(بخش پایانی)

✍️: امیرجواهری لنگرودی

از آشیانت بوی خون می‌آورد باد
بر بال سرخ کشکرت پیغام شومی ست…            

 آنجا چه آمد بر سر آن سرو آزاد ؟!

  الف “سایه”  

دربخش دوم یادداشتم آوردم:«تهاجم جنایتکارانه مشترک نظامی آمریکا و اسرائیل به جغرافیای ایران با عنوان « مهار تهدید هسته ای »یا نوعی مداخله « بشر دوستانه»، همچنان ادامه دارد وطی یک هفته تجاوزات وحملات گسترده که با بمباران مناطق شهری، مدارس، بیمارستان ها، مراکرتجاری،ورزشگاهها،خانه وکاشانه‌ی مردم،نابودی زیرساخت‌های  حیاتی وتخریب مراکزاداری،نظامی وکشتارگسترده‌ی غیرنظامیان از خود به جا گذاشته است….» (۱) 

به جاست یاد آورگردیم که دروضعیت جنگ ضد انسانی امروز درایران ومنطقه، که با دخالتگری آشکارمشترک آمریکا و اسرائیل وسیاست های جنگ طلبانه حاکمیت اسلامی حادث شد واوج گرفت.آزادی زندانیان سیاسی،اصلی ترین خواست مردم ماست وهمه خانواده های زندانیان سیاسی وعقیدتی وجنبش عظیم دادخواهی و برابری طلبانه ایران نگران جان آنان است که هر آن در معرض اصابت پهباد ها و موشک ها و آسیب های شرایط جنگی هستند.

دربرابراین تجاوزات،گرایشات جنگ طلب ایرانی،گاها متجاوزین را به نطقه زنی تشویق می کنندوبه ترامپ فاشیست نامه می نویسندوآن دیگرانی که از”مداخلات بشردوستانه”یاد می کنند یا با توسل به شعاع العمل”هوش مصنوعی” و”پیروزی آسان”اشاره می دارند.غافل ازاینکه وقتی پهپادی براه افتاد و موشکی شلیک شد،به ویرانی حیات جامعه می انجامد.جنگ درعمل یک جامعه راهدف می گیردوتخریب به جا مانده ازاین تهاجم همه چیزرا ویران می سازد. چرا که آثارخرابی دوهفته اول جنگ تنها به مرگ خامنه ای واین وآن فرمانده سپاه نیانجامید، بلکه به نابودی فزاینده ای انجامیده است ورژیم اسلامی با تمامی سبعیت همچنان ایستاده است .

تا به امروزخسارات وارده برایران افزایش یافته است. تهاجم به مدارس، بیمارستان ها،خرابی منازل مردم وآنچه درکف خیابان ها برجان کودکان وزنان ومردم بی دفاع وارد شده طبق اظهارات سخنگوی دولت ازآسیب به ۴۲هزارواحد غیرنظامی درجریان ۱۵روزجنگ تحمیلی خبرداد به طوریقین این همه آمارنیست.میزان خسارات به مراتب بیشتراز ارقام ارائه شده است.همچنین براساس گزارشی که سازمان حقوق بشری هرانا مستقردرواشنگتن روزشنبه ۱۴مارس (۲۳ اسنفد) منتشر کرده است، حملات مشترک آمریکا واسرائیل به ایران دردوهفته گذشته دست‌کم ۴۷۶۵کشته برجاگذاشته است.درمیان قربانیان، ۲۰۵ کودک نیزثبت شده‌اند وآنچه مربوط به تخریب زیرساخت های کشوراست،روزچهارشنبه ۱۸مارس (اسفند۲۷)، نیروگاه اتمی بوشهر وتأسیسات گازی عسلویه وفازهای ۳، ۴، ۵ و۶پارس جنوبی،ازجانب آمریکا و اسرا.ئیل مورد حمله قرارگرفته و درآتش می سوزند.هزاران مارگر در این تاسیسات مشغول کار بوده اند. این تأسیسات زیرساخت‌های استراتژیک زنجیره‌ی تولیدهستند و توقف فعالیت آن‌ها، زندگی روزمره‌‌ی میلیون‌ها ایرانی را تحت تاثیرمستقیم قرار می‌دهد.

مردم ایران که ازیکسو با زندان وشلاق،اعدام وتبعید،فقرو گرانی و بی خانمانی و هولوکاست نظام اسلامی دست بگریبانند وازسوی دیگر دشمنی آمریکاواسراییل باتهاجم بمباران وموشک باران،حق زندگی وچای خوردن مردم ایران را هم زیادی می پندارند، باید فضای جنگ و بمباران را دید و دریافت یعنی چه و گرنه همه‌چیز در مقادیری دود و عدد خلاصه می‌شود. با اینهمه می توان ازسرزمین سوخته یاد کرد!  

بایدگفت:باتجاوزنظامی مشترک آمریکا واسرائیل دربرابرسیاست اغواگرانه خود جنگ طلبان رژیم اسلامی،درهم آوایی با آن دسته از ایرانیانی که مشوق فاشیست های متجاوزومداخله گر،سینه میزنند،هیچ درنمی یابند که هسته سفت قدرت رابرای روپانگهداشتن موجودیت نظام اسلامی، در برابر ایستادگی ومقاومت مردم ما،سخت ترو بی رحمانه تر از گذشته، برجنایات خود خواهند افزود. بطوریکه درتعقیب همین سیاست سرکوب وافزایش ارعاب درجامعه با مسلح کردن بخش بزرگی ازنیروهای بسیجی درخیابان های کشوروبا ایجادپست های بارزسی وگشت های مسلح،عملآ هرنوع تحرکی را ازمردم بی معناکرده اند.دراین رابطه فرمانده نیروی انتظامی رادان جنایتکاردرتلویزیون جمهوری اسلامی رسمآ اعلام کرد که هرنوع تحرک سیاسی درشهرهاعلیه رژیم رااقدامی در راستای منافع اسرائیل قلمداد کرده وبه تظاهرکنندگان همچون “سرباز دشمن” برخورد خواهیم شد.دستگاه قضایی محسنی اژه ای نیزاعلان داشت:« … باتوجه به شرایط جنگی، ضروری است دررسیدگی وتعیین‌تکلیف پرونده‌های عناصر متهم به تهدید امنیت مردم، تسریع داشته باشیم؛ البته تسریع در این قبیل امور به معنای نفی دقت واجرای ملکه عدالت نیست.وی  “خواستاراجرای سریع احکام علیه متهمان مرتبط با “متجاوز” شد!

