اوضاع سیاسی کنونی و وظایف ما

مقدمه

این گزارش به بررسی اجمالی اوضاع سیاسی کنونی ایران و پیامدهای جنگ اخیر آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی می‌پردازد. هدف، ارائه تحلیلی روشن برای تدوین تاکتیک‌ها و سیاست‌های آتی حزب است. با توجه به اینکه نشریات و ارگان‌های تبلیغی و ترویجی حزب همواره تلاش می‌کنند خلأ تحلیلی در این زمینه‌ها باقی نگذارند، این گزارش بر ابعاد کلیدی جنگ ۴۰ روزه اخیر و تأثیرات آن بر منطقه و جهان تمرکز دارد. این جنگ که هنوز به آتش‌بس پایدار منجر نشده، رویدادی مهم در مقیاس جهانی بوده و پیامدهای آن بر اقتصاد و سیاست جهانی اثرگذار است.

جنگ اخیر را نمی‌توان صرفاً در چهارچوب تقابل جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل توضیح داد. این جنگ در شرایطی رخ داده است که نظام بین‌الملل با تشدید رقابت قدرت‌های بزرگ، فرسایش سازوکارهای پیشین نظم جهانی و گسترش منازعات ژئوپلیتیکی وارد مرحله‌ای از بازآرایی شده است. تداوم جنگ اوکراین، تحولات پس از هفتم اکتبر در خاورمیانه، رقابت فزاینده آمریکا با چین و روسیه و اهمیت روزافزون مسیرهای انتقال انرژی، همگی نشان می‌دهند که هر تحول مهم در خاورمیانه، به بخشی از کشمکش گسترده‌تر بر سر آرایش آینده قدرت در جهان تبدیل شده است.

بیانیه حزب کمونیست ایران که تقریباً یک سال پیش در ۲۴ خرداد ۱۴۰۴ درباره جنگ ایران و اسرائیل صادر شد، همچنان مبنای سیاست‌های ما را تشکیل می‌دهد. این بیانیه از ابتدا ماهیت جنگ، جایگاه نیروهای درگیر، نقش قدرت‌های جهانی و وظیفه مستقل جنبش انقلابی و کارگری را به صراحت تبیین کرد. در شرایط کنونی که آتش‌بس شکننده برقرار است و سرنوشت صلح نامشخص، لازم است آن چارچوب تحلیلی را بسط داده و با توجه به تحولات جدید، وظایف سیاسی و تشکیلاتی خود را دقیق‌تر صورت‌بندی کنیم.

۱. ماهیت جنگ جمهوری اسلامی، آمریکا و اسرائیل

این جنگ از هر دو سو ارتجاعی است. جمهوری اسلامی رژیمی مرتجع، دشمن مردم، زن‌ستیز، ضدکارگر و سرکوبگر است که برای بقای سلطه خود می‌جنگد. سیاست ها و اقدامات ارتجاعی آن در چند دهه گذشته بهانه این حمله را فراهم کرده است. از سوی دیگر، اسرائیل نیز رژیمی جنایتکار و اشغالگر است که سیاست نسل‌کشی علیه مردم فلسطین را پیش می‌برد و در پی بازترسیم توازن قوا در منطقه به نفع خود است. دولت آمریکا نیز برای مهار جمهوری اسلامی و تبدیل آن به یک همکار متعارف، به منظور تأمین هژمونی خود بر منطقه و پس راندن نفوذ قدرت‌های رقیب می‌جنگد.

از این رو، یک نیروی انقلابی و مسئول هرگز به بهانه حمله خارجی به ایران، استراتژی مبارزاتی خود علیه جمهوری اسلامی را متوقف نمی‌کند و به امید بستن واهی به اسرائیل و آمریکا به‌عنوان نیروی «رهایی‌بخش» نمی‌افتد. این جهت‌گیری، جوهر سیاست مستقل طبقاتی و انقلابی ماست که باید همچنان حفظ شود.

۲. اهداف این جنگ

الف) جمهوری اسلامی ایران: هدف اصلی جمهوری اسلامی بقا و جلوگیری از فروپاشی یا تغییر رژیم است. حفظ برنامه هسته‌ای به عنوان اهرم چانه‌زنی، حفظ توان موشکی به عنوان ابزار بازدارندگی، و استمرار نفوذ در کشورهای منطقه به عنوان ابزار اعمال قدرت غیرمستقیم، همگی برای تثبیت موقعیت این رژیم به عنوان یک بازیگر مؤثر در معادلات خاورمیانه حیاتی هستند.

ب) ایالات متحده آمریکا: اهداف آمریکا شامل مهار و تنظیم رفتار جمهوری اسلامی، جلوگیری از تبدیل ایران به یک قدرت غیرقابل کنترل، و وادار کردن آن به پذیرش قواعد نظم منطقه‌ای مطلوب آمریکا است. این اهداف لزوماً به دنبال تغییر رژیم نیستند، بلکه بر اطمینان از امنیت اسرائیل به عنوان متحد استراتژیک، محدود کردن نزدیکی ایران به قدرت‌هایی مانند چین و روسیه، جلوگیری از تبدیل ایران به بخشی از بلوک رقیب در نظم جهانی، و کنترل جریان انرژی (نفت و گاز) و باز و بین المللی ماندن تنگه هرمز متمرکز هستند.

ج) اسرائیل: اهداف اسرائیل ماهیتی امنیتی‌تر و حداکثری‌تر دارد: سرنگونی یا فروپاشی جمهوری اسلامی به عنوان یک هدف حداکثری، جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای به هر شکل ممکن، تضعیف قدرت منطقه‌ای جمهوری اسلامی، و ضربه زدن به شبکه نیروهای نیابتی آن.

کندی پیشرفت مذاکرات کنونی ناشی از این واقعیت است که جمهوری اسلامی حاضر به واگذاری مؤلفه‌های اصلی قدرت خود نیست، زیرا آن را معادل از دست رفتن بقا می‌داند. اسرائیل این مؤلفه‌ها را تهدیدی غیرقابل قبول تلقی می‌کند. آمریکا نیز میان این دو، به دنبال مدیریت بحران بدون ورود به یک جنگ پرهزینه تمام‌عیار است. در نتیجه، نه جنگ قادر به حل این تضاد بوده و نه دیپلماسی توانسته آن را برطرف کند، و فعلاً کشمکش در سطوح مختلف ادامه دارد.

۳. دو موضع متفاوت

در قبال رویدادهایی مانند کشتار دی‌ماه و جنگ ۴۰ روزه آمریکا و اسرائیل با ایران، دو رویکرد متفاوت در میان طیف‌های مختلف اپوزیسیون ایران شکل گرفت. یک گرایش، چه از راست سلطنت‌طلب و چه در میان بخشی از نیروهای چپ، با تکیه بر هیجان سیاسی و ارزیابی‌های شتاب‌زده، مردم را بی‌پروا به خیابان فرا می‌خواند یا جنگ خارجی را «فرصتی» برای سقوط جمهوری اسلامی قلمداد می‌کرد. این رویکرد، بدون توجه به توازن قوا، آمادگی سازمانی، رهبری، اهداف روشن و هزینه انسانی، عملاً مردم بی‌دفاع را در برابر ماشین سرکوب یا ویرانی جنگ تنها می‌گذاشت.

در برابر آن، گرایش دیگر هشدار می‌داد که فراخوان خیابانی بدون سازمان‌یابی، رهبری و برنامه روشن، در شرایطی که جمهوری اسلامی دست به ماشه است، می‌تواند به فاجعه منجر شود. این گرایش در این مرحله بر اشکال مؤثرتر و کم‌هزینه‌تر مبارزه، از جمله اعتصاب عمومی، سازمان‌یابی محلات و محیط‌های کار، و ایجاد رهبری جمعی تأکید می‌کرد. در مورد جنگ نیز همین نگاه معتقد بود که حمله خارجی نه تنها به آزادی نمی‌انجامد، بلکه می‌تواند جامعه را از مبارزه مستقل (نظیر خیزش دیماه 1404، با شعار “نان، کار، آزادی“) علیه رژیم عقب براند، جنایت‌های داخلی را به حاشیه ببرد، فضای امنیتی را تشدید کند و حتی به بقای حکومت یاری رساند.

تجربه عملی نشان داد که سیاست اول ماجراجویانه، غیرمسئولانه و متکی بر امید بستن به نیروهای مرتجع خارجی، شوک‌های خیابانی یا نظامی بود. اما سیاست دوم، با تأکید بر سازمان، آگاهی، توازن قوا و استقلال مبارزه مردم، واقع‌بینانه‌تر و مسئولانه‌تر بود.

۴. چشم‌انداز محتمل

به احتمال زیاد، مذاکرات ایران و آمریکا حتی اگر به یک توافق استراتژیک و پایدار نینجامد ، که در شرایط کنونی بعید است ، دست‌کم به تمدید آتش‌بس و شکل‌گیری یک دوره «نه جنگ، نه صلح» منجر خواهد شد. این دوره می‌تواند شامل مذاکرات طولانی، تهدیدهای متقابل، فشارهای سیاسی و اقتصادی، و آماده‌باش دائمی باشد.

دولت آمریکا احتمالاً از سر محاسبه هزینه، مخالفت های وسیع داخلی و منطقه ای، و فایده تمایل چندانی به ازسرگیری فوری جنگ نخواهد داشت. آمریکا ترجیح خواهد داد همان سیاست آشنای فشار حداکثری را با اشکال گوناگون ادامه دهد: تحریم، انزوای دیپلماتیک، تهدید نظامی، فرسایش اقتصادی، و امتیازگیری مرحله‌ای. معنای این وضعیت آن است که جمهوری اسلامی، حتی در غیاب جنگ مستقیم، همچنان زیر فشار شدید باقی خواهد ماند. اما این فشارها رژیم را در برابر یک دوراهی تاریخی قرار می‌دهند:

الف) عقب‌نشینی و تغییر آرایش درونی حاکمیت: تسلیم نسبی در برابر فشارها، هرچند ممکن است موقتاً از شدت بحران بکاهد، به احتمال زیاد به جابه‌جایی در آرایش و چهره‌های رهبری آینده جمهوری اسلامی منجر می‌شود؛ یعنی نوعی تجدید آرایش رهبری از بالا برای حفظ کلیت نظام با هزینه‌ای کمتر. شواهد نشان می دهد که حامیان این سیاست فعلا دست بالا را دارند.

ب) حرکت به سوی الگوی بقا از طریق انزوا: تسلیم نشدن می‌تواند به معنای انتخاب مسیر سرکوب، اقتصاد بسته، جامعه کنترل‌شده، و حرکت به سوی سلاح اتمی به‌عنوان تضمین نهایی بقا باشد؛ الگویی نزدیک به کره شمالی. اما چنین مسیری تنها به تعویق انداختن فاجعه است. اگر این گزینه دنبال شود، جنگ دیگری با اسرائیل از یک احتمال دور به یک چشم‌انداز جدی تبدیل خواهد شد.

در هر دو حالت، نتیجه روشن است: بحران رژیم حل نمی‌شود، بلکه فقط شکل آن تغییر می‌کند.

«ایران پس از جنگ: چشم‌اندازها و وظایف ما»

مقدمه

پایان عملی جنگ و رسمی شدن آتش‌بس را نباید به معنای برقراری صلح پایدار در خاورمیانه تلقی کرد. آنچه در جریان است، تجدید آرایش همان بحران پیشین در شکلی دیگر است. درک این تمایز، پایه هر تحلیل و هر استراتژی عملی است. این گزارش به بررسی دلایل این آتش‌بس و تأثیرات آن بر آرایش نیروهای منطقه و داخل ایران می‌پردازد و وظایف پیش روی ما را تبیین می‌کند.

۱. ضرورت آتش‌بس و تفاهم

شرایطی که آتش‌بس را ممکن و ناگزیر کرد، در واقع از همان منطق مادی بحرانی سرچشمه می‌گیرد که اساس جنگ را لازم کرده بود. با این حال، آمریکا و قدرت‌های منطقه‌ای تمایلی به ادامه جنگ نداشتند. هزینه‌های اقتصادی سنگین، ناامنی بازارهای انرژی و کشتیرانی از خلیج فارس تا مدیترانه، و نیاز سرمایه جهانی به حداقل ثبات برای سودآوری، از جمله دلایل این عدم تمایل بودند. اسرائیل نیز، علیرغم تمایلش به تداوم جنگ، به دلیل وابستگی حیاتی به پشتیبانی آمریکا، ناچار شد با این تفاهم‌نامه همراهی کند. افزون بر این، ادامه جنگ می‌توانست انزوای بین‌المللی بیشتر، فشار افکار عمومی جهانی، و حتی شکاف‌های درونی در آمریکا، (از جمله بیشتر شدن شکاف بزرگ در بین افکار عمومی و کابینه و شخص ترامپ) و اسرائیل را تعمیق بخشد.

