✍️: شورش کریمی

نوشته حاضر مصاحبه ای است که در روزنامه اورنسل ترکیه چاپ شده است و بنا به مهمی و به روز بودن موضوعاتی که در آن مطرح شده است، آن را به فارسی ترجمه کرده ام. مصاحبه به صورت پرسش و پاسخ بوده است.

مصاحبه: اِلا آوا

مطرح شدن «قانون چارچوب» در ترکیه و محتوای آن، در شرایطی که توازن‌های جدید قدرت در ترکیه و جهان در حال شکل‌گیری است و درگیری‌ها گسترش یافته‌اند، بر کل منطقه و دیگر جنبش‌های مردم کرد در منطقه تأثیر خواهد گذاشت. درباره قانون چارچوب و پیامدهای آن در ایران و عراق با شورش کریمی ــ گفت‌وگو کردیم.

سوال: در دو سال گذشته، جنگ‌ها و درگیری‌های منطقه‌ای و گوناگون به مرحله‌ای رسیده‌اند که سرعت و دامنه آنها افزایش یافته است. روند خلع سلاح پ ک ک در ترکیه و قانون چارچوبی که در پارلمان این کشور مطرح شده است را چگونه ارزیابی می‌کنید؟

پیش از هر چیز، باید بگویم که این روند واقعاً بسیار غیرشفاف و مبهم پیش رفته است. اگر به تجربه های تاریخی در دیگر نقاط جهان نگاه کنیم، معمولاً طرف‌های مذاکره پشت یک میز می‌نشینند و گفت‌وگو می‌کنند، هیئت‌های بین‌المللی وارد روند می‌شوند، سازمان‌های بین‌المللی بر اجرای مفاد و توافق‌ها نظارت می‌کنند و طرفین نیز یکدیگر و خطوط قرمز همدیگر را می‌شناسند.

اما آنچه اکنون شاهد آن هستیم، به‌هیچ‌وجه مذاکره نیست؛ نمی‌توانیم آن را «مذاکره» یا «روند صلح» بنامیم.

یک طرف این مسئله، یعنی دولت و حکومت اردوغان، با حمایت  حزب راستگرای حرکت ملی به رهبری دولت باغچلی، در این روند به نوعی در حال تحمیل قدرت خود است. در طرحی که تحت عنوان «چارچوب» مطرح شده، حتی یک نشانه از صلح، آزادی، عفو کسانی که سال‌ها مبارزه کرده‌اند، نظارت افراد یا نهادهایی که بتوانند در این روند بی‌طرف باشند، آزادی خود اوجالان یا دیگر رهبران، یا تضمینی درباره آینده این روند وجود ندارد.  این روند در واقع به یک پروژه «ادغام ملی» تبدیل شده است. دست‌کم چیزی که به ما منتقل می‌شود همین است.

مبارزه مردم کرد برای دستیابی به یک موقعیت سیاسی، کسب آزادی‌های دموکراتیک و یافتن پاسخی برای آن تبعیض سیستماتیکی بوده است که سال‌ها مردم کردستان، حتی طبقه کارگر کردستان، را به فقر، ناامنی و بیکاری محکوم کرده است.

اما در این چارچوب حتی یک کلمه درباره این مسائل وجود ندارد.

فقط یک طرف مسئله، یعنی دولت ترکیه تمام چیزهایی را که سال‌ها نتوانسته بود به‌زور به دست بیاورد، اکنون در این روند و مطابق خواست خودش تحمیل می‌کند و طرف مقابل تقریباً هیچ دستاوردی ندارد.

این مسئله را به‌وضوح می‌بینیم: خط سیاسی کلی اردوغان در ترکیه در جهت سلب آزادی‌های دموکراتیک نه‌تنها از کردها، بلکه از هر کسی که متفاوت فکر می‌کند، پیش می‌رود؛ از حزب جمهوریخواه خلق و سوسیالیست‌ها گرفته تا اتحادیه‌های کارگری، دانشجویی، فعالان جنبش زنان و محیط زیست و هرکسی که از دولت انتقاد می‌کند.

در چنین شرایطی، چگونه ممکن است اردوغان گامی در جهت دموکراتیک کردن جامعه بردارد؟

به نظر من، آنچه اکنون شاهد آن هستیم، یک مانور سیاسی ــ استراتژیک و یک چرخش جدی است که مستقیماً از سوی رهبری سیاسی جنبش، یعنی رهبری پ ک ک، انجام شده است.

هدف اردوغان این است که هم در داخل کشور، به تعبیر خودش «جبهه داخلی» و هم در خارج، قدرت خود را تثبیت و گسترش دهد.

او می‌خواهد در حوزه‌های نفوذی که در سوریه و عراق به دست آورده است، کردها را به شرکای سیاسی خود تبدیل کند.

همراه شدن پ ک ک با این روند را تنها می‌توان با یک «چرخش» استراتژیک توضیح داد.

آنها می‌توانستند این روند را کاملاً شفاف پیش ببرند و همه کسانی را که در سراسر جهان با مسئله کردستان همبستگی نشان داده‌اند و سال‌ها در این مبارزه حضور داشته‌اند، از آنچه پشت پرده می‌گذرد مطلع کنند؛ اما چنین چیزی را انتخاب نکردند.

این امر آسیب‌های جبران‌ناپذیری به مبارزه مردم کرد در ترکیه وارد خواهد کرد. بازتاب‌های منفی آن را در دیگر بخش‌های کردستان نیز خواهیم دید.

می‌خواهم بر این نکته تأکید کنم که مذاکره یک امر تابو نیست؛ می‌توان مذاکره کرد، به‌ویژه میان دو طرف یا موجودیتی که سال‌ها با یکدیگر جنگیده‌اند. خود مذاکره به‌تنهایی چیز بدی نیست.

مردم کرد حق دارند به حقوق خود دست پیدا کنند؛ سازمان ملل متحد و حقوق بشر نیز این حق را تأیید می‌کنند. البته ما مسئله را بسیار فراتر از چارچوب حقوق بشر می‌بینیم و معتقدیم این جهان از اساس ناعادلانه است.

بنابراین، انتقاد ما از خود مذاکره نیست. انتقاد ما این است که روندی که آغاز شده، شفاف نیست. انتقاد ما این است که حقوق مردم کردستان نادیده گرفته می‌شود.

سوال: اگر به دیگر بخش‌های کردستان بپردازیم، آمریکا در منطقه در حال پیشبرد یک جنگ جدید برای هژمونی است و از سوی دیگر به‌طور غیرمستقیم با چین به توافق می‌رسد. جنگ با جمهوری اسلامی ایران را ادامه می‌دهد. در این جنگ نیز نیروهای  کُرد بسیار مورد بحث قرار گرفتند. با توجه به همه اینها به نظر شما چه وضعیتی شکل خواهد گرفت؟

عراقچی در یک مصاحبه گفته است که ترکیه مانع مداخله مسلحانه نیروهای کرد در جریان جنگ شده است. این اظهارنظر و سخنان مربوط به اینکه دولت اردوغان این طرح را متوقف کرده است، به معنای آن نیست که ترکیه از ایران حمایت می‌کند.

اردوغان نمی‌خواست تجربه‌ای که در روژاوای کردستان رخ داده بود تکرار شود. یعنی ترکیه در آن مقطع جنگ آمریکا و اسرائیل علیه رژیم ایران برای چنین پروژه‌ای آماده نبود.

در این توازن جدیدی که در حال شکل‌گیری است اما هنوز مرزهای آن کاملاً مشخص نشده، سه قطب اصلی در منطقه داریم: ایران، اسرائیل و ترکیه.

و آمریکا، به‌عنوان قدرت هژمون جهانی، در حال برهم زدن و بازطراحی این توازن قدرت به نفع خود است.

در جریان جنگی که آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز کردند، دولت اسرائیل، که رقیب سیاسی ترکیه است، برای به دست آوردن نفوذ در داخل ایران آماده‌سازی‌هایی انجام داده بود.

هدف اسرائیل در واقع سرنگونی رژیم بود. دولت نتانیاهو با صحبت از «خاورمیانه جدید» خواهان تغییرات بنیادین در سوریه، لبنان، فلسطین و ایران بود و این مسئله را نیز پنهان نمی‌کرد.

این وضعیت برای دولت ترکیه نیز زنگ خطر بود. بنابراین، تحلیل اینکه روابط ترکیه و ایران بسیار خوب است و ترکیه صرفاً به همین دلیل مانع این مسئله شده، تحلیل درستی نیست.

رقابت ژئوپلیتیکی میان ترکیه و ایران مربوط به امروز نیست؛ مسئله‌ای تاریخی است.

حتی در بحران سوریه نیز شاهد بودیم که جمهوری اسلامی ایران با تمام امکانات از اسد حمایت کرد، در حالی که ترکیه برای سرنگونی اسد از ارتش ملی سوریه و گروه‌های دیگر استفاده کرد. این وضعیت در واقع عرصه‌ای برای مبارزه بر سر تغییر توازن قدرت در خاورمیانه بود.

سوال: آیا این وضعیت بر کردستان ایران تأثیر خواهد گذاشت؟ آیا پژاک، که شاخه‌ای از پ ک ک است، بخشی از این توافق احتمالی خواهد بود؟

این مسئله همچنان نامشخص است.

می‌دانیم که پ ک ک  در گذشته از یک خط مارکسیست ــ لنینیستی آغاز کرد، سپس از ایده «کردستان بزرگ» دفاع کرد و بعدتر از «کنفدرالیسم دموکراتیک» حمایت کرد.

اکنون دقیقاً نمی‌دانیم چه می‌خواهند انجام دهند.

آیا می‌خواهند در نقطه‌ای مشخص به شریک مناسبی برای اردوغان تبدیل شوند؟

اردوغان، به تعبیر خودش، درگیر تقویت «جبهه داخلی» است.

اما کدام جبهه داخلی؟

نارضایتی عمومی در جامعه، تورم، گرانی، بیکاری، دستمزدهای پایین و جنبش‌های اجتماعی که در برابر این وضعیت ایستاده‌اند، همه وجود دارند.

با وجود بازداشت رهبران احزاب رقیب، تعطیل کردن برخی احزاب، تعیین قیم برای شهرداری‌ها و زندانی کردن هزاران روزنامه‌نگار، دانشجو و فعال سندیکایی، تنها دغدغه اردوغان در حال حاضر رأی‌هایی است که برای تمدید دوره ریاست‌جمهوری خود به آنها نیاز دارد.

آمریکا نیز ابتکار عمل در مسئله کردها را در یک توافق نانوشته به دولت ترکیه و اردوغان واگذار کرده است.

به دلیل این ابهام استراتژیک در کلیت ساختار پ ک ک، فعلاً تنها می‌توانیم فرضیه‌هایی را مطرح کنیم. در اینجا لازم است بر نکته بسیار مهمی تأکید کنم که در رسانه‌های بین‌المللی چندان مورد توجه قرار نگرفته است:

همانند همه جای جهان، جامعه در کردستان نیز ساختاری طبقاتی دارد.

در کنار احزاب لیبرال، نئولیبرال، پراگماتیست و اصلاح‌طلب، ساختارهایی نیز وجود دارند که با رژیم یا کشورهای منطقه همکاری می‌کنند.

بنابراین ما، به‌عنوان کسانی که نماینده جناح چپ و سوسیالیست هستیم، می‌گوییم: منافع همه یکسان نیست.

ممکن است در برخی نقاط منافع مشترکی وجود داشته باشد، اما این احزاب محافظه کار، به دلیل پایگاه طبقاتی‌ای که نمایندگی می‌کنند، هر لحظه آماده همکاری هستند.

به همین دلیل است که می‌توان سناریوهای مختلفی را مطرح کرد.

اگر بخواهم سخنانم را خلاصه کنم، پژاک  یا به‌عنوان بخشی از یک جنبش انقلابی به مبارزه برای سرنگونی جمهوری اسلامی ایران ادامه خواهد داد، یا اینکه در ساختار KCK، یعنی «اتحادیه جوامع کردستان»، قرار خواهد گرفت و تمام نظریه‌ها و دیدگاه‌های اوجالان را عیناً خواهد پذیرفت.

اگر این نظریه درباره اردوغان درست باشد، اگر روزی رژیم ایران نیز ــ که موقعیت رسمی کردها در ایران از ترکیه بهتر است ــ توافقی مشابه توافق پ ک ک  با ترکیه پیشنهاد کند، آیا پژاک  حاضر است سلاح‌هایش را زمین بگذارد و به شریک رژیم ایران تبدیل شود؟

همان‌طور که پیش‌تر گفتم، آمریکا که مسئله کردها را بر اساس منافع خود هدایت می‌کند، ابتکار عمل را به دولت راست‌گرای ترکیه، یعنی اردوغان، واگذار کرده است.

سوال: یکی از مهم‌ترین بخش‌های این مسئله کردستان عراق است. به‌ویژه برخی عناصر دولت جدید در این منطقه با آمریکا همکاری می‌کنند. این روند چه تأثیری بر عراق و روابط آن با ترکیه خواهد داشت؟

وضعیت عراق نیز طبیعتاً از تحولات منطقه‌ای، این جنگ و توازن‌های جدیدی که در حال شکل‌گیری است، تأثیر می‌پذیرد.

این مسئله همچنین به آینده جنگی بستگی دارد که آمریکا و اسرائیل علیه جمهوری اسلامی ایران آغاز کرده‌اند. نتیجه این جنگ مستقیماً بر تحولات عراق نیز تأثیر خواهد گذاشت.

آیا جمهوری اسلامی ایران خواهد توانست از این جنگ نه پیروز و نه شکست‌خورده خارج شود؟ یا اینکه برنامه‌های کاملاً متفاوتی وارد مرحله اجرا خواهد شد؟

برای مثال، اگر رژیم ایران توافق را رد کند و به جنگ ادامه دهد، آیا در نتیجه شاهد یک جنگ منطقه‌ای گسترده خواهیم بود که عراق، کویت، عربستان سعودی، امارات متحده عربی، لبنان، سوریه و حتی ترکیه و اوکراین را نیز دربر بگیرد؟ و آیا پیامدهای چنین جنگی را شاهد خواهیم بود؟

در شرایط کنونی، همان‌طور که پیش‌تر گفتم، میان این قدرت‌ها درگیری ادامه دارد.

یک مثلث وجود دارد: اسرائیل، ترکیه و ایران. و در نهایت، آمریکا که هژمون یا قدرت شماره یک منطقه است، بر اساس منافع امپریالیستی خود با این قدرت‌ها بازی می‌کند.

گفتیم که نقش ژاندارمی منطقه به ترکیه واگذار شده است؛ کشوری که می‌تواند با ایران توازن برقرار کند، عضو ناتو است و در عین حال با ایران نیز روابط دارد.

دولت ترکیه نیز از طریق روندی که آغاز شده، موفقیت‌هایی را که در سوریه به دست آورده ادامه می‌دهد و در عراق نیز بخشی از کردستان عراق را تحت کنترل دارد.

ما دقیقاً نمی‌دانیم چه توافق‌هایی بین دولت ترکیه و پ ک ک در این زمینه صورت گرفته است. آیا مناطق استراتژیک و مناطق کوهستانی صعب‌العبوری که در اختیار پ ک ک  هستند، تحت کنترل دولت ترکیه قرار خواهند گرفت؟

سرنوشت این مناطق چه خواهد شد؟

در نهایت، بخشی از دولت کنونی عراق و حزب دموکرات کردستان عراق عملاً شریک تجاری دولت ترکیه و وابسته به آن هستند.

از سوی دیگر، عراق در داخل خود نیز با مشکلات مشابهی ناشی از هویت‌های دینی، ملی و قومی روبه‌رو است.