این زبان شناخته شده رادان و اژه ای ،لبه تیزتهاجم دراین شرایط را متوجه جان زندانیان سیاسی می کنند.دراین رابطه عفوبین الملل (امنیستی) اعلان داشت: «زندانیان ایران درمعرض خطر حملات هوایی مداوم ایالات متحده و اسرائیل در نزدیکی زندان‌ها و همچنین هدف قراردادن تاسیسات امنیتی که بازداشت‌شدگان در آن نگهداری می‌شوند، … خودداری مقامات ایرانی از آزادی تمام کسانی که به‌طورخودسرانه بازداشت شده‌اند…، عامداً آن زندانیان رادرمعرض خطرمرگ یا آسیب جدّی قرارمی‌دهد. برخی زندانیان به مکان‌های نامشخص یا مناطقی نزدیک اهداف بالقوه نظامی منتقل شده‌اند که نگرانی‌ها درباره امنیت آن‌ها را تشدید می‌کند.مقامات همچنین زندانیان را به ناپدیدسازی اجباری محکوم کرده ودسترسی آن‌ها به غذای کافی و آب را منع می‌کنند. مقامات ایرانی بایدبلافاصله کسانی که به‌طورخودسرانه بازداشت شده‌اند، همچان دربرابرموج تهاجم جنگی کشورهای متخاصم آمریکا و اسرائیل اند،باید آزادگردند.همه خانواده ها نگران سرنوشت ادامه زندگی عزیازان خود هستند.» 

همچنین گزارش‌ها ازشرایط دشواروبحران انسانی وفاجعه بار در زندان تهران بزرگ  حکایت می کند.منابع آگاه می‌گویند:«این زندان با ازدحام شدید روبه‌روست و تعداد زیادی از زندانیان به دلیل کمبود جا ناچارند درراهروها وکریدورها،کف خوابی نمایند.»براساس این گزارش‌ها آمده است: «وضعیت بهداشتی زندان نیزبسیارنامناسب است و زندانیان با کمبود امکانات اولیه رو به‌ رو هستند.برخی منابع ازکمبود آب آشامیدنی، امکانات درمانی ومواد غذایی خبر داده‌اند….»

درپی انتشارخبرانتقال زندانیان،نگرانی خانواده‌ها نیز افزایش یافته است. بطوری که طی روزهای گذشته حدود ۵۰۰ نفر از خانواده‌های زندانیان به زندان تهران بزرگ مراجعه کرده‌اند تا از وضعیت عزیزان خود اطلاع پیدا کنند. به گفته منابع آگاه، مسئولان زندان به خانواده‌ها گفته‌اند که ۴۸ ساعت صبر کنند تا «اقداماتی» برای رسیدگی به وضعیت زندانیان انجام شود. با این حال، عدم ارائه اطلاعات شفاف درباره وضعیت زندانیان موجب افزایش نگرانی خانواده‌ها شده است. خانواده‌ها همچنین نگران هستند که انتقال زندانیان به زندان تهران بزرگ، که به عنوان یکی ازبدترین زندان‌های ایران شناخته می‌شود، شرایط نگهداری آنان را دشوارتر کند.

گزارش‌های رسیده اززندان قرچک نشان می‌دهد که حدود ۸۰ زن بازداشت ‌شده درجریان خیزش دی‌ماه درشرایط بسیار دشواری در در یک سالن کوچک با پنج اتاق اسکان داده شده‌اند و به گفته منابع مطلع از دسترسی به بسیاری از نیازهای اولیه محروم هستند.

این مجموعه خبرها درشرایط جنگی، نگرانی همه خانواده های زندانیان سیاسی را برانگیخته است وجا دارد که خواست آزادی فوری و بی قید و شرط همه زندانیان سیاسی وعقیدتی رادرسطح جهان درهمبستگی با نیروهای مترقی جوامع میزبان فریاد بزنیم وآزادی همه زندانیان سیاسی را خواستارگردیم

چهارشنبه ۲۷ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۸ مارس ۲۰۲۶

(۱)- سایت روزشمار کارگری،جان زندانیان سیاسی،عقیدتی وعادی درخطراست! (بخش دوم)

نوشته جان زندانیان سیاسی وعقیدتی در زندان های ایران در خطرکشتارجنگ طلبان است،آزادشان کنید! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:امیرجواهری لنگرودی

به آنانی که برای جنگ و تهاجم خارجی به ایران هُورا می‌کشند ،باید بدانند ؛ جنگاوران  متجاوز،سفیر دمکراسی و آزادی برای ایران نیستند!

کلیپی که ازکرمانشاه دریافت کردم، دلم را به درد آورد.مردمی که زیر فشارتورم،بیکاری وسرکوب کمرشان خم شده،حالا باید صدای کسانی را هم بشنوند که ازهزاران فرسخ فریاد می‌زنند:«بزن وتمامش کن!»

وهرکس که بگوید«نه به جنگ»،«نه به دخالت خارجی» بلافاصله با سیلی ازتوهین و اتهام روبه‌رو می‌شود. گویی مخالفت با بمباران ایران، به معنای حمایت ازجمهوری اسلامی است!                        این همان دوگانهٔ فریبکارانه‌ای است که سال‌هاست تبلیغ می‌شود:
یا باید زیرسایهٔ استبداد داخلی زندگی کرد، یا به بمباران خارجی دل بست. اما این دوگانه دروغ است.

تاریخ منطقهٔ ما به‌روشنی نشان داده است که هیچ جنگ خارجی، آزادی به ارمغان نیاورده است. افغانستان، عراق، لیبی و سوریه شاهدان زندهٔ این حقیقت تلخ‌اند. جنگ، نه دموکراسی می‌آورد و نه عدالت؛ جنگ تنها ویرانی، ناامنی و فروپاشی اجتماعی را به جا می‌گذارد.