۲. تفاهم‌نامه جدید و تغییر در آرایش نیروها

پرسش اصلی این نیست که آیا جمهوری اسلامی امتیاز بیشتری گرفت یا آمریکا، بلکه این تفاهم‌نامه چه تغییری در آرایش نیروهای طبقاتی و سیاسی منطقه و در توازن قوای داخلی ایران ایجاد می‌کند. برجام ۲۰۱۵ تنها یک توافق فنی هسته‌ای نبود؛ بلکه گشایش نسبی اقتصادی به دنبال داشت، تکنوکرات‌ها و «بورژوازی لیبرال ـ رانتی» را موقتاً تقویت کرد و نیروهای تندرو را نسبتاً به حاشیه راند. برجام در شرایطی شکل گرفت که آمریکا در چارچوب نظمی نسبتاً باثبات برای مهار برنامه هسته‌ای ایران عمل می‌کرد و جمهوری اسلامی به دنبال کاهش تحریم‌ها برای ادامه همان مدل «سرمایه‌داری رانتی ـ نظامی» بود.

اما تفاهم جدید پس از یک جنگ منطقه‌ای واقعی و در بستر بحران عمیق سرمایه‌داری جهانی، رقابت آمریکا و چین، و آسیب دیدن نظم آمریکامحور در خاورمیانه بسته می‌شود. ما با مرحله تازه‌ای از بحران هژمونی در منطقه روبه‌رو هستیم، نه بازگشت به وضعیت نسبتاً باثبات سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۱۶. این تفاهم‌نامه پایان بحران نیست، بلکه صورت‌بندی تازه‌ای از همان بحران منطقه‌ای است.

۳. فاکتورهای اصلی در آرایش جدید منطقه‌ای

• عربستان و کشورهای حاشیه خلیج فارس: این کشورها با سرمایه‌گذاری‌های عظیم در پروژه‌هایی مانند شهر نئوم و مناطق آزاد، به ثبات قیمت نفت و امنیت مسیرهای کشتیرانی وابسته‌اند. نزدیکی نسبی عربستان و ایران و ارتباط با چین در چارچوب «کمربند و جاده» نشان می‌دهد که این کشورها به دنبال بازی در چند زمین قدرت هستند، نه فقط زمین آمریکا.
• آمریکا و اسرائیل: آمریکا می‌خواهد کنترل منطقه و را حفظ و سلطه کامل پترودلار را احیا کند، اما درگیر جنگ فرسایشی جدید نشود. دولت راست‌گرای اسرائیل اما با تکیه بر ناسیونالیسم افراطی می‌خواهد مسئله جمهوری اسلامی را با خشونت هرچه زودتر «یکسره» کند.
• جمهوری اسلامی: شبکه نیروهای نیابتی جمهوری اسلامی، از حزب‌الله و حوثی‌ها تا برخی گروه‌های عراقی، بخشی از ضربه‌ها را خورده است. هزینه مالی، لجستیکی و سیاسی حفظ این شبکه‌ها بالا رفته، در حالی که داخل کشور فقر، تورم و نارضایتی به مراتب شدیدتر شده است. این وضعیت امکان افشای ماهیت ضدملی و ضدطبقاتی این سیاست‌ها را از طریق تضاد میان هزینه‌های خارجی و نیازهای داخلی فراهم می‌آورد.
• روسیه و چین: این دو قدرت آلترناتیو ضدسرمایه‌داری نیستند، بلکه قدرت‌های سرمایه‌داری ـ دولتی هستند که از رقابت با آمریکا سود می‌برند، اما منطق سود و بازار را بازتولید می‌کنند. هیچ‌کدام به بی‌ثباتی مهارناپذیر علاقه‌ای ندارند.
• اروپا: برخلاف دوره برجام، اروپا این بار بیشتر دنبال‌کننده است. بحران‌های داخلی، از انرژی و مهاجرت تا رشد راست افراطی، توان مانور آنها را کاهش داده است.

۴. تأثیر تفاهم‌نامه بر ساختار داخلی جمهوری اسلامی

ادامه حیات جمهوری اسلامی در شکل فعلی آن، راه حل اقتصادی ندارد و راه حل سیاسی آن نیز بحران‌های سیاسی به دنبال دارد. جمهوری اسلامی یک رژیم سرمایه‌داری رانتی ـ نظامی ـ ایدئولوژیک است. تفاهم‌نامه این ماهیت را زیر سؤال نمی‌برد؛ تنها شیوه اداره و بقا را تعدیل می‌کند: کمی نرمش در سیاست خارجی، بدون باز شدن واقعی فضای سیاسی. حاکمیت به جای حل بحران، شکل مدیریت بحران را عوض می‌کند.

بحران‌های چندلایه‌ای که حتی با کاهش فشار خارجی سر جای خودشان می‌مانند، شامل بحران مشروعیت با میراث خیزش‌های ۹۶، ۹۸ و ۱۴۰۱؛۱۴۰۴، بحران اقتصادی با تورم، بیکاری و سقوط ارزش پول؛ بحران رابطه دولت با جامعه؛ بحران زیست‌محیطی؛ و بحران صندوق‌های بازنشستگی هستند. این‌ها نشانه‌های یک سرمایه‌داری پیرامونیِ رانتی هستند که قادر به انباشت باثبات نیست و مدام بین رانت‌پاشی برای شبکه‌های قدرت و سرکوب خشن اعتراضات اجتماعی نوسان می‌کند.

حکومت احتمالاً پس از تفاهم‌نامه وعده‌هایی مطرح خواهد کرد: آزاد شدن بخشی از دارایی‌های بلوکه‌شده، افزایش فروش نفت، فعال شدن پروژه‌های بزرگ، کاهش نسبی تنش در بازار ارز. اما در ساختار موجود، این گشایش پیش از آنکه به سفره مردم برسد، صرف ترمیم کسری بودجه دولت، تقویت نهادهای امنیتی، احیای شرکت‌های شبه‌دولتی و تزریق رانت به پیمانکاران نزدیک به قدرت خواهد شد.

نتیجه واقعی توزیع دوباره رانت میان سپاه و شبکه‌های اقتصادی‌اش، بنیادها، پیمانکاران بزرگ نفت و گاز و لایه‌هایی از بورژوازی تجاری وابسته خواهد بود. در پایین اما فقر، بیکاری، قراردادهای موقت، بحران مسکن، فرسودگی صندوق‌های بازنشستگی و نابرابری طبقاتی پابرجا می‌ماند.

تجربه جمهوری اسلامی نشان داده که هر زمان فشار خارجی کم شده، لزوماً فضای سیاسی داخلی باز نشده است؛ گاهی برعکس. حکومت که خود را از خطر مداخله خارجی نسبتاً مطمئن‌تر می‌دید، با شدت بیشتری به سرکوب داخلی پرداخته است. پس از تفاهم اخیر نیز محتمل است که کنترل خیابان تشدید شود؛ فشار بر فعالان کارگری، معلمان، زنان، دانشجویان، بازنشستگان و روزنامه‌نگاران افزایش یابد؛ تشکل‌های مستقل زیر ضرب بروند (تشدید سیاست های سرکوب در حال حاضر نمایانگر غلبه سرکوب است، اما کمک به بهبود معیشت هم محتمل می باشد)؛ و درون ساختار قدرت، تصفیه‌های تازه برای حذف رقبای درونی صورت گیرد. آرامش در جبهه‌ها می‌تواند با تشدید اختناق در داخل همراه شود، مگر آنکه فشار سازمان‌یافته اجتماعی خلافش را تحمیل کند.

۵. گرایش‌های درونی جمهوری اسلامی و فضای انتظار در جامعه

در درون جمهوری اسلامی دو گرایش برجسته‌تر می‌شود. گرایش افراطی ـ ایدئولوژیک هر نوع تفاهم با آمریکا را «خیانت» می‌داند و نگران موقعیت اقتصادی خود در تقسیم رانت جدید است. گرایش عملگرا ـ پراگماتیک برای حفظ نظام، کاهش فشار خارجی را ضروری می‌داند و می‌خواهد ثابت کند که هسته سخت قدرت می‌تواند با آمریکا معامله کند بدون آنکه در ماهیت استبدادی رژیم تغییری بدهد. اختلاف این دو گرایش بر سر شیوه بقاست، نه ماهیت نظام. هر دو در حفظ ساختار، جلوگیری از شکل‌گیری قدرت مستقل مردم و مهار جنبش‌های کارگری، زنان، جوانان و ملیت‌های تحت ستم اشتراک منافع دارند.

یکی از پیامدهای کوتاه‌مدت تفاهم‌نامه اخیر و ادامه مذاکرات، شکل‌گیری فضای انتظار در بخشی از جامعه است. مردم می‌پرسند آیا دلار پایین می‌آید، آیا اشتغال بهتر می‌شود، آیا تورم کمی کنترل می‌شود. این انتظار می‌تواند موقتاً ریتم اعتراضات را کندتر کند. اما پایدار نیست اگر در زندگی واقعی مردم، در سفره و در محیط کار، تغییری محسوس ایجاد نشود. جامعه ایران بارها تجربه کرده که جمهوری اسلامی تلاش می‌کند این دوره انتظار را هر چه طولانی‌تر کند (نمونه دوره ۸ ساله پس از پایان جنگ ایران و عراق).

۶. تضعیف جریان‌های جنگ‌طلب و فرصت برای آلترناتیو دموکراتیک

یکی از نتایج سیاسی تفاهم اخیر، تضعیف نیروهایی است که استراتژی‌شان را بر بمباران، مداخله مستقیم خارجی و فروپاشی از بیرون بنا کرده بودند. جریان‌های جنگ‌طلب و سلطنت‌طلب که بر تشدید تقابل آمریکا و جمهوری اسلامی حساب باز کرده بودند، از منظر افکار عمومی و واقعیات سیاسی تضعیف می‌شوند. این تحول، اگر با تقویت بدیل‌های دموکراتیک، طبقاتی و مردمی همراه شود، می‌تواند فضای سیاسی را از دوقطبی «استبداد داخلی / مداخله امپریالیستی» خارج کند و راه را برای بدیل سومی مبنی بر آزادی، برابری، امنیت و رفاه، به نیروی آگاهی، تشکل، مبارزه و ستاد رهبری کننده‌ای که از دل این روند برمی‌خیزد، باز کند.

اصلاح‌طلبان سال‌ها خود را نیروی عقلانیت و تنش‌زدایی با غرب معرفی کردند. اما اگر تفاهم اخیر مستقیماً از سوی هسته سخت قدرت، بدون واسطه اصلاح‌طلبان، پیش برود، این پیام را منتقل می‌کند که برای مذاکره با آمریکا نیازی به اصلاح‌طلبان نیست. نتیجه محتمل، تضعیف بیشتر جایگاه آن‌هاست، که هم تهدید است، از خطر جایگزینی ناکارآمدی‌شان با سرخوردگی و انفعال، و هم فرصت است، از آزاد شدن بخشی از نیروهای اجتماعی از توهم «اصلاح از بالا» و جستجوی راه‌حل‌های ریشه‌ای‌تر.

۷. فرصت‌های پیش روی جنبش‌های اجتماعی و وظایف ما

نفس توقف کشتار و کاهش ناامنی، یک فرصت واقعی است. در دوران جنگ، هر اعتراض کارگری و مردمی به بهانه جنگ سرکوب می‌شد. با کاهش تنش، دستگاه سرکوب همچنان پابرجاست، اما فضای عینی برای طرح مطالبات صنفی و سیاسی گسترده‌تر می‌شود.

در آغاز این دوره جدید، جنبش‌های اعتراضی برای کاهش هزینه مبارزه، بر اهدافی تمرکز می‌کنند که مستقیماً با دولت و نهادهای امنیتی درگیر نشوند: حقوق معوقه در کارخانه‌های خصوصی، قراردادهای موقت، اخراج‌های دسته‌جمعی، افزایش دستمزد متناسب با تورم، خصوصی‌سازی‌های ورشکسته‌ساز از قبیل هفت‌تپه، هپکو و آذرآب و غیره. در کردستان علاوه بر عرصه‌های فوق تداوم جنبش‌های مدنی و فرهنگی که سنت‌های ریشه‌داری در این جامعه دارند، از جمله عرصه‌هایی هستند که می‌توانند از حاکم شدن فضای ناامیدی و سرخوردگی اجتماعی ناشی از شرایط جدید جلوگیری کنند.

در این وضعیت، یک تقسیم کار سیاسی ـ صنفی ضرورت دارد: حزب باید تبلیغ خود را بر آزادی‌های دموکراتیک، حق اعتصاب، حق تشکل مستقل و لغو سرکوب متمرکز کند و در همانحال نمایاندن افق سوسیالیسم را بویژه در ترویج پر رنگ نگه دارد؛ در حالی که فعالان کارگری در خط مقدم، از زبان نان، کار، قرارداد و ایمنی محیط کار و از مقاومت و اعتراضات مدنی سخن بگوینند. این تقسیم کار هم سطح آگاهی طبقاتی را بالا می‌برد و هم به جنبش امکان می‌دهد در عین طرح مطالبات صنفی، پیوند ارگانیک با مبارزه سیاسی را حفظ کند. اما هم‌زمان باید این خطر را دائم گوشزد کرد: چرخش فاشیستی درون رژیم، تقویت بیشتر سپاه، امنیتی‌تر شدن فضا، و سرکوب خشن‌تر در حاشیه شهرها. رهنمود به هواداران داخل کشور این است که مطالبه‌گری مشخص را با احتیاط سازمانی حداکثری ترکیب کنند.

