتانیاهو به ایران، با ابرازنگرانی ازعدم اجرای مصوبه آزادی موقت زندانیان در مناطق جنگی، درسطح رسانه های خبری با بیان هشدارهای پیشین خودوهم‌بندی‌هایش نوشت:«با وجود نامه‌نگاری‌ها وتذکرات متعدد اینجانب رضا خندان و سایرهم‌بندیانم… از آزادی زندانیان اوین جلوگیری شد و فاجعه کشته شدن ده‌ها تن از زندانیان، کارکنان خانواده‌ها و… رقم خورد.»او خطاب به رئیس قوه قضائیه تصریح کرد:« شما نیز به‌عنوان مقامی که با نقض صریح قانون این فاجعه را رقم زدید مسئولیت این اقدام را برعهده گرفتید.»

رضا خندان درادامه می نویسد:« با اشاره به گذشت چهار روز از حملات آمریکا واسرائیل به ایران هشدارداد ونوشت«هزاران زندانی بی‌دلیل و غیرقانونی درزندان‌ها زیرخطربمباران شبانه ‌روزی محبوسند، بسیاری از خدمات به زندانیان قطع شده است.» اوهمچنین نسبت به کمبود احتمالی اقلام اساسی هشدار داد و نوشت: «درصورت تداوم جنگ احتمال کمبود یا نایاب شدن جیره غذایی و بهداشتی قابل پیش‌بینی است.»آقا رضاخندان تأکید کرده است:«این باردیگرهیچ عذروبهانه‌ای پذیرفتنی نیست. مسئولیت مستقیم جان زندانیان با قوه قضائیه و سازمان زندان‌هاست.» اورسما به «رییس قوه قضاییه ، محسنی اژه ای» نوشت:

«همانگونه که درجریان بوده اید با وجود نامه نگاری ها و تذکرات متعدد اینجانب رضا خندان و سایر هم بندیانم در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در خصوص اجرای مصوبه شماره ۲۱۱ مورخ ۲۲ دی ۱۳۶۵ و آزادی موقت زندانیان در مناطق جنگی با کمال تأسف از آزادی زندانیان اوین جلوگیری شد و فاجعه کشته شدن ده ها تن از زندانیان ،کارکنان خانواده ها و … رقم خورد. شما نیز به عنوان مقامی که با نقض صریح قانون این فاجه را رقم زدید مسئولیت این اقدام را بر عهده گرفتید.

درپایان هشدارداد که درصورت تکرار فاجعه‌ای مشابه، «تاریخ در مورد شما بدترین قضاوت ممکن را خواهد کرد و هیچ عذر و بهانه‌ای مقبول نخواهد بود.» ادامه دارد ….   

  سه شنبه ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۰ مارس ۲۰۲۶

نوشته اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:بهرام رحمانی

در دهمین روز جنگ:

*حجت‌الاسلام و المسلمین محمد موحدی‌آزاد، دادستان کل جمهوری اسلامی گفته است: «اموال آن دسته از ایرانیان خارج‌نشین که با دشمن هم‌صدایی، همراهی و همکاری کنند، طبق قانون مصادره می‌شود.»

*یک روز پس از اعلام مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جمهوری اسلامی، دونالد ترامپ گفته‌ است که از انتخاب او به جای علی خامنه‌ای راضی نیست. این در حالی است که در دهمین روز جنگ میان اسرائیل–آمریکا و ایران، تبادله آتش میان طرف‌های درگیر ادامه داشته‌است. در همین حال، امانوئل ماکرون گفته که حمله به قبرس حمله به اروپاست و امارات متحده عربی نیز اعلام کرد که این کشور در هیچ حمله‌ای علیه ایران شرکت نکرده و نخواهد کرد.

*ترامپ: «فردی را برای جایگزینی مجتبی خامنه‌ای در نظر دارم.»

*وزارت امور خارجه اسرائیل، اعلام کرد که رهبر جدید ایران «مستبدی است که خشونت رژیم را ادامه خواهد داد». این وزارت‌خانه در شبکۀ ایکس نوشت: «دستان مجتبی خامنه‌ای از خون سلطنت پدرش لکه‌دار شده است. دیکتاتور دیگری که آماده تداوم خشونت رژیم ایران است.»

*ترکیه ساعاتی پس از رهگیری یک موشک ایرانی بر فراز ترکیه به تهران هشدار داد که از برداشتن «گام‌های تحریک‌آمیز» خودداری کند.

رجب طیب اردوغان، رییس‌جمهور ترکیه، افزود: «باید از اصرار و لجاجت در انجام کارهای نادرست پرهیز شود>»

پیش‌تر وزارت دفاع ترکیه اعلام کرد که سامانه‌های دفاع هوایی و موشکی ناتو یک پرتابه بالستیک شلیک‌شده از ایران را پس از ورود به حریم هوایی ترکیه منهدم کرده است.

در بیانیه این وزارتخانه آمده بود که بقایای این موشک در اراضی خالی از سکنه در شهر جنوبی غازی‌آنتپ سقوط کرده، اما هیچ‌گونه تلفات یا مصدومیتی گزارش نشده است.

هفته گذشته هم وزارت دفاع ترکیه اعلام کرده بود که سامانه‌های دفاعی ناتو یک موشک ایرانی را که به‌سوی حریم هوایی این کشور در حرکت بود، منهدم کرد.

*حملات موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل، بحرین، عربستان و امارات؛

*در خبر دیگری ترامپ می‌گوید پایان جنگ یک تصمیم «مشترک» با نتانیاهو خواهد بود. او می‌گوید تصمیم در مورد زمان پایان جنگ با ایران، تصمیمی «مشترک» با بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل، خواهد بود. ترامپ در یک مصاحبه تلفنی با تایمز اسرائیل، گفت که با نتانیاهو «صحبت‌هایی» داشته‌ و افزود «در زمان مناسب تصمیم خواهد گرفت.»

*ناتو دومین موشک شلیک‌شده ایرانی به سمت ترکیه را رهگیری کرد.

سخنگوی ناتو، آلیسون هارت، امروز در شبکه ایکس نوشت که این سازمان موشکی را که به سمت ترکیه شلیک شده بود، رهگیری کرد. او افزود: «ناتو عزم خود را برای دفاع از تمامی متحدان خویش، در برابر هر تهدیدی دوباره یادآور می‌شود.» ناتو نخستین موشک ایران را روز چهارشنبه رهگیری کرده بود.

*اتحادیه اروپا اعلام کرد که به دلیل جنگ در خاور میانه آماده‌است ماموریت‌های خود را برای حفاظت از تردد دریایی در خاور میانه تقویت کند. رییس کمیسیون اروپا، اورسولا فون در لاین و رییس شورای اروپا، آنتونیو کوستا پس از نشستی مجازی با چند رهبر کشورهای خاور میانه اعلام کردند که اتحادیۀ اروپا مایل است ماموریت‌های حفاظتی خود را «تعدیل و بیش‌تر تقویت کند.»

*امانوئل مکرون، رییس‌جمهوری فرانسه روز دوشنبه در جریان سفری به جزیره قبرس تاکید کرد: «وقتی قبرس هدف حمله قرار می‌گیرد، در واقع اروپا هدف قرار گرفته است.»

اندکی پس از آغاز حمله اسرائیل و آمریکا به ایران، قبرس هدف حمله یک پهپاد قرار گرفت.

ماکرون در یک پیام در شبکه اجتماعی ایکس با اشاره به حملات به این جزیره و با تاکید بر «همبستگی با قبرس»، گفت که فرانسه یک ناوچه و یک واحد پدافند هوایی به این منطقه اعزام کرده ‌است.

*قیمت نفت روز دوشنبه با شتاب بیشتری افزایش یافت؛ به‌طوری که بهای نفت خام وست تگزاس اینترمدیت‌(شاخص بازار آمریکا) با جهشی حدود ۲۵ درصدی از مرز ۱۱۲ دلار در هر بشکه عبور کرد. این افزایش در شرایطی رخ داده که ادامه جنگ در خاورمیانه و تداوم بسته ماندن تنگه هرمز باعث نگرانی شدید در بازارهای جهانی شده است.

در دهمین روز جنگ آمریکا و اسرائیل با ایران، هم‌زمان با تشدید بمباران‌ها در ایران، مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی معرفی شد. به گفته رسانه‌های ایران، اعضای مجلس خبرگان رهبری با «رای قاطع» به جانشینی او رای دادند. شبکه خبر تلویزیون ایران هم‌چنین از مجروح شدن او در حملات آمریکا و اسرائیل خبر داد اما جزئیات بیش‌تری منتشر نکرد. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا، در این باره گفت «ببینیم چه می‌شود» و تاکید کرد که تصمیم در مورد پایان جنگ را او و بنیامین نتانیاهو خواهند گرفت.