جنگ، فقط حکومت‌ها را هدف نمی‌گیرد بلکه جنگ، زندگی مردم را هدف می‌گیرد.

خانه‌ها و بیمارستان‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها وصنایع شسبک و سنگین، زیرساخت‌های حیاتی یک کشور، نخستین قربانیان جنگ‌اند. جنگ شبکه‌های آب و برق ، نفت و گازرا از کار می‌اندازد، اقتصاد را فلج می‌کند و نسل‌ها را با زخم‌های روحی و اجتماعی تنها می‌گذارد.

اما عجیب آن است که برخی از کسانی که در کانادا، آمریکا، اروپا و استرالیا، سوئد زندگی آرامی دارند، از دور برای موشک‌هایی که به ایران شلیک می گردد،هُورا می‌کشند که در واقع قرار است برسرهمان مردمی فرود آید که خود را مدافعشان می‌نامند.

آیا واقعاً می‌توان آزادی را با موشک و بمب به یک ملت هدیه داد؟

حقیقت ساده‌تر از آن است که پنهان بماند: قدرت‌های جهانی هرگز برای آزادی ملت‌ها جنگ به راه نمی‌اندازند. جنگ‌ها برای منافع ژئوپولیتیک، بازار سلاح و گسترش نفوذ سیاسی شکل می‌گیرند. در این میان، ملت‌ها فقط هزینهٔ جنگ را می‌پردازند.

مردم ایران امروز در دو آتش گرفتارند: از یک سو استبداد و سیاست‌ های  بحران‌آفرین حکومت اسلامی،و از سوی دیگر تحریم‌ها، تهدیدها و سایهٔ جنگ خارجی. اما راه رهایی از این بن‌بست، نه در تداوم استبداد است و نه در آغوش کشیدن جنگ. راه رهایی، راه مردم است.

هیچ نیروی خارجی نمی‌تواند آزادی را به یک ملت هدیه کند. آزادی تنها زمانی به دست می‌آید که خود مردم، با سازمان‌یابی، همبستگی و مبارزهٔ آگاهانه، سرنوشت خویش را در دست بگیرند.

کسانی که می‌خواهند مردم ایران را میان دو گزینهٔ «استبداد داخلی» و «بمباران خارجی» مجبور به انتخاب کنند، درحقیقت راه سوم را پنهان می‌کنند:
راه مبارزهٔ مستقل مردم برای آزادی.

ایران فقط حکومت نیست.
ایران فقط مرزهای جغرافیایی نیست.
ایران یعنی مردم.

و مردمی که زیر فشار جنگ و تحریم و سرکوب زندگی می‌کنند، بیش از هر چیز به صلح، امنیت و امکان مبارزه برای آیندهٔ بهتر نیاز دارند؛ نه به موشک‌هایی که شهرهایشان را به ویرانه تبدیل کند.

نتیجه و جان کلام:
آنانی که در تقابل با ما مخالفین دخالت خارجی ، برای جنگ هُورا می کشند، باید بدانند اگر به ایران فکر می کنند ، این جنگ هر روز ادامه پیدا کند، به ضرر مردم ماست یعنی بازنده اصلی مردم ایرانند، خشم ما از رژیم نباید به ادامه جنگ منتهی گردد. منطقی این خواهد بود تا ازپیشداوری درحق مردمی که زیرفشارجنگ له می شوند،خوب است به فریاد مردم زیرآتشفشان سیاست جنگ طلبان داخلی وخارجی نظرافکندوفریادمردم را بشنوندکه برخباثت نظام جنگ طلب وهرچه جنگ افروز، نفرت خود را برزبان میرانند وفریاد می زنند،باید هرچه زودتر این جنگ متوقف گردد:

نه به جنگ ، نه به مداخله خارجی!/ زنده باد آزادی و برابری!

در آتش جنگ جان زندانیان سیاسی و عقیدتی در خطر هر روزه است و هزاران هزار خانواده نگران وضعیت آنان اند.

   پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۲ مارس ۲۰۲۶

نوشته به هُوراکشان جنگ یا مداخله خارجی به ایران! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

امیرجواهری لنگرودی

به آنانی که برای جنگ و تهاجم خارجی به ایران هُورا می‌کشند ،باید بدانند ؛ جنگاوران  متجاوز،سفیر دمکراسی و آزادی برای ایران نیستند!

کلیپی که ازکرمانشاه دریافت کردم، دلم را به درد آورد.مردمی که زیر فشارتورم،بیکاری وسرکوب کمرشان خم شده،حالا باید صدای کسانی را هم بشنوند که ازهزاران فرسخ فریاد می‌زنند:«بزن وتمامش کن!»

وهرکس که بگوید«نه به جنگ»،«نه به دخالت خارجی» بلافاصله با سیلی ازتوهین و اتهام روبه‌رو می‌شود. گویی مخالفت با بمباران ایران، به معنای حمایت ازجمهوری اسلامی است!                                          این همان دوگانهٔ فریبکارانه‌ای است که سال‌هاست تبلیغ می‌شود:
یا باید زیرسایهٔ استبداد داخلی زندگی کرد، یا به بمباران خارجی دل بست. اما این دوگانه دروغ است.

تاریخ منطقهٔ ما به‌روشنی نشان داده است که هیچ جنگ خارجی، آزادی به ارمغان نیاورده است. افغانستان، عراق، لیبی و سوریه شاهدان زندهٔ این حقیقت تلخ‌اند. جنگ، نه دموکراسی می‌آورد و نه عدالت؛ جنگ تنها ویرانی، ناامنی و فروپاشی اجتماعی را به جا می‌گذارد.

جنگ، فقط حکومت‌ها را هدف نمی‌گیرد بلکه جنگ، زندگی مردم را هدف می‌گیرد.

خانه‌ها و بیمارستان‌ها، مدارس و دانشگاه‌ها، کارخانه‌ها وصنایع شسبک و سنگین، زیرساخت‌های حیاتی یک کشور، نخستین قربانیان جنگ‌اند. جنگ شبکه‌های آب و برق ، نفت و گازرا از کار می‌اندازد، اقتصاد را فلج می‌کند و نسل‌ها را با زخم‌های روحی و اجتماعی تنها می‌گذارد.