دولت ترکیه سال‌ها روی این مسئله سرمایه‌گذاری کرده و بخشی از کردها را نیز به سمت خط سیاسی خود کشانده است.

در سوی دیگر، رژیم ایران قرار دارد که حشد شعبی را در اختیار دارد.

نخست‌وزیری کنونی، یعنی زیدی، خود از درون همین چارچوب هماهنگی، یعنی جبهه نزدیک به ایران، بیرون آمده است.

اکثریت مردم عراق شیعه هستند.

جمهوری اسلامی ایران توانسته است با استفاده از هویت شیعی خود و همچنین اکثریت شیعه در این منطقه و از طریق سیاست مظلوم‌نمایی‌ای که با ترورهایی علیه رهبران، از جمله موارد مرتبط با خامنه‌ای، دنبال کرده است، پایگاه خود را در عراق حفظ کند.

جمهوری اسلامی ایران بخشی از دولت عراق را در اختیار دارد و با وجود نفوذ آمریکا در آنجا و تضادهایش با آمریکا، در نهایت بخش بزرگی از نیروها و جریان‌های آنجا را خود هماهنگ می‌کند.

در دوره آینده، به دلیل ماهیت جهانی که در آن زندگی می‌کنیم ــ جهانی که جنگ واقعیتی جدایی‌ناپذیر از نظام سرمایه‌داری آن است ــ و به دلیل ماهیت قدرت‌های منطقه، زد و خوردها همچنان ادامه خواهند داشت.

ایران در چارچوب ایدئولوژی شیعی و نظام سرمایه‌داری حاکم، تلاش می‌کند گروه‌های بیشتری را که بتواند به‌عنوان نیروهای نیابتی خود مورد استفاده قرار دهد، پیرامون خود جمع کند و برای خود یک سپر حفاظتی ایجاد کند.

دولت ترکیه نیز به همین شکل، با ساختار اقتدارگرای خود و با چراغ سبزی که آمریکا نشان داده، در پی ایجاد یک حیاط خلوت برای خود است.

اسرائیل نیز در این معادله با جمهوری اسلامی ایران مشکلاتی وجودی دارد؛ یعنی مسئله میان اسرائیل و رژیم ایران، مسئله‌ای حل‌نشده و وجودی است.

اما مشکلات اسرائیل با ترکیه وجودی نیست.

اسرائیل در حال حاضر روابط اقتصادی و حتی سیاسی با ترکیه دارد و در نهایت می‌تواند راه‌حل دو دولتی برای فلسطین را نیز مورد بررسی قرار دهد.

اما در نهایت، کشمکش‌های قدرت در خاورمیانه، نتیجه نظم کنونی و ماهیت کشورهای دیکتاتوری پیرامون ماست و بذر جنگ‌ها، درگیری‌ها و بحران‌های آینده را خواهد کاشت.

از بلندی‌های جولان گرفته تا حزب‌الله لبنان، حشد شعبی و نفوذ ترکیه در داخل عراق، این وضعیت، در کنار دیگر امکانات و عوامل و با توجه به ابهام روندی که درباره آن صحبت کردیم و همچنین مرز عظیم ایران و ترکیه، هسته اختلافات آینده را در خود دارد.

هرچند در این دوره دولت ترکیه، به دلیل ترس از افزایش نفوذ اسرائیل در منطقه و تبدیل شدن آن به قدرت هژمون و نیز به دلیل آماده نبودن خود، همچون یک بازیگر بی‌طرف رفتار می‌کند و در نهایت در جایگاه طرفی قرار گرفته که خواهان جنگ نیست.

سوال: در نهایت، در کردستان چه چشم‌اندازی برای مبارزه شکل می‌گیرد؟

هژمون بودن آمریکا در منطقه و همچنین ماهیت ملی/طبقاتی جنبش کردستان که پیش‌تر به آن اشاره کردم، موجب شده است توازن‌ها شکل متفاوتی پیدا کنند.

در نتیجه، در برخی نقاط، احزاب سیاسی به جای دفاع از منافع طبقه کارگر و مردم تحت ستم کرد یا برقراری پیوند با یک مقاومت عمومی مترقی در ابعاد سراسری، به نوعی با منطق «قبیله‌ای» حرکت کرده‌اند.

هدف تنها این بوده است که امتیازی به دست آورند و از قافله عقب نمانند.

ما این وضعیت را در هر چهار بخش کردستان دیده‌ایم.

از سوی دیگر، همان‌طور که می‌دانید، امروز در جهان جنگ اوکراین، جنگ ایران و اسرائیل، جنگ یمن و عربستان سعودی، تنش‌های هند و پاکستان و رقابت میان آمریکا، چین و روسیه وجود دارد.

به دلیل امپریالیسم وحشی‌ای که حتی به قواعدی که خودش وضع کرده نیز پایبند نیست، توازن جهان برهم خورده است.

جهانی چندقطبی در حال شکل‌گیری است و جریان‌های راست‌گرا به‌سرعت در حال رشد هستند.

در خاورمیانه نیز وضعیت همین است؛ از عربستان سعودی گرفته تا رژیم جنایتکار ایران، دولت سرکوبگر اردوغان در ترکیه و کشتارهای وصف‌ناپذیری که اسرائیل علیه فلسطینی‌ها مرتکب می‌شود، وضعیت روشن است.

در نتیجه همه این عوامل، گرایش‌های راست‌گرا در کردستان نیز تقویت شده‌اند و تصور می‌کنند می‌توانند با گرفتن امتیاز و استفاده از این فضای رقابت، خود را حفظ کنند.

اما در چنین شرایطی، فقط به کارگذار قدرت های دیگر تبدیل می شوند. قدرت های که ستم ملی علیه مردم کردستان در نتیجه حکومت های آنها اعمال می شود.

استراتژی‌ای که می‌خواهم بر آن تأکید کنم این است:

در هر بخش از کردستان، کم یا زیاد، جنبش‌های چپ و سوسیالیستی ریشه‌داری با سابقه‌ای طولانی وجود دارند؛ در کردستان ایران، این جریان بدون شک قدرتمندتر است.

استراتژی این نیروها این است که مبارزه خود را هرگز به دولت دیگری وابسته نکنند و با هیچ‌یک از این رژیم‌های دیکتاتوری سازش نکنند.

برعکس، آنها مبارزه علیه ستم ملی را با مبارزه طبقاتی و با دیگر جنبش‌های اجتماعی مترقی در منطقه پیوند می‌دهند.

جنبش انقلابی کردستان چاره‌ای جز این ندارد که به یک جنبش انترناسیونالیستی تبدیل شود؛ جنبشی که با جنبش‌های اجتماعی درهم‌تنیده باشد.

و این قطعاً یک اندیشه انتزاعی نیست.رهایی همین است…

نوشته نکاتی در خصوص پروسه انحلال، خلع سلاح پ ک ک و قانون چهارچوب دولت اردوغان اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

جنبش، یک امید یا یک نسل به پایان خط رسیده است. اما هر بار که نظم‌های مسلط گمان کرده‌اند مسئله کردستان را برای همیشه حل یا منجمد کرده‌اند، این جغرافیا در قالبی تازه بازگشته است؛ گاه در قامت یک قیام، گاه در شکل یک اعتصاب عمومی، گاه در سیمای یک جنبش رادیکال زنان و گاه در زبان تازه‌ای از سیاست رهایی‌بخش.

به همین دلیل، مسئله کردستان را نمی‌توان صرفاً مسئله یک ملت بی‌دولت یا یک اقلیت تحت ستم در حاشیه دانست. کردستان بیش از هر چیز یکی از مهم‌ترین آزمایشگاه‌های سیاسی خاورمیانه معاصر است؛ جغرافیایی که تقریباً تمام پروژه‌های بزرگ سیاسی یک قرن گذشته، از ناسیونالیسم کلاسیک و دولت‌سازی مدرن گرفته تا سوسیالیسم، خودگردانی محلی، مبارزه چریکی، دموکراسی شورایی و اشکال نوین سازمان‌یابی اجتماعی، در آن آزموده شده‌اند و حدود خود را عیان ساخته‌اند.

با این حال، بخش بزرگی از ادبیات سیاسی موجود همچنان به دلیل ابتلا به تقلیل‌گرایی مفرط، قادر به فهم این پیچیدگی نیست. از یک سو گرایش‌هایی ناسیونالیستی وجود دارند که همه چیز را به مسئله ملی فرو می‌کاهند و گویی تمامی تضادهای عمیق اجتماعی, طبقاتی و جنسیتی را می‌توان در مفهوم انتزاعی و رمانتیک «ملت» حل کرد. از سوی دیگر، رویکردهایی نیز وجود دارند که با تقلیل همه چیز به مسئله طبقه، ستم ملی را به پدیده‌ای فرعی و ثانویه تبدیل می‌کنند و در عین حال روایت های رسمی حکومتی نیز وجود دارند که اساسا وجود ستم ملی را نادیده می گیرند و آن را به شکاف های ساخته شده توسط قدرت های رقیب تقلیل می دهند.

اما زندگی واقعی مردم کردستان هرگز از چنین تقسیم‌بندی‌های مکانیکی و ساده‌ای تبعیت نکرده است. کارگر کرد، زن کرد، معلم کرد یا کولبر کرد تنها با یک شکل از سلطه مواجه نیست. در اینجا با وضعیتی روبه‌رو هستیم که ستم ملی، استثمار اقتصادی، اقتدارگرایی سیاسی و سلطه مردسالارانه در زندگی روزمره آنان به هم گره خورده‌اند. درست به همین دلیل است که هیچ پروژه رهایی‌بخشی در کردستان نمی‌تواند یکی از این ابعاد را فدای دیگری کند.

برای فهم مسئله کردستان باید به فرآیند شکل‌گیری دولت‌های مدرن در خاورمیانه بازگشت؛ دولت‌هایی که پس از فروپاشی امپراتوری عثمانی و در متن نظم جدید جهانی شکل گرفتند. این ساختارها نه بر مبنای پذیرش تکثر ملی و فرهنگی، بلکه بر پایه تمرکز قدرت و همسان‌سازی اجباری بنا شدند. در این فرآیند، ملت واحد، پروژه‌ای سیاسی بود که برای تثبیت خود نیازمند حذف یا به حاشیه راندن هویت‌های دیگر بود. نمونه های بارز آن رضاخان پهلوی و مصطفی کمال آتاتورک بودند که با سرکوب بیرحمانه هویت های غیرخودی، تلاش خود را برای یکدست سازی ملت های خود انجام دادند.

در ایران، ترکیه، عراق و سوریه، اشکال مختلفی از انکار هویت ملی، ممنوعیت‌های زبانی، سرکوب سیاسی و امنیتی‌سازی مداوم مناطق کردنشین اعمال شد. اما ستم ملی تنها در عرصه فرهنگ یا زبان عمل نمی‌کرد؛ بازوی اقتصادی آن نیز نوعی توسعه ناموزون را پدید آورد که کردستان را به حاشیه اقتصادی دولت‌های مرکزی تبدیل می‌کرد.

امروز وقتی پدیده کولبری را می‌بینیم، نباید آن را صرفاً یک تراژدی انسانی یا معضل معیشتی بدانیم. کولبری سند زنده و مجسم یک رابطه تاریخی میان مرکز و حاشیه است؛ رابطه‌ای که در آن سهم حاشیه از توسعه، اغلب چیزی جز فقر ساختاری، بیکاری و نظامی‌سازی فضا نبوده است.

در کوهستان‌های مرزی، جایی که زمستان اغلب زودتر از خدمات عمومی از راه می‌رسد، بدن کولبر به آخرین حلقه از زنجیره توسعه ناموزون تبدیل می‌شود. آنچه در مرکز به نام رشد اقتصادی روایت می‌شود، در مرزها گاه به شکل مرگ در برف یا اصابت گلوله ظاهر می‌شود.

در تبارشناسی موانع رهایی کردستان، امپریالیسم و نظم سرمایه‌داری جهانی صرفاً یک ناظر بیرونی یا متغیر فرعی نیستند؛ بلکه دقیقاً همانند دولت‌های اقتدارگرای ایران، ترکیه و سوریه، یکی از ستون‌های بنیادینِ به شکست کشاندن و مهار مبارزات مستقل مردمی به شمار می‌روند. امپریالیسم همواره بقای هندسه قدرت خود را در اتحاد با دولت‌های توتالیتر، الیگارشی‌های اقتصادی و جریان‌های قابل‌کنترل منطقه می‌بیند؛ چرا که هرگونه سازمان‌یابی رادیکال از پایین، تهدیدی مستقیم برای بازار آزاد، جریان انباشت سرمایه و مرزهای تحمیلی ژئوپلیتیک است.

تجربه تاریخی کردستان، ویترین عریان چنین ساختاری است. از یک سو، جمهوری مهاباد در سال ۱۳۲۵، با تغییر توازن قوا میان ابرقدرت‌ها و در پای منافع نفتی و دیپلماتیک پایتخت‌ها قربانی شد. از سوی دیگر و در دهه‌های بعد، تجربه کانتون‌های خودگردان روژاوا (شمال سوریه) همین منطق بی‌رحم را بار دیگر عیان ساخت. کانتون‌ها که تلاش می‌کردند فرمی از زیست دموکراتیک، فراملی و مبتنی بر رهایی زنان را در میان شعله‌های جنگ بنا کنند، به محض تغییر موازنه استراتژیک در شطرنج بازی‌های ژئوپلیتیکی، توسط آمریکا و دیگر قدرت‌های جهانی رها شده و وجه‌المصالحه معاهدات بزرگ‌تر قدرت و برآمدن نیروهای جایگزین برای تثبیت نظم امپریالیستی شدند.

این تقاطع تاریخی نشان می‌دهد که امپریالیسم هرگز آزادی خلق‌ها را مستقل از منافع خود به رسمیت نمی‌شناسد و هر جا که افقی رهایی‌بخش پدیدار شود، با ابزار تحریم، نظامی‌سازی یا چراغ‌سبز نشان دادن به دولت‌های سرکوب‌گر مرکزی، در جهت خفه کردن آن گام برمی‌دارد.

اما اگر مهاباد و روژاوا نمادهای عقب‌نشینی در برابر چرخ‌دنده‌های ژئوپلیتیک بودند، سال‌های نخست پس از انقلاب ۱۳۵۷ در کردستان، پرده از افق دیگری برداشت که می‌توان آن را با وام گرفتن از مفهوم «اتوپیای واقعی» (Concrete Utopia) ارنست بلوخ فهم کرد. از نظر بلوخ، اتوپیای واقعی یک خیال‌بافی انتزاعی برای آینده‌ای دوردست نیست، بلکه کشف و فعال‌سازیِ همان «امکان‌های عینی و پتانسیل‌های پنهانی» است که همین حالا در بطن رنج‌ها، سنت‌های همبستگی و لایه‌های زیرین جامعه وجود دارند.

در سنندج، مریوان و دیگر شهرهای کردستان، این اتوپیای واقعی از روی کاغذ به میدان عمل آمد. در زیر پوست روایت‌های رسمی جنگ توسط دستگاه های تبلیغی حاکمیت اسلامی ایران، جامعه کردستان پتانسیل‌های رادیکال خود را آزاد کرد. شوراهای محلات، شوراهای شهری، مجامع عمومی و اشکال خودجوشِ خودسازمان‌دهی مردمی پدید آمدند تا نشان دهند سیاست می‌تواند نه فرمانی از بالا، بلکه اعمال اراده مستقیم فرودستان باشد.

کوچ اعتراضی و بی‌سابقه مردم مریوان به رهبری کاک فواد مصطفی سلطانی علیه نظامی‌سازی فضا، و اداره دموکراتیک شهر در تجربه‌های زنده شوراهای سنندج، نمونه‌های عینی این اتوپیای واقعی بودند؛ میانبرهایی تاریخی که نشان دادند بدیلِ وضع موجود فرضیه‌ای محال نیست، بلکه در شبکه همبستگی جامعه ریشه دارد.