طبق اعلام پلیس اسرائیل در دست‌کم دو نقطه از مرکز این کشور، قطعات باقی‌مانده از موشک‌های رهگیر به زمین اصابت کردند. سازمان امدادی «ماگن داوید آمون» گزارش داد که یک زن در جریان این حادثه زخمی شد. چندی بعد، سامانه پدافند هوایی اسرائیل از رفع خطر خبر داد و اعلام کرد که مردم می‌توانند رفت‌وآمد عادی خود را از سر بگیرند.

 کشورهای حوزه خلیج فارس نیز از حملات جمهوری اسلامی در امان نمانده‌اند.

بحرین اعلام کرد که این کشور بار دیگر هدف حملات ایران قرار گرفته است. وزارت کشور بحرین گزارش داد که ۳۲ شهروند این کشور در پی یک حمله پهپادی به جزیره«ستره» زخمی شده‌اند. این جزیره در جنوب منامه، پایتخت بحرین، قرار دارد.

طبق این گزارش ۴ تن از این افراد که در بین آن‌ها کودک نیز بوده‌ است، به شدت مجروح شده‌اند. در جریان این حمله پهپادی خساراتی نیز به چندین ساختمان مسکونی وارد شده است.

از سوی دیگر، حملات اسرائیل به نقاط مختلف ایران نیز ادامه یافت. ارتش اسرائیل بامداد دوشنبه ۹ مارس–۱۸ اسفند، اعلام کرد که پس از اعلام مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر جدید جمهوری اسلامی، مواضع گوناگون در نقاط مرکزی ایران را مورد حمله قرار داده است. در بیانیه‌ای که در این راستا منتشر شد، آمده است که یک کارخانه تولید موشک و چندین محل برای پرتاب موشک‌های بالستیک هدف قرار گرفته و خسارت دیده‌اند.

ارتش اسرائیل، افزود که مرکز اصلی «امنیت داخلی» در اصفهان، یک پاسگاه پلیس و هم‌چنین تاسیسات دیگری که از سوی سپاه پاسداران و نیروهای بسیج استفاده می‌شده‌اند، هدف قرار گرفته‌اند؛ تاسیساتی که به گفته ارتش اسرائیل «بخشی از سرکوب مردم» توسط حکومت ایران بوده‌اند.

بر اساس اخبار شهرهای بهشر، بندرعباس، یزد، تهران مورد حملات قرار گرفتند. ارتش اسرائیل می‌گوید به اهدافی در اصفهان از جمله «مقر سپاه استانی»، «مقر نیروهای امنیت داخلی»، «یک پایگاه که توسط سپاه پاسداران و بسیج استفاده می‌شد» و نیز آن‌چه «مقر پلیس سپاه پاسداران» توصیف شده، حمله کرده. است.

در همان حال، اسرائیل حملات خود به مقام‌ها و زیرساخت‌های ایران را ادامه داده است. ارتش اسرائیل اعلام کرده ابوالقاسم باباییان، رییس تازه‌ منصوب دفتر نظامی رهبر جمهوری اسلامی، در حمله‌ای در روز شنبه کشته شده است. این حملات بخشی از راهبرد اسرائیل برای هدف قرار دادن هم‌زمان فرماندهان، مراکز فرماندهی و زیرساخت‌های حیاتی ایران ارزیابی می‌شود.

در نهمین روز کارزار مشترک آمریکا و اسرائیل علیه ایران، ساکنان تهران از آسمانی پوشیده از دود سیاه و انفجارهای شدید خبر دادند. به گفته آنان، حملات به تاسیسات ذخیره سوخت، شب تهران را با شعله‌های نارنجی‌رنگ و ستون‌های غلیظ دود روشن کرده بود. تصاویر منتشرشده نیز از حمله به مخازن سوخت در شهران و دیگر مراکز ذخیره‌سازی حکایت دارد؛ حملاتی که نه فقط پیامد نظامی، بلکه آثار جدی زیست‌محیطی و انسانی نیز بر جای گذاشته‌اند.

اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران، این حملات گسترده را «مرحله‌ای تازه و خطرناک» از جنگ توصیف کرد و آن را جنایت جنگی خواند. او گفت حمله به انبارهای سوخت موجب انتشار مواد خطرناک و سمی در هوا شده است. در مقابل، ارتش اسرائیل این اهداف را «اهداف مشروع نظامی» توصیف کرد. نداو شوشانی، سخنگوی ارتش اسرائیل، گفت این انبارها برای تامین نیازهای جنگی ایران، از جمله تولید یا ذخیره سوخت موشک‌های بالستیک، مورد استفاده قرار می‌گرفتند.

بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز تاکید کرد که حملات ادامه خواهد یافت و دولت او حاکمان ایران را «بی‌رحمانه» هدف قرار خواهد داد. او در یک پیام ویدئویی گفت اسرائیل طرحی سازمان‌یافته با «غافلگیری‌های بسیار» برای بی‌ثبات کردن جمهوری اسلامی و فراهم کردن زمینه تغییر در ایران در اختیار دارد. این اظهارات بار دیگر نشان می‌دهد که تل‌آویو از مرحله ضربه‌های نظامی محدود عبور کرده و اکنون آشکارتر از پیش بر تضعیف و فرسایش ساختار سیاسی جمهوری اسلامی تمرکز کرده است.

ترامپ نیز هم‌زمان در گفت‌وگو با خبرنگاران در هواپیمای ریاست‌جمهوری بار دیگر تصریح کرد که به دنبال مذاکره برای پایان دادن به جنگ نیست. او گفت در مقطعی ممکن است دیگر کسی باقی نمانده باشد که بگوید «تسلیم می‌شویم.» این موضع‌گیری در کنار تاکید اسرائیل بر ادامه حملات، نشانه روشنی از دورتر شدن چشم‌انداز هرگونه پایان سیاسی فوری برای جنگ است.

خبرگزاری فارس روز چهارشنبه، ۱۸ اسفند ۱۴۰۴–۸ مارس ۲۰۲۶، گزارش داد که مجلس خبرگان رهبری در بیانیه‌ای رسمی، سیدمجتبی خامنه‌ای را به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران معرفی کرد.

در بیانیه مجلس خبرگان آمده است:

این مجلس پس از بررسی‌های دقیق و گسترده و با بهره‌گیری از ظرفیت‌های مندرج در اصل ۱۰۸ قانون اساسی، مطابق با وظیفه شرعی و اعتقاد به حضور در محضر خداوند متعال، در اجلاسیه فوق‌العاده امروز، آیت‌الله سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای را بر اساس رأی قاطع نمایندگان محترم مجلس خبرگان رهبری، به عنوان سومین رهبر نظام مقدس جمهوری اسلامی ایران تعیین و معرفی می‌نماید.

بیانیه همچنین از همه ملت ایران دعوت کرده است که با رهبر سوم بیعت کنند و حول محور ولایت، انسجام و وحدت خود را حفظ نمایند.

محسن حیدری آل‌کثیر، نماینده خوزستان در مجلس خبرگان رهبری، پس از انتخاب مجتبی خامنه‌ای به صدا و سیما گفت که به دلیل «شرایط جنگی» مجلس خبرگان نتوانست همه نمایندگان را جمع کند. جلسه خبرگان در قم برگزار شده و همه نمایندگان برای آن خبردار نشده‌اند.

حیدری آل‌کثیر توضیح داد که به دلیل شرایط امنیتی، امکان برگزاری جلسه حضوری نه در تهران و نه در قم وجود نداشته و تصمیم‌گیری نهایی به صورت نیمه‌حضوری اما براساس اکثریت آرا انجام شده است. او افزود که جلسه حضوری‌ای در قم تشکیل شد، بیش از دوسوم اعضا حاضر بودند و مجتبی خامنه‌ای با رأی حدود ۸۵ درصد تا ۹۰ درصد اعضای حاضر انتخاب شده است.

این اظهارات در حالی مطرح شد که رسانه‌های داخلی چند روز پیش از انتخاب مجتبی خامنه‌ای در روز ۱۲ اسفند ۱۴۰۴، از حملات هوایی به مقر مجلس خبرگان در قم خبر دادند.

نهادهای نظامی جمهوری اسلامی، از جمله سازمان سپاه پاسداران انقلاب اسلامی و قرارگاه خاتم‌الانبیا، از نخستین گروه‌ها بودند که به انتخاب مجتبی خامنه‌ای واکنش نشان داده و با او بیعت کردند.