اما عجیب آن است که برخی از کسانی که در کانادا، آمریکا، اروپا و استرالیا، سوئد زندگی آرامی دارند، از دور برای موشک‌هایی که به ایران شلیک می گردد،هُورا می‌کشند که در واقع قرار است برسرهمان مردمی فرود آید که خود را مدافعشان می‌نامند.

آیا واقعاً می‌توان آزادی را با موشک و بمب به یک ملت هدیه داد؟

حقیقت ساده‌تر از آن است که پنهان بماند: قدرت‌های جهانی هرگز برای آزادی ملت‌ها جنگ به راه نمی‌اندازند. جنگ‌ها برای منافع ژئوپولیتیک، بازار سلاح و گسترش نفوذ سیاسی شکل می‌گیرند. در این میان، ملت‌ها فقط هزینهٔ جنگ را می‌پردازند.

مردم ایران امروز در دو آتش گرفتارند: از یک سو استبداد و سیاست‌ های  بحران‌آفرین حکومت اسلامی،و از سوی دیگر تحریم‌ها، تهدیدها و سایهٔ جنگ خارجی. اما راه رهایی از این بن‌بست، نه در تداوم استبداد است و نه در آغوش کشیدن جنگ. راه رهایی، راه مردم است.

هیچ نیروی خارجی نمی‌تواند آزادی را به یک ملت هدیه کند. آزادی تنها زمانی به دست می‌آید که خود مردم، با سازمان‌یابی، همبستگی و مبارزهٔ آگاهانه، سرنوشت خویش را در دست بگیرند.

کسانی که می‌خواهند مردم ایران را میان دو گزینهٔ «استبداد داخلی» و «بمباران خارجی» مجبور به انتخاب کنند، درحقیقت راه سوم را پنهان می‌کنند:
راه مبارزهٔ مستقل مردم برای آزادی.

ایران فقط حکومت نیست.
ایران فقط مرزهای جغرافیایی نیست.
ایران یعنی مردم.

و مردمی که زیر فشار جنگ و تحریم و سرکوب زندگی می‌کنند، بیش از هر چیز به صلح، امنیت و امکان مبارزه برای آیندهٔ بهتر نیاز دارند؛ نه به موشک‌هایی که شهرهایشان را به ویرانه تبدیل کند.

نتیجه و جان کلام:
آنانی که در تقابل با ما مخالفین دخالت خارجی ، برای جنگ هُورا می کشند، باید بدانند اگر به ایران فکر می کنند ، این جنگ هر روز ادامه پیدا کند، به ضرر مردم ماست یعنی بازنده اصلی مردم ایرانند، خشم ما از رژیم نباید به ادامه جنگ منتهی گردد. منطقی این خواهد بود تا ازپیشداوری درحق مردمی که زیرفشارجنگ له می شوند،خوب است به فریاد مردم زیرآتشفشان سیاست جنگ طلبان داخلی وخارجی نظرافکندوفریادمردم را بشنوندکه برخباثت نظام جنگ طلب وهرچه جنگ افروز، نفرت خود را برزبان میرانند وفریاد می زنند،باید هرچه زودتر این جنگ متوقف گردد:

نه به جنگ ، نه به مداخله خارجی!/ زنده باد آزادی و برابری!

در آتش جنگ جان زندانیان سیاسی و عقیدتی در خطر هر روزه است و هزاران هزار خانواده نگران وضعیت آنان اند.                                    پنجشنبه ۲۱ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۲ مارس ۲۰۲۶

نوشته به هُوراکشان جنگ یا مداخله خارجی به ایران! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:امیرجواهری لنگرودی

در یادداشت پیشین ام آوردم:« جامعه ما با پایان جنگ های هشت ساله ایران وعراق، جنگی که برای رژیم اسلامی نعمت خوانده می شد. با قبول آتش بست، خمینی باسرکشیدن جام زهر،با دستخط بجا مانده ازاو، ما شاهد کشتارعظیم چندین هزارتن زندانی درتابستان ۶۷ درزندان های سراسرایران شاهد گشتیم.هزاران نفر در زندان ها اعدام گشتند و روانه خاوران های ایران شدند…»( ۱)

تهاجم جنایتکارانه مشترک نظامی آمریکا و اسرائیل به جغرافیای ایران با عنوان « مهار تهدید هسته ای »یا نوعی مداخله « بشر دوستانه»، همچنان ادامه دارد وطی یک هفته تجاوزات وحملات گسترده که با بمباران مناطق شهری، مدارس، بیمارستان ها، مراکرتجاری، ورزشگاهها،خانه وکاشانه‌ی مردم، نابودی زیرساخت‌های حیاتی وتخریب مراکزاداری،نظامی وکشتارگسترده‌ی غیر نظامیان ازخود به جا گذاشته است. 

درهفتمین روزجنگ امپریالیستی وتجاوزآشکارآمریکاواسرائیل به ایران به نشانه فروپاشی همه زیرساخت های ایران وتا اینجای کار ویرانه های نشان داری ازخود به جا گذاشته است.حول آمارارائه شد توسط سازمان حقوق بشری هه‌نگاو تایید می‌کند که طی هفت روز نخست ازآغازجنگ مستقیم، دست‌کم ۶۴۶ تن کشته شده‌اند. ازاین تعداد، ۸۶ نفرغیرنظامی و ۵۶۰ نفرازنیروهای نظامی،امنیتی،نهادهای مرتبط با سپاه پاسداران و یا کادر تخصصی وابسته به ساختارهای نظامی ایران بوده‌اند.