وظیفه اساسی در این دوره آن است که اجازه داده نشود «انتظار منفعلانه» جای «سازمان‌یابی فعال» را بگیرد؛ بلکه این دوره به زمان روشنگری، پیوند میان هسته‌های مختلف اعتراض، و آماده‌سازی برای موج‌های بعدی مبارزه اجتماعی تبدیل شود.

٨. خیزش های سالهای ۱۳۹۶ تا ۱۴۰۴ و درسهای آن

یکی از مهم‌ترین ویژگی‌های این دوران، فروریختن مرز میان نان و آزادی است. اگرچه جرقه برخی اعتراضات (مانند ۹۶ و ۹۸) با مسائل معیشتی و سوخت زده شد، اما به سرعت به سمت هدف قرار دادن پایه های استبداد دینی و کل ساختار سیاسی حرکت کرد. در سال ۱۴۰۴ نیز پیوند میان تورم کمرشکن و بی‌اعتمادی سیاسی به اوج خود رسید، که نشان‌دهنده این واقعیت است که جامعه دیگر بهبود معیشت را بدون تغییرات بنیادین سیاسی ممکن نمی‌بیند.

جنبش «زن، زندگی، آزادی» در سال ۱۴۰۱ نقطه عطفی نه تنها سیاسی، بلکه فرهنگی بود. این خیزش با به چالش کشیدن پدرسالاری و استبداد بر بدن، دستاورد ملموسی همچون «به گور سپردن عملی قانون حجاب» و تغییر نگاه جامعه به برابری جنسیتی را بر جای گذاشت. این تغییرات فرهنگی، برخلاف نوسانات سیاسی، در عمق جامعه نهادینه شده‌اند.

از سال ۱۳۹۶ به بعد، اعتراضات از مراکز بزرگ و طبقه متوسط فراتر رفت و شهرهای کوچک و طبقات فرودست را به طور فعال درگیر کرد. همگرایی میان مطالبات معلمان، کارگران، بازنشستگان و دانشجویان نشان‌دهنده شکل‌گیری یک درد مشترک حول محور «عدالت و کرامت انسانی» است.

خیزش‌های این دوره، به ویژه در آبان ۹۸ و دی ۱۴۰۴، نشان داد که حکومت برای بقای خود هیچ خط قرمزی در استفاده از سبعت و کشتار جمعی (قتل‌عام معترضین) ندارد ،  در این رابطه نقش فریبکارانه نیروهای راست‌گرا (سلطنت طلبان) و دخالت‌های خارجی (مانند ترامپ) نباید نادیده گرفت که در لحظات حساس به جای تقویت جنبش، موجب انحراف یا آسیب به آن شدند.

درس‌های برای آینده

• بزرگترین نقطه ضعف این خیزش‌های خودجوش، نبود رهبری واحد، فقدان حزب سراسری و تشکل‌های سیاسی که مقبولیت ااجتماعی داشته باشند بوده است. فشار امنیتی و قطع اینترنت همواره این خلاء سازمانی را تشدید کرده است.
•  مهم‌ترین درس برای زحمتکشان این است که آزادی‌های مدنی، عدالت اقتصادی و برابری جنسیتی تفکیک‌ناپذیرند. مبارزه برای نان بدون مبارزه با استبداد به نتیجه نمی‌رسد و بالعکس.
•  بدون وجود تشکل‌های مستقل و مطالبات روشن و قابل حصول، حتی خیزش‌های عظیم نیز در دستیابی به تغییر فوری نظام سیاسی با محدودیت روبه‌رو می‌شوند.
• ونهایتا پیروزی را نباید صرفاً با سقوط فوری حکومت سنجید؛ همبستگی جمعی، تقویت روحیه مقاومت و دگرگونی در فرهنگ سیاسی جامعه، دستاوردهایی هستند که زمینه‌ساز تحولات بزرگ آینده خواهند بود.

٩. تصویر کلی و وظیفه نیروهای چپ و رادیکال

تصویر کلی پس از تفاهم این است: در بالا تلاش برای بازسازی مرکز فرماندهی ضربه‌خورده، تجدید آرایش نهادهای امنیتی، توزیع دوباره رانت، و مهار شکاف‌های درون بلوک قدرت. در پایین تداوم و حتی تعمیق نارضایتی اجتماعی، فقر و نابرابری، بی‌آیندگی جوانان، خشم زنان از تبعیض و سرکوب، و تجربه سرکوب خشن در جنبش‌های اخیر. مسئله اصلی این نیست که آیا نارضایتی وجود دارد. نارضایتی عمیقاً وجود دارد. مسئله اصلی این است که این نارضایتی‌ها چگونه، در چه روندی، و با چه اشکال سازمانی می‌توانند به نیروی سیاسی و اجتماعیِ آگاه، پایدار و مؤثر تبدیل شوند.

اگر روند سازمان‌یابی از پایین ضعیف، پراکنده و بی‌برنامه بماند، بازسازی قدرت از بالا دست بالاتر را خواهد داشت، هرچند بحران را به‌طور کامل حل نخواهد کرد. اما اگر جنبش‌های کارگری، زنان، دانشجویان، حاشیه‌نشینان و بازنشستگان بتوانند مطالبات اقتصادی و اجتماعی را با مطالبات دموکراتیک پیوند دهند، تجربه‌های پراکنده تشکل‌یابی را به شبکه‌های سراسری و پایدار تبدیل کنند، و حول افق روشنی از عدالت‌خواهی و آزادی‌خواهی متحد شوند، آن‌گاه تفاهم‌نامه نمی‌تواند آینده را به‌طور کامل در چارچوب معامله میان قدرت‌های بزرگ و هسته سخت رژیم محصور کند.

این‌جاست که وظیفه نیروهای چپ و رادیکال مشخص می‌شود: نه شرط‌بندی روی جنگ و مداخله خارجی، نه امید بستن به اصلاح از صدر هرم قدرت، بلکه ساختن پیوند زنده میان مبارزه برای نان و کار با مبارزه برای آزادی و برابری، و سازماندهی آگاهانه این مبارزه در سطح سراسری.

وظایف و اولویت‌های ما

۱. رهایی از دو توهم زیان‌بار:

• توهم نجات از بیرون: نه فشار خارجی، نه حمله نظامی، و نه مداخله قدرت‌های جهانی، راه آزادی مردم ایران را هموار نخواهند کرد. این فشارها فقط موازنه میان نیروهای ارتجاعی را بازتنظیم می‌کند و هزینه آن را مردم می‌پردازند.
• توهم پیروزی بدون سازماندهی و رهبری سراسری و نیرومند. پیروزی تنها از ترکیب سه عنصر آگاهی، سازماندهی و رهبری حاصل می‌شود. در غیاب وجود این عناصر، فراخوان دادن به ریختن مردم به خیابان‌ها، تحمیل تلفات و بالا بردن هزینه تغییر در این جامعه است. بحران‌های درونی رژیم و شکاف در بالا، در غیاب آمادگی به معنای گفته شده، به رهایی مردم منجر نمی‌شود. فاصله میان تضعیف یک حکومت و سقوط آن را فقط نیروی سازمان‌یافته مردم می‌تواند پر کند. این دو رویکرد، ستون فقرات سیاست ما در دوره پیش‌رو است.

۲. لزوم طرح تاکتیک‌های روشن در پرتو استراتژی عمومی حزب کمونیست ایران:

الف) جدی گرفتن پیروزی‌های ظاهراً کوچک و گام به گام: مردم از کسب هر دستاوردی برای برداشتن گام‌های بعدی نیرو می‌گیرند. اگر به تجربه ۴۷ سال مبارزه و مقاومت علیه جمهوری اسلامی رجوع کنیم، یک نتیجه اساسی به دست می‌آید: تمام عقب‌نشینی‌های این رژیم، حتی آنجا که آشکارا با ذات و ایدئولوژی‌اش در تضاد بوده، فقط و فقط تحت فشار مبارزات اجتماعی و سیاسی مردم تحمیل شده است. این واقعیت نشان می‌دهد که مردم ایران، اگرچه هنوز به هدف نهایی خود دست نیافته‌اند، اما مبارزاتشان بی‌حاصل نبوده است. هیچ‌یک از این رنج‌ها «آب در هاون کوبیدن» نبوده است. برعکس، هر موج مبارزه، تجربه، آگاهی، جسارت و ظرفیت تازه‌ای برای نبردهای بعدی انباشته کرده است.

ب) تبدیل فشار اجتماعی به سازمان‌یابی پایدار: دوره پیش‌رو، دوره تداوم فشار بر حکومت خواهد بود. اما اگر قرار است این فشارها به بهبود واقعی شرایط زندگی مردم و گشایش سیاسی بیانجامد، یک شرط تعیین‌کننده وجود دارد و آن هم اینکه از درون هر مبارزه محلی و یا سراسری، سازمان‌یافته‌تر بیرون آمد. تجربه سال‌های اخیر نشان داده است که مسیر آینده دگرگونی اجتماعی و سیاسی در ایران از شورش‌های انفجاری، هرچند قهرمانانه و گسترده، اما فاقد سازمان و رهبری پایدار، عبور نمی‌کند. این خیزش‌ها می‌توانند دیوار ترس را فرو بریزند، اما به‌تنهایی قادر نیستند موازنه قوا را به‌طور ماندگار تغییر دهند. ازاین‌رو، وظیفه مرکزی ما آن است که در پرتو استراتژی روشن حزب، تاکتیک‌های سیاسیِ قابل دسترس، عملی و سازمان‌دهنده را تعیین کنیم. محور این تاکتیک‌ها باید ایجاد و تقویت تشکل‌های مستقل باشد. باید در متن نبردهای روزمره برای نان، کار، آزادی، برابری و… این شبکه‌های سازمان‌یافته را ساخت.

پایان جنگ می‌تواند، و باید، آغاز مرحله‌ای تازه از مبارزات وسیع و آگاهانه برای کسب حق اعتصاب و حق تشکل باشد. تا زمانی که این حقوق به‌صورت رسمی و عملی بر ساختار قدرت تحمیل نشود، مبارزه برای خواسته‌های معیشتی ناگزیر پراکنده، موضعی و کم‌اثر می‌ماند. اما با تحمیل و تثبیت این حقوق، مبارزه برای نان، مسکن، درمان و آموزش در مسیر سراسری و مؤثرتری قرار می‌گیرد و راه برای برداشتن گام‌های بعدی هموارتر می‌شود.

امروز بیش از هر زمان دیگر، کارگران و زحمتکشان نیازمند آن‌اند که از تنهایی و پراکندگی بیرون بیایند، حلقه‌های همبستگی در محیط‌های کار و محله‌ها از تشکیل یک تعاونی یا صندوق همبستگی مال گرفته تا اشکال گسترده‌تر از سازمان‌یابی ایجاد کنند. برای ساختن تشکل‌های مستقل و واقعی، قدم‌های کوچک اما پیگیر بردارند. بحران‌های پی‌درپی نشان داده است که تنها از دل اتحاد، تشکل و مبارزه جمعی است که می‌توان در برابر این طوفان ایستاد و افق یک زندگی شایسته‌تر را گشود.

۳. جایگاه جنبش کارگری

در میان همه عرصه‌ها، جنبش کارگری جایگاهی کلیدی دارد. اگر جنبش کارگری بتواند در دوره پس از جنگ دو مطالبه کلیدی را به حکومت تحمیل کند، گره بسیاری از جنبش‌های دیگر نیز گشوده خواهد شد: حق تشکل مستقل و حق اعتصاب، هر دو به معنای وسیع کلمه.

• حق اعتصاب: صرفاً به معنای دست کشیدن از کار نیست. اعتصاب، اگر به رسمیت شناخته شود، یک بسته کامل از حقوق و امکانات را در دل خود حمل می‌کند: حق تجمع و راهپیمایی، مصونیت از اخراج و مجازات به دلیل اعتصاب، حق چانه‌زنی جمعی و عقد قراردادهای دسته‌جمعی، حق اطلاع‌رسانی برای جلب حمایت عمومی، حق همبستگی و دعوت به اعتصاب حمایتی، حق امنیت فیزیکی کارگران در جریان اعتصاب، حق برگزاری پیکت و تجمع در برابر محل کار، حق دسترسی به محل کار، و نیز حق برخورداری از حمایت اجتماعی و مالی، از جمله صندوق‌های اعتصاب. به بیان دیگر، اعتصاب فقط توقف کار نیست؛ بلکه تبدیل نیروی پراکنده کارگران به اهرم فشار اجتماعی است.
• حق تشکل مستقل: حقی است که بر پایه آن کارگران باید بتوانند آزادانه سندیکا، اتحادیه، انجمن یا هر نهاد صنفی مستقل دیگری را ایجاد کنند، به آن بپیوندند، نمایندگان واقعی خود را برگزینند و به شکلی جمعی از حقوق شغلی، مزدی و انسانی خویش دفاع کنند. لازمه این حق، ممنوعیت اخراج، تهدید، فشار، پرونده‌سازی و هر نوع ممانعت از فعالیت صنفی است. تشکل مستقل یعنی کارگر از حالت فردیِ تنها و بی‌پناه بیرون بیاید و به بخشی از یک اراده جمعی بدل شود.