سپاه پاسداران انقلاب اسلامی پس از اعلام مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان رهبر سوم جمهوری اسلامی در بیانیه‌ای خطاب به مردم ایران، او را «نائب عام امام زمان» خواند و نوشت:

سپاه پاسداران به‌عنوان سرباز و بازوی مقتدر ولایت ضمن حمایت از انتخاب مجلس محترم خبرگان رهبری، آماده اطاعت کامل و جانفشانی اوامر الهی ولای فقیه زمان حضرت آیت‌الله سیدمجتبی خامنه‌ای و حفظ ارزشهای انقلاب اسلامی و صیانت از میراث گرانبهای امامین انقلاب حضرت امام خمینی رضوان الله تعالی علیه و امام خامنه‌ای رحمةالله علیه است.

ستاد کل نیروهای مسلح و فرماندهی قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا هم در بیانیه‌ای با مجتبی خامنه‌ای بیعت کردند و با آغاز بیانیه خود با سوره نساء آیه ۵۹ اطاعت از او را تلویحا با اطلاعات از خدا، رسول او و اولیاى امر مقایسه کردند. قرارگاه مرکزی خاتم الانبیا در بیانیه خود نوشت:

نیروهای مسلح اعلام می‌دارند تحت فرامین و تدابیر منتخب مجلس خبرگان رهبری حضرت آیت الله سید مجتبی خامنه‌ای‌(مدظله‌العالی) به عنوان ولی فقیه، رهبر و فرمانده معظم کل قوا، مقتدرتر، با صلابت‌تر و جهادی تر از گذشته در حفظ دستاوردهای انقلاب اسلامی در صحنه خواهند بود….

اعلام نام مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی ایران، بار دیگر بحث درباره «ولایت موروثی» در نظام جمهوری اسلامی را برجسته کرد. با انتخاب فرزند علی خامنه‌ای، رهبری ایران از مسیر اصولی انتخاب خبرگان فراتر رفته و روندی شبیه به جانشینی خانوادگی در صدر قدرت را نمایان می‌سازد.

این تصمیم پس از یک هفته از نمود رقابت‌ها و اختلاف نظرها در درون ساختار قدرت اعلام شد.

موضوع جانشینی رهبر ایران در همان زمان واکنش‌هایی در سطح بین‌المللی نیز برانگیخت. دونالد ترامپ، رییس‌جمهور ایالات متحده آمریکا، روز ۸ مارس ۲۰۲۵ در گفت‌وگویی با شبکه خبری ای‌بی‌سی گفت رهبر بعدی ایران بدون تأیید من «زیاد دوام نخواهد آورد.»

ترامپ در گفت‌وگو با ای‌بی‌سی نیوز گفت:

او باید از ما تایید بگیرد. اگر از ما تایید نگیرد، زیاد دوام نخواهد آورد. ما می‌خواهیم مطمئن شویم که هر ده سال مجبور نباشیم دوباره به این‌جا برگردیم؛ وقتی رئیس‌جمهوری مثل من نباشد که این کار را انجام دهد.

انتخاب مجتبی خامنه‌ای نخستین انتقال رهبری در جمهوری اسلامی از سال ۱۳۶۸ بود؛ زمانی که پس از درگذشت روح‌الله موسوی خمینی، مجلس خبرگان رهبری سیدعلی حسینی خامنه‌ای را به عنوان رهبر دوم نظام انتخاب کرده بود.

در حالی که جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران وارد دومین هفته خود شده و دامنه ویرانی‌ها و تنش‌های منطقه‌ای پیوسته گسترش می‌یابد، جمهوری اسلامی بامداد دوشنبه اعلام کرد که مجتبی خامنه‌ای، فرزند علی خامنه‌ای، به‌عنوان رهبر جدید ایران انتخاب شده است؛ تصمیمی که از نظر بسیاری از ناظران، نشانه تداوم حاکمیت جناح‌های تندرو در ساختار قدرت جمهوری اسلامی است.

بر اساس بیانیه‌ای که مجلس خبرگان رهبری اندکی پس از نیمه‌شب به وقت تهران منتشر کرد، این نهاد ۸۸ نفره روحانی با «رأیی قاطع» سید مجتبی حسینی خامنه‌ای را به‌عنوان سومین رهبر جمهوری اسلامی برگزیده است. این مقام، مطابق ساختار سیاسی جمهوری اسلامی، اختیار نهایی را در همه امور حکومتی در دست دارد و انتخاب او به‌معنای تثبیت قدرت در بالاترین سطح نظام است.

در روزهای پس از کشته شدن خامنه‌ای، مطابق قانون اساسی، اداره امور رهبری به‌طور موقت به شورایی متشکل از مسعود پزشکیان، رییس‌جمهوری، غلامحسین محسنی‌اژه‌ای، رییس قوه قضاییه، و آیت‌الله علیرضا اعرافی، عضو فقیه شورای نگهبان، سپرده شده بود.

در همان روزها، نشانه‌های متعددی از اختلاف نظر در درون مجلس خبرگان و میان جریان‌های مختلف سیاسی درون حکومت دیده می‌شد. برخی از چهره‌های نزدیک به جریان اصولگرا از همان ابتدا تأکید می‌کردند که تصمیم درباره رهبر آینده عملا گرفته شده است. اظهاراتی که در رسانه‌ها و شبکه‌های اجتماعی منتشر شد نیز نشان می‌داد بخش مهمی از این جریان از سیدمجتبی حسینی خامنه‌ای، فرزند رهبر دوم جمهوری اسلامی، حمایت می‌کرد.

علی حسینی اشکوری، عضو مجلس خبرگان از استان گیلان، در ویدیویی که در شبکه‌های اجتماعی منتشر شده بود، گفته بود که رهبر جدید با «اکثریت قاطع» آرای خبرگان انتخاب شده و «نام خامنه‌ای به عنوان رهبر ایران ادامه خواهد یافت.»

چنین اظهاراتی در آن زمان از سوی برخی روحانیان نزدیک به جریان اصولگرا نیز تکرار می‌شد و به تدریج این تصور را تقویت می‌کرد که اکثریت مجلس خبرگان به سمت گزینه‌ای مشخص حرکت کرده‌اند.

با این حال، در همان مقطع نشانه‌هایی از مقاومت یا دست‌کم تردید در میان برخی دیگر از روحانیان و چهره‌های سیاسی دیده می‌شد. شماری از آنان بر ضرورت انتخاب فردی با مقبولیت اجتماعی گسترده‌تر و نگاه متفاوت به سیاست داخلی و خارجی تأکید می‌کردند. آیت‌الله سیدمحمدعلی ایازی، عضو مجمع مدرسین حوزه علمیه قم، در گفت‌وگویی اعلام کرده بود که رهبر آینده باید از عقلانیت سیاسی، درک دقیق از شرایط بین‌المللی و توانایی ایجاد زمینه گفت‌وگو با جهان برخوردار باشد. او همچنین بر اهمیت مقبولیت عمومی رهبر در میان گروه‌های مختلف جامعه تأکید کرده بود.

در همان روزها برخی روحانیان خواستار تسریع در اعلام نتیجه بودند. آیت‌الله سیدمحمدعلی موسوی جزایری، از روحانیان ارشد حوزه خوزستان، گفته بود که تأخیر در معرفی رهبر جدید می‌تواند به بروز اختلافات و آسیب‌های سیاسی منجر شود. آیت‌الله سیدهاشم حسینی بوشهری، نایب‌رئیس مجلس خبرگان رهبری، نیز اعلام کرده بود که این مجلس به‌زودی گزارش نهایی روند انتخاب رهبر جدید را منتشر خواهد کرد.

هم‌زمان با این بحث‌ها، فضای رسانه‌ای و شبکه‌های اجتماعی نیز شاهد طرح نام گزینه‌های دیگر بود. در برخی از این بحث‌ها از حجت‌الاسلام سیدعلی خمینی، نوه بنیان‌گذار جمهوری اسلامی، به عنوان یکی از گزینه‌های احتمالی یاد می‌شد. با این حال، این گمانه‌زنی‌ها بیشتر در سطح فضای مجازی باقی ماند و نشانه‌ای از حمایت جدی در ساختار رسمی قدرت از آن دیده نشد.

در عرصه سیاسی، موضع‌گیری حسن روحانی، رییس‌جمهور پیشین جمهوری اسلامی ایران، نیز توجه‌ها را جلب کرده بود. او در بیانیه‌ای اعلام کرده بود که شورای موقت رهبری نهایت تلاش خود را برای حفظ وحدت ملی به کار خواهد بست و ابراز امیدواری کرده بود که مجلس خبرگان با «هوشمندی و زمان‌آگاهی» وظیفه خود را انجام دهد. برخی ناظران این موضع‌گیری را نشانه تلاش بخشی از جریان‌های میانه‌رو برای اثرگذاری بر فضای سیاسی دوران انتقال قدرت تفسیر کرده بودند.