آقارضاخندان،همسروکیل نام آشنا نسرین ستوده،زندانی سیاسی محبوس درزندان اوین،درمقطع تهاجم نخستین به ایران طی نامه ای فجایع به جا مانده از موشک زدن بر زندان اوین را در برابر افکارعمومی بر ملا نمود . آقا رضا خندان نوشته بود : « آن که با هیولا دست‌و‌پنجه نرم می‌کند، باید بپاید که خود در این میانه هیولا نشود. (فردریش نیچه)، و نوشت :«من و ما در روز ۲۶خرداد ۱۴۰۴،درحیاط بند ۸ در حال قدم‌زدن بودیم که صدای شلّیکِ پدافندِ هوایی که گلوله‌های آن درست بالای سرِ ما در آسمان منفجر می‌شدند، و به دنبالِ آن صدای چندین انفجارِ مهیب بلند شد. حمله به ساختمانِ تلویزیونِ دولتیِ ایران، نزدیک‌ترین و سهمگین‌ترین حمله‌ی هوایی از آغازِ جنگ بود که ما تا آن روز در زندانِ اوین احساس کرده بودیم….»آقا رضا خندان در همان نامه ارسالی از زندان اوین در تاریخ ۱۹ شهریور ۱۴۰۴شجاعانه نوشت : «ازکلِ زندان، تنها بخشی از بندِ ۷ را که مستقیماً بمباران نشده بود جارو کرده‌اند تا حدودِ ۵۰۰ زندانیِ عمدتاً سیاسی را در آن‌جا مستقر کنند. زندانیان را داخلِ سالن‌ها محبوس کرده‌اند و امکانِ استفاده‌ی آنان از کتابخانه و سالنِ ورزشی از آن‌ها سلب شده است. بیش‌ترِ نانِ زندان را مستقیماً در سطل‌های زباله خالی می‌کنیم چرا که قابلِ خوردن نیست. وحشت و نگرانی از حمله‌ی مجدّد بینِ پرسنلِ زندان موج می‌زند. اوین برای پذیرشِ زندانی به‌هیچ‌وجه آماده نبود امّا چندصد زندانی را آورده‌اند تا نشان دهند این زندان تعطیل نشده است و نمادِ سرکوب همچنان پابرجاست حتی اگر رئیسِ زندانش دفتری نداشته و آواره‌ی ویرانه‌ها باشد.» او با یادآوری کشته شدن ده‌ها زندانی، کارکنان وخانواده‌ها درجریان «جنگ ۱۲ روزه اسرائیل وایران» به بیان نگرانی خود در مقابل افکارعمومی ایران و جهان برآمد.

اقا رضا خندان ، مجددا روز سه شنبه ۱۲ اسفند ۱۴۰۴در چهارمین روزتهاجم مشترک ترامپ و نتانیاهو به ایران، با ابرازنگرانی ازعدم اجرای مصوبه آزادی موقت زندانیان در مناطق جنگی، درسطح رسانه های خبری با بیان هشدارهای پیشین خودوهم‌بندی‌هایش نوشت:«با وجود نامه‌نگاری‌ها وتذکرات متعدد اینجانب رضا خندان و سایرهم‌بندیانم… از آزادی زندانیان اوین جلوگیری شد و فاجعه کشته شدن ده‌ها تن از زندانیان، کارکنان خانواده‌ها و… رقم خورد.»او خطاب به رئیس قوه قضائیه تصریح کرد:« شما نیز به‌عنوان مقامی که با نقض صریح قانون این فاجعه را رقم زدید مسئولیت این اقدام را برعهده گرفتید.»

رضا خندان درادامه می نویسد:« با اشاره به گذشت چهار روز از حملات آمریکا واسرائیل به ایران هشدارداد ونوشت«هزاران زندانی بی‌دلیل و غیرقانونی درزندان‌ها زیرخطربمباران شبانه ‌روزی محبوسند، بسیاری از خدمات به زندانیان قطع شده است.» اوهمچنین نسبت به کمبود احتمالی اقلام اساسی هشدار داد و نوشت: «درصورت تداوم جنگ احتمال کمبود یا نایاب شدن جیره غذایی و بهداشتی قابل پیش‌بینی است.»آقا رضاخندان تأکید کرده است:«این باردیگرهیچ عذروبهانه‌ای پذیرفتنی نیست. مسئولیت مستقیم جان زندانیان با قوه قضائیه و سازمان زندان‌هاست.» اورسما به «رییس قوه قضاییه ، محسنی اژه ای» نوشت:

«همانگونه که درجریان بوده اید با وجود نامه نگاری ها و تذکرات متعدد اینجانب رضا خندان و سایر هم بندیانم در جنگ ۱۲ روزه ایران و اسرائیل در خصوص اجرای مصوبه شماره ۲۱۱ مورخ ۲۲ دی ۱۳۶۵ و آزادی موقت زندانیان در مناطق جنگی با کمال تأسف از آزادی زندانیان اوین جلوگیری شد و فاجعه کشته شدن ده ها تن از زندانیان ،کارکنان خانواده ها و … رقم خورد. شما نیز به عنوان مقامی که با نقض صریح قانون این فاجه را رقم زدید مسئولیت این اقدام را بر عهده گرفتید.

درپایان هشدارداد که درصورت تکرار فاجعه‌ای مشابه، «تاریخ در مورد شما بدترین قضاوت ممکن را خواهد کرد و هیچ عذر و بهانه‌ای مقبول نخواهد بود.» ادامه دارد ….   

  سه شنبه ۱۹ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۱۰ مارس ۲۰۲۶

نوشته اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:امیرجواهری لنگرودی 

درششمین روز تهاجم جنگ طلبان آمریکایی واسرائیلی به جغرافیای ایران،خبرهای نگران کننده ای ازوضعیت زندانیان سیاسی وجابجایی زندانیان وتهاجم به آنها،افکارعمومی جامعه ایران و ایرانیان خارج ازکشور را نگران کرده است .

روزچهارشنبه به زندانیان زندان اوین گفتند: که زندانیهای مالی را قراراست به زندان تهران بزرگ ببرند وزندانیان سیاسی واتباع سایرکشورها را نیز به زندان قم می برند.