در همین بستر، زنان نه به عنوان حاشیه یا نیروی تدارکاتی جنبش، بلکه به عنوان سوژه‌هایی مستقل و تعیین‌کننده وارد میدان شدند. شوراها و جمعیت‌های مستقل زنان در برخی شهرها شکل گرفتند و مطالباتی را طرح کردند که بسیار فراتر از چارچوب‌های سنتی زمانه بود. اهمیت این گام در این بود که مبارزه زنان، همزمان جنبه‌ای دوگانه یافت: نبردی پیشرو علیه اقتدارگرایی، حاکمیت مذهب و تبعیض علیه زنان و تلاش برای سرکوب جنبش انقلابی کردستان توسط رژیم اسلامی ایران در مرکز، و همزمان چالشی رادیکال علیه ساختارهای سنتی، مذهبی و مردسالاری بومی که ناسیونالیسم محافظه‌کار همواره مایل به حفظ و پنهان کردن آن‌ها به نام «انسجام ملی» بود. این شورشِ دو جبهه‌ای، جوهر واقعی همان اتوپیایی بود که بلوخ از آن سخن می‌گفت.

دهه شصت یکی از خونین‌ترین و تاریک‌ترین دوره‌های تاریخ معاصر کردستان بود. حاکمیت اسلامی با اعدام‌ها، جنگ، سرکوب سیاسی، زندان و مهاجرت اجباری، ساختار هزاران خانواده را دگرگون کرد. صدها هزار نفر در طول دهه‌های بعد ناچار شدند خانه‌ها و شهرهای خود را ترک کنند و به اروپا و دیگر نقاط جهان بکوچند.

اما این موج بزرگ سرکوب و تبعید، هرگز به معنای پراکندگی و گسست نهایی نبود.

در استکهلم، کلن، فرانکفورت، پاریس، لندن و ده‌ها شهر دیگر، شبکه‌های تازه‌ای از فعالیت سیاسی، فرهنگی و رسانه‌ای شکل گرفت. بخشی از حافظه تاریخی و مبارزاتی کردستان در تبعید بازتولید شد و جان تازه گرفت. همین امر سبب شد که برخلاف بسیاری از تجربه‌های مشابه در جهان، مهاجرت به معنای پایان سیاست نباشد؛ سیاست در کردستان  بخشی از کالبد خود را به بیرون از مرزها منتقل کرد و به حیات اندام‌وار خود ادامه داد.

شاید مهم‌ترین ویژگی تاریخ معاصر کردستان در همین نقطه نهفته باشد: تقریباً هیچ دوره‌ای را نمی‌توان یافت که مبارزه اجتماعی علیه ساختارهای تبعیض و استثمار رژیم اسلامی ایران در آن به طور کامل خاموش یا منجمد شده باشد. در دهه‌های مختلف، اشکال این مبارزه تغییر کرده‌اند، اما خود مبارزه هرگز متوقف نشده است. اعتصاب‌های عمومی، اعتراضات کارگری، فعالیت معلمان، جنبش دانشجویی، مبارزات زنان، جنبش حفظ محیط زیست، کمپین‌های مدنی و خیزش‌های مردمی همگی بخشی از این تداوم تاریخی‌اند.

برگزاری مراسم روز جهانی کارگر در سنندج، سقز، مریوان، بانه و کامیاران در دوره‌هایی که حتی ابتدایی‌ترین آزادی‌های سیاسی توسط حاکمیت اسلامی به رسمیت شناخته نمی شد، تنها یک مراسم نمادین نبود؛ بلکه بیان نوعی حافظه تاریخی سرکش و هویت اجتماعی زنده بود. همین مسئله درباره مراسم هشت مارس نیز صادق است.

جنبش زنان در کردستان با ایستادگی همزمان در برابر سرکوب بیرونی و دگم‌های مردسالارانه داخلی، توانست پیوندی وثیق میان مسئله جنسیت، آزادی و عدالت اجتماعی ایجاد کند.

به همین دلیل است که بسیاری از فعالان کارگری، معلمان، نویسندگان، روزنامه‌نگاران و فعالان زن در کردستان، فراتر از مرزهای منطقه شناخته شده‌اند. جایگاه آنان صرفاً ناشی از فعالیت فردی نیست، بلکه ریشه در سنتی اجتماعی دارد که طی دهه‌ها مقاومتِ ساختاریافته شکل گرفته است.

ژینا و افق تازه رهایی

جنبش ژینا «ژن ژیان ئازادی» را نمی‌توان بدون این تبارشناسی تاریخی و بدون درک آن اتوپیاهای واقعی فهمید. مرگ ژینا امینی فقط مرگ یک دختر جوان نبود؛ در آن لحظه، چندین تاریخ متفاوت در یک نقطه عطف به هم رسیدند: تاریخ ستم ملی، تاریخ مبارزه رادیکال زنان، تاریخ سرکوب سیاسی و تاریخ فرسایش مشروعیت دولت مرکزی.

به همین دلیل بود که اعتراضات از سقز آغاز شد اما در مرزهای جغرافیایی کردستان محصور نماند. پتانسیل رادیکال و فراملی این مبارزه دقیقاً در همین‌جا خود را نشان داد: شعار «زن، زندگی، آزادی» که از دل مطالبات چندلایه و تجربه تاریخی کردستان برخاسته بود، به دلیل خصلت جهانی و کثرت‌گرایانه‌اش، به سرعت فراتر از مرزها ترجمه شد و به زبان مشترک و افق رهایی‌بخش بخش بزرگی از جامعه ایران و حتی منطقه بدل گشت.

این تکثر، خط بطلانی بود بر منطق ناسیونالیسم کلاسیک که همواره با مرزبندی‌های صلب، جوامع را از یکدیگر منزوی می‌کند. سیاست رهایی‌بخش کردستان نشان داد که می‌تواند میان فرودستان و جنبش های پیشرو و مترقی سراسر منطقه پل بسازد و پتانسیل‌های رهایی را سرایت دهد، بی‌آنکه هیچ‌یک از اشکال سلطه را فدای دیگری کند.

این همه به معنای نفی مسئله ملی نیست. برعکس، ستم ملی یکی از واقعی‌ترین و پایدارترین اشکال سلطه در خاورمیانه معاصر است. اما تجربه یک قرن گذشته و قربانی شدن مداوم در پای شطرنج امپریالیسم نشان داده است که ناسیونالیسم به تنهایی و در فرم کلاسیک خود قادر به حل آن نیست.

آزادی ملی بدون عدالت اجتماعی و رهایی طبقاتی و جنسیتی، می‌تواند به بازتولید نابرابری در شکلی تازه (این بار به دست نخبگان و بورژوازی محلی) منجر شود؛ همان‌گونه که عدالت اجتماعی بدون به رسمیت شناختن ستم ملی نیز به سرعت به شکلی دیگر از سلطه، انکار و مرکزگرایی تبدیل خواهد شد.

شاید مهم‌ترین درس تاریخ معاصر کردستان همین باشد: رهایی نه در انکار مسئله ملی است و نه در تقدیس ناسیونالیستی آن. رهایی در پیوند زدن اندام‌وارِ مبارزه علیه ستم ملی با مبارزه برای برابری طبقاتی، آزادی واقعی زنان از تمامی قیدهای بیرونی و داخلی، دموکراسی از پایین و همبستگی فرامرزی با دیگر خلق‌های تحت ستم خاورمیانه در برابر جبهه متحد امپریالیسم و دولت‌های اقتدارگرا از جمله رژیم اسلامی ایران نهفته است.

اگر کردستان هنوز پس از یک قرن سرکوب، جنگ، اعدام و تبعید، یکی از زنده‌ترین کانون‌های سیاست در خاورمیانه باقی مانده، دلیل آن فقط رنجی نیست که متحمل شده است؛ بلکه علت اصلی را باید در توانایی کم‌نظیر جامعه‌ای جستجو کرد که هرگز مبارزه برای رهایی را تعطیل نکرده و آموخته است که چگونه عقب‌نشینی‌های تحمیلی را به اکسیژن تازه‌ای برای «اتوپیای واقعی» خود تبدیل کند. شاید به همین دلیل، تاریخ کردستان را نمی‌توان صرفاً تاریخ ستم نامید. این تاریخ، در همان اندازه، تاریخ مقاومت، فرارفتن از مرزهای تحمیلی ناسیونالیسم و زایش مداوم امر رهایی‌بخش است.

نوشته کردستان، سیاست رهایی بخش و محدودیت های ناسیونالیسم اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:شورش کربمی

جنگ به‌ندرت در میدان نبرد آغاز می‌شود. پیش از آن، در سطح زبان و در قالب تولید روایت‌ها شکل می‌گیرد: در چارچوب‌های تفسیری و نظام‌های معنایی‌ای که خشونت را قابل‌فهم، ضروری یا حتی رهایی‌بخش می‌سازند. از این منظر، مسئله صرفاً تقابل دولت‌ها نیست، بلکه نزاعی بر سر شرایط امکانِ اندیشیدن به خودِ جنگ است.

در زمینه معاصر ایران، می‌توان دو رژیم غالب بازنمایی را در این میدان تشخیص داد. از یک سو، بخش‌هایی همسو با حکومت اسلامی ایران و وابستگان ایدئولوژیک آن، جنگ را به سطحی وجودی جهان اسلام و کفار ارتقا می‌دهند که در قالب دوگانه «حق» و «باطل» بیان می‌شود. در این چارچوب، پرسش درباره هزینه‌های مادی جنگ، تخریب اجتماعی و پیامدهای زیرساختی آن، اغلب در برابر ضرورت بقا و استمرار رژیم سیاسی به حاشیه رانده می‌شود؛ ضرورتی که خود به‌مثابه امری مطلق صورت‌بندی می‌گردد. برای حکومت اسلامی این پدیده مختص به این دوره نیست، بلکه موجودیت خود را همیشه بر تقابل جهان اسلام ( از نوع شیعی) و غرب پایه ریزی کرده است که برای بقا آن می توانند هر جنایتی را توجیه کنند.

از سوی دیگر، در بخشی از گفتمان‌های راستِ حامی مداخله خارجی به‌ویژه آن‌هایی که از زبان دموکراسی یا آزادی استفاده می‌کنند جنگ به‌مثابه ابزار مهندسی سیاسی فهم می‌شود. در چنین دیدگاهی دولت های غربی عامل دفاع از دمکراسی و جهان آزاد هستند و هر آنچه در برابر آن قرار دارد ” شر مطلق“. آن ها آگاهانه منافع ژئوپولتیک، اقتصادی و سلطه گرایانه دولت آمریکا را نادیده می گیرند. در این نگاه، تغییر رژیم به‌صورت ضمنی به‌عنوان عملیاتی فنی تصور می‌شود: گویی حذف رأس حاکمیت می‌تواند به‌طور مستقیم به شکل‌گیری نظم دموکراتیک منجر شود. با وجود تقابل آشکار این دو روایت، هر دو در یک سطح با یکدیگر همپوشانی دارند: هر دو در بسیاری موارد عاملیت سیاسی جامعه را حذف کرده و آن را به منطق محاسبه استراتژیک دولت‌های نظامی منتقل می‌کنند.

در بخش‌هایی از چپ معاصر، این قطب‌بندی در قالب تنش درونی دیگری بازتاب می‌یابد. یک گرایش ” چپ محور مقاومت” که اغلب «ضدامپریالیستی» نامیده می‌شود، اولویت خود را بر افشایِ مداخله خارجی و هژمونی جهانی قرار می‌دهد و در رابطه با  سرکوب داخلی، کشتار معترضان و اقتدارگرایی رژیم اسلامی سکوت می کند و هم راستا با حکومت اعتراضات به حق جنبش های اجتماعی را به ” دشمن های خارجی” وصل می کند. در مقابل، گرایشی دیگر که بهتر است آن را ” چپ محور مداخله” بنامیم، مداخله خارجی را در شرایط انسداد سیاسی به‌عنوان امکان بالقوه تغییر در نظر می‌گیرد و از ماهیت سلطه گرایانه دولت های آمریکا و اسرائیل در جهان چشم پوشی می کند. هیچ‌یک از این دو ” چپ محور مقاومت و چپ محور مداخله” قابل تقلیل به دیگری نیست، اما هر دو گرایش به وابسته کردن امکان تغییر سیاسی به یکی از قطب‌های قدرت دولتی  را دارند.

یکی از پیامدهای این وضعیت، شکل‌گیری تصوری خاص از خودِ جنگ است. در گفتمان‌های ” چپ مداخله‌گرایانه“، جنگ اغلب به‌عنوان سازوکاری محدود و قابل‌کنترل تصور می‌شود؛ گویی می‌توان عملیات علیه «مرکز قدرت» را از پیامدهای گسترده انسانی، فروپاشی زیرساختی و تخریب اجتماعی جدا کرد. با این حال، تجربه تاریخی جنگ‌های مدرن این فرض را به‌طور مداوم به چالش کشیده است. جنگ، بیش از آنکه ابزار تنظیم سیاسی باشد، اغلب به‌صورت شوکی ساختاری عمل می‌کند که بنیان‌های مادی و نهادی زندگی جمعی را فرسایش می‌دهد.

در اینجا مسئله صرفاً به نیت اعلام‌شده بازیگران از جمله رژیم اسلامی یا آمریکا و اسرائیل محدود نمی‌شود، بلکه به موقعیت ساختاری آن‌ها در درون نظم جهانی قدرت مربوط است. مداخله نظامی، حتی زمانی که در زبان رهایی یا دموکراسی بیان می‌شود، درون سلسله‌مراتب تاریخی قدرت و حاکمیت عمل می‌کند و از این رو، می‌تواند همان نابرابری‌هایی را بازتولید کند که مدعی رفع آن‌هاست. در این معنا، رهایی را نمی‌توان نتیجه‌ای بیرونی یا تحمیل‌شده دانست، بلکه باید آن را در دل فرآیندهای درونی شکل‌گیری اجتماعی جست‌وجو کرد.

در عین حال، باید توجه داشت که جذابیت مداخله خارجی را نمی‌توان بدون ارجاع به وضعیت انسداد سیاسی اعمال شده توسط رژیم اسلامی فهم کرد. در شرایطی که افق‌های تغییر درونی به‌شدت محدود شده‌اند، جنگ ممکن است نه به‌عنوان فاجعه، بلکه به‌مثابه گسست یا گشایش تصور شود. این وارونگی، نشانه‌ای از ناامیدی، سرگردانی استراتژیک و بحران در عاملیت سیاسی است؛ وضعیتی که در آن تصور تحول اجتماعی از اشکال واقعی سازمان‌یابی درونی جدا می‌شود.

در این وضعیت، نوعی حرکت دوگانه از ویرانی شکل می‌گیرد. حکومت‌ اسلامی از طریق کشتار، سرکوب، امنیتی‌سازی و کنترل، فضای کنش جمعی را محدود می‌کنند؛ در حالی که مداخله نظامی خارجی، از طریق نظامی‌سازی و فروپاشی زیرساختی، همان فضا را به‌طور رادیکال‌تری نابود می‌سازد. در هر دو حالت، خیابان به‌عنوان یکی از عناصر بنیادین ظهور سیاست، به حاشیه رانده می‌شود و جای خود را به منطق خشونت سازمان‌یافته دولتی می‌دهد.