در نهایت، اعلام رسمی تصمیم مجلس خبرگان نشان داد که روند انتخاب رهبر جدید، همانند تجربه سال ۱۳۶۸، نتیجه مجموعه‌ای از ملاحظات سیاسی، امنیتی و مذهبی در درون ساختار قدرت بوده است. دوره چندروزه گمانه‌زنی‌ها و رقابت‌های پشت‌پرده نیز تصویری از شکاف‌ها و چانه‌زنی‌هایی ارائه داد که در لحظات انتقال قدرت در جمهوری اسلامی آشکارتر از همیشه نمایان می‌شوند.

مجتبی خامنه‌ای که در سال‌های اخیر به‌عنوان روحانی‌ای بانفوذ در ساختارهای امنیتی ایران و شبکه‌های گسترده اقتصادی وابسته به بیت رهبری شناخته می‌شد، پیش از رای‌گیری یک‌شنبه مجلس خبرگان نیز یکی از اصلی‌ترین گزینه‌ها برای جانشینی پدرش به شمار می‌رفت. علی خامنه‌ای در نخستین روزهای حملات آمریکا و اسرائیل علیه ایران کشته شد و از همان زمان، گمانه‌زنی‌ها درباره جانشین او به یکی از محورهای اصلی تحولات سیاسی در تهران تبدیل شده بود.

اعلام رهبری مجتبی خامنه‌ای در شرایطی صورت گرفت که دولت آمریکا پیش‌تر به‌صراحت خواستار ایفای نقش در انتخاب رهبر آینده ایران شده بود. دونالد ترامپ روز یک‌شنبه گفته بود واشنگتن باید در این انتخاب سهمی داشته باشد و هشدار داده بود که اگر گزینه انتخابی از نظر آمریکا تأیید نشود، «زیاد دوام نخواهد آورد». ترامپ با رهبری مجتبی خامنه‌ای صراحتا مخالفت کرده بود. اسرائیل نیز پیش از اعلام رسمی نام رهبر جدید تهدید کرده بود هر فردی را که برای این مقام انتخاب شود، هدف قرار خواهد داد. کاخ سفید تا لحظه انتشار این گزارش واکنشی رسمی به انتصاب مجتبی خامنه‌ای نشان نداده بود.

رسانه‌های دولتی گزارش دادند که فرماندهی نیروهای مسلح با رهبر جدید بیعت کرده و سپاه پاسداران نیز در بیانیه‌ای اعلام کرده آماده است از مجتبی خامنه‌ای به عنوان رهبر تازه پیروی کند. علی لاریجانی، رییس شورای عالی امنیت ملی ایران، پس از اعلام این تصمیم در تلویزیون دولتی گفت مجلس خبرگان با وجود تهدیدهایی که متوجه این نهاد بود، روز یک‌شنبه تشکیل جلسه داده و رهبر جدید را برگزیده است. او از مجتبی خامنه‌ای به‌عنوان فردی یاد کرد که می‌تواند کشور را در شرایط حساس کنونی هدایت کند و خواستار وحدت در اطراف رهبر جدید شد.

این اعلام در حالی صورت گرفت که تهران در برابر فشارهای آمریکا و اسرائیل هم‌چنان موضعی سرسختانه نشان می‌دهد. پیش از آن، محمدباقر قالیباف، رئیس مجلس، گفته بود جمهوری اسلامی به دنبال آتش‌بس نیست و متجاوزان را مجازات خواهد کرد. این موضع‌گیری‌ها نشان می‌دهد با وجود تغییر در رأس هرم قدرت، نشانه‌ای از نرمش فوری در سیاست جنگی جمهوری اسلامی دیده نمی‌شود.

خودروهای سوخته در نزدیکی یک انبار نفت تهران که در حمله هوایی آمریکا و اسرائیل در شامگاه شنبه مورد اصابت قرار گرفت، ۸ مارس ۲۰۲۶ AP –

یک روز پس از اعلام جانشین علی خامنه‌ای و درحالی که حمله اسرائیل و آمریکا علیه ایران وارد دهمین روز خود می‌شود، اسرائیل از موج تازه حملات به «زیرساخت‌های رژیم» خبر می‌دهد و هم‌زمان گزارش‌های رسانه‌های دولتی جمهوری اسلامی از اولین شلیک‌های موشکی علیه اسرائیل از زمان انتخاب مجتبی خامنه‌ای به رهبری حکایت دارند. تداوم حملات به متحدان واشنگتن در منطقه خلیج فارس در کنار هدف قرار گرفتن تاسیسات نفتی نگرانی‌ها درباره امنیت انرژی را افزایش و بازارهای جهانی را نیز به شدت تحت تأثیر قرار داده است. به‌طوری که قیمت نفت در معاملات جهانی با جهشی کم‌سابقه روبه‌رو شده و بهای هر بشکه نفت آمریکا بیش از ۲۵ درصد افزایش یافته است.

رسانه دولتی بحرین از وقوع آتش‌سوزی در مجتمع نفتی شهر معامیر در این کشور خبر داد. شرکت ملی نفت بحرین، بابکو، نیز با اشاره به حملات تهران، وضعیت «فورس ماژور» اعلام کرد.

خبرگزاری رسمی بحرین در پیامی در شبکه اجتماعی ایکس اعلام کرد: «در پی حمله ایران به تاسیسات معامیر، آتش‌سوزی رخ داد. خساراتی به تجهیزات وارد شده اما هیچ تلفات انسانی گزارش نشده است.» این خبرگزاری افزود که مقام‌های مسئول «عملیات مهار آتش را آغاز کرده‌اند.»

وزارت دفاع عربستان سعودی اعلام کرد چهار پهپاد را که به سمت میدان نفتی شیبه در جنوب‌شرق این کشور و در نزدیکی مرز امارات در حرکت بودند، سرنگون کرده است.

وزارت امور خارجه عربستان سعودی «حملات غیرقابل توجیه» ایران علیه این کشور و همسایگانش در منطقه خلیج فارس را محکوم کرد.

ریاض صبح دوشنبه ۹ مارس–۱۸ اسفند، با انتشار بیانیه‌ای شدیدالحن هشدارهای خود به تهران را تشدید کرده و خطاب به جمهوری اسلامی تصریح کرد، اگر این کشور به حملات خود علیه کشورهای عربی ادامه دهد، «بزرگ‌ترین بازنده» خواهد بود.

بیانیه وزارت خارجه عربستان سعودی پس از حمله تازه پهپادی از سمت ایران به میدان نفتی «الشیبه» منتشر شد. ریاض اظهارات مسعود پزشکیان، رییس‌جمهور ایران را در مورد اینکه تهران حملات خود به کشورهای عربی حوزه خلیج فارس را متوقف کرده، تکذیب کرده است.

وزارت خارجه عربستان در بیانیه خود تصریح کرد: «پادشاهی عربستان تأکید می‌کند که طرف ایرانس این گفته را در عمل اجرا نکرده است؛ نه در جریان سخنرانی رئیس‌جمهور ایران و نه پس از آن.»

این وزارتخانه ادعای جمهوری اسلامی در مورد استفاده جنگنده‌ها و هواپیماهای سوخت‌رسان از خاک عربستان برای عملیات نظامی را مردود دانست و تصریح کرد که این هواپیماها تنها برای گشت‌زنی هوایی و حفاظت از حریم هوایی عربستان و کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در برابر موشک‌ها و پهپادهای ایران به کار گرفته شده‌اند.

ریاض حملات ایران به اهداف غیرنظامی از جمله فرودگاه‌ها و تاسیسات نفتی را «نشان‌دهنده عزم تهران به تهدید امنیت و ثبات» و نیز نقض آشکار منشورهای بین‌المللی و قوانین بین‌المللی خوانده است.

در بیانیه وزارت خارجه عربستان تأکید شده این حملات به‌معنای «تشدید بیش‌تر تنش‌ها» است و این امر «پیامدهای جدی برای مناسبات کنونی و آتی» با تهران خواهد داشت.

دود ناشی از حمله پهپادی به یک پالایشگاه نفتی بحرین در روز دوشنبه

در ادامه حملات گسترده هوایی ایالات متحده و اسرائیل علیه مراکز راهبردی دولت ایران، یکی از حساس‌ترین سایت‌های موشکی در مرکز ایران هدف قرار گرفت. ساکنان مناطق اطراف پارک کوهستان یزد از شنیده شدن صدای چندین انفجار پیاپی و لرزش ساختمان‌ها در نخستین ساعات بامداد دوشنبه خبر داده‌اند.

منطقه «پشت پارک کوهستان» یزد که به‌عنوان یکی از پایگاه‌های پنهانی و مهم برنامه‌های موشکی سپاه پاسداران شناخته می‌شود، پیش از این نیز هدف حملات قرار گرفته بود. ویدئوهای منتشر شده توسط شهروندان در رسانه‌های مجازی، لحظاتی را نشان می‌دهد که آسمان یزد بر اثر شدت انفجارها برای چند ثانیه کاملا روشن شده است. تحلیل‌گران نظامی معتقدند تکرار حملات به این نقطه، نشان‌دهنده تلاش برای نابودی کامل ظرفیت‌های عملیاتی موشکی در این منطقه است.