نگرانی روشن است.چرا که درشرایط جنگی وخطر بمباران، برای همگان روشن است زندگی نه درسایهٔ سرکوب می‌بالد و رشد می کند و نه زیر آوار بمب به مسیرش ادامه می دهد، بلکه فنا می شود وهیچ می گردد. ازاینرو بیش ازهمه، خود زندانیان سیاسی و خانواده های آنان،خواستارآزادی فوری زندانیان می باشند. جامعه ما وخانواده های زندانیان سیاسی وعادی درجریان جنگ ۱۲روزه اسرائیل وایران، شاهد کشته شدن ده‌ها زندانی، کارکنان و همسایه گان زندان اوین شدند.این نگرانی امروز وسیع تراز آن جنگ قبلی همه آحاد جامعه را پوشش می دهد .

این درحالیستکه جامعه ما با پایان جنگ های هشت ساله ایران وعراق، جنگی که برای رژیم اسلامی نعمت خوانده می شد. با قبول آتش بست، خمینی باسرکشیدن جام زهر،با دستخط بجا مانده ازاو، ما شاهد کشتارعظیم چندین هزارتن زندانی درتابستان ۶۷ درزندان های سراسرایران شاهد گشتیم.هزاران نفر در زندان ها اعدام گشتند و روانه خاوران های ایران شدند. 

ایضاَدرخبرها آمده که روزدوشنبه ساعت ۶:۳۰ صبح ، ساختمان اداری زندان تهران بزرگ هدف یک حمله هوایی سنگین قرار گرفت که خسارت‌های گسترده‌ای به بندهای عمومی نیزوارد کرد. پس ازاین حمله، زندانیان ازبندها خارج شدند، اما با یورش نیروهای امنیتی مسلح به‌شدت سرکوب شدند.

درخبرکوتاه دیگری آمده است:که سپاه بخشهایی اززندانیان سیاسی زندان اوین را به پایگاههای سپاه انتقال داده اند. بدون اینکه روشن گردد کدام بخش از زندانیان سیاسی و به کدام پایگاه انتقال داده اند.این خبرنگرانی جدّی در بین خانواده های زندانیان سیاسی–عقیدتی وکل جامعه آزادیخواهی ایران فراهم آورده است. چراکه امروزازسری برنامه های تهاجم امپریالیستی (آمریکا و متحدش اسرائیل)،موشک باران پایگاههاوقرارگاههای سپاه است وهمگان بدون اطلاع ازمحل اسقرارزندانیان سیاسی،به سهم خویش نگران این جابجایی اند .

درمقابل همه نگرانی های یاد شده بالا،ازپس جنبش های اجتماعی سال های اخیر وبرآمد های آن و خاصه موج وسیع دستگیری های دی ماه ۱۴۰۴شاهد بودیم امروزهزاران هزار زندانی سیاسی زن ومرد، جوان وسالخورده درزندان های سراسرایران هستند که جانشان درخطراست. خانواده‌ها ی زندانیان سیاسی وعقیدتی خاصه درمناطق جنگی،نگران عزیزان خودهستند.خواست آزادی بی قیدوشرط زندانیان سیاسی، خواست اصلی وهمگانی جامعه است.هرگونه پیش آمد خطرباری که متوجه زندانیان سیاسی–عقیدتی وعادی گردد، مسئولیت مستقیم جان زندانیان برعهده دستگاه قضائی است.  ادامه دارد…..

پنجشنبه ۱۴ اسفند ۱۴۰۴ برابر با ۰۵ مارس ۲۰۲۶

نوشته درشرایط تجاوزجنگ امپریالیستی به ایران ، جان زندانیان سیاسی درخطراست!               اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

به قول احمد شاملو، شاعرآزادی:

فغان! که سرگذشت ِ ما
سرود ِ بی‌اعتقاد ِ سربازان ِ تو بود
که از فتح ِ قلعه‌ی روسپیان 
 بازمی‌آمدند.
باش تا نفرین ِ دوزخ از تو چه سازد،
که مادران ِ سیاه‌پوش
ــ داغ‌داران ِ زیباترین فرزندان ِ آفتاب و باد ــ
هنوز از سجاده‌ها 
 سر برنگرفته‌اند!

دی ماه ۱۴۰۴ امسال آوارعظیمی از کشتار و نفرت به جا مانده ازجنایت آفریده شده حاکمیت اسلامی در دل اعتراضات و تجمعات خیابانی درجای جای کشورنشانی از خود به جای گذاشت که در حیات تمامیت نظام در برابر چشمان مردم، ولع سبعیت با وجود قطع اینترنت و شبکه‌های ارتباط در درون کشور با خارج و بالعکس تا اینجای کار که ثبت شده، نشان از نمایش سرزمین سوخته‌ای‌ست که داغ آن به درون بیشمار خانه‌ها راه یافته است.

امروزعمق جنایات آفریده شده دی ماه، راه انکار را از همه سو برآفرینده گان این جنایات بسته است وازهیچ سو راه فرار ندارند. جامعه ما درجغرافیایی وسیع ازشهرهای کوچک تا مراکز استان‌ها و درکلان شهر تهران، جنایتی بی سابقه و باور نکردنی را درچشم به هم زدنی تجربه کرد و هزاران انسان بی گناه از کودک و نوجوان، جوان، میانسال و پیر، از دانش آموزان دختر و پسر،معلمان ودانشجویان، کارگر و ورزشکار، خانه دار، پرستار ودکتر و… در خون غلتیدند. این بار حاکمیت جنایت آفرین با دادن آدرس غلط، راهی برای توجیه اعمال ضد انسانی خود گشود و مدعی شد جانفشانان راه آزادی و عدالت، “تروریست‌های مسلح” و “عوامل بیگانه”،”نتانیاهو” و”ترامپ” بودند. با این جنایت آشکار، جمهوری جنایت راه طی شده‌ی ۴۷ ساله‌ی خود را باز در دو شب پیمود تا با نوعی تزویر آشکار و فریبکاری بیمارگونه و با حذف فاعلیت جنایت، هزاران هزار انسان بی گناهی را که در فاصله‌ی زمانی اندکی طی روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ از شهرهای کوچک تا شهرهای بزرگ کشور با جنایتی بی سابقه و سازمان یافته توسط خون‌ریزان این سرزمین، کشته شده و بر خاک فتادند و رحمانیت خامنه‌ای در جایگاه شیشه‌ای و خیل جان نثارانش، آنان را “اغتشاگر” و “عوامل تروریست” و “اخلالگر” نامید و بس،تا به فاتحه خوانی خویش بنشیند!