بدون این دو حق، طبقه کارگر همواره پراکنده، بی‌پناه و سرکوب‌پذیر خواهد ماند. اما با تحمیل این دو حق، امکان پیوند میان مبارزات صنفی و سیاسی، میان مطالبات اقتصادی و آزادی‌های دموکراتیک، جنبش کارگری و سایر جنبش‌های اجتماعی فراهم می‌شود.

«وظایف ما در کردستان»

مقدمه

در شرایط کنونی پساجنگ، با توجه به مختصات سیاسی، اجتماعی و طبقاتی جامعه کردستان، و با در نظر گرفتن ظرفیت‌ها، سابقه مبارزاتی و تجربه‌های انباشته‌شده این جامعه، ضروری است که فعالین حزبی بیش از پیش به سوی فعالیت‌های اجتماعی، توده‌ای و ریشه‌دار در زندگی روزمره مردم سوق داده شوند. مبارزه سیاسی اگر از متن جامعه، از نیازهای واقعی مردم و از مطالبات ملموس کارگران، زنان، جوانان، معلمان، کولبران، زحمتکشان شهری و روستایی فاصله بگیرد، به سطح شعارهای کلی و انتزاعی محدود می‌ماند. از همین رو، جهت‌گیری تاکتیکی در این دوره باید بر این اصل استوار باشد که فعالیت سیاسی و حزبی در دل مبارزات اجتماعی جاری حضور فعال داشته باشد و از طریق سازمان‌دهی، آگاهی‌بخشی و پیوند دادن مطالبات گوناگون، راه را برای تحقق اهداف بلندمدت و استراتژیک هموار کند.

در رابطه آنچه که در کردستان می گذرد اشاره به ایجاد «مرکز همپیمانی احزاب کردستان» نیز مسئله مهمی است که یاد آوری آن در این مقدمه ضروری است. کومه‌له با وجود مشارکت فعال در روند «مرکز دیالوگ»، سند «همپیمانی» را امضا نکرد و در این زمینه دلایل خود را به روشنی طی اطلاعیه ای منتشر نمود:

– دیالوگ بله، اما با شفافیت: کومه‌له از دیالوگ متمدنانه میان احزاب کردستان حمایت می‌کند، اما خواهان به‌رسمیت‌شناختن تفاوت‌های واقعی، رقابت سالم سیاسی، و پذیرش داوری دموکراتیک مردم است، نه پنهان‌کردن اختلافات.

– مرزبندی‌های استراتژیک کومه‌له: اتحاد با جنبش کارگری سراسر ایران؛ مخالفت با همراهی با سیاست‌های آمریکا و اسرائیل؛ مقابله با اپوزیسیون راست‌گرا و سلطنت‌طلب؛ و رد هم‌پیمانی با مجاهدین خلق. سند هم‌پیمانی در این محورها فاقد شفافیت است.

– تقدم سیاست بر نهادسازی: پیش از توافق بر سر برنامه مشترک، باید سیاست و تاکتیک روشنی برای شرایط کنونی وجود داشته باشد؛ ایجاد نهادهایی مثل «کمیته دیپلماسی مشترک» بدون سیاست مشخص، بی‌اثر یا حتی بحران‌زا خواهد بود.

– مسئله نیروی مسلح: کومه‌له معتقد است سلاح نباید در اختیار احزاب بماند، بلکه باید تحت کنترل نهادهای منتخب مردمی قرار گیرد؛ ایده «سپاه کردستانی» واحد تحت فرماندهی احزاب را خطرناک می‌داند چون اختلاف حزبی می‌تواند آن را به گروه‌های متخاصم تجزیه کند.

– حاکمیت مردمی، نه تقسیم قدرت میان احزاب: هرگونه خلأ قدرت باید با نهادهای دموکراتیک مردمی (محلات، کارخانه‌ها، دانشگاه‌ها) پر شود، نه با تقسیم قدرت میان احزاب.

– هشدار درباره نقش آمریکا  و اسرائیل: کومه‌له با توجه به اخباری که حول و حوش امضاء این سند در جریان بود، با ابراز نگرانی در این مورد هشدار داد  که سیاست همسویی با آمریکا و اسرائیل برای جنبش کردستان فاجعه بار خواهد بود.

– کومه‌له همچنان «مرکز دیالوگ» را دستاوردی مثبت می‌داند و از ادامه گفت‌وگو حمایت می‌کند.

– عدم امضای این سند به معنای کناره‌گیری از همکاری نیست؛ کومه‌له همچنان خواهان همکاری بر پایه صداقت و احترام به تفاوت‌هاست.

– نهایتا موضع ما این بود: اتحادی که بر پایه پنهان‌کردن تفاوت‌ها بنا شود، در لحظات حساس فرومی‌پاشد؛ و وضوح امروز بهتر از بحران فرداست.

۱. جهت‌گیری تاکتیکی و پیوند آن با اهداف استراتژیک

تاکتیک‌های امروز نباید اموری جدا از اهداف نهایی تلقی شوند. برعکس، هر گام در جهت سازمان‌یابی کارگران، هر تلاش برای ایجاد تشکل‌های زنان، هر حرکت در دفاع از آزادی‌های دموکراتیک، هر فعالیت فرهنگی، هنری، زیست‌محیطی و هر مطالبه برای آموزش به زبان مادری، اگر آگاهانه و در چارچوب یک افق روشن اجتماعی پیش برده شود، می‌تواند حلقه‌ای از زنجیره مبارزه برای دگرگونی بنیادی جامعه باشد. به بیان دیگر، سیاست تاکتیکی درست پلی است میان نیازهای فوری مردم و اهداف استراتژیک آینده؛ پلی که از یک سو شرایط زندگی را به طور نسبی بهبود می‌بخشد و از سوی دیگر، توده‌های مردم را با ضرورت سازمان‌یابی، اتحاد و دخالت مستقیم در سرنوشت خود آشنا می‌کند.

الف) حضور فعال در انجمن‌های صنفی کارگری: یکی از عرصه‌های مهم این جهت‌گیری، حضور فعال‌تر در انجمن‌های صنفی کارگری موجود در شهرهای کردستان است. طبقه کارگر و زحمتکشان در شرایطی زندگی می‌کنند که تورم، بیکاری، دستمزدهای ناچیز، نبود بیمه و امنیت شغلی، زندگی آنان را به شدت تحت فشار قرار داده است. فعالین حزبی باید در متن مبارزات جاری کارگران حضور داشته باشند؛ در پیگیری مطالبات معیشتی، در حمایت از معلمین، بازنشستگان کارگری، کارگران کارگاهها، کشاورزی، ساختمانی، کارگران خدماتی (شامل کارگران پلاتفرمی)، کارگران فصلی و کولبران، و در ایجاد صندوق‌های همبستگی مالی نقش عملی ایفا کنند. چنین فعالیتی به آنان تجربه تشکل، تصمیم‌گیری جمعی و اتکا به نیروی خود را می‌آموزد. این همان نقطه‌ای است که مبارزه روزمره برای نان و کار، به افق وسیع‌تر حاکمیت توده‌ای و عدالت اجتماعی پیوند می‌خورد.

ب) سازمان‌دهی زنان حول حقوق پایه‌ای: عرصه مهم دیگر، سازمان‌دهی زنان حول حقوق پایه‌ای و بر مبنای بیانیه حقوق زن است. ستم بر زنان در جامعه کردستان مانند همه جای ایران با ساختارهای طبقاتی، مردسالارانه، مذهبی و سیاسی گره خورده است. در کردستان، زنان همزمان با اشکال مختلف ستم روبه‌رو هستند: تبعیض جنسیتی، فشارهای سنتی و مذهبی، نابرابری اقتصادی، خشونت خانگی، قتل‌های ناموسی، محدودیت در اشتغال و مشارکت اجتماعی، و محرومیت از حقوق برابر در خانواده و جامعه. از این رو، ایجاد تشکل‌های زنان، جمع‌های محلی، می‌تواند نقش تعیین‌کننده‌ای در تغییر توازن اجتماعی داشته باشد. مبارزه برای حق پوشش اختیاری، حق اشتغال، دستمزد برابر، حق طلاق، حضانت، مقابله با خشونت خانگی و دفاع از استقلال فردی و اجتماعی زنان، بخشی از ساختن جامعه‌ای برابر و آزاد در آینده است. هر گامی که زنان را از انزوا بیرون آورد و به نیرویی سازمان‌یافته و دخالتگر در جامعه تبدیل کند، در واقع گامی در مسیر تحول اجتماعی عمیق‌تر است.

ج) دفاع از آزادی‌های دموکراتیک و مدنی: دفاع از آزادی‌های دموکراتیک و مدنی نیز یکی از محورهای اساسی این سیاست است. آزادی بیان، آزادی تشکل، آزادی اعتراض، آزادی مطبوعات، حق تجمع، حق فعالیت احزاب و انجمن‌ها، و حق دخالت مردم در اداره امور خود، مطالباتی عمومی و حیاتی‌اند. در کردستان، این مطالبات با مسئله ملی، طبقاتی و اجتماعی درهم‌تنیده‌اند. مردم کردستان نه فقط خواهان رفع تبعیض ملی و پایان دادن به فضای امنیتی هستند، بلکه خواهان مشارکت مستقیم در تعیین سرنوشت خود و اداره جامعه خویش‌اند. بنابراین فعالیت در زمینه آزادی‌های دموکراتیک باید بر پایه «بیانیه حقوق مردم زحمتکش در کردستان» و «برنامه کومه‌له برای حاکمیت توده‌ای» پیش برده شود. دفاع از زندانیان سیاسی و فعالین اجتماعی، اعتراض به سرکوب معلمین، دانشجویان، بازنشستگان، کولبران، کارگران، زنان و جوانان، مطالبه رفع فضای نظامی و امنیتی از شهرها و روستاها، و ترویج ایده شوراها و نهادهای مردمی، همگی می‌توانند آزادی سیاسی را از یک شعار کلی به نیاز زنده و روزمره مردم تبدیل کنند.

د) فعالیت فرهنگی، هنری، زیست‌محیطی و دفاع از آموزش به زبان مادری: فعالیت فرهنگی، هنری، زیست‌محیطی و دفاع از آموزش به زبان مادری نیز باید جایگاه برجسته‌ای در کار اجتماعی فعالین داشته باشد. فرهنگ و هنر از مؤثرترین ابزارها برای ارتباط با توده‌های وسیع مردم‌اند. شعر، موسیقی، تئاتر، ادبیات، سینما، هنر خیابانی و فعالیت‌های فرهنگی محلی می‌توانند پیام آزادی، برابری و مقاومت را به زبانی ملموس و قابل فهم منتقل کنند. در کنار آن، دفاع از زبان کردی و حق آموزش به زبان مادری، دفاع از حق برابر مردم کردستان است. این مطالبه را باید با مبارزه برای آموزش رایگان، برابر، دموکراتیک و رهایی‌بخش پیوند زد. همچنین بحران محیط‌زیست، نابودی جنگل‌ها، کم‌آبی، آلودگی، تخریب مراتع و بی‌توجهی به منابع طبیعی، مستقیماً زندگی زحمتکشان، روستاییان و نسل آینده را تهدید می‌کند. فعالیت‌های زیست‌محیطی می‌توانند جوانان، معلمان، دانشجویان، روستاییان و فعالین شهری را در یک میدان مشترک گرد آورند و حس مسئولیت جمعی نسبت به آینده جامعه را تقویت کنند.

ه) پیوند مطالبات مختلف: نکته تعیین‌کننده در همه این عرصه‌ها، پیوند دادن مطالبات ملی، طبقاتی، جنسیتی و دموکراتیک در قالب‌های اجتماعی و زنده است. هیچ‌یک از این مطالبات نباید جدا از دیگری دیده شود. کولبر فقط قربانی فقر نیست؛ او همزمان قربانی ستم ملی، بی‌عدالتی اقتصادی، سرکوب امنیتی و نبود فرصت‌های برابر است. زن کارگر کرد فقط با تبعیض جنسیتی روبه‌رو نیست؛ او همزمان زیر فشار استثمار طبقاتی و ستم ملی نیز قرار دارد. معلمی که برای آموزش به زبان مادری مبارزه می‌کند، تنها یک مطالبه فرهنگی را طرح نمی‌کند، بلکه برای عدالت آموزشی، دموکراسی و حق تعیین سرنوشت نیز می‌جنگد. بنابراین وظیفه فعالین این است که این پیوندها را در عمل، در شعارها، در تشکل‌ها و در فعالیت‌های روزمره نشان دهند تا کارگر، زن، جوان، دانشجو، معلم، کولبر و روستایی خود را جزئی از یک مبارزه مشترک احساس کند.