در چنین شرایطی، قضاوت سیاسی اغلب به نوعی محاسبه رنج تقلیل می‌یابد؛ تلاشی برای سنجش کمّی سطوح مختلف آسیب در سناریوهای فرضی. مثلا اینکه اگر حکومت اسلامی در قدرت بماند، مردم بیشتری کشته می شوند. اما این وضعیت پرسشی بنیادی‌تر را مطرح می‌کند: چه کسی و با چه مشروعیتی می‌تواند از موقعیتی امن، چنین محاسباتی را برای دیگران انجام دهد؟ اگر بخش زیادی از مدنیت، امکان های زیستی و خدماتی که زندگی میلیون ها انسان در حال حاضر و نسل های آینده به آن ها بستگی دارد از بین رفت و حکومت همچنان در قدرت بماند، چه؟ کسی می تواند بروی زندگی سیاسی خود قمار کند، اما سنجیده نیست که کل یک جامعه را در مقابل چنین قماری قرار داد. به خضوص که ما از یک طرف با حکومتی اسلامی طرف هستیم که به قیمت ماندن خود در قدرت حاضر است نه تنها ایران، بلکه کل منطقه و جهان را به نابودی بکشاند و از طرف دیگر هم می دانیم که دونالد ترامپ و نتانیاهو هم ظرفیت چنین سناریوهای را دارند. 

می بایست در مقابل این دوگانه های کاذب، “انتخاب بین بد و بدتر” یا ” محور مقاومت و محور مداخله“، بایستیم. انقلابی‌ترین کنشِ امروز، امتناع از بازی در زمینِ دوقطبی‌هاست. ما نباید اجازه دهیم “بحران عاملیت“، ما را به سربازِ پیاده‌ی پروژه‌های مهندسیِ سیاسی ارتجاعی بدل کند. پروژه های که تکرار چرخه استمرار سلطه و بازارایی ستم با چهره های تازه است. بازسازی افق مستقل، یعنی اعلامِ این حقیقت که: رهایی، خریدنی یا وارداتی نیست، بلکه ساختنی است. این یعنی انتقالِ ثقلِ سیاست از “انتظار برای گشایشِ خارجی” به “ایجادِ گسستِ داخلی“. ما به جای سنجشِ میانِ “بد” و “بدتر“، باید به سمتِ ساختنِ “امرِ سوم” حرکت کنیم؛ حرکتی که کارگران، زنان، دانشجویان، بازنشستگان، پرستاران، ملت های تحت ستم و جنبش های پیشرو و مترقی اجتماعی آن را می سازند. امری که از دلِ اعتصابات، مبارزات مستمر سیاسی، اجتماعی در خیابان در محل کار در شهر در روستا، نافرمانی‌های مدنیِ روزمره و بازپس‌گیریِ کلامِ سیاسی متولد می‌شود. امری که اثباتی و در دل خود زندگی بهتر را می سازد. در دل خود توده ها را آموزش می دهد و باور به نیروی خود را در آنها تقویت می کند. این به معنای اولویت دادن به عاملیت جنبش های پیشرو و مترقی اجتماعی و دفاع از انقلاب است.

در نهایت، سیاست مسئولانه، سیاستی است که به جای مرگ‌طلبی، بر امکان زندگی و بازپس‌گیری عاملیت جامعه استوار باشد. در این افق، سرراست‌ترین، دقیق‌ترین و کم‌هزینه‌ترین استراتژی سیاسی نه مداخله نظامی است و نه تسلیم در برابر وضعیت موجود، بلکه استراتژی انقلاب اجتماعی است؛ امری که ظرفیت‌های پیشروی آن را می‌توان در تجربه جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» مشاهده کرد.

نوشته اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

شورش کریمی

پرسش از «چپ» در جهان معاصر، پیش از آن‌که نزاعی بر سر قدرت باشد، تلاشی است برای بازپس‌گیری معنا در عصری که خودِ معنا به تصرف منطق سرمایه و اقتدار درآمده است. ما در جهانی زندگی می‌کنیم که در آن، بازار خودتنظیم‌گر نه‌تنها اقتصاد، بلکه تمامی تار و پود جامعه را در خود می‌بلعد؛ جهانی که در آن انسان، طبیعت، بدن و حتی امید، به کالایی قابل مبادله فروکاسته شده‌اند. این کالایی‌شدن مفرط صرفاً معیشت را نابود نمی‌کند، بلکه تخیل اجتماعی را نیز می‌خشکاند؛ انسان را از تصور آینده‌ای متفاوت ناتوان می‌سازد و سیاست را به مدیریت یک وضعیت اضطراری دائمی تقلیل می‌دهد.

بازتعریف چپ در چنین جهانی، همچون کاشتن باغی مشترک در زمین خشک‌شده‌ای است که مالکانش فقط به حفر معدن فکر می‌کردند. نه نوستالژی جنگل‌های ازدست‌رفته است و نه انتظار معجزه. بلکه شناخت خاک، انتخاب دانه‌های مقاوم، آبیاری دسته‌جمعی و حفاظت از نهال‌ها در برابر طوفان است. این باغ، الگویی کوچک از جهانی دیگر است که در دل جهان موجود می‌روید.

در چنین شرایطی، بازتعریف چپ نه یک انتخاب ایدئولوژیک، بلکه ضرورتی تاریخی است. چپ اجتماعی از دل همین ضرورت زاده می‌شود: نه به‌عنوان نوستالژی شکست‌های قرن گذشته و نه به‌مثابه واکنشی احساسی به وضعیت موجود، بلکه به‌مثابه سیاستی برای دفاع از زندگی در برابر ماشین‌های هم‌زمان سرمایه‌داری غارتی، استبداد سیاسی و واپس‌گرایی اجتماعی.

در بستر ایران، دولت اسلامی به مرحله‌ای رسیده که تمام سازوکارهای هژمونیک خود را از دست داده و به آن‌چه نیکوس پولانزاس «دولت استثنایی» می‌نامید، فروکاسته شده است. دولتی که دیگر نه نماینده‌ی هیچ توازن قوای اجتماعی، بلکه صرفاً متکی بر سرکوب عریان است. کشتار وحشیانه معترضان، زندان، حذف سیستماتیک صداهای مخالف و حکومت دائمیِ وضعیت فوق‌العاده، نه نشانه‌ی قدرت، بلکه علامت عمیق‌ترین بحران مشروعیت است. اما آیا این لرزش دائمی، خود به عاملی برای انفجار بدل نمی‌شود؟ دولتی که تنها با زور زنده است، در لرزان‌ترین شکل هستی سیاسی خود قرار دارد.

اما فروپاشی مشروعیت به‌خودیِ خود به رهایی منجر نمی‌شود. ماشین سرکوب را نمی‌توان با قهرمان‌گرایی فردی یا انتظار مداخله‌ی نجات‌بخش از بیرون خنثی کرد. برای سرنگونی انقلابی حکومت اسلامی به سازمان و تشکیلات نیاز هست. حکومتی که به شدت سازمانیافته و مسلح است را با جمع های کوچک و تظاهرات های بدون سازمان نمی توان شکست داد. در عین حال نیروهای راست به امکان دخالت نظامی دونالد ترامپ دخیل می بندند، غافل از اینکه دونالد ترامپ آنها را همچون اهرم های فشار و ابزارهای برای رسیدن به اهداف خودش می بیند. آلترناتیو دولت آمریکا یک نظام ارتجاعی همانند طالبان در افغانستان یا احمدالشرع در سوریه است. در همه مواردی که آمریکا در آنها ” مداخله بشردوستانه” انجام داده است، اکثریت مردم تحت ستم نه تنها چیزی به دست نیاورده اند، بلکه قربانی جنگ، فقر و آوارگی بیشتر بوده اند.عراق، لیبی، سوریه، یمن و افغانستان نمونه های از این دخالت ها هستند. آنها بیش از حکومت اسلامی از انقلاب اجتماعی می ترسند، چرا که کشورهای منطقه را که همه از دیکتاتوری های مورد حمایت آمریکا تشکیل شده است را هم در بر خواهد گرفت. آنها به سناریوهای ضددمکراتیک و منفعت طلبانه خود فکر می کنند. از جمله کودتای سپاه پاسداران، بازی با نیروهای کمی سازمانیافته تر همانند مجاهدین خلق  و در بدترین حالت فاشیست های سلطنت طلب. اگر امروز حکومت اسلامی با تمام وحشی گری های خود به خواسته های آمریکا گردن نهد، دیگر آمریکا مشکلی با حکومت اسلامی نخواهد داشت.  آنچه در برابر این وضعیت به شکلی رهایی بخش قد علم می‌کند، سازمان‌یابی اجتماعی از پایین است: اعتصابات، جنبش‌های مطالباتی کارگران، معلمان، پرستاران، بازنشستگان، دانشجویان، و مبارزات ملیت‌های تحت ستم. این‌ها نه جنبش‌های پراکنده، بلکه صورت‌های متکثر یک ضد–حرکت اجتماعی‌اند؛ تلاشی جمعی برای بازپس‌گیری جامعه از چنگال استبداد حکومت اسلامی ایران و کالایی‌سازی.

صورت‌های ممکن سازمان‌یابی در این مسیر، به آزمونگاه‌هایی برای تمرین آینده بدل می‌شوند: کمیته‌های محله‌ای برای حل جمعی مشکلات معیشتی و زیستی؛ شبکه‌های همیاری کارگران اخراج‌شده و پرستاران خسته؛ سازمانیابی دانشجویان پیشرو و مترقی، مدارس مردمی و تعاونی‌های تولیدی کوچک که منطق سود را به چالش می‌کشند؛ و فن‌آوری‌های ارتباطی امن برای هماهنگی فراتر از محل. اینها الگوهای ازپیش‌تعیین‌شده نیستند، بلکه آزمایشگاه‌های زنده‌ی تمرین دموکراسی مستقیم و اقتصاد غیرکالایی هستند؛ سنگرهای عینی دخالت مستقیم در سرنوشت خود و اداره آن است.

چپ اجتماعی نه نماینده‌ی هویت‌های منفرد، بلکه سازمان‌دهنده‌ی پیوندهای میان ستم‌هاست. او می‌داند که ستم جنسیتی بدون رهایی مادی از کار بازتولیدی پایان نمی‌یابد، همان‌طور که ستم ملی بدون برابری اقتصادی و حق تعیین سرنوشت به شعاری توخالی بدل می‌شود. بحران زیست‌محیطی نیز نه مسئله‌ای اخلاقی، بلکه نتیجه‌ی منطقی نظمی است که تولید را از کنترل اجتماعی خارج کرده است. هیچ‌یک از این ستم‌ها به‌تنهایی سوژه‌ی رهایی نیستند؛ سوژه‌ی رهایی، شبکه‌ای از مبارزات مفصل‌بندی‌شده است که حول امکان یک زندگی شایسته شکل می‌گیرد.

چپ اجتماعی برای گریز از اقتصادگرایی کلاسیک، محور سیاست خود را بر «زندگی شایسته» بنا می‌کند. زندگی شایسته، امروز و در اینجا، یعنی: دستمزدی که نه بر مبنای حداقلِ گرسنگی، بلکه بر مبنای سهم عادلانه از ثروت تولیدشده تعیین شود؛ حق مسکن به‌مثابه پناهگاه امن و نه کالایی برای سفته‌بازی؛ نظام سلامت و آموزشی همگانی و رایگان که انسان را شهروند بداند نه مشتری؛ حق تعیین سرنوشت بر بدن و اشکال زیست؛ دسترسی تضمین‌شده به آب، هوا و خاک پاک؛ و مشارکت در تمام تصمیماتی که محله، کار و کشور فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد. با این افق، طبقه نه یک هویت بسته، بلکه موقعیتی است در ساختار محرومیت از زندگی انسانی. کارگر غیررسمی، زن خانه‌دار، کولبر، دانشجوی فقیر و حاشیه‌نشین شهری در یک میدان مشترک قرار می‌گیرند، بی‌آن‌که تفاوت‌هایشان انکار شود.

در این مسیر، سیاست انقلابی را باید آن‌گونه فهمید که آنتونیو گرامشی می‌آموخت: نه به‌مثابه یورش کور، بلکه به‌عنوان جنگ موضعی برای فتح سنگرهای جامعه‌ی مدنی. پیش از هر گسست نهایی، باید در مدرسه، دانشگاه، محل کار، محله و انجمن‌های محلی هژمونی ساخت. این به معنای آموختن هنر سیاست است: دانستن زمان پیشروی و زمان عقب‌نشینی، تثبیت دستاوردها، و پرهیز از شتاب‌زدگی‌ای که میدان را برای بازسازی نظم کهنه باز می‌گذارد.

گرامشی به‌درستی هشدار می‌داد که خطر اصلی، نه شکست انقلابی، بلکه دگرگونی است که توده ها در آن عاملیتی ندارند و از بالای سر آنها و بدون دخالت آنها درباره سرنوشت آنها تصمیم گرفته می شود. جایی که بلوک‌های قدرت، با جابه‌جایی صوری چهره‌ها، ساختارهای سلطه را از بالا بازتولید می‌کنند. برای جلوگیری از این سناریو، چپ اجتماعی باید از هم‌اکنون درباره اصول یک گذار دموکراتیک و انقلابی بیندیشد: خلع سلاح ماشین سرکوب و ایجاد نهادهای مدیریت تحت کنترل شوراهای محلی؛ این تصویر، آلترناتیو روشنی در برابر هراس از خلأ قدرت ارائه می‌دهد.

این دگرگونی بنیادین بدون رهایی از استعمار درونی و بیرونی ممکن نیست. فرانتس فانون به ما آموخت که استعمارزدایی صرفاً خروج فیزیکی اشغالگر یا جابه‌جایی مهره‌های قدرت نیست، بلکه شکستن الگوهای روانی و ساختاری سلطه است که در ذهن ستمدیده نهادینه شده است. از منظر فانون، نظام‌های سلطه (خواه استعمار خارجی، خواه استبداد داخلی) ابتدا تلاش می‌کنند تا «کرامت انسانی» ستمدیده را در هم بشکنند و او را به این باور برسانند که بدون حضور «ارباب» یا «ولی»، ناتوان از اداره‌ی خویش است.

​نیروهای که  چشم به مداخله‌ی قدرت‌های امپریالیستی و «منجیان بیرونی» دارد، گرفتار همان بیگانگی است که فانون نقد می‌کرد؛ یعنی پذیرش این فرضیه که ستمدیده خود سوژه‌ی تغییر نیست، بلکه ابژه‌ی بازی قدرت‌هاست. رهایی ملی و طبقاتی دو روند جداگانه نیستند؛ یا با هم پیش می‌روند، یا هر دو در دام شکلی جدید از بندگی می‌افتند.

​چپ اجتماعی، با الهام از فانون، رسالت خود را «درمان جمعی» از طریق مبارزه می‌داند. مبارزه نه فقط برای نان، بلکه برای بازپس‌گیری شخصیت انسانی است که زیر چکمه‌ی سرکوب و تحقیر، از خود بیگانه شده است. این چپ می‌داند که استبداد اسلامی با تولید «ترس» و «حقارت»، توده‌ها را فلج می‌کند؛ لذا سازماندهی در محله و کارخانه، پیش از آن‌که حرکتی سیاسی باشد، عملی است برای بازسازی سوژه‌ای که به توانایی خود برای تغییر جهان ایمان می‌آورد. رهایی از استبداد داخلی رژیم اسلامی نباید به قیمت واگذاری سرنوشت جامعه به نیروهای خارجی و تکرار چرخه‌ی استبداد و دیکتاتوری  تمام شود. رهایی واقعی، محصولِ «عملِ رهایی‌بخش» خودِ مردم است که در جریان آن، انسانِ ستمدیده پوست می‌اندازد و به آفریننده‌ی تاریخ خویش بدل می‌شود.