اگرچه تا این لحظه آماری رسمی از میزان تلفات یا خسارات وارده از سوی نهادهای دولتی منتشر نشده است، اما منابع محلی از حضور گسترده خودروهای امدادی و امنیتی در جاده‌های منتهی به سایت نظامی خبر می‌دهند. تحرکات امنیتی در اطراف محل حادثه به شدت افزایش یافته و نیروهای یگان ویژه مسیرهای دسترسی به پارک کوهستان و ارتفاعات اطراف را مسدود کرده‌اند.

وقوع این انفجارها در مجاورت یکی از تفرجگاه‌های اصلی شهر یزد، موجی از نگرانی را در میان شهروندان ایجاد کرده است. فعالان مدنی پیش‌تر نسبت به خطر استقرار سایت‌های موشکی و انبارهای مهمات در نزدیکی بافت‌های شهری و مناطق تفریحی هشدار داده بودند. با جانشینی مجتبی خامنه‌ای و تشدید تنش‌های نظامی، بیم آن می‌رود که تداوم این حملات جان غیرنظامیان ساکن در مناطق همجوار با پادگان‌ها را به خطر اندازد.

گزارش‌های میدانی از شهرستان پاوه حکایت از حملات سنگین هوایی به مقرهای سپاه و کلانتری این شهر در روز گذشته دارد؛ آمارهای اولیه از کشته شدن یک تن و زخمی شدن ۲۳ نفر از جمله غیرنظامیان خبر می‌دهند.

در ادامه تنش‌های نظامی در شهرهای کردستان، روز گذشته شهرستان پاوه از توابع استان کرماشان شاهد حملات هوایی گسترده به مراکز نظامی دولت ایران بود. بر اساس اطلاعات منتشر شده، هدف اصلی این حملات مقرهای سپاه پاسداران و ساختمان کلانتری بوده که منجر به خسارات مالی و جانی قابل‌توجهی شده است.

ویدئوهای منتشر شده در رسانه‌های مجازی، وقوع انفجارهای مهیبی را در محدوده استراتژیک «میدان دف تا سه‌راه شیخ عودلا» تایید می‌کنند. گزارش‌ها حاکی است کلانتری این منطقه که پیش‌تر در حملات هوایی چند روز قبل به‌شدت آسیب دیده و تخلیه شده بود، بار دیگر هدف قرار گرفته و به‌طور کامل نابود شده است.

منابع محلی در پاوه هشدار داده‌اند که سپاه پاسداران در اقدامی ضدانسانی، «مدرسه معلم» را که در منطقه‌ای پرجمعیت و مسکونی واقع شده، به محل نگه‌داری مهمات و تجهیزات نظامی تبدیل کرده است. این استراتژی استفاده از اماکن آموزشی به عنوان انبار نظامی، خطر بروز فاجعه انسانی در صورت وقوع حملات احتمالی را به‌شدت افزایش داده و موجب خشم و نگرانی عمیق خانواده‌های ساکن در این محله شده است.

بر اساس آخرین گزارش‌ها، در جریان درگیری‌های هوایی روز گذشته، دست‌کم یک نفر جان خود را از دست داده و ۲۳ نفر دیگر زخمی شده‌اند. متأسفانه منابع محلی تأکید دارند که شماری از مردم عادی که در مجاورت مراکز نظامی حضور داشتند، در میان مجروحان دیده می‌شوند. هویت دقیق کشته‌شدگان و مجروحان به دلیل قطع ارتباطات و فضای امنیتی منطقه احراز نشده است.

پزشکان محلی از کمبود شدید امکانات برای رسیدگی به مجروحان خبر می‌دهند. فضای شهر پاوه به‌شدت امنیتی است و یگان‌های سپاه با ایجاد ایست‌بازرسی در ورودی محلات، از تردد آزادانه شهروندان و تصویربرداری از محل‌های اصابت موشک جلوگیری می‌کنند.

خلیه پنهانی تونل‌های موشکی «لکی»؛ تبدیل آب‌شیرین‌کن کنارک به سکوی پرتاب

گزارش‌های میدانی از جنوب سیستان و بلوچستان حاکی است که در پی تخریب کامل پایگاه «امام علی» چابهار، سپاه پاسداران عملیات انتقال موشک‌های استراتژیک از لایه‌های درونی کوه «لکی» به تأسیسات غیرنظامی کنارک را آغاز کرده است.

پس از حملات سنگین هوایی ایالات متحده و اسرائیل که منجر به نابودی زیرساخت‌های اصلی سپاه در بندر چابهار شد، یگان‌های موشکی دولت ایران در اقدامی مخاطره‌آمیز، در حال جابه‌جایی تسلیحات سنگین خود به نقاط حساس غیرنظامی هستند.

منابع محلی گزارش داده‌اند که طی چند روز اخیر، کاروان‌های حامل لانچرهای موشکی‌(تریلی‌های کشنده) به‌طور مستمر در حال خروج از تونل‌های مخفی واقع در محدوده کوه «لکی» هستند. مقصد این محموله‌ها، محدوده آب‌شیرین‌کن صنعتی کنارک گزارش شده است؛ منطقه‌ای که اکنون به عنوان نقطه جدید شلیک موشک‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

تحلیل‌گران نظامی معتقدند انتخاب تاسیسات آب‌شیرین‌کن به عنوان سایت پرتاب، تلاشی است برای استفاده از زیرساخت‌های حیاتی شهروندان به‌عنوان «سپر» در برابر حملات هوایی احتمالی، که می‌تواند بحران انسانی بزرگی را در صورت هدف قرار گرفتن این مرکز تأمین آب ایجاد کند.

کوه «لکی» سال‌هاست که به‌عنوان یکی از مراکز اصلی انبار موشک‌های میان‌برد و دوربرد سپاه در جنوب ایران شناخته می‌شود. وجود تونل‌های وسیع و شبکه‌های زیرزمینی در این منطقه، آن را به دژی برای حفظ توان موشکی حکومت در سواحل دریای عمان تبدیل کرده است. جابه‌جایی کنونی نشان‌دهنده آن است که سپاه به دلیل آسیب‌دیدگی شدید پایگاه‌های ثابت خود، به «تاکتیک پرتاب سیار» روی آورده است.

این تحرکات نظامی در قلب مناطق اقتصادی و زیرساختی، موجی از نگرانی را در میان ساکنان و فعالان اقتصادی بندر چابهار ایجاد کرده است. استقرار لانچرهای موشکی در نزدیکی مراکز صنعتی و اسکله‌ها، عملاً فعالیت‌های تجاری را فلج کرده و خطر تبدیل شدن کل منطقه به یک میدان جنگ فعال را دوچندان کرده است.

ناظران بین‌المللی هشدار می‌دهند که اصرار نظام ولایت فقیه بر تداوم برنامه موشکی از قلب تأسیسات غیرنظامی، نه‌تنها تنش‌های منطقه‌ای را تشدید می‌کند، بلکه امنیت زیستی هزاران شهروند بلوچ در چابهار و کنارک را به خطر انداخته است.

بر اساس گزارش‌های منتشر شده در شبکه‌های اجتماعی و برخی منابع رسانه‌ای، بامداد دوشنبه ۱۸ اسفند چندین شهر و منطقه در ایران شاهد انفجارها، حملات هوایی یا فعالیت پدافند بوده‌اند.

برخی از این نقاط در شهرهایی چون اصفهان و شیراز برای چندمین بار مورد حمله قرار گرفته‌اند.

گزارش‌ها حاکی است که حدود ساعت ۰۰:۳۵ بامداد چندین انفجار در تهران، کرج، بیدگنه، ملارد و شهریار شنیده شده است. همچنین گزارش‌هایی از اسلامشهر درباره شنیده شدن صدای انفجار در همین حوالی زمانی منتشر شده است.

در برخی پیام‌ها به برخورد احتمالی موشک با مرکز معاینه فنی صبا در عوارضی زنجان–قزوین اشاره شده و گفته شده یک پرتابگر موشک که در این مکان پنهان شده بود، هدف این حمله بوده است. این موضوع به طور مستقل تأیید نشده و یورونیوز فارسی نیز به طور مستقل قادر به تایید آن نیست.

برخی شاهدان از وقوع چند انفجار مهیب و لرزش در شهر زنجان و مشاهده نور شدید انفجار سخن گفته‌اند. گفته شده که انفجارها در حوالی جاده بیجار رخ داده است.

در شیراز چندین انفجار گزارش شده و برخی منابع غیررسمی اعلام کرده‌اند که صنایع الکترونیک شیراز حوالی ساعت دو و نیم بامداد هدف قرار گرفته است. همچنین از وقوع انفجارهایی در شهرک صدرا در نزدیکی شیراز خبر داده شده است.