و) تمرین جامعه آزاد و برابر از امروز: اهمیت این جهت‌گیری‌ها در آن است که اهداف بلندمدت را از سطح شعار به تجربه اجتماعی تبدیل می‌کند. اگر هدف نهایی، جامعه‌ای آزاد، برابر، شورایی، سوسیالیستی و متکی بر حاکمیت توده‌هاست، این جامعه باید از امروز در اشکال کوچک‌تر تمرین و تجربه شود. وقتی کارگران برای دفاع از حقوق خود انجمن، کمیته یا صندوق همبستگی ایجاد می‌کنند، در واقع اداره جمعی را تمرین می‌کنند. وقتی زنان تشکل مستقل می‌سازند، پایه‌های جامعه‌ای برابر را می‌گذارند. وقتی مردم برای زبان مادری، آزادی تشکل، محیط‌زیست و حقوق دموکراتیک مبارزه می‌کنند، حق دخالت مستقیم در سرنوشت خود را به میدان می‌آورند. این‌ها اجزای زنده مسیر رسیدن به تحول اجتماعی‌اند.

ز) دو نتیجه همزمان: بر این اساس، اجرای چنین سیاستی دو نتیجه همزمان دارد. نخست، شرایط زندگی مردم را در حد امکان و به طور نسبی بهبود می‌بخشد؛ زیرا مبارزه برای دستمزد، بیمه، امنیت شغلی، حقوق زنان، آزادی‌های مدنی، آموزش به زبان مادری و حفظ محیط‌زیست، پاسخ به نیازهای واقعی و فوری جامعه است. دوم، افق انقلاب و تحول اجتماعی را روشن‌تر و ملموس‌تر می‌کند؛ زیرا مردم در جریان همین مبارزات می‌آموزند که بدون تشکل، همبستگی و دخالت مستقیم خود نمی‌توانند سرنوشتشان را تغییر دهند. به این ترتیب، مبارزه توده‌ای و اجتماعی نه عقب‌نشینی از اهداف استراتژیک است و نه جایگزین آن، بلکه راه واقعی نزدیک شدن به آن است.

ح) انقلاب محصول انباشت تجربه: در نهایت، انقلاب اجتماعی با فرمان، شعار یا انتظار منفعلانه شکل نمی‌گیرد. انقلاب محصول انباشت تجربه، سازمان، آگاهی، اعتماد، همبستگی و حضور فعال توده‌ها در مبارزات روزمره است. سیاست درست در این دوره آن است که فعالین حزبی در دل جامعه، در کنار مردم و در متن مطالبات زنده آنان حضور یابند؛ مبارزات پراکنده را به هم پیوند دهند؛ افق رهایی‌بخش و برابرطلبانه را در عمل نشان دهند؛ و گام به گام شرایط ذهنی و عینی لازم برای تحول اجتماعی را فراهم سازند. این همان مسیری است که هم زندگی امروز را انسانی‌تر می‌کند و هم چشم‌انداز آینده‌ای آزاد، برابر و متکی بر اراده مردم را به واقعیتی دست‌یافتنی‌تر تبدیل می‌سازد.

۲. امنیت و ادامه کار در دوره پساجنگ

ماه‌های نخست پس از پایان جنگ، روزهای حساس و تعیین‌کننده‌ای هستند. جمهوری اسلامی در این مرحله عجله دارد و می‌خواهد پیش از شکل‌گیری هر موج اعتراضی، دست به کار شود. این خطر به ویژه متوجه فعالین سیاسی در سطوح مختلف است. این مسئله تنها مربوط به کردستان هم نیست. همه فعالین داخل کشور باید با حداکثر هوشیاری عمل کنند. آمادگی سیاسی و تشکیلاتی باید حفظ شود. در این دوره باید خونسرد بود و محتاطانه عمل کرد. تا زمانی که حزب از مجاری رسمی خود خط مشی روشن‌تری اعلام کند، از هر اقدامی که بتواند به نیروهای سرکوبگر بهانه بدهد، باید خودداری شود. هوشیاری امروز، شرط ادامه مبارزه فرداست.

۳. تشکیلات علنی کومه‌له در اقلیم کردستان

الف) جایگاه مبارزه مسلحانه: گرچه در طول بیش از دو دهه گذشته، پیشمرگان کومه‌له در راستای ارزیابی عینی از شرایط جدید، دست به عملیات نظامی تهاجمی علیه نیروهای جمهوری اسلامی نزده‌اند، اما این امر هرگز به معنای زیر سوال رفتن حقانیت، اصالت و ضرورت تاریخی مقاومت مسلحانه در چارچوب «حق دفاع مشروع» در استراتژی ما نبوده و نیست. واقعیت عینی تاریخ این است که مبارزه مسلحانه هرگز انتخاب اول مردم کردستان نبود، بلکه توسط تهاجم رژیم به جامعه کردستان تحمیل شد. مردم آزادی می‌خواستند و چون مصمم بودند از دستاوردهای دموکراتیک خو دفاع کنند، ناگزیر به حمل سلاح شدند.

آنان به خشونت متوسل نشدند، بلکه در برابر خشن‌ترین دستگاه سرکوب تاریخ معاصر ایستادگی کردند و از حرمت انسانی خود دفاع نمودند. امروز، جامعه بیدار کردستان با کوله‌باری از تجارب گران‌بهای تاریخی، دست‌اندرکار شکل‌دهی به روش‌های نوین و تکامل‌یافته‌تری از مبارزه توده‌ای است. اعتصابات سیاسی عمومی، یکپارچه و توده‌گیر، امروز به سلاحی کارآمد، جاافتاده و فلج‌کننده علیه حاکمیت بدل شده است؛ روشی مبارزاتی که با کمترین هزینه انسانی، بیشترین دستاوردهای سیاسی و سازماندهی را به همراه دارد.

تشکیل جنبش‌های پایدار مدنی، شبکه‌های محلی و تربیت رهبران میدانی در دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها و محلات، جامعه را در مسیر آمادگی کامل قرار داده است. تجلی شکوهمند این آمادگی در خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» به وضوح خود را نشان داد. این جنبش که فلسفه و شعار محوری‌اش ریشه در فرهنگ سیاسی و مترقی نیروی پیشمرگ کومه‌له دارد، مسیری روشن و بدون بازگشت که جامعه را به سوی پیروزی نهایی هدایت می کند .

ب) موقعیت کنونی کومه‌له در اقلیم کردستان: همه شواهد حاکی از آن است که در دوره پساجنگ، شرایط کار ما در این منطقه تغییر خواهد کرد. شکل و ابعاد این تغییر هنوز نمی‌تواند به دقت تعیین شود. آنچه مسلم است جمهوری اسلامی فشارهای خود را بر اقلیم کردستان برای محدود کردن بیشتر فعالیت‌های اپوزیسیون تشدید خواهد کرد. ما درجه معینی از این فشارها را پس از امضای توافق امنیتی ایران و عراق تجربه کردیم و راه‌های تطبیق دادن وضعیت خود با شرایط جدید را تمرین کرده‌ایم. این سیاست قبلاً در جزئیات تدوین شده و بعضاً عملی هم شده است: دو اصل اساسی بر اقدامات ما ناظر خواهد بود: اول، ادامه کاری فونکسیون‌های اصلی فعالیت کومه‌له نباید مختل شوند. دوم، امنیت و امور زندگی رفقای این بخش تشکیلات نباید به مخاطره بیفتد.

پلنوم کمیته مرکزی کۆمەڵه

تیرماه ۱۴۰۵

ژوئن ۲۰۲۶

نوشته گزارش تحلیلی سیاسی پلنوم دهم کمیته مرکزی کۆمەڵە اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

به اطلاع می‌رساند پلنوم دهم کمیته مرکزی کومەلە، روزهای شنبه و یکشنبه هفتم و هشتم تیرماه ۱۴۰۵، برابر ۲۷ م و ۲۸م ژوئن ۲۰۲۶، با حضور اعضای کمیته مرکزی کومەلە و همچنین رفقای کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران و کمیته تشکیلات خارج از کشور و تعدادی از کادرهای حزب که به‌عنوان ناظر دعوت شده بودند، برگزار گردید. پلنوم با سرود انترناسیونال و یک دقیقه سکوت به یاد جان‌باختگان راه آزادی و سوسیالیسم آغاز شد. دستور جلسه پلنوم عبارت بودند از:

۱– گزارش سیاسی و تشکیلاتی کمیته رهبری کومەلە به پلنوم،

۲– تعیین زمان برگزاری کنگره ۱۹ کومەلە،

۳– بررسی قرارهای پیشنهادی

۴– تقسیم کار و وظایف اعضای کمیته مرکزی کومەلە

گزارش سیاسی کمیته رهبری در پلنوم مورد بحث و بررسی قرار گرفت و کلیات آن به تصویب رسید. قرار شد که به زودی به‌عنوان یک سند حزبی که مبنای کار ما تا پلنوم بعدی خواهد بود، منتشر ‌شود.

کمیته مرکزی کومەلە

(سازمان کردستان حزب کمونیست ایران)

۹ تیرماه ۱۴۰۵

۲۹ ژوئن ۲۰۲۶

نوشته 🚩 اطلاعیه برگزاری پلنوم دهم کمیته مرکزی کومەلە اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

چهل و هفت سال پیش، در شرایطی که جامعه ایران در آستانه یک تحول تاریخی و سرنوشت‌ساز قرار گرفته بود، سنگ بنای نیروی پیشمرگ کومه‌له نهاده شد. تاریخ این نیرو، تاریخ بیداری، مقاومت طبقاتی و جنبش انقلابی توده‌های زحمتکش کردستان است. در اواخر سال ۱۳۵۷، توده‌های به پاخاسته در یک انقلاب عظیم توده‌ای، یوغ استبداد و دیکتاتوری شاهنشاهی را در هم شکستند تا مجالی برای آزادی و زیست انسانی بیابند. اما در همان لحظاتِ شیرین رهایی، کابوس هولناک استیلای یک رژیم به غایت ارتجاعی، ضد زن و دشمن آزادی که گام‌به‌گام خود را برای غصب دستاوردهای انقلاب آماده می‌کرد، بر آسمان ایران سایه افکند. در این میان، کردستان به دژی مستحکم در برابر فاشیسم مذهبی نوظهور تبدیل شد؛ دژی که سلاح دفاع مشروع آن، «نیروی پیشمرگ » نام داشت.

در شرایطی که جریان مذهبی توانسته بود با فریبکاری، توطئه و موج اولیه سرکوب، صدای انقلاب و نیروهای مترقی را در مرکز ایران خفه کند، موازنه قوا در کردستان به کلی متفاوت بود. در جامعه کردستان، به دلیل نفوذ عمیق اندیشه‌های چپ، و حضور فعال احزاب سیاسی  با پایگاه مردمی  و بویژه وجود «کومه‌له» با آرمانها و برنامه و استراتژی سوسیالیستی، ارتجاع مذهبی فاقد پایگاه توده‌ای بود.

کارگران استثمار شده خواستار زندگی بهتری بودند؛ زحمتکشان روستا که تازه از قید بقایای فرتوت نظام فئودالی رها شده بودند، نگران از کف رفتن دست آوردهایشان بودند؛ زنان تشنه حقوق برابر و رهایی از قوانین قرون‌وسطایی بودند؛ و توده‌های وسیع مردم دیگر تحمل نداشتند ستم ملی و مذهبی گذشته بر دوششان سنگینی کند. این آرزوها، خواست‌ها و مطالبات انباشته‌شده، در یک جنبش مقاومت توده‌ای و سازمان‌یافته تجلی یافت که خود را برای نبردی تاریخی با رژیم تازه به قدرت رسیده‌ای که انقلاب را به انحراف کشانده بود، آماده می‌کرد.

در آغاز این رویارویی تاریخی، حاکمیت مرکزی تلاش کرد با تکیه بر فئودال‌ها، خان‌ها و مرتجعین محلی که از انقلاب و بیداری زحمتکشان وحشت‌زده بودند، جامعه کردستان را به کنترل در آورد. فئودال‌ها با تشکیل دارودسته‌های مسلح، دهقانان و زحمتکشان روستاها را مورد تهدید و آزار قرار می‌دادند تا مناسبات پوسیده ارباب و رعیتی را احیا کنند. در برابر این توطئه مشترک فئودالیسم و رژیم مرکزی، کومه‌له زحمتکشان کردستان را به سازماندهی و مسلح شدن فراخواند. تشکیل «اتحادیه‌های دهقانان» پاسخی انقلابی و توده‌ای به این تهدید بود. با متشکل شدن دهقانان و زحمتکشان در این اتحادیه‌ها و دفاع مسلحانه و آگاهانه از حقوق خود، دارودسته‌های مسلح اربابان در کوتاه‌ترین زمان ممکن در هم شکسته و تارومار شدند. این اولین پیروزی بزرگ توده‌ای بود که نشان داد سلاح پیشمرگ، در خدمت آزادی و زندگی بهتر این جامعه قرار دارد.