چپ اجتماعی اختلاف را انکار نمی‌کند؛ آن را سیاسی می‌کند. تعارضات درونی در میان فرودستان نه نشانه‌ی ضعف، بلکه واقعیت هر پروژه‌ی رهایی‌بخش‌اند. آنچه خطرناک است، تبدیل هر اختلاف به دشمنی آنتاگونیستی است. چپ اجتماعی تنها زمانی می‌تواند زنده بماند که این تعارضات را در ساختارهای دموکراتیک از پایین حل‌وفصل کند و هم‌زمان، هر شکل از بازتولید سلطه جنسیتی، ناسیونالیستی یا اقتدارگرایانه را درون صفوف خود نامشروع بداند.

چپ اجتماعی کاسبکار سیاسی نیست. وعده‌ی نجات فوری نمی‌دهد و از شکست نمی‌هراسد. او می‌داند که بدون افق رهایی، سیاست به مدیریت یک زندان بزرگ بدل می‌شود؛ زندانی که در آن شاید نگهبانان عوض شوند، اما دیوارها پابرجا بمانند. ایستادن بر ایده‌های انسانی، در جهانی که به‌سوی فاشیسم، نابرابری و ویرانی زیست‌محیطی می‌لغزد، نه رمانتیسیسم، بلکه شکلی از واقع‌گرایی رادیکال است.

بازتعریف چپ، در نهایت، بازپس‌گیری حق داشتن آینده است. حقی که سال‌هاست از اکثریت جامعه سلب شده است. شاید گام اول، چیزی نیست جز تبدیل هر فضای کوچکِ تحت کنترل ما، از احزاب و سازمان های چپ، کمونیست و سوسیالیست، نهادهای مستقل کارگری، زنان، دانشجویان، فعالین محیط زیست و ملت های تحت ستم، از گروه‌های دوستانه تا کانال‌های مجازی، از محل کار تا آپارتمان به سنگری برای گفت‌وگو، سازمان‌دهی و تمرین همبستگی؛ سنگری که در آن، منطق رقابت و بیگانگی به چالش کشیده شود. آینده، از همین لحظه و در همین جا، در بدن‌های خسته، در اعتصاب‌های خاموش، در خشم فروخورده و در رؤیای زندگی‌ای شایسته آغاز می‌شود.

نوشته چپ اجتماعی: سیاست زندگی در عصر فروپاشی اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

در روزگاری که حکومت اسلامی ایران سردرگم، مستاصل و ناتوان است و بحث آینده ایران و کردستان بحث مرکزی جمع ها در فضای حقیقی و مجازی است، انتشار آگاهانه و یا ناآگاهانه فایل صوتی از امیر کریمی رئیس مشترک پژاک فضای سیاسی کردستان را به فضای تفرقه، اتهام، رواج دروغ به جای بحث علمی و تاریخی، درگیری لفظی و حتی توهین و بی احترامی تبدیل کرده است. این فایل صوتی در زمانی منتشر می شود که  پس از دهه‌ها درگیری، انشعاب و خون‌ریزی، أحزاب سیاسی کردستان ایران در حال تمرین دیالوگ، ایجاد حداقلی از تفاهم سیاسی و شنیدن نظرات مخالف همدیگر بودند.

سخنان  امیر کریمی، حامل پیامی است که بیش از هر چیز بوی سکتاریسم کهنه  و بازتکرار روایتگری دشمنان از تاریخ  پر از افتخار جنبش انقلابی کردستان و به خصوص کومه له را می‌دهد. چنین روایتگریِ وارونه ای عملاً به جز مسموم کردن فضای سیاسی و اتلاف انرژی نیروهای سیاسی، حاصلی در بر نخواهد داشت.

یکی از محورهای خطرناک سخنان کریمی، تلاش آگاهانه یا ناآگاهانه برای تحریف تاریخ کومه‌له است. روایت‌هایی نظیر «کومه‌له ساخته‌ی ساواک بود» یا نسبت دادن قتل کاک فواد مصطفی سلطانی به رفقای کومه‌له، بازتاب مستقیم روایت‌های امنیتی و تبلیغات ضدچپ حکومت ایران است. تکرار این دروغ‌ها از زبان رهبری که  خود را اپوزیسیون حکومت اسلامی میداند، نه تنها خیانت به حقیقت تاریخی است بلکه بازتولید روایت دشمنان طبقه‌ی کارگر و جنبش انقلابی مردم کردستان محسوب می‌شود.

کاک فواد مصطفی سلطانی یکی از روشن‌ترین نمادهای مبارزه‌ی چپ انقلابی و ضد استبدادی در تاریخ معاصر کردستان و ایران است. او به‌دست همان نظامی جان باخت که امروز پژاک نیز مدعی مبارزه با آن است. نسبت دادن مرگ او به کومه‌له، آن‌هم بدون سند و منبع، تکرار زبان دستگاههای امنیتی جمهوری اسلامی است. امیر کریمی نه تنها در این فایل صوتی حدودا یکساعت و نیمه، یکبار هم از دشمنان جنبش انقلابی مردم کردستان یعنی رژیم اسلامی در کشتار، ترور و شکنجه رهبران سیاسی و از جمله کاک فواد سخن نمی گوید ، بلکه سعی در جا انداختن روایت های آنان نسبت به کومه له را دارد و پا را هم فراتر گذاشته و عملا حاکمیت را تبرئه و کومه له را محکوم می کند.

چنین رفتارهایی، بیش از هر چیز، نشانهٔ بحران هویت و وارونگی ارزش‌ها در درون پژاک است. جریانی که با اقتدارگرایی و مصلحت‌طلبی درمی‌آمیزد، تکرار چهرهٔ قدرت به زبان دیگری است. پژاک، به‌دلیل پیروی از سیاست‌های منطقه‌ای پ.ک.ک و در عین حال گرفتار بودن در نوعی سکتاریسم درونی، دچار نوعی دوگانگی سیاسی شده است. این وضعیت باعث شده تا رفتارهای آن گاه به مصلحت‌طلبی و اقتدارگرایی بینجامد؛ امری که در واقع نشانه‌ای از بحران هویت و وارونگی ارزش‌ها در درون این جریان است. پژاک به‌جای ایجاد بدیلی دموکراتیک و مستقل، در بسیاری از موارد صرفاً بازتولیدکننده‌ی چهره‌ی قدرت به زبانی دیگر است. یعنی با سکتاریسم خشک و اقتدارطلبی شدید و تکرار روایت های دشمنان جنبش انقلابی کردستان، نه یک سیاست رهایی بخش، بلکه یک چهره و زبانِ شبیه به حاکمان را پراکتیزه می کند.

کومه‌له با تمام فراز و فرودهایش، یکی از اصیل‌ترین جنبش های مبارزات رهایی بخش در تاریخ جنبش سوسیالیستیِ کردستان و ایران است. از سازمان‌دهی کارگران، زنان و معلمان تا مقاومت مسلحانه در کردستان انقلابی علیه دیکتاتوری رژیم اسلامی، تا صداقت و پیگری سیاسی و سازش ناپذیری با دشمنان، کومه‌له از دل رنج و آگاهی سیاسی نسل‌هایی از مردم کردستان برخاست.
تحریف این تاریخ، در واقع تلاشی است برای جدا کردن مردم از ریشه‌های واقعی مبارزه‌ ای که تاکنون هزاران نفر از بهترین فرزندان این مردم را تقدیم آن کرده است.

انتشار سخنان امیر کریمی را باید نه به عنوان یک حادثه‌ی فردی، بلکه نشانه‌ای خطرناک از آلوده کردن فضای سیاسی جامعه کردستان دید. فضای که بشدت ملتهب، پیچیده و اکترهای داخلی و خارجی فراوانی در آن در حال نقش بازی کردن هستند. نقد سیاسی و آزادی بیان جامعه را از لحاظ سیاسی و فکری پخته می کند، اما آژیتاسیون، قطبی کردن جامعه، بر اساس سخنان بی اساس، جامعه و نیروهای سیاسی آن را به خود مشغول کرده و تخم نفاق و درگیری های آینده را نیز خواهد کاشت. چنین رفتارهای نامسئولانه ای اگر نقد و مهار نشود، می‌تواند فضای سیاسی منطقه را آلوده سازد و شکاف ها را عمیق تر نماید.

بی جهت نیست که کومه له ( سازمان کردستان حزب کمونیست ایران) در نشست های اخیر احزاب سیاسی در کردستان بیش از هر چیز بر تداوم دیالوگ پافشاری می کند و آنرا بر سرهم بندی کردن توافقهای زود رس، صوری و سطحی ترجیح می دهد. موارد اخیر که در روزهای گذشته شاهد حداقل دو نمونه آن، آنهم در میان نیروهائی که ظاهرا راه دیالوگ متمدنانه را در پیش گرفته اند، نشان داد که نیروهائی هستند که متاسفانه  هنوز از توانائی  تحمل و راه آمدن با دیالوگ سیاسی متمدنانه بسیار فاصله دارند. از اینرو از چند نشست و در فاصله کوتاهی نمی توان انتظار نتایج معجزه آسا را داشت.
در  چنین وضعیتی، پافشاری بر رواج فرهنگ دیالوگ، و نقد صادقانه‌، نه فقط یک انتخاب اخلاقی، بلکه ضرورتی استراتژیک برای آینده‌ی جنبش انقلابی در کردستان است.

نوشته پژاک، سکتاریسم و تلاش برای بازخوانی روایت های دشمنان اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

شورش کریمی

جنگی که بین اسرائیل و ایران آغاز شده است دیگر آن بازی قدیمی ” نه صلح و نه جنگ” خامنه‌ای نیست.

دیگر خبری از اقدام و واکنش متقابل نیست. گارد حکومت اسلامی باز است و سردرگم خود را به دست تقدیر سپرده است. نقشه اسرائیل و آمریکا تسلیم رژیم و یا تغییر آنست. اینبار یک “فشار روانی و نظامی حداکثری” تمام عیار است که با برنامه ریزی توسط اسرائیل، آمریکا و کشورهای غربی به پیش می‌رود. ترامپ در این بازی جدید نقش بازجو مهربان را بازی می‌کند. نتانیاهو نقش بازجو خشن و بی‌رحم را بر عهده دارد. حکومت جنایتکار اسلامی گرچه خود یدِ طولانی در شکنجه زندانیان دارد، در برابر اسرائیل و آمریکا در نقش متهمی است که سرش را در زیر آب نگه داشته‌اند.

این نمایش قدرت به این شکل پیش می‌رود:

۱.  آمریکا پیشنهاد تسلیم می‌دهد (“آماده مذاکره‌اید؟”)

۲. در صورت امتناع، افزایش فشار و حملات بیشتر و سختر از سوی اسرائیل

۳. تکرار این چرخه تا تسلیم حکومت اسلامی و یا فروپاشی

دیگر با جنگ متعارف روبرو نیستیم، این یک محاصره روانی حساب شده است. دستگاه اطلاعاتی اسرائیل و آمریکا به شکلی روی این نقشه کار کرده‌اند که حتی آدرس دقیقا همه سوراخ سنبه‌های مسئولان ارشد حکومتی را دارند. در کمتر از یکساعت اکثر سران نظامی رژیم را ترور کردند، پدافند هوایی را نابود کردند، پایگاه های موشکی رژیم را تا حدود زیادی ویران کردند و مراکز نظامی را ساقط کردند. مشابه سناریوی که بر سر حزب الله لبنان آوردند. این فشارها به صورت مداوم، موج‌وار و دقیق از سوی اسرائیل و متحدانش اعمال می‌شوند. پاسخ رژیم در برابر این خرابکاری های عمده و برنامه ریزی شده، پرتاب تعدادی موشک بود که بدون هیچ هدفی تعدادی منزل مسکونی را خراب کرد. هدف نهایی آمریکا و اسرائیل وادار کردن رژیم اسلامی به تسلیم شدن یا سقوط کامل است. هدف کوتاه آنها نگه داشتن حاکمیت ایران در آستانه فروپاشی است.

حاکمیت اسلامی که اسرائیل و آمریکا در توان نظامی آن اغراق می کردند، ذخایر موشکی محدودی دارد. بر اساس معتبرترین برآوردها،  ایران بین ۲,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰ موشک بالستیک با قابلیت اصابت به اسرائیل در اختیار دارد. صدها فروند از این موشک‌ها در حملات اسرائیل نابود شده‌اند. بیش از ۵۰۰ موشک تنها در پنج موج حملات شب گذشته شلیک شده است. رژیم اسلامی ایران حداکثر برای یک هفته می‌تواند این حجم از حملات را ادامه دهد. با اتمام ذخایر موشکی، قدرت بازدارندگی ایران (اگر بتوان آن را بازدارندگی نامید) به پایان می‌رسد. در این مرحله، ایران به یک هدف بی‌دفاع تبدیل خواهد شد.

کل استراتژی نظامی ایران در برابر اسرائیل در هم شکسته است. حزب الله لبنان که بخش عمده ای از این استراتژی بر آن بنا شده بود، از کار افتاده است. اسد در سوریه که نقش سیستم بازدارنده را داشت ، از بین رفته است. حشد الشعبی عملا دیگر تمایلی به سرمایه‌گذاری بر روی اسب مرده رژیم اسلامی را ندارد. این مانند از دست دادن مهره وزیر در شطرنج است و نیروی نظامی خود رژیم هم برای جنگ با یکی از کشورهای عربی طراحی شده بود و در مقابل اسرائیل که پیشرفته‌ترین فناوری‌های کشتار جمعی را در اختیار دارد، بی فایده است. حکومت اسلامی و شخص علی خامنه ای به سادگی در گوشه گیر افتاده اند و کیش و مات شده اند.

عملا اکثریت جامعه ایران از حاکمیت اسلامی به دلایل دیکتاتوری، سرکوب، فقر، فساد و تبعیض عبور کرده‌اند و نه تنها حاضر نیستند که برای آن خود را فدا کنند، بلکه آرزوی سرنگونی آن را دارند. اما در جمع اقلیت هواداران این رژیم نیز خامنه‌ای نمی‌تواند به سادگی بگوید: ما ۴۶ سال را تلف کردیم، اقتصاد را نابود کردیم، کشور را به فقر کشاندیم – و حالا باید برای یک معامله با آمریکا التماس کنیم. به خصوص که اکنون فقط برنامه هسته‌ای مطرح نیست. آمریکا و اسرائیل کلا برنامه کشیدن دندان‌های رژیم اسلامی را دارند و موضوع نیروهای نیابتی، برنامه موشکی و پهبادی نیز مطرح است. معامله اکنون بسیار بدتر از چیزی است که چند هفته پیش می‌توانست باشد. خامنه‌ای هنوز نفهمیده است که کیش و مات شده است. حاکمیت در تنگنا قرار دارد. اگر بجنگد، در نهایت بازنده خواهد بود و مردم قیام خواهند کرد. اگر فوراً کوتاه بیاید و تسلیم شود، نه تنها رژیم ضعیف تر می‌شود و مردم قیام خواهند کرد، طرفداران خود رژیم نیز دیگر برای رهبری خامنه‌ای ارزشی قائل نخواهند شد.

به همین دلیل مهم است که نیروهای رادیکال، چپ، پیشرو و دمکراتیک خود را برای برای سناریوهای مختلف آماده کنند. اجازه ندهند که حاکمیت اسلامی، جامعه ایران را به سوی خود انتحاری و جنگی که در آن همه چیز از بیمارستان، مدرسه، دانشگاه، آب، برق و زیرساخت ها ویران می شود و کودکان، زنان، سالمندان، انسان های کم توان، کارگران و زحمتکشان اولین قربانیان مستقیم آن خواهند بود، ببرد.