در یزد حوالی ساعت ۰۲:۳۰ بامداد چند انفجار گزارش شده است. برخی گزارش‌ها از اصابت موشک به منطقه‌ای در نزدیکی پارک کوهستان خبر می‌دهند، اما محل دقیق حمله تایید نشده است. در اهواز نیز حدود ساعت ۰۲:۵۸ بامداد دو انفجار شدید گزارش شده است.

یکی از گسترده‌ترین گزارش‌ها مربوط به استان اصفهان است. از حدود ساعت ۰۴:۵۵ بامداد چندین انفجار شدید در شهر اصفهان و مناطق اطراف آن شنیده شد. گزارش‌هایی از لرزش شدید ساختمان‌ها در نقاطی مانند خیابان کاوه و مرداویج منتشر شده است. محله مرداویج در مجاورت پایگاه هوانیروز ارتش قرار دارد که روز گذشته نیز هدف حمله قرار گرفته بود.

در برخی گزارش‌ها گفته شده است که کارخانه اوپتیک اصفهان و منطقه صنعتی دولت‌آباد هدف حمله قرار گرفته‌اند. همچنین از انفجارهایی در سپاهان‌شهر و حوالی کوه صفه خبر داده شده است.

کارخانه اوپتیک در روزهای پیش هم هدف حملات واقع شده بود.

در شهرهای اطراف اصفهان نیز انفجارهایی گزارش شده است:

شاهین‌شهر: چند انفجار شدید بین حدود ساعت ۵ تا ۵:۳۰ صبح

زرین‌شهر: گزارش‌های غیررسمی از حمله به صنایع دفاعی زرین‌شهر

برخی منابع محلی از تداوم صدای انفجار و فعالیت پدافند تا حدود ساعت ۶:۴۰ صبح خبر داده‌اند.

در خرم‌آباد حدود ساعت ۰۴:۴۰ بامداد چند انفجار شدید در داخل شهر گزارش شده و گفته شده که پس از آن برق در برخی مناطق قطع شده است. در برخی گزارش‌های غیررسمی احتمال داده شده که پادگان‌های سپاه در حوالی منطقه شصت‌متری هدف قرار گرفته باشند.

در تبریز نیز حوالی ساعت ۰۵:۳۸ تا ۰۵:۴۰ صبح چند انفجار گزارش شده است. برخی شاهدان گفته‌اند که انفجارها از سمت اتوبان کسایی شنیده شده است.

در بندرعباس حدود ساعت ۰۶:۵۵ صبح چندین انفجار در محدوده پایگاه هوایی ارتش گزارش شده است. شاهدان از شنیده شدن صدای جنگنده و شکل‌گیری ستون‌های دود خبر داده‌اند. گزارش‌هایی نیز از وقوع انفجارهای بعدی حوالی ساعت ۰۸:۳۰ صبح و مشاهده دود در غرب شهر منتشر شده است.

هم‌چنین در برخی تصاویر منتشرشده از اسکله سورو یک کشتی در دریا دیده می‌شود که گفته شده آسیب دیده است.

در یزد حوالی ساعت ۰۹:۰۵ صبح نیز گزارش‌هایی از حمله دوباره به منطقه‌ای در نزدیکی پارک کوهستان و سایت نظامی الغدیر منتشر شده است.

در دزفول حدود ساعت ۰۸:۰۳ صبح گزارش‌هایی از شنیده شدن صدای انفجار و فعالیت پدافند در اطراف روستاهای سردشت و شهیون منتشر شده است؛ این مناطق در نزدیکی پادگان باکری قرار دارند.

در بندرلنگه نیز حدود ساعت ۰۹:۲۳ صبح دو انفجار گزارش شده است. پس از آن، گزارش‌های دیگری از دزفول، بندرلنگه و لار منتشر شد. حوالی ساعت ۸ صبح در دزفول صدای انفجار و پدافند شنیده شد، ساعت ۹:۲۳ در بندرلنگه دو انفجار گزارش شد و حوالی ساعت ۱۰ صبح در لار دو انفجار شدید احتمالا در نزدیکی نمایندگی بهمن موتور رخ داد.

گزارش‌هایی از تهرانپارس نیز از شنیده شدن چندین انفجار حدود ساعت ۰۴:۳۰ بامداد حکایت دارد. هم‌چنین برخی منابع از ادامه شنیده شدن صدای انفجار و عبور جنگنده‌ها در آسمان تهران تا حوالی ساعت ۰۷:۰۰ صبح خبر داده‌اند.

این گزارش بر اساس اطلاعات پراکنده منتشرشده در شبکه‌های اجتماعی تهیه شده و بخشی از جزئیات آن هنوز به طور رسمی تایید نشده است. در برخی موارد، محل دقیق اهداف یا ماهیت حملات مشخص نیست.

پیش‌تر، ارتش اسرائیل نیز اعلام کرد در موج تازه حملات خود در ایران، مراکز پرتاب موشک و برخی مراکز فرماندهی مرتبط با سپاه، بسیج و نیروهای امنیت داخلی هدف قرار گرفته‌اند.

تصویری از هوای تهران

پس از حملات هوایی اسرائیل به چند انبار سوخت در تهران و اطراف آن، علاوه بر نگرانی‌های فوری درباره آلودگی هوا، بحثی درباره پیامدهای بلندمدت زیست‌محیطی این رویداد نیز شکل گرفته است. برخی کارشناسان می‌گویند سوختن حجم بزرگی از فرآورده‌های نفتی می‌تواند ترکیبات سمی را وارد جو کند و اثراتی فراتر از یک آلودگی کوتاه‌مدت بر سلامت انسان و محیط‌زیست بگذارد.

به گزارش روزنامه شرق، در پی حمله اسرائیل به انبارهای نفت شهران، کوهک و کرج در شامگاه ۱۶ اسفند، آسمان تهران تا بامداد روز بعد به رنگ سرخ درآمد و پس از فروکش‌کردن شعله‌ها، «کلاهک‌های عظیم دود» سراسر آسمان شهر را فرا گرفت. بر اساس گزارش شرق به قلم نیلوفر حامدی، ترکیب این دود با ابرهای بارشی سبب شد صبح یک‌شنبه آسمان پایتخت «به شبی سیاه» تبدیل شود.

مجله تایم هم در گزارشی که یک‌شنبه ۸ مارس در این باره منتشر کرد، به نقل از یکی از ساکنان تهران از «غیرقابل تنفس بودن» هوا نوشت. گزارش این نشریه و تصاویر منتشر شده از پایتخت ایران از دود سیاه حاصل از سوختن مخازن سوخت بر فراز شهری با نزدیک به ۱۰ میلیون نفر جمعیت حکایت دارند. در همین حال جمعیت هلال‌احمر ایران نیز هشدار داد که بارش پس از این حملات می‌تواند «بسیار خطرناک و دارای خاصیت اسیدی شدید» باشد.

یوسف حجت، کارشناس آلودگی هوا، در گفت‌وگو با روزنامه شرق توضیح می‌دهد: «باران اسیدی در اثر سوخت ناقص مواد سوختنی که حجم قابل توجهی از هیدروکربن‌ها را دارد ایجاد می‌شود.» با این حال او تأکید می‌کند که شدت واقعی خطر تنها با ابزارهای دقیق قابل سنجش است: «بدون استفاده از وسایل دقیق اندازه‌گیری، ممکن نیست میزان خطراتش را سنجید.»

پزشکان نیز نسبت به پیامدهای احتمالی برای سلامت عمومی هشدار داده‌اند. شهباز فرج‌پور، متخصص بیماری‌های تنفسی، به روزنامه شرق گفت: «این آلودگی‌ها در کوتاه‌مدت باعث تشدید علائم بیماری‌های مزمن تنفسی می‌شود. همچنین می‌توانند اثرات طولانی‌مدتی نیز داشته باشند.» به گفته او، کودکان، سالمندان و افراد مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای در برابر چنین آلودگی‌هایی آسیب‌پذیرتر هستند.

هم‌زمان برخی مقام‌های ایرانی این رخداد را در چارچوب آسیب‌های زیست‌محیطی جنگ توصیف کرده‌اند. شینا انصاری، معاون محیط‌زیست دولت مسعود پزشکیان، در شبکه اجتماعی ایکس نوشت انفجار مخازن نفت و پوشیده شدن تهران زیر دود «مصداق بارز اکوساید یا جنایت محیط‌زیستی» است.

در سطح دیپلماتیک نیز اسماعیل بقایی، سخنگوی وزارت خارجه ایران در شبکه اجتماعی ایکس نوشت که حمله به انبارهای سوخت باعث آزاد شدن «مواد خطرناک و سمی در هوا» شده و پیامدهای این «فاجعه زیست‌محیطی و انسانی» محدود به مرزهای ایران نخواهد بود.