فضای سیاسی، دمکراتیک و پرشوری که کل جامعه کردستان را فرا گرفته بود، این منطقه را به سنگری مستحکم برای نجات و ادامه انقلاب سراسری ایران تبدیل کرد. گسترش سریع نفوذ سیاسی و اجتماعی کومه‌له و رشد توانایی‌های بی‌نظیر آن در بسیج و سازماندهی توده‌ها، در چندین رویداد تاریخی و بی‌بدیل متجلی شد:

– کوچ تاریخی مردم مریوان: که به عنوان نمونه‌ای درخشان از مقاومت مدنی و تشکیلاتی توده‌ها در برابر حضور نظامی ارتش و پاسداران ثبت شد.

– راهپیمایی‌های بزرگ و وسیع از سراسر کردستان به سوی مریوان جهت همبستگی با مردم این شهر.

– اعتصاب عمومی یک‌ماهه مردم سنندج: که همبستگی و اراده توده‌ای را برای اخراج نیروهای سرکوبگر سپاه پاسداران به نمایش گذاشت.

– خلع سلاح نیروی مرتجع «سپاه رزگاری»: جریان ارتجاعی و شبه‌نظامی که توسط شیوخ منطقه برای تضعیف جنبش چپ سازماندهی شده بود و توسط اراده انقلابی مردم متلاشی شد.

این پویایی انقلابی، دستاوردهای دمکراتیک و افق رادیکالی که کردستان در برابر آینده انقلاب ایران قرار داده بود، برای رژیم اسلامی هرگز قابل تحمل نبود.  جمهوری اسلامی پس از دوره‌ای فریبکاری، مانورهای دیپلماتیک و خریدن زمان، تمامی درهای گفتگو و مذاکره را بست. آنان پیش از تهاجم سراسری، با به راه انداختن قتل‌عام‌های هولناکی نظیر کشتار وحشیانه مردم بی‌دفاع در روستاهای «قارنا» و «قلاتان»، چهره جنایتکار خود را عیان کردند.

سرانجام در ۲۸ مرداد ۱۳۵۸، با فتوا و فرمان خمینی، تهاجم نظامی گسترده، وحشیانه و سراسری به کردستان آغاز شد. در واکنش به این هجوم ددمنشانه، کومه‌له مردم کردستان را به مقاومت همه‌جانبه، مسلحانه و توده‌ای فراخواند. مردم کردستان این فراخوان را با آغوش باز پذیرا شدند و بدین ترتیب، حماسه پرفرازونشیب مقاومت مسلحانه چهل و هفت سال گذشته آغاز شد؛ تاریخی سرشار از فداکاری، پایداری و درس‌های آموزنده مبارزاتی.

طی این سالهای طولانی مقاومت نیروی پیشمرگ کومه‌له هرگز یک نیروی نظامی سنتی یا چریکی کلاسیک نبوده است. این نیرو در گام نخست، مروج و مدافع یک فرهنگ متعالی، پیشرو و انسانی در برابر سنت‌های عقب‌مانده، پدرسالارانه بود. پیشمرگ کومه‌له همزمان با حماسه‌آفرینی در میدان‌های نبرد، پرچمدار رادیکال برابری زن و مرد بود؛ حضوری که با شرکت فعال و مسلحانه زنان مبارز در صفوف پیشمرگان، ساختارهای سنتی جامعه را تکان داد و مفهوم جدیدی از رهایی زن را تعریف کرد.

این نیرو در هر روستا، بخش و شهری که حضور داشت، از خود یادگارهای ارزشمندی در زمینه‌های اجتماعی، بهداشتی و آموزشی بر جای گذاشت. پیشمرگان کومه‌له معلمین آگاهی، پزشکان محرومان و یاران زحمتکشان در مزارع بودند. هر جا که پای پیشمرگ رسید، بذر آگاهی، برابری و سوسیالیسم پاشیده شد.

چشم‌انداز و استراتژی نهایی نیروی پیشمرگ کومه‌له برای رهایی انسان، انقلاب سوسیالیستی است؛ انقلابی که نیروی محرکه اصلی آن را کارگران و زحمتکشان جامعه تشکیل می‌دهند. این دیدگاه انقلابی، ناشی از تمایلات صرفا آرزومندانه نیست، بلکه بر واقعیت‌های بنیادی، تضادهای طبقاتی، نابرابری‌های اقتصادی، محرومیت‌های اجتماعی و سلب آزادی‌های مدنی و سیاسی استوار است. انقلاب از نظر کومه‌له، به معنای جابجایی قدرت سیاسی از چنگال یک اقلیت مستبد و استثمارگر به دست اکثریت تولیدکنندگان ثروت جامعه و ایجاد تحولات بنیادی در تمام عرصه‌های زندگی است.

به همین دلیل، نیروی پیشمرگ توده‌ها را بی‌وظیفه نمی‌کند و آن‌ها را در انتظار پیروزی نظامی صرف پیشمرگان نگه نمی‌دارد؛ بلکه برعکس، اعتماد به نفس، سازماندهی مستقل و اتکا به نیروی لایزال زحمتکشان را در خودِ جامعه تقویت و نهادینه می‌سازد.

یکی از ثمرات تاریخی و حیات‌بخش مقاومت مسلحانه در کردستان، ایجاد یک چتر امنیتی برای جوانان منطقه در جریان جنگ ویرانگر و ارتجاعی هشت‌ساله ایران و عراق (۱۳۵۹-۱۳۶۷) بود. وجود مناطق آزاد شده و صفوف مستحکم پیشمرگان کومه‌له، امکانی حیاتی را فراهم آورد تا جوانان کردستان به جای اینکه به عنوان گوشت دم توپ به جبهه‌های جنگ ارتجاعی فرستاده شوند، به صفوف مقاومتی عادلانه، مترقی و رهایی‌بخش بپیوندند. این نیرو با جانبازی‌های بی‌شمار خود و زنده نگه داشتن روح مقاومت، جان‌های بی‌شماری را از نابودی در تنور جنگ نجات داد. در نتیجه این پایداری سازمان‌یافته، جامعه کردستان در طول آن هشت سال جنگ ویرانگر، به مراتب خسارات مادی و انسانی کمتری در مقایسه با سایر نقاط ایران متحمل شد.

اگرچه در طول بیش از دو دهه گذشته، پیشمرگان کومه‌له در راستای ارزیابی عینی از شرایط جدید، دست به عملیات نظامی تهاجمی علیه نیروهای جمهوری اسلامی نزده‌اند، اما این امر هرگز به معنای زیر سوال رفتن حقانیت، اصالت و ضرورت تاریخی مقاومت مسلحانه در چارچوب «حق دفاع مشروع» در استراتژی ما نبوده و نیست. واقعیت عینی تاریخ این است که مبارزه مسلحانه هرگز انتخاب اول مردم کردستان نبود، بلکه توسط تهاجم دژخیمانه رژیم به جامعه تحمیل شد. مردم آزادی می‌خواستند و چون مصمم بودند از دستاوردهای دمکراتیک انقلاب  خو دفاع کنند، ناگزیر به حمل سلاح شدند.

آنان به خشونت متوسل نشدند، بلکه در برابر خشن‌ترین دستگاه سرکوب تاریخ معاصر ایستادگی کردند و از حرمت انسانی خود دفاع نمودند. در همان سال‌های نخستین، وقتی پیشمرگان برای مدتی کوتاه نیروهای رژیم را عقب راندند و کردستان را آزاد کردند، نمونه‌های بی‌نظیر و ارزشمندی از زندگی مدنی، شوراها، آزادی بیان و اداره دمکراتیک جامعه را به نمایش گذاشتند که الگویی برای آینده کل ایران است.

امروز، جامعه بیدار کردستان با کوله‌باری از تجارب گران‌بهای تاریخی، دست‌اندرکار شکل‌دهی به روش‌های نوین و تکامل‌یافته‌تری از مبارزه توده‌ای است. اعتصابات سیاسی عمومی، یکپارچه و توده‌گیر، امروز به سلاحی کارآمد، جاافتاده و فلج‌کننده علیه حاکمیت بدل شده است؛ روشی مبارزاتی که با کمترین هزینه انسانی، بیشترین دستاوردهای سیاسی و سازماندهی را به همراه دارد.

تشکیل جنبش‌های پایدار مدنی، شبکه‌های محلی و تربیت رهبران میدانی در دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها و محلات، جامعه را در مسیر آمادگی کامل قرار داده است. تجلی شکوهمند این آمادگی در خیزش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» به وضوح خود را نشان داد. این جنبش که فلسفه و شعار محوری‌اش ریشه در فرهنگ سیاسی و مترقی نیروی پیشمرگ کومه‌له دارد، مسیر روشن و بدون بازگشت جامعه را به سوی پیروزی نهایی نشان می‌دهد.

چهل و هفت سال از آغاز این مسیر پرفرازونشیب گذشت. نسلی که در اواخر دهه پنجاه با دستانی خالی اما دل‌هایی مالامال از عشق به سوسیالیسم و آزادی اسلحه به دست گرفت، اکنون پیر شده است. هزاران جوان پرشور در طول این دهه‌ها به صفوف این نیرو آمدند، حماسه‌ها آفریدند، جان باختند یا موهای خود را در این مسیر سپید کردند. اما آنچه در تمام این سال‌ها زنده، پویا و پابرجای مانده، یک سنت عمیق تاریخی است که پیشمرگ کومه‌له در کالبد این جامعه دمیده است: سنت سر خم نکردن در برابر دیکتاتور، سنت برابری مطلق زن و مرد، سنت اتکا به توده‌های محروم و کارگر، و آرمان ساختن دنیایی عاری از طبقات و استثمار.

«روز پیشمرگ کومه‌له»، روز گرامیداشت تک‌تک آن انسان‌های وارسته، آن جان‌های شیفته و آن ستاره‌های سرخی است که با خون و عمر خود این سنت شریف را پی ریختند. این روز، روز تجدید پیمان نسل‌های نوین با آرمان بزرگ آزادی و عدالت اجتماعی است؛ آرمانی که هنوز تا تحقق نهایی آن در فردای روشنِ ایران آزاد و سوسیالیست، راه بسیاری در پیش است و سلاح آگاهی سازمان و رهبری، رهگشای آن خواهد بود.

در مناسبت روز پیشمرگ کومه‌له، یاد رفیق «سعید معینی» اولین پیشمرگ و اولین جان‌باخته کومه‌له، که روز پیشمرگ کومه‌له به یاد و خاطره وی و روز جان‌باختنش نامگذاری شده است، و یاد هزاران رزمنده و انسان شریفی را که در صحنه‌های مختلف نبرد با یکی از درنده‌ترین و تاریک‌اندیش‌ترین دیکتاتوری‌های این عصر جان باختند، گرامی می‌داریم و به خانواده‌های سرفراز و مقاوم آنان درود می‌فرستیم.

کمیته مرکزی کومه‌له

(سازمان کردستان حزب کمونیست ایران)

خرداد ۱۴۰۵

نوشته پیام کمیته مرکزی کومه له در گرامیداشت روز پیشمرگ کومه‌له و ۴۷ سال سنت مقاومت انقلابی در کردستان اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

امروز جمعه ۲۵ اردیبهشت سالروز بمباران شیمیائی مقرات مرکزی کۆمەڵە توسط رژیم بعث عراق است. عصر روز ۲۵اردیبهشت سال ۱۳۶۷، مقرات مرکزی کۆمەڵە واقع در درۀ «بوتی» در ۲۰کیلومتری شمال شهر «رانیه» در کردستان عراق بوسیله هواپیماهای جنگی رژیم جنایتکار بعث عراق هدف بمباران شیمیایی قرار گرفت. در این تهاجم جنایتکارانه ۲۳ تن از اعضاء و کادرهای حزب کمونیست ایران و کومه له جانباختند و نزدیک به ۱۵۰ نفر نیز مصدوم و مسموم شدند. این رفقا از زمرۀ توانا ترین و رزمنده ترین پیشروان جنبش کارگری و کمونیستی ایران و از چهره های سرشناس، قدیمی و محبوب در میان توده های مردم بودند. آنها برعلیه ستم و استثمار و بی حقوقی توده های کارگر و زحمتکش، بر علیه جنگ و جنایات ناشی از آن، در دفاع از حقوق اولیه مردم کردستان، بپاخاسته و تمامی زندگانی خود را وقف مبارزهِ بی امان با نظام سرمایه داری و همه مصائب و ستمهای آن کردند.

این عزیزانِ جانباخته از زمرۀ انسانهای وارسته ای بودند که با شور انقلابی و قلبی سرشار از امید، از نقاط مختلف کردستان و دیگرشهرهای ایران با پیوستن به صفوف کۆمەڵە همراه و همدوش هم، با تحمل مخاطرات فراوان در ارگانهای مرکزی کومه له و نیز رادیو صدای حزب كمونیست ایران فعالیت می کردند.