خود را برای سرنگونی انقلابی این حاکمیت ارتجاعی و فاسد سازماندهی کنند. نهادهای مردمی را در کوچه، خیابان، بازار، محل کار، مدرسه، دانشگاه، شهر و روستا به وجود بیاورند. این نهادها سلاح های مردمی برای رسیدن به جامعه ای آزاد و برابر است.  این کم هزینه ترین و تنها راه است برای جریان های که نه می خواهند خود بر مسند دیکتاتوری بنشینند و نه از بالای سر مردم سیستم پوسیده قبلی را فقط با تعویض چهره ها بازسازی کنند. بعد از چندین انقلاب شکست خورده در ایران اینبار یک فرصت دیگر در حال به وجود آمدن است که نباید اجازه داد آن را از ما بگیرند. در عین حال اسرائیل و آمریکا نه برای آزادی و دمکراسی و حقوق بشر، بلکه برای حفظ و گسترش سلطه خود در این منطقه می جنگند و خود از قضا در کشتار و سرکوب آزادیخواهان و مردم بیگناه از همه جنایتکاران جهان حرفه ای ترند و بنیامین نتانیاهو به جرم جنایت علیه بشریت تحت تعقیب دادگاه بین المللی لاهه است.  با بهره گیری از تجربیات کشورهای افغانستان، عراق، لیبی و سوریه نباید نظاره گر منفعل سناریوهای پیشرو بود که از سوی کشورهای خارجی اجرایی می شوند.

نوشته حاکمیت اسلامی کیش و مات شده‌ است اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

نشست اخیر بین دو جریان کومه‌له ( سازمان کردستان حزب کمونیست ایران ) و کومه‌له ( سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران) را باید در چارچوب یک معادله پیچیده سیاسی ارزیابی کرد که سه عامل اساسی دارد‌: ضرورت‌های عملی مبارزه، حفظ اصول استراتژیک، و شرایط متغیر میدان سیاسی. این مثلث استراتژیک، محور اصلی تحلیل ما خواهد بود.

1. ⁠ضرورت‌های عینی و محدودیت‌های میدانی:

این نشست، یک اقدام دیپلماتیک میان دو حزب سیاسی دارای دو جهان‌بینی و سیاستهای متفاوت است  که هر کدام به نوعی در مبارزات مردم کردستان دخیل هستند. در واقع از نوع همان نشست‌هائی است که بارها با أحزاب دیگر کردستان نظیر حزب دموکرات کردستان ایران و پژاک  و در دو سه سال اخیر از جمله با خود این حزب هم داشته ایم.

هدف همه این نشست‌ها انجام اقدامات عملی، رفع نگرانی های مردم ، خنثی کردن توطئه های دشمن، جلوگیری از تبدیل شدن اختلافات سیاسی به درگیرهای مسلحانه و مسائلی از این قبیل بوده است. مضافا ما با این گروه اخیر تاریخ مشترکی هم داریم. هدف این نشست مشخص در ارتباط با شرایط ویژه سیاسی کنونی است.

یکی از سناریوهای احتمالی آینده، توافق آمریکا با ایران، تغییرات از بالا، میدان‌داری اصلاح‌طلبان حکومتی، رفرم‌های محدود و کنترل شده و نابود کردن پتانسیل انقلابی جنبش کردستان است. زمزمه‌ها و شایعاتی از مذاکرات پشت پرده بعضی از احزاب کردستان و یا تمایل آنها به مذاکره و بازی در میدان رژیم سرکوبگر ایران شنیده می‌شود. این زمزمه‌ها در صورتِ صحت یا اجرایی شدن، در وهله اول اتحادی علیه چپ، سازمان‌های انقلابی و حتی سرنگونی طلب است. هدف چنین اتحادی علیه انقلاب و جریانات چپ و کمونیستی است که نه تنها به هیچگونه سازشی با جمهوری جنایتکار اسلامی تن نمی‌دهند، بلکه هدفشان نابودی کل این سیستم نابرابر، ناعادلانه، ارتجاعی و سرمایه‌داری است. حکومت اسلامی در قبال تضمین بقای این سیستم سلطه، می‌تواند خواست‌های اصلاح‌طلبان حکومتی و در اپوزیسیون را به صورتی محدود عملی کند. در صورت رویدادن چنین اتفاقی طبعا پیش از هر چیز باید جنبش را نجات داد تا بتواند پیشروی کند. همانند دوران انقلاب ۵۷. اگر نیروهای چپِ رادیکال می‌توانستند در آن زمان با لیبرال‌ها و جریانات دیگر در یک بازه زمانی مشخص همکاری تاکتیکی بکنند، احتمال فجایع بعدی کمتر می‌شد. مسئله در اینجا منافع عمومی جنبش و خطرات احتمالی آن است و عافیت‌طلبی که بعضی از جریانات به اسمِ رادیکالیزم به ما می‌فروشند، ساده‌ترین راه است.

در عین حال حکومت اسلامی در یکسال گذشته در اقلیم کردستان و هم در داخل کشور فشار نظامی و امنیتی خود را علیه جریانات چپ و سرنگونی طلب افزایش داده است، جریانات راست و حتی میانه تحرکات خود را افزایش داده اند، تغییراتی در معادلات منطقه ای در جریان است و در نتیجه باید هم خود را برای تحولات آتی آماده کرد و هم جامعه و پایگاه اجتماعی را نیز برای آن آماده کرد.

این پارامترها، فضایی را ایجاد کرده که هر حرکت سیاسی باید با دقت محاسبه شود. نشست اخیر را می‌توان پاسخی به این معادله چندمجهولی دانست.

2. ⁠همکاری با مفروض گرفتن تفاوت‌ها

در همکاری یک حزب چپ و سوسیالیست با دیگر احزاب مهم است که اصول بنیادین فکری، برنامه‌ای و استراتژیک و همچنین استقلال سازمانی این حزب حفظ شود و با حفظ چنین اصولی برای پیشبرد مبارزه رهایی‌بخش خود و خنثی کردن خطرات و دسیسه‌های قدرت‌های حاکم در اینجا رژیم ارتجاعی اسلامی، در مواقع ضروری انعطاف‌های در جهت منافع عمومی جنبش انجام دهد. همچنان که لنین در کتاب “بیماری کودکانه چپ‌روی” اشاره کرده است: “وقتی خانه ات آتش گرفته با همسایه ای که سطل آب دارد بحث ایدئولوژیک نمی کنی – اول آتش را خاموش میکنی، بعد حسابها را می رسیم“

در عین حال تجربه تاریخی به ما می‌آموزد که هرگونه تعامل سیاسی دو خطر عمده هم دارد که برای اجتناب از این خطرات باید آنرا شناخت:

خطر اول: افتادن در دام اتحادهای بی‌قاعده و از دست دادن هویت. یکی از خطرات عمده برای جریانات چپ و سوسیالیست افتادن در دام همگرایی بی‌ضابطه است. همان کاری که خیلی از جریان های رادیکال در اروپا انجام دادند و پایگاه اجتماعی خود را به دلیل راست روی های مکرر از دست دادند.

⁠خطر دوم: انزوای خودخواسته و از دست دادن فرصت‌ها ، که متاسفانه بساری از نیروهای چپ خود خواسته به دام این خطر می افتند.

تجربه نشان می دهد در مقابل این خطرات به درستی همواره راه سومی هم وجود داشته است.

راه سوم ، که کومه‌له در پی آن است – ایجاد “همکاری بنا به ضرورت‌های سیاسی قابل دفاع در عین حفظ استقلال” است. این مدل اگرچه در تئوری جذاب است، در عمل به سه شرط اساسی نیاز دارد:

• ⁠شفافیت کامل درباره حدود همکاری

• نشان دادن مطلبوبیت آن برای توده های مردم

• ⁠حفظ حق انتقاد در متن همکاری

• ⁠تعریف دقیق نقاط خروج از همکاری

سیاست‌های عملی کومه له در سالهای نخست پس از سقوط رژیم شاه نمونه درخشانی از این خط مشی است که به تشکیل هیئت نمایندگی خلق کرد با حزب دموکرات و ماموستا شیخ عزالدین و چریک‌های فدای خلق منجر شد. این سیاست که أساسا کومه له مبتکر آن بود به آن حد از انعطاف رسید که سخنگوئی هیئت را به حزب دموکرات واگذار و ریاست شیخ عزالدین حسینی را بر آن پذیرفت. این اتحاد تا موقعی که برقرار بود، بسیار مفید بود، بدون آنکه خدشه ای به أصول و باورهای کومه‌له و حتی برخود انتقادی در درون اتحاد منجر شود.

بعلاه تا آنجا که به این اقدام مشخص کومه‌له مربوط است در همین حد محدود نخواهد ماند و این تماسها با أحزاب دیگر نیز ادامه خواهد داشت. مطلوب خواهد بود که تلاش شود، مشابه آن با أحزاب و گروه‌های دیگر هم برگزار شود..

در شرایط کنونی، عدم اقدام خود یک تصمیم استراتژیک با پیامدهای منفی محسوب می‌شود. باید جامعه را برای رویارویی‌های آینده آماده کرد و طبعا هیچ مبارزه‌ای با تضمین صدرصد پیروزی وجود ندارد. ما همکاری‌ها را با چهار اصلی که در اطلاعیه دبیرخانه کومه‌له( کمونیست ) آمده است به باقی جریان‌های دخیل در مبارزات مردم کردستان هم پیشنهاد داده‌ایم. آنچه معلوم است این واقعیت است که در پروسه انقلاب آرایش نیروها به شدت متغیر است و جریان چپ هم باید توانایی مانور سیاسی داشته باشد و هم در عین اینکه خطوط استراتژیک محفوظ می ماند، فضای مانور سیاسی را گسترش دهد . این اقدامات نه تنها پایگاه اجتماعی کومه‌له کمونیست را تضعیف نمی کند، بلکه فضای بینابینی جامعه را نیز پر می کند و از این طریق جریانِ رادیکال و چپِ جامعه بهتر می تواند بر معادلات کردستان و حتی سراسری نیز تاثیر بگذارد.

3 – هدف فوری کومه‌له

هدف اصلی و عاجل کومه له در این مقطع کسب توافق و گرفتن تعهد از طرف‌های دخیل در مبارزات مردم کردستان بر أصول زیر است:  پایبندی به مبانی دموکراسی در مناسبات بین أحزاب، و بر این اساس عدم استفاده از اسلحه و خشونت در جدال‌های سیاسی، به رسمیت شناختن حق حاکمیت مردم، ، ملزم بودن به انتخاب همپیمانان سراسری که با منافع عمومی جنبش انقلابی کردستان همخوانی داشته باشد و خودداری از وارد شدن در دام هایی که جمهوری اسلامی به نام مذاکره بر سر راه أحزاب گذاشته است و در آینده می گذارد.

این اقدام در ماهیت خود بر علیه جریان های اپوزیسیون فعال در کردستان نیست، بلکه هدف اش خنثی کردن خطرات بلقوه ای است که در کمین این جنبش نشسته اند و در عین حال سخت کردن هرگونه انحراف  نیروها از خواسته ها و مطالبات به حق مردم کردستان است.

در نهایت پراتیک معیار حقیقت است و آینده نشان خواهد داد که آیا این حرکت، گامی به جلو در مسیر مبارزه بوده یا نه. اما آنچه امروز می‌توان با اطمینان گفت این است که در شرایط کنونی، هرگونه انجماد و عدم تحرک به معنای ترس از شنا کردن در عمق میدان سیاست است. البته اگر شنا کردن بلد نباشی غرق خواهی شد.

نوشته نکاتی پیرامون نشست کومه‌له و تأملی بر پیچیدگی های گردباد تحولات اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

نشست اخیر بین دو جریان کومه‌له ( سازمان کردستان حزب کمونیست ایران ) و کومه‌له ( سازمان انقلابی زحمتکشان کردستان ایران) را باید در چارچوب یک معادله پیچیده سیاسی ارزیابی کرد که سه عامل اساسی دارد‌: ضرورت‌های عملی مبارزه، حفظ اصول استراتژیک، و شرایط متغیر میدان سیاسی. این مثلث استراتژیک، محور اصلی تحلیل ما خواهد بود.

1. ⁠ضرورت‌های عینی و محدودیت‌های میدانی:

این نشست، یک اقدام دیپلماتیک میان دو حزب سیاسی دارای دو جهان‌بینی و سیاستهای متفاوت است  که هر کدام به نوعی در مبارزات مردم کردستان دخیل هستند. در واقع از نوع همان نشست‌هائی است که بارها با أحزاب دیگر کردستان نظیر حزب دموکرات کردستان ایران و پژاک  و در دو سه سال اخیر از جمله با خود این حزب هم داشته ایم.

هدف همه این نشست‌ها انجام اقدامات عملی، رفع نگرانی های مردم ، خنثی کردن توطئه های دشمن، جلوگیری از تبدیل شدن اختلافات سیاسی به درگیرهای مسلحانه و مسائلی از این قبیل بوده است. مضافا ما با این گروه اخیر تاریخ مشترکی هم داریم. هدف این نشست مشخص در ارتباط با شرایط ویژه سیاسی کنونی است.

یکی از سناریوهای احتمالی آینده، توافق آمریکا با ایران، تغییرات از بالا، میدان‌داری اصلاح‌طلبان حکومتی، رفرم‌های محدود و کنترل شده و نابود کردن پتانسیل انقلابی جنبش کردستان است. زمزمه‌ها و شایعاتی از مذاکرات پشت پرده بعضی از احزاب کردستان و یا تمایل آنها به مذاکره و بازی در میدان رژیم سرکوبگر ایران شنیده می‌شود. این زمزمه‌ها در صورتِ صحت یا اجرایی شدن، در وهله اول اتحادی علیه چپ، سازمان‌های انقلابی و حتی سرنگونی طلب است. هدف چنین اتحادی علیه انقلاب و جریانات چپ و کمونیستی است که نه تنها به هیچگونه سازشی با جمهوری جنایتکار اسلامی تن نمی‌دهند، بلکه هدفشان نابودی کل این سیستم نابرابر، ناعادلانه، ارتجاعی و سرمایه‌داری است. حکومت اسلامی در قبال تضمین بقای این سیستم سلطه، می‌تواند خواست‌های اصلاح‌طلبان حکومتی و در اپوزیسیون را به صورتی محدود عملی کند. در صورت رویدادن چنین اتفاقی طبعا پیش از هر چیز باید جنبش را نجات داد تا بتواند پیشروی کند. همانند دوران انقلاب ۵۷. اگر نیروهای چپِ رادیکال می‌توانستند در آن زمان با لیبرال‌ها و جریانات دیگر در یک بازه زمانی مشخص همکاری تاکتیکی بکنند، احتمال فجایع بعدی کمتر می‌شد. مسئله در اینجا منافع عمومی جنبش و خطرات احتمالی آن است و عافیت‌طلبی که بعضی از جریانات به اسمِ رادیکالیزم به ما می‌فروشند، ساده‌ترین راه است.

در عین حال حکومت اسلامی در یکسال گذشته در اقلیم کردستان و هم در داخل کشور فشار نظامی و امنیتی خود را علیه جریانات چپ و سرنگونی طلب افزایش داده است، جریانات راست و حتی میانه تحرکات خود را افزایش داده اند، تغییراتی در معادلات منطقه ای در جریان است و در نتیجه باید هم خود را برای تحولات آتی آماده کرد و هم جامعه و پایگاه اجتماعی را نیز برای آن آماده کرد.

این پارامترها، فضایی را ایجاد کرده که هر حرکت سیاسی باید با دقت محاسبه شود. نشست اخیر را می‌توان پاسخی به این معادله چندمجهولی دانست.