خیابان دراین مرحله به صحنه تئاترسیاسی بدل شد.جایی که ضرب وشتم،تحقیروقتل وشلیک کردن بر بدن زخمی در بیمارستان‌ها، تنها کشتن صرف نبود؛ بلکه پیامِ بی‌پرده‌ی فاشیسم: مبنی براینکه به پا خاستن و مقاومت مردم جامعه، پرهزینه و جان فرساست.

حجم درهم تنیده‌ی جنایتی که برسنگفرش‌های خیابان‌ها و کوچه پس کوچه‌های شهرها نقش بسته، چنان تکانه‌ی هولناکی را بر دل و جان آدمی وارد می‌آورد که کل جامعه درون و برون کشور، هرچند با سکوتی دشوار همراه بود، آنگاه که به خود آمد، صدایش به بیرون پرت شد و شاعر فروتن و آوازخوان‌مان “سیاووش میرزاده” بدین مناسبت با شعرش تو را به سال‌های سیاه دهه‌ی سی می‌برد آنجا که اخوان ثالث در سروده‌ی فراموش نشدنی “قاصدک“می‌گوید: “ابرهای همه عالم شب وُ روز در دلم می‌گریند…”*

جنازه‌های فتاده بر زمین یا جا گرفته در برزنت سیاه زیب دار، نگاه هر رهگذری را با خشم درونش همراه می‌سازد. دوران تاریکی است و باید ازهمین تاریکی حرف زد.

شاعرمان سیاووش، با یاری خروشی غمین، تلاش می‌ورزد ما را با خود به خیابان بکشاند تا با هجای کلماتش، اعمال دوزخیان خودسر و ذوب در ولایت را باز بشناساند و فریاد بر می‌دارد:

ای خشمِ مجروح

ای… خشمِ مجروح

از خروشٍ خیابان به پستوی خانه

خزیده

و سوگوار، به آرامستانی

به پهندشت این سرزمین ویرانه

رسیده

به آنجا که رقص، آیین می‌شکند

سپس به دفتر شعر رفیق‌مان “حسن حسام” شاعر، راه می‌جوید و فرمان می‌راند:

برقص! برقص!

«اینجا برقص!»*

آنجا که شاعر می سراید :

پیرماگفت:

           ای یار

گل همین جاست

این جا برقص

حلاج وار

        حتا

    در ِپای دار!

ماندگاری چنین رقصی دردل آتش وخون برانگیخته شده از خیابان‌ها تا “آرامستان”ها، سردخانه‌ها و پرتگاه زندان کهریزک که  از شقاوت بی پایان حکمفرمایان دین خوی وسنگدل، نمودار شده است، داغداران چنین نافرجامی راعوض گریه و زاری و نمازمیت خوانی،سینه زنی وقاری صدا کردن به گشودن شیرازه‌های درون دل مادران و پدران و خواهران و برادران و یاران، یکایک جان باختگان، به پیمانه زندگی روبه سوی آواز و دهل منتهی می‌گرداند.

شاعر آن‌را به سراچه‌ی وسعت زندگی عزیزان از دست رفته در دل طوایف مختلف لک و لری استان ایلام و طوایف جنوب، گیلکی،مازونی وشوشتری وکرد وبلوچ… در مقامات محلی آنها جای می‌دهد و می‌گوید:

به رسم مقام چَمَری هلهله سرده، یزله کن، کِل بزن، توشمال وارونه بنواز

آه… ای امیدِ زخمی!

طرحی دیگرگونه درانداز

تا کی؟ تا کجا؟

به گمان من درچنین هنگامه‌ای مادران وپدران، همسران و خواهران، برادران و نوعروسان و نودامادانی را می‌بینیم که سرشار از خشم فروخفته‌ی درون و با لباس وبدون لباس سیاه برتن کردن، با قامتی استوار حضورنوجوانان ازدست رفته‌ی خود را با آئین سوگوار شکن، به رقص و کِل زدن بدل ساخته تا مقاومت را معنی بخشند. این پشت کردن به آئین نمازی خوانی و ملا گردانی و قاری قرآن چرخانی، در تاریخ سوگواری‌های ما بدعتی نو و یگانه است. چنین حالاتی اغلب با احساس پرشوری همراه است که گویا جوانان ازدست رفته، همچنان حضور دارند و بیگمان در خیابان‌اند. مادران جامعه ما با پیکر فرزندانشان در آغوش خویش، چرخیدند تا جهان بداند، آنگاه که عدالت می‌میرد و شمشیر خونچکان دین، عرصه میدان می‌گردد. مادران‌مان با قامتی ایستاده بر جنازه‌ی عزیزانشان می‌رقصند و بر تن دختران خویش لباس سفید عروسی و پسران بر خاک غنوده شان، لباس دامادی می‌آرایند. خوش آوایی این رقص، فریاد بی صدایی بود برای فرزندانی که باید زنده می‌ماندند و مادران رقص‌شان بسان تلاشی برای بُودن و ایستادن تا جامعه جهانی دریابد، زنان و مادران ما برابر قدرت ایستاده‌اند.

من خود برآنم برای بعضی اندوهبارگی، می‌توان گریه کرد، می‌توان فریاد زد، ولی برای بعضی دردها، فقط می‌توان نگاه کرد و بی صدا اشک ریخت و اندوه خانمان‌سوز را فرو خفت و سکوت کرد و چرا که این “سکوت سرشار از ناگفته‌هاست”!