این نخستین بار نبود که مقرهای نیروی پیشمرگ کۆمەڵە در کردستان عراق هدف حملۀ هوایی یا توپخانه ایی ارتش عراق قرار می گرفت. قبل از این نیز بارها قرارگاههای مرکزی کۆمەڵە در منطقۀ «مالومه» و در همین درۀ «بوتی» نیز، مورد حمله قرار گرفته بودند. نقاط مزبور جزو مناطقی بودند که خارج از کنترل دولت عراق قرار داشتند و نیروهای پیشمرگ اتحادیۀ میهنی کردستان و دیگر احزاب و نیروهای سیاسیِ مخالف رژیم عراق در آن حضور داشتند. رژیم عراق با تحت فشار قرار دادن کۆمەڵە در این مناطق می خواست ما را وادار سازد که مکانهای استقرار نیروی مسلح خود را از مناطق آزاد به مناطق تحت کنترل ارتش خود منتقل کند و مراودات بین نیروهای پیشمرگ کردستان ایران و عراق را قطع نماید. ارزیابی رهبری کۆمەڵە در آن موقع این بود که تا زمانی که منطقه ای آزاد در کردستان عراق باقی باشد، نبایستی مقرهای مرکزی خود را به مناطق تحت کنترل دولت عراق منتقل کند. این یک موضع گیری سیاسی بود که در خدمت امرِ مقاومت در برابر رژیم های جمهوری اسلامی و بعث عراق قرار داشت. این سیاست همچنین ادامۀ سیاست کۆمەڵە و حزب کمونیست ایران در قبال جنگ ایران و عراق نیز بود. سیاستی که جنگ را از هر دو سو، ارتجاعی میدانست و خواهان قطع فوری آن بود.

استقرار مقرات کۆمەڵە در این مناطق عملاً ما را با مردم کردستان عراق و نیروهائی که بر علیه رژیم بعث می جنگیدند، هم سرنوشت ساخته بود. صدماتی که بر نیروهای ما در این دوره وارد آمد در واقع بخشی از رنجهاو مصائبی بودند که مردم کردستان عراق بطور روزمره با آن دست و پنجه نرم می کردند.

به محض رسیدن خبر بمباران شیمیایی مقرات کۆمەڵە به شهر رانیه، هزاران نفر از مردم این شهر علیرغم نگرانی از عکس العمل رژیم بعث عراق، برای کمک به پیشمرگان مجروح و مصدوم کومه‌له بسیج شدند و از هر امکانی که در دسترس داشتند برای کمک به رفقای آسیبدیدۀ این رویداد بهره جستند. بسیاری از پزشکان و داروخانه های شهر سلیمانیه نیز علیرغم هشدارهای رژیم عراق، در امر مداوای مصدومان کۆمەڵە،نهایت همکاری را به عمل آوردند. همبستگی شورانگیز مردم کردستان عراق و بویژه مردم شهر رانیه و روستاهای این منطقه با پیشمرگان کومه‌له در آن روز خاطره ایست که هرگز از اذهان زدوده نمی شود.

اسامی رفقای جانباخته در بمباران شمیایی مقرات کۆمەڵە در روز ۲۵اردیبهشت سال ۱۳۶۷ عبارتند از: اسماعیل مصطفی زاده، احمدمحمدی، بایزید بیاض، پرویز تاجوانچی، حسین سیگاری.سعید محمدی، جلال پنجوینی، فرشته رضائی،عبدالله هوشیاریان علی حسن محمدی(طهمورث)، فرنگیس شاهوئی، کریم جنتی، کریم عبدالله پور، مریم مجنون(سعادت)، کمال رضانژاد، کیومرث مهاجر(جبار)، منوچهرمحمودیان (مرتضی)، محمدرسولی خوش صفت، محمدعمرعلی، ناصح مردوخ، نادرقاضی زاده (آزاد)، وفاتوتونچی و حامد مدرسی.

نام این عزیزان برای همیشه بر لوح تاریخ سراسر فداکاری و رزمندگی جنبش کمونیستی ایران خواهد درخشید. امروز آرامگاه این دسته از زنان و مردان تسلیم ناپذیرِ کۆمەڵە و حزب کمونیست ایران در همان محلِ جانباختنشان به مکانی برای تجدید خاطرۀ خانواده هایشان و تجدید عهد همرزمانشان با آرمانهای شریف و انسانی آنها تبدیل شده است

نوشته گرامی باد یاد جانباختگان بمباران شیمیائی مقرات مرکزی کۆمەڵە توسط رژیم بعث عراق اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

اوضاع سیاسی کنونی و وظایف ما

بخش اول: اوضاع جهانی و بحران ساختاری سرمایه‌داری
گزارش با ترسیم تصویری از وضعیت جهان در سال ۲۰۲۶ آغاز می‌شود و آن را «مرحله‌ای از انباشت هم‌زمان بحران‌های ساختاری سرمایه‌داری جهانی» می‌نامد. از نظر گزارش، این بحران‌ها نه انحراف‌های گذرا، بلکه شکل عادی کارکرد نظام سرمایه‌داری هستند. شاخص‌هایی چون بدهی جهانی ۲۵۰ تریلیون دلاری و هزینه‌های نظامی ۲.۴ تریلیون دلار در سال، نشانگر شکاف عمیق میان منطق انباشت سرمایه و نیازهای واقعی انسان‌هاست.
در سطح ژئوپلیتیک، جهان به عرصه رقابت قدرت‌های بزرگ تبدیل شده است؛ ایالات متحده به عنوان مرکز قدرت مالی و نظامی، چین به عنوان قطب اصلی تولید صنعتی، و روسیه با تکیه بر قدرت نظامی و منابع انرژی. گزارش تأکید می‌کند که تضاد میان این قدرت‌ها نه رویارویی نظام‌های متفاوت، بلکه رقابت درونی یک منطق واحد، یعنی انباشت سرمایه و کنترل بازارها، است.
خاورمیانه یکی از مهم‌ترین صحنه‌های این کشمکش معرفی می‌شود و جنگ ۲۰۲۶ علیه ایران در همین بستر قرار می‌گیرد. در عرصه بازار کار نیز گزارش از تبدیل شدن بی‌ثباتی شغلی به «قاعده» سخن می‌گوید، حدود ۲ میلیارد انسان در اشکال غیررسمی و بدون قرارداد کار می‌کنند. نتیجه‌گیری بخش اول آن است که در چنین جهانی، وظیفه طبقه کارگر ارتقای مقاومت پراکنده به سازمان‌یابی پایدار و آگاهانه است.

بخش دوم: اوضاع سیاسی ایران

ماهیت جنگ ۴۰ روزه
این بخش محور اصلی گزارش است. جنگ آمریکا و اسرائیل با جمهوری اسلامی که ۴۰ روز به طول انجامید و هنوز به آتش‌بس پایداری نرسیده، رویدادی تعیین‌کننده در مقیاس جهانی ارزیابی می‌شود. موضع اصلی حزب کمونیست ایران که در بیانیه خرداد ۱۴۰۴ تدوین شده، این است که این جنگ از هر دو سو ارتجاعی است:

• جمهوری اسلامی رژیمی مرتجع، زن‌ستیز و ضدکارگر است که برای بقای سلطه خود می‌جنگد.
• اسرائیل رژیمی جنایتکار است که سیاست نسل‌کشی علیه فلسطینیان را پیش می‌برد.
• آمریکا برای تبدیل جمهوری اسلامی به همکاری متعارف و تأمین هژمونی خود در منطقه می‌جنگد.

از این رو، یک نیروی انقلابی مسئول نه مبارزه علیه جمهوری اسلامی را به بهانه حمله خارجی متوقف می‌کند و نه به اسرائیل و آمریکا به عنوان نیروی «رهایی‌بخش» امید می‌بندد.
اهداف طرف‌های درگیر
گزارش اهداف هر طرف را به تفکیک بررسی می‌کند. جمهوری اسلامی در پی بقا، حفظ برنامه هسته‌ای و موشکی، و استمرار نفوذ منطقه‌ای است. آمریکا می‌خواهد رفتار ایران را مهار کند، بدون آنکه لزوماً رژیم را تغییر دهد. اسرائیل اما اهدافی حداکثری‌تر دارد: جلوگیری از دستیابی ایران به سلاح هسته‌ای و تضعیف قدرت منطقه‌ای آن. بن‌بست مذاکرات ناشی از آن است که جمهوری اسلامی واگذاری مؤلفه‌های اصلی قدرت خود را معادل فروپاشی می‌داند.

دو رویکرد متفاوت در اپوزیسیون
گزارش به نقد صریح بخشی از اپوزیسیون می‌پردازد که جنگ خارجی را «فرصت» برای سقوط جمهوری اسلامی قلمداد کرد یا مردم را بی‌پروا به خیابان فراخواند. این رویکرد «ماجراجویانه و غیرمسئولانه» ارزیابی می‌شود. در مقابل، رویکرد مورد دفاع حزب هشدار داده بود که حمله خارجی نه تنها به آزادی نمی‌انجامد، بلکه می‌تواند فضای امنیتی را تشدید و مبارزه مستقل مردم را به عقب براند. گزارش می‌افزاید مدافعان موضع اول که اکنون تدریجاً عقب‌نشینی می‌کنند، نمی‌توانند بدون پذیرش صریح خطا، از زیر بار مسئولیت سیاسی شانه خالی کنند.

چشم‌انداز کوتاه‌مدت
احتمال می‌رود مذاکرات به یک دوره «نه جنگ، نه صلح» منجر شود. آمریکا ترجیح می‌دهد با فشار حداکثری یعنی تحریم، انزوای دیپلماتیک و تهدید نظامی، بدون ورود به جنگ تمام‌عیار، امتیاز بگیرد. جمهوری اسلامی در برابر دو گزینه قرار دارد: عقب‌نشینی نسبی که به جابه‌جایی در آرایش رهبری منجر می‌شود، یا انتخاب الگوی بقا از طریق انزوا که مسیری نزدیک به کره شمالی است. در هر دو حالت، بحران رژیم حل نمی‌شود و فقط شکل آن تغییر می‌کند.

ایران پس از جنگ
گزارش تصویری از دوره پساجنگ ارائه می‌دهد. از یک سو، بدون درآمد نفتی و با تحریم‌های چندلایه، بازسازی زیرساخت‌ها عملاً ناممکن خواهد بود و بیکاری، تورم و فقر تشدید می‌شوند. از سوی دیگر، پایان فضای جنگی به مردم فرصت می‌دهد مطالبات معلق‌مانده را از سر بگیرند. مطالباتی چون نان، کار و آزادی بار دیگر می‌توانند محور جنبش‌های اجتماعی شوند.
دوره پساجنگ همچنین لحظه‌ای برای ارزیابی اعتبار سیاسی نیروهاست. جریان‌هایی که از جنگ استقبال کردند یا در برابر ویرانی سکوت کردند، با فرسایش اعتبار روبه‌رو خواهند شد. نیروهایی که مرزبندی روشنی با جنگ و نظم مولد آن داشتند، ظرفیت بیشتری برای اثرگذاری خواهند داشت.

بخش سوم: اولویت‌ها و وظایف حزب

رهایی از دو توهم
گزارش بر رهایی از دو توهم زیانبار تأکید می‌کند:

اول، توهم نجات از بیرون: نه فشار خارجی، نه حمله نظامی و نه مداخله قدرت‌های جهانی راه آزادی مردم ایران را هموار می‌کند. این فشارها فقط موازنه میان نیروهای ارتجاعی را بازتنظیم می‌کند.
دوم، توهم شورش بدون سازمان: پیروزی تنها از ترکیب سه عنصر آگاهی، سازماندهی و رهبری حاصل می‌شود. فراخوان خیابانی بدون این عناصر، تحمیل تلفات و بالا بردن هزینه تغییر است. فاصله میان تضعیف یک حکومت و سقوط آن را فقط نیروی سازمان‌یافته می‌تواند پر کند.

تاکتیک‌های عملی
گزارش بر ضرورت جدی گرفتن دستاوردهای کوچک و گام‌به‌گام تأکید می‌کند. ۴۷ سال مبارزه نشان داده تمام عقب‌نشینی‌های جمهوری اسلامی فقط زیر فشار مبارزات اجتماعی تحمیل شده است. وظیفه مرکزی، تبدیل فشار اجتماعی به سازمان‌یابی پایدار است. مسیر آینده از شورش‌های انفجاری فاقد سازمان عبور نمی‌کند.
جنبش کارگری به عنوان محور
جایگاه کلیدی در این دوره به جنبش کارگری داده می‌شود. دو مطالبه اصلی برای تحمیل بر حکومت تعریف می‌شوند:
حق اعتصاب: که در خود بسته‌ای کامل از حقوق را حمل می‌کند؛ از حق تجمع و راهپیمایی تا مصونیت از اخراج، حق چانه‌زنی جمعی، حق همبستگی و صندوق‌های اعتصاب. اعتصاب صرفاً توقف کار نیست، بلکه تبدیل نیروی پراکنده به اهرم فشار اجتماعی است.
حق تشکل مستقل: که بر اساس آن کارگران بتوانند آزادانه سندیکا، اتحادیه یا هر نهاد صنفی مستقل ایجاد کنند. بدون این دو حق، طبقه کارگر همواره پراکنده و سرکوب‌پذیر می‌ماند.