اسرائیل به موازات حملات خود به ایران، مواضع حزب‌الله لبنان را هم هدف قرار می‌دهد

آغاز دوباره حملات اسرائیل علیه مواضع حزب‌الله در لبنان، سبب شده که در عرض یک هفته بیش از نیم میلیون نفر در این کشور ناگزیر به ترک خانه‌هایشان شوند.

مقامات لبنان روز دوشنبه ۸ مارس–۱۸ اسفند، در این رابطه اعلام کردند که تا کنون ۵۱۷ هزار نفر نام‌شان را به عنوان آواره جنگی در وبسایتی که به این منظور راه‌اندازی شده، ثبت کرده‌اند. با این حال برآورد می‌شود که شمار واقعی آوارگان به احتمال قوی بیش‌تر از نیم میلیون نفر است.

از سوی دیگر، وزارت بهداشت لبنان اعلام کرد که در پی از سرگرفته شدن حملات اسرائیل به این کشور، حدود ۴۰۰ نفر کشته و بیش از ۱۱۰۰ نفر زخمی شده‌اند.

ارتش اسرائیل روز یک‌شنبه اعلام کرده بود که پنج تن از فرماندهان ارشد نیروهای «قدس» را در پی حمله‌ای به یک هتل در بیروت کشته است.

ترامپ می‌گوید پس از ایران، نوبت کوباست

یک روز پس از آن ‌که کوبا با یک خاموشی سراسری دیگر به مدت ۲۴ ساعت فلج شد، دونالد ترامپ، رییس‌جمهور آمریکا گفت این کشور هدف بعدی دولت اوست و اعلام کرد که به باور او، دیر یا زود در این جزیره تغییرات رخ خواهد داد.

ترامپ در حالی که لیونل مسی، لوئیس سوارز و دیگر ستاره‌های تیم فوتبال اینتر میامی کنار او ایستاده بودند و حالتی ناراحت و معذب داشتند، به خورخه ماس، سرمایه‌دار کوبایی‌تبار و مالک تیم گفت که آن‌ها به‌زودی «در حال جشن گرفتن اتفاقاتی که در کوبا می‌افتد» خواهند بود. او افزود که مقام‌های کوبا «می‌خواهند معامله کنند؛ آن‌قدر که شما حتی تصورش را هم نمی‌کنید.»

ماس پاسخ داد: «روز شگفت‌انگیزی خواهد بود.»

ترامپ در گفت‌وگویی با شبکه سی‌ان‌ان گفت: «کوبا خیلی زود سقوط خواهد کرد.»

او افزود که رهبری این جزیره در حال مذاکره برای یک توافق است و او «مارکو روبیو را آن‌‌جا خواهد فرستاد و خواهیم دید چه پیش می‌آید.»

او گفت تمرکز فعلی بر ایران است و افزود: «اما ما زمان زیادی داریم. کوبا آماده است، بعد از ۵۰ سال.»

در حالی که جدول زمانی دقیق روشن نیست، آن‌چه از تازه‌ترین اظهارات ترامپ برمی‌آید این است که او و دولتش قصد دارند فشار بر کوبا را به‌‌عنوان بخش مهمی از برنامه‌های منطقه‌ای خود ادامه دهند.

در پی اقدام نظامی آمریکا در ونزوئلا، کوبا که نزدیک‌ترین متحد منطقه‌ای آن کشور بود، اصلی‌ترین منبع نفت خام خود را از دست داد. تحت فشار دولت ترامپ، هیچ‌‌یک از دیگر شرکای انرژی کوبا، به ‌ویژه مکزیک، نتوانسته‌اند کمبود عرضه نفت ناشی از غیبت ونزوئلا را جبران کنند.

حتی در مناطق نسبتا مرفه هاوانا، پایتخت کوبا، مردم در زمان خاموشی‌ها با هیزم غذا می‌پزند. کمبود سوخت تنها به این معنا نیست که استفاده از خودروها دشوار شده، بلکه ژنراتورها نیز با مشکل روبه‌رو هستند.

تعداد کمی از کوبایی‌ها، پنل خورشیدی یا گزینه‌ای دیگر فراتر از شبکه برق فرسوده دوران شوروی در اختیار دارند. نیروگاه‌های حرارتی جزیره بدون نفت خام بیشتر، به ‌سادگی قادر نیستند برق کافی برای مصرف داخلی تولید کنند.

در چنین شرایطی، دونالد ترامپ و مارکو روبیو بارها اشاره کرده‌اند که اکنون زمان کاهش فشار برای تحت فشار گذاشتن هرچه بیش‌تر این جزیره نیست.

نتیجه‌گیری

قطع کامل اینترنت در ایران که در نخستین ساعات بعد از حمله ایالات متحده و اسرائیل آغاز شد، وارد هشتمین روز شده، اما هم‌زمان رسانه‌های داخلی، با گرایش‌های سیاسی متفاوت، به‌طور هماهنگ روایت‌ها و تبلیغات سیاسی موردنظر جمهوری اسلامی را به شکل انبوه منتشر می‌کنند.

این وضعیت از آن رو اهمیت یافته که «بی‌خبری» مردم داخل کشور از رویدادهای جاری، اغلب به‌عنوان اولین نکته‌ از سوی کسانی مطرح می‌شود که موفق می‌شوند لحظاتی به اینترنت وصل شوند.

آنان می‌گویند قطع اینترنت باعث شده مردم به‌نوعی در خاموشی خبری قرار بگیرند و فقط به اخباری دسترسی داشته باشند که بیشتر جنبه تبلیغات سیاسی دارد و همین باعث می‌شود تصویر عمومی و روشنی از وضعیت کنونی نداشته باشند.

بررسی شماری از کانال‌های اطلاع‌رسانی حکومتی نشان می‌دهد که اطلاعات چندانی درباره هدف قرار گرفتن اماکن نظامی ایران مانند پایگاه‌های سپاه پاسداران و بسیج و نیروی انتظامی یا نابودی زیرساخت‌های نظامی جمهوری اسلامی، که در یک هفته اخیر به‌طور پیوسته و پرشمار ادامه داشته، منتشر نمی‌شود.

در عوض، تمرکز رسانه‌های داخل ایران بیشتر بر تخریب اماکن یا اهداف غیرنظامی و پوشش گسترده آن‌ها مانند ساختمان‌های مسکونی، آسیب‌ها به مدارس، مراکز درمانی و پایگاه‌های اورژانس و هلال احمر است.

در مجموع، محتوای نزدیک به ٢٠ کانال خبری اصلی از صداوسیما و تسنیم تا جماران و اصلاحات‌نیوز تصویری را در یک دنیای اصطلاحا موازی ارائه می‌دهد که می‌توان آن را این‌گونه خلاصه کرد: کشته شدن روزانه ده‌ها سرباز آمریکایی و اسرائیلی، انفجار و نابودی پی‌درپی پرنده‌ها و تاسیسات نظامی آمریکا به‌خصوص در کشورهای عربی، افزایش روزافزون توان نظامی جمهوری اسلامی و شب‌ها نیز حضور کاروان‌های عزاداری در تمام شهرها.

در جبهه انسانی نیز، هزینه‌های جنگ هم‌چنان رو به افزایش است. ارتش آمریکا روز یک‌شنبه اعلام کرد شمار نظامیان آمریکایی کشته‌شده در حمله اولیه تلافی‌جویانه ایران به هفت نفر رسیده است؛ یک روز پس از آن‌که ترامپ بر بازگشت اجساد شش نظامی کشته‌شده دیگر به خاک آمریکا نظارت کرده بود. از سوی دیگر، نماینده ایران در سازمان ملل اعلام کرده است که حملات آمریکا و اسرائیل تاکنون دست‌کم ۱۳۳۲ غیرنظامی ایرانی را کشته و هزاران نفر دیگر را زخمی کرده‌اند.

در بعد اقتصادی، این جنگ ضربه‌ای سنگین به بازار انرژی و شبکه‌های حمل‌ونقل جهانی وارد کرده است. خسارت به تاسیسات، اختلال در لجستیک و افزایش خطر برای کشتیرانی باعث شده بازارها نسبت به کاهش عرضه نفت و طولانی شدن اختلال در ارسال محموله‌ها از تنگه هرمز نگران شوند. در واکنش به همین نگرانی‌ها، بهای معاملات آتی نفت خام آمریکا در آغاز معاملات روز دوشنبه بیش از ۲۰ درصد بالا رفت و به بالاترین سطح خود از ژوئیه ۲۰۲۲ رسید. این جهش، یکی از روشن‌ترین نشانه‌های اثر مستقیم جنگ بر اقتصاد جهانی است.

آینده این جنگ، روشن نیست و احتمال دارد حتی این جنگ منطقه‌ای شود و متاسفانه ابعاد ویران‌گری و کشتار در ایران به اوج خود برسد!