2. ⁠همکاری با مفروض گرفتن تفاوت‌ها

در همکاری یک حزب چپ و سوسیالیست با دیگر احزاب مهم است که اصول بنیادین فکری، برنامه‌ای و استراتژیک و همچنین استقلال سازمانی این حزب حفظ شود و با حفظ چنین اصولی برای پیشبرد مبارزه رهایی‌بخش خود و خنثی کردن خطرات و دسیسه‌های قدرت‌های حاکم در اینجا رژیم ارتجاعی اسلامی، در مواقع ضروری انعطاف‌های در جهت منافع عمومی جنبش انجام دهد. همچنان که لنین در کتاب “بیماری کودکانه چپ‌روی” اشاره کرده است: “وقتی خانه ات آتش گرفته با همسایه ای که سطل آب دارد بحث ایدئولوژیک نمی کنی – اول آتش را خاموش میکنی، بعد حسابها را می رسیم“

در عین حال تجربه تاریخی به ما می‌آموزد که هرگونه تعامل سیاسی دو خطر عمده هم دارد که برای اجتناب از این خطرات باید آنرا شناخت:

خطر اول: افتادن در دام اتحادهای بی‌قاعده و از دست دادن هویت. یکی از خطرات عمده برای جریانات چپ و سوسیالیست افتادن در دام همگرایی بی‌ضابطه است. همان کاری که خیلی از جریان های رادیکال در اروپا انجام دادند و پایگاه اجتماعی خود را به دلیل راست روی های مکرر از دست دادند.

⁠خطر دوم: انزوای خودخواسته و از دست دادن فرصت‌ها ، که متاسفانه بساری از نیروهای چپ خود خواسته به دام این خطر می افتند.

تجربه نشان می دهد در مقابل این خطرات به درستی همواره راه سومی هم وجود داشته است.

راه سوم ، که کومه‌له در پی آن است – ایجاد “همکاری بنا به ضرورت‌های سیاسی قابل دفاع در عین حفظ استقلال” است. این مدل اگرچه در تئوری جذاب است، در عمل به سه شرط اساسی نیاز دارد:

• ⁠شفافیت کامل درباره حدود همکاری

• نشان دادن مطلبوبیت آن برای توده های مردم

• ⁠حفظ حق انتقاد در متن همکاری

• ⁠تعریف دقیق نقاط خروج از همکاری

سیاست‌های عملی کومه له در سالهای نخست پس از سقوط رژیم شاه نمونه درخشانی از این خط مشی است که به تشکیل هیئت نمایندگی خلق کرد با حزب دموکرات و ماموستا شیخ عزالدین و چریک‌های فدای خلق منجر شد. این سیاست که أساسا کومه له مبتکر آن بود به آن حد از انعطاف رسید که سخنگوئی هیئت را به حزب دموکرات واگذار و ریاست شیخ عزالدین حسینی را بر آن پذیرفت. این اتحاد تا موقعی که برقرار بود، بسیار مفید بود، بدون آنکه خدشه ای به أصول و باورهای کومه‌له و حتی برخود انتقادی در درون اتحاد منجر شود.

بعلاه تا آنجا که به این اقدام مشخص کومه‌له مربوط است در همین حد محدود نخواهد ماند و این تماسها با أحزاب دیگر نیز ادامه خواهد داشت. مطلوب خواهد بود که تلاش شود، مشابه آن با أحزاب و گروه‌های دیگر هم برگزار شود..

در شرایط کنونی، عدم اقدام خود یک تصمیم استراتژیک با پیامدهای منفی محسوب می‌شود. باید جامعه را برای رویارویی‌های آینده آماده کرد و طبعا هیچ مبارزه‌ای با تضمین صدرصد پیروزی وجود ندارد. ما همکاری‌ها را با چهار اصلی که در اطلاعیه دبیرخانه کومه‌له( کمونیست ) آمده است به باقی جریان‌های دخیل در مبارزات مردم کردستان هم پیشنهاد داده‌ایم. آنچه معلوم است این واقعیت است که در پروسه انقلاب آرایش نیروها به شدت متغیر است و جریان چپ هم باید توانایی مانور سیاسی داشته باشد و هم در عین اینکه خطوط استراتژیک محفوظ می ماند، فضای مانور سیاسی را گسترش دهد . این اقدامات نه تنها پایگاه اجتماعی کومه‌له کمونیست را تضعیف نمی کند، بلکه فضای بینابینی جامعه را نیز پر می کند و از این طریق جریانِ رادیکال و چپِ جامعه بهتر می تواند بر معادلات کردستان و حتی سراسری نیز تاثیر بگذارد.

3 – هدف فوری کومه‌له

هدف اصلی و عاجل کومه له در این مقطع کسب توافق و گرفتن تعهد از طرف‌های دخیل در مبارزات مردم کردستان بر أصول زیر است:  پایبندی به مبانی دموکراسی در مناسبات بین أحزاب، و بر این اساس عدم استفاده از اسلحه و خشونت در جدال‌های سیاسی، به رسمیت شناختن حق حاکمیت مردم، ، ملزم بودن به انتخاب همپیمانان سراسری که با منافع عمومی جنبش انقلابی کردستان همخوانی داشته باشد و خودداری از وارد شدن در دام هایی که جمهوری اسلامی به نام مذاکره بر سر راه أحزاب گذاشته است و در آینده می گذارد.

این اقدام در ماهیت خود بر علیه جریان های اپوزیسیون فعال در کردستان نیست، بلکه هدف اش خنثی کردن خطرات بلقوه ای است که در کمین این جنبش نشسته اند و در عین حال سخت کردن هرگونه انحراف  نیروها از خواسته ها و مطالبات به حق مردم کردستان است.

در نهایت پراتیک معیار حقیقت است و آینده نشان خواهد داد که آیا این حرکت، گامی به جلو در مسیر مبارزه بوده یا نه. اما آنچه امروز می‌توان با اطمینان گفت این است که در شرایط کنونی، هرگونه انجماد و عدم تحرک به معنای ترس از شنا کردن در عمق میدان سیاست است. البته اگر شنا کردن بلد نباشی غرق خواهی شد.

نوشته نکاتی پیرامون نشست کومه‌له و تأملی بر پیچیدگی های گردباد تحولات اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

«استعمار نه تنها جسمِ مستعمره‌شدگان را به زنجیر می‌کشد،بلکه روان آن‌ها را نیز مسموم می‌کند. او به ما یاد می‌دهد که خودمان را حقیر ببینیم، و نجات را تنها در تقلید از ارباب جستجو کنید. استعمارگر موفق می‌شود حتی رویاهای ما را تصرف کند. این دقیقاً همان دامی است که سرمایه‌داری ملی وابسته در آن گرفتار می‌شود؛ آن‌ها با شعارهای میهن‌پرستانه به قدرت می‌رسند، اما در عمل همان نقشه‌های استعمارگران را اجرا می‌کنند.»

فرانتس فانون

در سخنرانی اخیر خالد عزیزی در مقر حزب دموکرات کردستان ایران،که با عنوان “روابط دیپلماتیک، ایران و شرق کردستان در معادلات بین‌المللی” به زبان کردی برگزار شد، مواضعی مطرح شد که بار دیگرتناقضات درونی این جریان را از زبان عزیزی به نمایش گذاشت. وی در جمع بخشی از کادر رهبری حزب دموکرات کردستان ایران، از لزوم تعامل با “تهران” بازیگران منطقه‌ای و بین‌المللی سخن گفت، بی‌آنکه حتی یک کلمه در مورد جنایات، سرکوب ها و ستم های جمهوری اسلامی و از حقوق پایمال شده ملت کرد سخنی به میان آورده باشد . در مقابل جای خالی آنرا با آژیتاسیون سبک و بی مایه در مورد جریان چپ، سوسیالیست و کمونیست پر کرد. گفته های خالد عزیزی در این زمینه از نوعی بود کهمعمولا حتی راست ترین جریانها نیز چنین ادعاهای را بسیار با احتیاط و در لفافه مطرح می کنند. وی کار بی مایه گوئی را به جائی رساند که ادعا کرد حوزه علمیه قم را کمونیستها تشکیل داده اند.

اگر خالد عزیزی (یا جریان او) به جای مبارزهٔ رادیکال همراه با اپوزسیون مترقی ایران برای رهائی از چنگال جمهوری اسلامی، به سازش با این رژیم و دریوزگی مذاکره دلخوش کرده است ، نه تنها روحیه تسلیم طلبی خود را به نمایش می گذارد، بلکه در عین حال یک دیپلماسی عقب مانده و سترون را نیز نمایندگی می کند. در واقع این بار هم مانند خروس نابوقت می خواند. بیاد داریم که هنوز یک ماه از موشک باران قلعه دموکرات در منطقه کویه نگذشته بود و در حالی که ۱۶ تن از کادرها و اعضاء رهبری حزب جانشان را از دست داده بودند، وی ندا می داد «آدرسمان را به جمهوری اسلامی بدهیم تا با زبان گفتگو و نه با موشک به سراغمان بیایند» ( نقل به معنی). نشان به آن نشانی که خالد عزیزی آدرس را هم داد و جمهوری اسلامی باز هم با موشک به سراغشان آمد. ما از خالد عزیزی انتظار نداریم که انقلابی باشد، یا انقلابی عمل کند، زیرا «از کوزه همان برون تراود که در اوست». اما قاعدتا انتظار داریم که ۴۶ سال فعالیت سیاسی و چندین تجربه شکست خورده در میز مذاکره با حکومت اسلامی لااقل قدری وی را سر عقل آورده باشد. اما بسیار طبیعی است که از خالد عزیزی و حزبش انتظار داشت که لااقل از تجربه حزب خودش در تشخیص شرایط و زمان و مکان مذاکره با رژیم درسی گرفته باشند. آیا واقعا با مظلوم نمائی و اظهار عجز و ناتوانی، که خالد عزیزی در بیان آن استاد است و یا با زرنگی و مرد رندی که پیشینیان حزب دموکرات ادعای آنرا داشتند و آزمایش هم پس دادند، می شود از رژیم ایران امتیاز گرفت؟ اگر عزیزی پاسخ این سوآل را نمی داند به خودش مربوط است. اگر خالد عزیزی تصور می کند که در این ۴۶ سال رنج بی حاصل برده و زندگی سیاسی خود را تباه شده می پندارد به خود وی مربوط است. اما تا آنجا که به جامعه کردستان مربوط است، حزب دموکرات متوجه عمق تغییرات اجتماعی چهار دهه گذشته در کردستان نیست. در واقع یکبار دیگر همان اشتباه سال ۱۳۵۷ را تکرار می کند. آن موقع هم درک نمی کردند که جامعه کردستان در دوره ای که رهبران آنها در تبعید بودند عمیقا تغییر کرده بود. وجود کومه له و جریانات چپ دیگر در کردستان را توٓطئه اتحادیه میهنی برعلیه حزب دموکرات تصور می کردند، قدری گذشت تا بفهمند « گرگ و میش صبحگاهی» آغاز روز و مقدمه طلوع آفتاب است. اگر چه متاسفانه عدم درک شرایط تغییر یافته کردستان در ذهنیت این حزب فاجعه آفرین شد ، اما « حقیقت تاب مستوری ندارد، ز در بیرون کنی ز روزن سر بر آرد.» امروز نیز خالد عزیزی نمی فهمد که جامعه کردستان آنقدر رشد کرده است که اینگونه سخنان را به ریشخند بگیرد. ما نمی خواهیم خالد عزیزی را به خاطر نابهنگامی ندای مذاکره طلبی او سرزنش کنیم. زیرا جامعه کردستان و جامعه ایران این مرحله را پشت سر گذاشته است.

اما خالد عزیزی تنها از کیسه حزب خودشان زیاده خرجی نکرده است، بلکه با حمله کردن به جریانهای چپ، ناشیانه  تلاش می کند، در حاشیه گرایش به راست جهانی برای خود مکانی بیابد و حالت آن فردی را دارد که سرچشمه آب زمزم را آلوده می کرد تا از این طریق اسم و رسمی در کند. مذاکره با جمهوری اسلامی پیشکش خودش، پاسخ من به خالد عزیزی در این حوزه است.

خالد عزیزی نمی تواند بفهمد که اگر چه انقلاب سوسیالیستی در اتحاد شوروی شکست خورد، اما بیشتر دست آوردهای بشری در زمینه بیمه های اجتماعی و خدمات عمومی در اروپای غربی و بسیار نقاط جهان حاصل ترس از تکرار تجربه انقلاب اجتماعی در این مناطق بود. ترس کشورهای غربی از گسترش دامنه نفوذ انقلاب در روسیه تا به آنجا رسید که مصوبه خود در کنفرانس سور را مبنی بر تشکیل دولتی مستقل برای مردم کرد را پس از پیروزی انقلاب در روسیه در کنفرانس لوزان پس گرفتند. که این خود داستان مفصلی است.

به همت مبارزات چپ و کمونیست ها بوده که چهره جهان امروزی کمی انسانی تر به نظر می رسد. بدون شک برای دیدگاه های محافظه کارانه، مردسالار، راست، و عقب مانده خالد عزیزی و همپیمانان او مبارزه کمونیست ها زیانبار بوده است. از زمانی که جوامع انسانی به طبقات اجتماعی فرادست و فرودست، دارا و ندار، آقا و رعیت، زمیندار و بی زمین، ستمگر و ستمکش، کارگر و سرمایه دار، زن و مرد، سفیدپوست و سیاه پوست، مستعمره و استعمارگر تبدیل شد، انسان های چپ، سوسیالیست و کمونیست بسیاری بودند که برای تغییر این روابط غیر طبیعیِ ناعادلانه و نابرابر مبارزه کردند و مقهور صاحبان پول، سرمایه، قدرت و ارتش نشدند. در این تاریخ پر افتخار تا کنون میلیون ها انسان چپ برای این آرمان های انسانی چه در میدان های نبرد، چه در انقلابات، چه در زندان های آمریکای نژادپرست، روسیه تزاری، امپراطوری آلمان و آلمان نازی، بریتانیای استعمارگر، فرانسه، امپراطوری چین، ویتنام، ترکیه، شیلی، شاهنشاهی ایران و حکومت اسلامی ایران جانباخته اند. خالد عزیزی می تواند به شکل استثمار صد سال پیش ” نظم موجود” سرمایه داری نگاه کند تا ببیند در هیچ کجای این دنیا بدون مبارزات فداکارانه چپ ها و کمونیست ها هیچ حکومت بورژوایی حاضر به دادن کوچکترین امتیاز نبود. حتی حق اقامت پناهندگان و حقوق سوسیال آنها که احتمالا خالد عزیزی از کشور سوئد می گیرد محصول مبارزه کارگران چپ و سوسیالیست و انقلاب کارگری در اتحاد شوروی است. این واقعیت را حتی تئوری پردازان دولت رفاه هم نمی توانند انکار کنند.

در زمانی نه چندان دور در همان آمریکای قبله آمال خالد عزیزی انسان های با رنگ پوست سیاه را در مرتبه انسانی با حقوق برابر با سفیدپوستان قرار نمیدادند و آنها را به اماکن عمومی راه نمی دادند. کمونیست ها بر علیه این تبعیض مبارزه کردند. کمونیست ها و چپ ها بودند که بر علیه نسل کشی و غارت کشورهای آفریقای و آسیای و آمریکای جنوبی توسط سرمایه داران غربی مبارزه کردند. چپ ها و کمونیست ها بودند که برای آزادی های سیاسی از حق رای در انتخابات تا تشکیل حزب و اتحادیه ها مبارزه کردند و بخش زیادی از آنها در تبعید در بدترین شرایط زندگی کردند. چپ ها و کمونیست ها بودند که برای حقوق زنان و پایان دادن به سیستم مردسالاری و خشونت سیستماتیک علیه آنها در خانه، در خانواده و در جامعه مبارزه کردند. چپ ها و کمونیست ها بودند که برای حق دسترسی به دارو، درمان و پزشکی مبارزه کردند، آنها بودند که برای حقوق بازنشستگی مبارزه کردند، برای حفظ محیط زیست مبارزه کردند و خواهان تعطیلی کارخانه های اسلحه سازی و صلح شدند. چپ ها و کمونیست ها بودند که حق تعیین سرنوشت برای ملت های تحت ستم را فرموله و برای آن مبارزه کردند. آنها بودند که برای برقراری شوراهای مردمی، بر علیه سرمایه داران سودپرست، بر علیه مذهب و برقراری جامعه ای آزاد و برابر و مرفه مبارزه کرده اند. لطفا این « سیاستمدار شکست خورده و مایوس» سرنوشت کشورهای، چین، روسیه، ویتنام و کوبا را در مقابل تجربه های عراق، لیبی، افغانستان و سوریه ای که خالد عزیزی به تجربه کردن آن تمایل دارد، مقایسه کند.