بخش چهارم: وظایف در کردستان

جهت‌گیری تاکتیکی
در کردستان، جهت‌گیری اصلی حضور فعال‌تر فعالین حزبی در مبارزات اجتماعی و توده‌ای تعریف می‌شود. مبارزه سیاسی که از نیازهای واقعی مردم فاصله بگیرد، به شعارهای انتزاعی محدود می‌ماند. چند عرصه اصلی برای فعالیت تعیین شده‌اند:
جنبش کارگری: حضور در انجمن‌های صنفی، حمایت از کارگران ساختمانی، فصلی و کولبران، و ایجاد صندوق‌های همبستگی مالی.
سازمان‌دهی زنان: ایجاد تشکل‌های زنان حول حقوق پایه‌ای، مبارزه برای حق پوشش اختیاری، دستمزد برابر، حق طلاق و مقابله با خشونت خانگی. زن کارگر کرد همزمان زیر فشار تبعیض جنسیتی، استثمار طبقاتی و ستم ملی قرار دارد.
آزادی‌های دموکراتیک: دفاع از آزادی بیان، تشکل و اعتراض، دفاع از زندانیان سیاسی، و مطالبه رفع فضای نظامی و امنیتی.
فرهنگ، زبان و محیط‌زیست: دفاع از آموزش به زبان مادری، فعالیت‌های فرهنگی و هنری، و مبارزه علیه بحران زیست‌محیطی که مستقیماً زندگی زحمتکشان را تهدید می‌کند.
گزارش بر پیوند دادن مطالبات ملی، طبقاتی، جنسیتی و دموکراتیک تأکید می‌کند. کولبر همزمان قربانی فقر، ستم ملی و سرکوب امنیتی است. معلمی که برای زبان مادری مبارزه می‌کند، برای عدالت آموزشی و حق تعیین سرنوشت نیز می‌جنگد.

امنیت و ادامه‌کاری
ماه‌های نخست پس از پایان جنگ «حساس‌ترین روزها» توصیف می‌شوند. رژیم عجله دارد پیش از شکل‌گیری موج اعتراضی، دست به کار شود. فعالین داخل کشور باید با «حداکثر هوشیاری» عمل کنند و از هر اقدامی که به نیروهای سرکوبگر بهانه بدهد، خودداری کنند. «هوشیاری امروز، شرط ادامه مبارزه فرداست.»
تشکیلات علنی کومه‌له در اقلیم کردستان
در دوره پساجنگ، فشارهای جمهوری اسلامی بر اقلیم کردستان برای محدود کردن فعالیت‌های اپوزیسیون تشدید خواهد شد. دو اصل بر اقدامات حاکم خواهد بود: اول، ادامه‌کاری فونکسیون‌های اصلی نباید مختل شود؛ دوم، امنیت و زندگی رفقا نباید به مخاطره بیفتد.

بخش پنجم: وظایف تشکیلات خارج کشور
وظایف خارج از کشور بر ده محور تعریف شده‌اند: تحکیم حزبیت و انضباط سازمانی؛ معرفی کومه‌له به افکار عمومی جهانی؛ توسعه عضوگیری از نیروهای چپ و آزادیخواه؛ اتحاد عمل با جریانات چپ از طریق کمپین‌ها و سمینارهای مشترک؛ تقویت جنبش کارگری از طریق فشار بین‌المللی؛ شرکت در جنبش‌های ضدسرمایه‌داری در کشورهای میزبان؛ دفاع از حقوق پناهندگان؛ حمایت از جنبش برابری‌خواهی زنان؛ تقویت مالی و محتوایی رسانه‌های حزب؛ و حضور سازمان‌یافته در شبکه‌های اجتماعی.

جمع‌بندی
پیام محوری گزارش آن است که انقلاب اجتماعی با فرمان یا شوک خیابانی شکل نمی‌گیرد، بلکه محصول انباشت تجربه، سازمان، آگاهی و حضور فعال توده‌ها در مبارزات روزمره است. سیاست درست در این دوره آن است که فعالین در دل جامعه و در متن مطالبات زنده مردم حضور یابند، مبارزات پراکنده را به هم پیوند دهند، و گام‌به‌گام شرایط لازم برای تحول اجتماعی را فراهم سازند. این مسیر هم زندگی امروز را انسانی‌تر می‌کند و هم چشم‌انداز آینده‌ای آزاد و برابر را به واقعیتی دست‌یافتنی‌تر تبدیل می‌سازد.

کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران
02-05-2026

نوشته 🚩 خلاصه گزارش سیاسی پلنوم چهارم کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران اوضاع سیاسی کنونی و وظایف ما بخش اول: اوضاع جهانی و بحران ساختاری سرمایه‌داری اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

به اطلاع می‌رساند پلنوم چهارم کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران، روز شنبه ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵، برابر با دوم مه ۲۰۲۶، با حضور اعضای کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران و همچنین تعدادی از رفقای کمیته مرکزی کومه‌له و کمیته تشکیلات خارج از کشور حزب که به‌عنوان ناظر دعوت شده بودند، برگزار گردید.

پلنوم با سرود انترناسیونال و یک دقیقه سکوت به یاد جان‌باختگان راه آزادی و سوسیالیسم آغاز شد.

دستور جلسه پلنوم عبارت بود از:

۱- گزارش سیاسی و تشکیلاتی کمیته اجرایی حزب به پلنوم

۲- بررسی چند قرار و تصمیم درون‌حزبی

۳- تقسیم کار و وظایف اعضای کمیته مرکزی حزب

گزارش سیاسی کمیته اجرایی، پس از اعمال ملاحظات رفقای شرکت‌کننده در پلنوم، به‌عنوان یک سند حزبی که مبنای کار ما تا پلنوم بعدی خواهد بود، به اتفاق آرا به تصویب رسید. این گزارش به‌طور علنی منتشر می‌شود.

پلنوم در آخرین بخش کار خود، رفقا: سروه ناصری، ابراهیم علیزاده، فرشید غفارنژاد، فریدون ناظری و اسعد رستمی را به‌عنوان کمیته اجرایی حزب کمونیست ایران تعیین نمود.

کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران

۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۵

نوشته اطلاعیه پایانی پلنوم چهارم کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

پیشاپیش اول مه، روز جهانی همبستگی کارگران را به تمام کارگران، زحمتکشان و همه‌ی انسان‌هایی که برای آزادی و برابری تلاش می‌کنند، شادباش می‌گوییم.

امسال در شرایطی به استقبال روز کارگر می‌رویم که وضعیت عمومی مردم جهان به‌ ویژه کارگران، زحمتکشان و قشر کم درآمد جامعه به‌مراتب دشوارتر از گذشته شده است. اگرچه در برخی کشورهای پیشرفته رشد اقتصادی اندکی مشاهده می‌شود و تورم نسبت به سال ۲۰۲۵ تا اندازه‌ی ناچیزی کاهش یافته، اما در بسیاری از کشورهای در حال توسعه، بحران‌هایی چون بدهی، بیکاری، گرانی، فقر و ناامنی غذایی همچنان ادامه دارد. شکاف اقتصادی میان کشورها و همچنین در درون جوامع افزایش یافته و عواملی مانند تنش‌های سیاسی، جنگ‌ها و نوسانات بازار انرژی در تشدید این وضعیت نقش اساسی داشته‌اند.

امروز زندگی خانواده‌های کارگری و کارمندی به‌گونه‌ای است که درآمد ماهانه آنها به‌ سختی پاسخگوی نیازهای اولیه‌ی زندگی است. افزایش ناچیز دستمزدها در برابر رشد شدید هزینه‌های زندگی عملاً بی‌اثر بوده است. هزینه‌هایی مانند اجاره مسکن، خوراک، پوشاک، انرژی و حمل ‌و نقل بخش عمده درآمد را می‌بلعند.  بسیاری از خانواده‌ها ناچار به حذف بخش‌هایی از نیازهای زندگی، کاهش مصرف و کنار گذاشتن برنامه‌های رفاهی شده‌اند. در چنین شرایطی، حتی داشتن شغل ثابت نیز تضمینی برای امنیت اقتصادی نیست.

طبق گزارش‌های نهادهای بین‌المللی مثل صندوق بین‌المللی پول و سازمان ملل، آثار مخرب جنگ‌ها در سال ۲۰۲۶ نه‌تنها افزایش یافته، بلکه ابعاد پیچیده‌تری به خود گرفته است. جنگ‌ها زندگی میلیون‌ها انسان را بطور مستقیم و غیرمستقیم تحت تأثیر قرار داده‌اند و باعث گسترش فقر و بحران‌های انسانی شده‌اند. افزایش قیمت انرژی و مواد غذایی، اختلال در زنجیره‌های تأمین و فشار اقتصادی بر اقشار کم‌ درآمد از مهم‌ترین پیامدهای این وضعیت هستند. در کنار این، تأثیرات روانی و اجتماعی جنگ نیز عمیق و گسترده است. اضطراب، ناامنی، افسردگی و محرومیت از آموزش، به‌ویژه در میان کودکان، به ‌طور چشمگیری افزایش یافته است. جنگ‌ها دیگر محدود به مرزهای جغرافیایی نیستند و اثرات آن‌ها از طریق اقتصاد جهانی و مهاجرت، سراسر جهان را در بر گرفته است.

در شرایط کنونی، مردم ایران به‌ ویژه کارگران و زحمتکشان و خانواده‌هایشان با فشارهای جدی اقتصادی، امنیتی، بیکاری، ناامنی شغلی و کاهش دسترسی به خدمات عمومی مواجه‌اند. بخش بزرگی از منابع به هزینه‌های نظامی اختصاص یافته و آن بخش از خدماتی ناچیز مانند آموزش، بهداشت و حمایت‌های اجتماعی که وجود داشت، بیش از پیش تضعیف شد و یا بطور کلی از بین رفته است. آوارگی، بی‌ثباتی، مشکلات معیشتی، ترس، رعب و وحشت به واقعیت روزمره‌ی بسیاری از خانواده‌ها تبدیل شده است.

این جنگ‌ها در نتیجه رقابت قدرت‌ها بر سر منابع، نفوذ و منافع اقتصادی است و هیچ ربطی به بهبود زندگی مردم از جمله کارگران و اقشار فرودست جامعه ندارد. در این میان، مردم، به‌ویژه خانواده‌‌های کارگران، زحمتکشان و قشر پایین جامعه، قربانیان اصلی هستند. از این ‌رو، نباید از هیچ‌ یک از طرف‌های جنگ حمایت کرد، بلکه باید آن را محکوم و اگاهانه بر منافع مشترک انسانی و طبقاتی در برابر جنگ و نابرابری تأکید نمود.

در روز جهانی کارگر امسال، در چنین شرایطی، باید بر ضرورت تقویت همبستگی میان اقشار ستم دیده در جامعه تأکید شود. از حقوق پایه‌ای مانند دستمزد، امنیت شغلی و دسترسی به نیازهای اساسی دفاع شود. با گسترش جنگ و خشونت مخالفت گردد و خواهان پایان دادن جنگ در اسرع وقت شد. با افزایش آگاهی و همکاری اجتماعی، از پراکندگی و آسیب ‌پذیری بیشتر جلوگیری شود. در عین حال، باید توجه داشت که در شرایط جنگی، فعالیت‌های جمعی با محدودیت‌ها و خطرات بیشتری همراه است، بنابراین هرگونه اقدام باید با در نظر گرفتن امنیت فردی و جمعی صورت گیرد.

تنها زمانی کارگران، زحمتکشان، اقشار فرودست و ملیت‌های تحت ستم در جامعه از این همه ظلم، ستم و بی‌حقوقی رهایی می‌یابند که آگاهانه و در همبستگی، برای دستیابی به خواست‌های مشترک خود مبارزه کنند، تشکل‌های مستقل و پایدار خویش را ایجاد و تقویت نمایند و با گسترش همبستگی و سازمان‌یابی جمعی، توان خود را در مسیر تغییرات اساسی به کار گیرند.

تشکیلات خارج از کشور حزب کمونیست ایران صمیمانه از همه‌ی احزاب، سازمان‌ها، تشکل‌های کارگری، انسان‌های سوسیالیست، آزادی‌خواه، برابری‌طلب و عدالت‌خوا دعوت می‌کند که با در نظر گرفتن شرایط خطیر کنونی جامعه و مسئولیت‌های تاریخی مشترک، روز جهانی همبستگی کارگران امسال را به نقطه‌ی آغازی تازه برای گسترش همکاری‌ها و هماهنگی‌های عملی تبدیل کنیم. باشد که در ادامه، با همفکری، همگرایی و وحدت عمل، بتوانیم فعالیت‌هایی مؤثرتر، گسترده‌تر و سازمان‌یافته‌تر را در راستای دفاع از حقوق کارگران و تحقق آزادی، برابری و عدالت اجتماعی تا رسیدن به جامعه‌ی مد نظر پیش ببریم.

پرتوان باد مبارزه‌ی طبقه‌ی کارگر در راه رسیدن به جامعه‌ی سوسیالیستی

کمیته‌ی خارج از کشور حزب کمونیست ایران

٢٣ آوریل ٢٠٢٦

نوشته اطلاعیه‌ی کمیته‌ی خارج از کشور حزب کمونیست ایران، به‌مناسبت روز جهانی کارگر اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.