دوشنبه هجدهم اسفند 1404-نهم مارس 2026

نوشته دهمین روز جنگ و انتخاب مجتبی خامنه‌ای به رهبری جمهوری اسلامی ایران! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️: ایوب دباغیان

امسال ۸ مارس، روز جهانی زن، در حالی فرا می‌رسد که ایران یکی از تلخ‌ترین و پرآشوب‌ترین روزهای تاریخ معاصر خود را تجربه می‌کند. صدای انفجار و حملات هوایی و موشکی بر فراز بسیاری از شهرهای کشور شنیده می‌شود و جنگی که میان آمریکا، اسرائیل و جمهوری اسلامی درگرفته، زندگی میلیون‌ها انسان را در معرض خطر قرار داده است. در چنین فضایی، سخن گفتن از روز جهانی زن دیگر تنها یادآوری یک مناسبت تاریخی نیست؛ بلکه یادآوری ارزش زندگی، صلح و کرامت انسانی در دل ویرانی و خشونت است.

روز جهانی زن از دل مبارزات زنان کارگر و جنبش‌های آزادی‌خواهانه بیش از یک قرن پیش شکل گرفت و به نمادی جهانی برای مبارزه با تبعیض، بی‌عدالتی و ستم تبدیل شد. این روز همواره یادآور آن بوده است که آزادی و برابری بدون مبارزه به دست نمی‌آید. در کشورهایی که مردم با استبداد، فقر و جنگ روبه‌رو هستند، معنای این روز حتی عمیق‌تر می‌شود. در چنین جوامعی، زنان نه تنها برای حقوق خود، بلکه برای آزادی و کرامت کل جامعه مبارزه می‌کنند.

زنان ایران؛ میان تبعیض و مقاومت

زنان ایران دهه‌هاست که با تبعیض‌های قانونی، محدودیت‌های اجتماعی و فشارهای سیاسی زندگی می‌کنند. قوانین نابرابر و سیاست‌های سرکوبگرانه بخش بزرگی از زندگی آنان را تحت تأثیر قرار داده است. با این حال، همین زنان در سال‌های اخیر بارها نشان داده‌اند که نیرویی مهم و تعیین‌کننده در مبارزه برای آزادی و تغییر در جامعه هستند. حضور گسترده آنان در اعتراضات و جنبش‌های اجتماعی نشان داد که خواست آزادی و برابری در جامعه ایران ریشه‌ای عمیق دارد.

اکنون اما این مبارزه در سایۀ جنگی ویرانگر ادامه دارد. در همه جنگ‌ها، زنان و کودکان نخستین قربانیان هستند. خانه‌ها ویران می‌شوند، خانواده‌ها از هم می‌پاشند و آینده نسل‌ها در معرض خطر قرار می‌گیرد. جنگ تنها جان انسان‌ها را نمی‌گیرد؛ بلکه امنیت، امید و ثبات اجتماعی را نیز نابود می‌کند. در چنین شرایطی زنان اغلب ناچارند همزمان با تحمل رنج‌های جنگ، مسئولیت حفظ خانواده و ادامه زندگی را نیز بر دوش بکشند.

نه به جنگ، آری به زندگی و آزادی

واقعیت تلخ این است که جنگ امروز نتیجه سال‌ها تنش سیاسی، سیاست‌های خطرناک و رقابت قدرت‌های منطقه‌ای و جهانی است. از یک سو، حکومت جمهوری اسلامی با سرکوب داخلی و سیاست‌هایی که کشور را در مسیر بحران‌های بزرگ قرار داد، سهم بزرگی در این وضعیت داشته است. از سوی دیگر، حملات نظامی قدرت‌هایی مانند آمریکا و اسرائیل نیز بار دیگر نشان می‌دهد که جنگ و مداخله خارجی هرگز راهی برای آزادی مردم نبوده و اغلب تنها به ویرانی بیشتر و گسترش خشونت انجامیده است.

در میان این کشمکش‌ها، مردم ایران هستند که بهای اصلی را می‌پردازند؛ مادرانی که فرزندان خود را از دست می‌دهند، زنانی که باید بار سنگین زندگی در شرایط ناامن را تحمل کنند و کودکانی که آینده‌شان زیر سایۀ جنگ قرار گرفته است.

با این همه، تاریخ بارها نشان داده است که امید حتی در تاریک‌ترین زمان‌ها نیز از میان نمی‌رود. زنان در بسیاری از جوامع، حتی در دل جنگ و ویرانی، نقشی اساسی در حفظ زندگی و بازسازی جامعه داشته‌اند. آنان با ایستادگی و همبستگی، چراغ امید را روشن نگه داشته‌اند.

۸ مارس امسال در ایران شاید روزی برای جشن نباشد، اما می‌تواند روزی برای یادآوری یک حقیقت مهم باشد: آرزوی آزادی، صلح و عدالت را نمی‌توان با سرکوب یا جنگ خاموش کرد. خواست مردم برای زندگی آزاد و انسانی همچنان زنده است.

روز جهانی زن در چنین روزهایی یادآور این حقیقت است که آینده‌ای عادلانه‌تر تنها با صلح، آزادی و برابری ساخته خواهد شد.

٧ مارس ٢٠٢۶

نوشته ۸ مارس در سایۀ جنگ، سرکوب و مقاومت زنان اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️: رزگار شیخ جگری

سیاست خارجی ایالات متحده در دوران دونالد ترامپ نسبت به خاورمیانه، همواره با نوعی «نمایش‌گرایی» گره خورده است. اما در این میان، سهم احزاب کُرد از این رویکرد، چیزی جز یک «قاب عکس» تبلیغاتی نبود؛ تصویری که نه تنها با واقعیت‌های میدانی همخوانی نداشت، بلکه دستاوردهای چندین‌ساله مبارزات مدنی را با مخاطره جدی مواجه کرد.
۱. انحراف از مسیر مبارزات داخلی و مدنی
احزاب کُرد در طول ۴۷ سال گذشته، با تکیه بر تجربیات تاریخی خود، به درکی بومی از ایستادگی و مبارزه دست یافته بودند. همزمان با این احزاب، مردم نیز با راه‌اندازی جنبش‌های مدنی، مطالبه‌گری را در بستر جامعه پیش می‌بردند. اما ورود ناگهانی و ابزاری ترامپ به این معادله، باعث شد این مبارزاتِ ریشه‌دار از مسیر اصلی خود منحرف شده و به بخشی از یک تنش بین‌المللی تبدیل شوند. این مداخله، عملاً باعث بازگشت شرایط به نقطه صفر و هدر رفتن فرصت‌های تحول‌خواهانه داخلی شد.
۲. دامن زدن به شکاف‌های ملی و واهمه تجزیه‌طلبی
یکی از مخرب‌ترین جنبه‌های سیاست ترامپ، استفاده از شعارهای حمایت‌گرانه از احزاب مسلح بود. این رویکرد، بیش از آنکه به تقویت جایگاه کُردها منجر شود، بذر «نفاق» و «دودستگی» را در بدنه جامعه ایران کاشت. برجسته کردنِ مداومِ فاز مسلحانه، به پیش‌فرض‌های مربوط به «تجزیه‌طلبی» دامن زد و باعث شد فضای گفتمان ملی تحت‌تأثیرِ امنیتی‌سازی قرار گیرد؛ امری که بیشترین ضربه را به همبستگی اجتماعی وارد کرد.
۳. تهدیدِ ثبات در اقلیم کردستان
واقعیت تلخ اینجاست که اگر درگیری‌های کنونی به یک آتش‌بس ناپایدار ختم شود، اولین قربانیان، احزاب کُرد مستقر در اقلیم کردستان عراق خواهند بود. حملات و بمباران‌های اخیر به نقاط مختلف اقلیم، زنگ خطری جدی است. علیرغم اینکه مقامات اقلیم کردستان رسماً بر بی‌طرفی خود تأکید کرده‌اند، اما پیوند زدن سرنوشت این احزاب به سیاست‌های واشینگتن، امنیت منطقه را به لبه پرتگاه برده است. در آینده‌ای نزدیک، این وابستگی کاذب می‌تواند به بهای سلب آرامش و ثبات اقلیم تمام شود.

حمایت‌های لفظی و نمایشی ترامپ، نه تنها گرهی از مشکلات باز نکرد، بلکه هزینه‌های سیاسی و امنیتی سنگینی را بر دوش جنبش‌های مردمی نهاد. برای عبور از این بن‌بست، بازگشت به استراتژی‌های مدنی و دوری از بازی‌های ژئوپلیتیک قدرت‌های بزرگ، ضرورتی حیاتی به نظر می‌رسد.

نوشته «قاب عکسِ ترامپ؛ ویترینی که مبارزات مدنی کردستان را به حاشیه راند» اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.