در مقابل این دستاوردهای تاکنونی چپ ها و کمونیست ها، آیا خالد عزیزی می تواند یک دستاورد راست ها را بیان کند؟ احتمالا بتواند بگوید کشتار مردم کردستان توسط رضاخان با سیاست های ناسیونالیستی راست، بی حقوق کردن مردم کردستان از حقوق ابتدای خود از جمله آموزش به زبان مادری، پوشش و فرهنگ، بی حقوق کردن و عملا برده داری توسط آقاها و خوانین، یا کشتار جمهوری اسلامی در کردستان و بی حقوق کردن چندباره آنها، یا عدم توسعه کردستان و وجود دهها هزار کولبر، یا شاید بی حقوق کردن مردم کرد در ترکیه از حقوق خود توسط حکومت دست راستی اردوغان، یا حمله داعش و ترکیه به روژاوا و قتل عام مردم یا شاید پس گرفتن حقوق پناهندگی توسط جریان شبه فاشیستی در سراسر جهان ، یا نئولیبرالیسم و فقیر کردن هر چه بیشتر مردم، یا مردن میلیون ها کودکان در اثر گرسنگی در حالی که سرمایه داران میلیادرها دلار خرج تسلیحات می کنند. یا حمله راست ها به حقوق کارگران و فقیر کردن هر چه بیشتر آنها، یا حمله آنها به بیمه های درمانی و تلاش برای لغو خدمات اجتماعی.

خالد عزیزی نه دانش سیاسی دارد، نه دیپلمات است و نه دمکراسی خواه، نه ناسیونالیست و نه حتی حزب دموکراتی :

دانش سیاسی ندارد، زیرا اگر از حداقل آن برخوردار بود، حقایق ساده ای را که من در بالا به اختصار بیان کردم می فهمید و این چنین پا برهنه وسط ماجرا نمی دوید و به معتبر ترین گفتمان همه تاریخ بشر، گفتمان چپ و سوسیالیستی این چنین بدون پروا نمی تاخت و خود را رسوای خاص و عام نمی کرد.

از دیپلماسی و درک روابط بین الملل بهره ای نبرده است، زیرا اگر چنین بود می بایستی می فهمید که مذاکره با دشمن حاصل توازن قوا است و چنانچه این توازن برقرار نباشد، هر گونه مذاکره ای توطئه ای بیش نیست. می بایستی می فهمید که آمریکای قبله آمال او مدتها است که علاقه ای به بازی کردن با کارت کورد در کردستان ایران ندارد، اصلا مهمتر از آن کل اپوزسیون جمهوری اسلامی را به بازی نمی گیرد و دنبال پیدا کردن آلترناتیو مورد نظر خود در درون همین رژیم است.

در دیدگاه محافظه کارانه خالد عزیزی روابط بین الملل یا ساختار ناعادلانه موجود ازلی و ابدی است. در نتیجه نمی توان این ساختارها و روابط ازلی و ابدی را تغییر داد و چاره ای نیست جز همکاری و بازی در زمین سلطه گران، استعمارگران و ستمگران. او حتی دیدگاه انسان های را که برای تغییر این مناسبات و ساختارهای ناعادلانه مبارزه می کنند، ایده آلیست می داند. او نمی داند که اگر برده ها هم در دوران برده داری مناسبات برده داری را همچون او ازلی و ابدی در نظر می گرفتند، به احتمال زیاد ما هنوز در دوران برده داری زندگی می کردیم.

دموکراسی خواه هم نیست زیرا همه به یاد دارند که بارها گفته است که «چه اشکالی دارد که در کردستان ما هم یک دیکتاتور کرد داشته باشیم و اعدام هم بکند ولی با زبان کردی حرف بزند»

وی نمی تواند این حقیقت ساده را بفهمد که مبارزه امروز مردم کردستان باید در لحظه با معنا باشد و هدف با معنائی داشته باشد، وگرنه انگیزه ای برای فداکاری کردن برای آن وجود نخواهد داشت. یک زمانی حزب دموکرات که قدری چپ تر بود، شعار استراتژیک با معنی تر: «دموکراسی برای ایران، خودمختاری برای کردستان» انتخاب کرده بود. در واقع از لحاظ دموکراسی خواهی خالد عزیزی را می توان در منتهی الیه گردش به راست در این حزب قرار داد.

خالد عزیزی ناسیونالیست آرمانخواه هم نیست. آنچه واضح است، ایناست که خط مشی او نه بازتاب نوعی از ناسیونالیسم میلیتانت که بعضا برای احقاق حقوق ملت های تحت ستم مبارزه کرده است، بلکه نمونه‌ای روشن از عشیره‌گرایی سیاسی است. یعنی برقرار ساختن پلی بین حکومت مرکز ستمگر و مردم تحت ستم کردستان. شکلی از دلالی و یا واسته گری که در دوران پیش از شکل گیری دولت_ملت ها رواج داشت.این جریان را نه می‌توان ناسیونالیسمِ میلیتانت نامید و نه حتیناسیونالیسم محافظه‌کار کلاسیک و نه نماینده سیاسی بورژوازی ، بلکه باید آن را “عشیره‌گرایی سیاسیِ ” خواند، یعنی تبدیل یکجنبش ملی به مافیای قدرت که نه برای ملت، که برای حفظ امتیازاتِیک گروه خاص مبارزه می‌کند.  ناسیونالیسم (حتی در شکل محافظه‌کارش) حداقل به ملت به عنوان یک کلیت باور دارد. اما اینجریان وجود ستم ملی را یک ابزار می‌بیند: ابزاری برای کسب امتیازاز ایران، آمریکا یا هر قدرت دیگری و در این راه هم هیچ دو دلی به خود راه نمی دهد که دمکراسی را فدای ولایت فقیه همراه با خالد عزیزی و شرکا کند.

اما گفتیم ظاهرا خالد عزیزی حزب دموکراتی اصیلی هم نیست. خالد عزیزی با حمله به چپ و سوسیالیسم، نه تنها از مواضع رسمی حزب دموکرات کردستان ایران فاصله گرفته است، بلکه نظرات عبدالرحمن قاسملو رهبر فکری این جریان را نیز زیر سوال می‌برد. قاسملو در کتاب “کرد و کردستان” به نقش امپریالیسم در تقسیم و ستم بر کردستان می پردازد و در کتابچه ” کورته باس” اگرچه سوسیالیسم را به “آینده‌ایدور” موکول کرده بود، اما از آن دفاع می کند.

بطور خلاصه:

خالد عزیزی هیچ خط قرمزی در قبال دشمنان مردم کرد ندارند. دشمن اصلی‌ وی چپ‌ها هستند، نه استعمار یا فاشیسم مذهبی، چون چپ تنها نیرویی است که می‌تواند پایگاه اجتماعی آن‌ها را به چالش بکشد. استراتژی‌شان نه مبارزه، بلکه “بقا” و به بازی گرفته شدن توسط اربابان ست، مانند یک قبیله که اولویت‌اش حفظ جایگاه رهبرانش است، نه پیروزی. این خط فکری تمام ویژگی‌های یک ساختار عشیره‌ای را در قالبِ مدرنِ حزبی بازتولید می‌کند این نشان‌دهندهٔ نوعیدرونی‌سازیِ شکست است. تصور خالد عزیزی از آینده کردستان نه تنها قدمی به جلو نیست، بلکه تدام سلطه به شکلی دیگر است. شکلی که در آن خالد عزیزی واسطه بین کردستان با جمهوری اسلامی می شود و همه ستم ها به اضافه دیکتاتوری به زبان کردی کماکان به جای خود باقی خواهند ماند.

خالد عزیزی با سکوت در برابر جمهوری اسلامی، اعلام آمادگی برای مذاکره و معامله و سازش و عدم طرح خواست‌های رادیکال، خود را به عنوان گزینه‌ای قابل مذاکره با ” آدرس” معرفی می‌کند. این همان نقشی است که رژیم به دنبال آن است. نیرویی که هم کردستان را کنترل کند و هم ضدیت با چپ را تقویت نماید. اشکال کار خالد عزیزی و جمهوری اسلامی در آن است که نه خالد و نه نه حاکمیت از چنین توان و ظرفیتی برخودار نیستند.

استراتژی خالد عزیزی دون کیشوت وار در جستجوی یافتن جایگاهی در درون نیروهای راست در جهان است، که نه تنها دموکراتیک نیست، بلکه حزب دموکرات را نیز از درون تهی می‌کند.

نوشته خالد عزیزی، لبیک به دو ارباب و تقابل با دمکراسی خواهی اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

حملات شیمیایی از طرف نهادهای مربوط به حکومت اسلامی به دانش آموزان دختر در مدارس سراسر ایران همچنان ادامه دارد. در آخرین موارد آن دانش آموزان دختر در مدارس سقز و سنندج  مورد حملات شیمیائی قرار گرفته‌اند. این اقدامات غیر انسانیِ حکومت موجی از نگرانی، خشم و اعتراض را هم در پی داشته است. حکومت اسلامی که پایه‌های ایدولوژی زن‌ستیزانه‌اش در پیشگاه زنان جسور و آگاه در جغرافیایی ایران فرو ریخته است، با سازماندهی چنین اقدامات غیر انسانی می خواهد از آنها انتقام شورش حق‌طلبانه‌شان را بگیرد. شورشی که تا اینجای کار پوشش اجباری، گشت ارشاد، فرهنگ مردسالار و تبعیض آمیز رژیم را پشت سر گذاشته است. طبیعی ست که چنین رژیم هاری که حتی به کودکان معترض و ناامید از این مافیای در قدرت رحم نمی کند و ده ها نفر از آنان را در خیزش اخیر به شیوه های گوناگون به قتل رسانده است، قصد بازیابی قدرت از دست رفته اش را بکند. رژیمی که دستگاه جاسوسی اش کوچکترین اقدامات فعالین سیاسی را کنترل می کند و خیابان ها را مملو از دوربین های نظارتی کرده است، رژیمی که در هر مدرسه و دانشگاه دهها عامل حراست، بسیج، سپاه و اطلاعات دارد، چگونه ممکن است بعد از چندین ماه عاملان و تشکیلات پشت آن را نتواند شناسایی کند. بنابراین متهم درجه یک این قضایا تمام سیستم حکومتی ست. سیستمی که تاریخی پر از جنایت از کشتار چندین هزار زندانی سیاسی دهه 60، حمله و کشتار در کردستان و ترکمن صحرا، اسید پاشی، قتل های زنجیره ای، کشتار کارگران خاتون آباد، زدن شلاق به کارگران معترض، گشت ارشاد، حمله به زنان، و کشتار آبان و دی را در کارنامه اعمال ننگین اش ثبت کرده است. حملات شیمیایی به مدارس دخترانه هم ادامه همان سیاست مرعوب و مطیع سازی جامعه است که تاکنون همواره نتیجه معکوس داشته است. چنین اقدامات مذبوحانه ای فقط خشم و نفرت را از چنین حکومت ضد انسانی بیشتر خواهد کرد و بیش از پیش روشن خواهد شد که یگانه راه رهایی از شرارت های حکومت اسلامی، به زیر کشیدن رژیم از طریق یک انقلاب اجتماعی ست.

روشن است که نمی توان از چنین سیستمی ( حکومت اسلامی) انتظار داشت که امنیت، آسایش و رفاه نه تنها دانش آموزان بلکه جامعه را هم تامین کند. اما آیا راه دیگری هم وجود دارد که سیستمی ایجاد کرد که خود از خود محاظت کند و امنیت و آسایش را به جامعه بازگرداند و در عین حال سازماندهی مقاومتی باشد در برابر حملات شیمیایی حکومت به دانش آموزان؟

یکی از تجربیات ارزنده ایجاد سیستم و شبکه در مقابل بحران های که حکومت اسلامی در آن نقش دارد و یا نسبت به آن بی تفاوت است، کمیته های مردمی مقابله با کرونا بود. ما در دوران کرونا یک تجربه ارزنده از سازماندهی کمیته های محلات در شهر و روستا در مقابله با کرونا داشتیم. این کمیته ها در اوایل گسترش کرونا و بی کفایتی حکومت از دلِ اجتماعات محلی بیرون آمد و در کمک رسانی، اطلاع رسانی، روحیه بخشی، همبستگی و مقابله با کرونا به خصوص در مناطق کردستان بسیار مفید بود.

در این دوره هم ایجاد چنین سازمان های که امنیت دانش آموزان مدارس دخترانه را تامین می کنند، بسیار حیاتی ست. هر روزه خبرهای از حملات شیمیایی به مدارس دخترانه شنیده می شود و تعدادی نیز در اثر استنشاق گازهای شیمیایی به بیمارستان روانه می شوند. خانواده های بسیاری نگران فرزندانشان هستند. بسیاری از ترس فرزندانشان را به مدرسه نمی فرستند. مردم خشمگین هستند و در بسیاری شهرها تظاهرات و اعتصاب در جریان بوده است.

در چنین فضایی وظیفه پیشروان اجتماعی ست که راه چاره ای را جلو بگذارند که هم نیازها، نگرانی ها و خشم  کنونی جامعه را جواب دهد و هم به تداوم مبارزه انقلابی بر علیه این رژیم کمک کند.

چاره سازماندهی، ایجاد و تقویت “کمیته های دفاع از مدارس” و دانش آموزان دختر است. این کمیته ها در سطح هر مدرسه می تواند شکل بگیرد. به این معنی که اگر در هر محله یک مدرسه وجود دارد، والدین، خانواده ها و معلمین در آن محله می توانند فراخوان جلسه ای را برای بحث و تشکیل چنین نهادهای بدهند. این گروها، کمیته ها، سازمان ها و یا نهادهای مردمی توسط والدین، معلمان، خانواده ها و اجتماعات محلی تشکیل و پشتیبانی می شوند. این ارگان های مردمی در صورت تشکیل می توانند:

• با تقسیم کار گروهی هر روزه یک یا دو نفر مسئول حفاظت از مدارس و دانشگاه ها باشد و از این طریق امنیت فرزندان دختر را تامین کنند.

• باتقسیمکارگروهیتعدادیرامسئولارتباطباخانوادههایسایرمدارسکنندوازاینطریقاعتراضاتوسیعرابرایتحقیق،دستگیریومحاکمهعاملانحملاتشیمیاییبهمدارسسازماندهند.

• پایه های یک ارگان مردمی باشند که توسط آن، خانودها، معلمین و فعالین اجتماعی می توانند حول مشکلات اجتماع و مدارس بحث و تبادل نظر کنند. 

اگر چنین کمیته های مردمی ایجاد شود ما دیگر شاهد چنین حملات وحشینه ای به مدارس نخواهیم بود و در عین اینکه یک تجربه مهم همبستگی اجتماعی خواهد بود، یک ارگان مردمی را هم برای بحران های بعدی به وجود آورده ایم.

نوشته کمیته‌های مردمی دفاع از مدارس در برابر مسمومیت دانش آموزان اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.