به کلام شاعر تو گویی:

این خون‌های شتک زده بر در وُ بر دیوارِ این دیار

طوماری از نام شود وُ زبان به شهادت بگشاید

و گرد وُ غبارِ غمان از دلِ داغدیده‌ی ما بزداید؛

که یک چشم، اشکریزان است وُ دیگر چشم، خونبار

چنانچه نه امروز بلکه فردا و فرداها این خون‌های فروریخته بر آسفالت خیابان و سنگ فرش کوچه‌ها، دَلمه‌های خون به جا مانده از قطع شریان زندگی و سراچه‌های امید و آرزو، خود به مجازی زندگی بخش آن دیگر نونهالان بدل گردد، خود جویباری از امید را به راه خواهند انداخت و دل “مادران سوگوار” را ” از زهدان آبستن آینده“ آنان را با خود زندگی به یکباره پیوند خواهند زد و بدان معنای مستعد دیگری می‌بخشند. که شاعر به شیوایی، نمای آهنگین آنرا اینگونه بیان داشته است:

در این میانجای هجومِ اضطراب و تراکمِ لِردِ گرانسنگِ یأس

ای…! سوسوی رخشان امید از میان اینهمه ناسور

یگانه پناهِ امن و امانی

که از سوز شیون وُ رود–رود مادرانِ سوگوار

پس از این همه کشتارِ آشکار

تلألای الماس گونی از نیامده‌ها

از زهدان آبستنِ آینده

در فریادهایی بی امان وُ آسمان–شکاف

بیگمان، زایان و زاینده

در طلیعه‌ی بامدادانی خجسته

امیدی نوآهنگ،

زُهره وار

در پرده‌های اوج،

چنگ وُ چغانه می‌نوازد وُ

می‌خواند:

پیامد اندوهبار دی ماه ۱۴۰۴، آنچنان سوزناک و جگرسوز است که نمی‌توان برای آن حدّی متصورشد. می‌توان نوشت سوگ فروریخته بر دل،جان وسرجامعه آنچنان سنگین است که ماهنوز زبانی برای بازگویی آن نداریم . جامعه هنوزکلمه و جملات مناسب خود را درعین و ذهن مردمان اش پیدا نکرده است.شاید سوگواری تنها وجه مشترکی باشدکه جامعه را کناریکدگرجای می دهد. شاید بتوان گفت؛عمیق‌ترین و پُر رنج‌ترین نشانه درعمق فاجعه دی ماه ۱۴۰۴ نه درشمارش بدن‌ها و تلمبارشدن جان‌ها دریخچال‌ها وسردخانه‌ها وارائه‌ی آمار، نه خودِ گُورهای جمعی و فردی بلکه درمعنای سکوتی است که تمامیت جامعه ما را با خود به اعماق برده است! خود این سکوت عمومی، از هر فریادی جاندارتر و دلخراش‌تر است و روزی بدل به زبانه‌ی آتشین جنبشی توفنده و پوینده خواهد شد و همین فریاد است که با توفندگی “آژی دهاک” یا “آژدهاک” بنابر روایت اوستا، موجودی شریر و تبهکار و اهریمنی و دیو سیرت و نام پادشاهی جبّار و ستمکار…که ماری بسیاربزرگ که سه سر و هزار پاداشته و کلمه آژدها نیز از این کلمه مشتق شده است. نام ضحاک و داستان او هم از نام و داستان آن موجود عجیب گرفته شده است. باری این سکوت جان فرسای جامعه ما، ضحاک سفاک و مار بردوش “خرفت” و” فرتوت” را می‌لرزاند و یا به مانند همه‌ی دیکتاتورهای روزگار، او با “خفّت” تمام، فرار را بر قرار ترجیج می دهد یا سر برگُور می‌سپارد. یا آنگونه که شاعر ما این واژگونی “آژیدهاک”، یا ضحاک “کژرفتار” را با فغان در برابر چشمان جامعه ۹۰ میلیونی ما به تصویر می‌آورد، باشد که این “آژی دهاک” پیر و خرفت زانو بر زمین بساید و به تسلیم درآید. آن روز دیر نخواهد پائید:    

آی ای…!

آژیدهاکِ پیر وُ خرفت و کژ رفتار

از ازدحام خیل خیابان هراسیده

و به تاریکنای دخمه خزیده

دیگر به سرانجامِ خود رسیده‌ای

تا کجا، در بیغوله‌ای به خِفّت سر بر زمین بگذارندت

باشد تا به ناگهانه‌ای نه چندان دیر

خوار وُ ادبار، به مغاک بسپارندت.

شاعر در اندوه و سوگ مرگبار برخزیده از خزانه‌ی دشمنان مردم بر پهندشت جامعه، چشمش همچنان به جان مایه‌گی مادرانه است و از سقط جنین و زایمان هرباره‌ی مادران رو به سوی شاعری همچون رضا براهنی می‌برد. آنجا که او خود رضا براهنی در شعر بلند “ایرانه خانم”  می‌سراید:

دق که ندانی که چیست گرفتم، دق که ندانی تو خانم زیبا
حال تمامَم از آن تو بادا، گرچه ندارم خانه در این جا، خانه در آن جا
سَرکه ندارم که طشت بیاری که سر دَهَمَت سر
با توام ایرانه خانم زیبا!

به نشانه‌ی اینکه جامعه‌ی ما پیرانه‌ی توالی زایمان‌های پُرشماری را دردل جنبش‌های اجتماعی در پهنه‌ی جمود حاکمیت اسلامی درخرداد سال ۶۰وکشتارتابستان۶۷،جنبش ضد استبدادی خرداد ۸۸ و یا با توجه به خیزش‌های انقلابی دی ماه ۹۶، خیزش بر سر بی آبی و خشکسالی خوزستان تشنه در۹۷، جنبش آبان ۹۸ و جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» که با قتل حکومتی “ژینا” درشهریور ۱۴۰۱ و تنها با سرکوب وکشتار، زندان و اعدام و تبعید ناخواسته پاسخ گرفت. بر فرازچنین وضعیتی اطاق فکر حاکمیت نیک می‌دانستند ناتوانی رژیم درفردای روز،درحل بحران‌های اقتصادی «شورش نان» را درپی خواهد داشت وآنچه در دی ماه ۱۴۰۴ از بازار تهران حادث شد، با جنگ فرسایشی و شعله‌های سرکش و کودتا گونه عمله‌های رژیم و قوای سرکوب آن با اتهامات بی پایه، “تروریست‌های اسرائیلی” و “امریکایی” طی دوشب ۱۸ و ۱۹ دی چند هزار نفر معترض را قتلعام کردند. مردم می‌پرسند: چرا این جماعت مسلح “تروریست” خارجی مسلک درتظاهرات ۲۲ دی طرفداران نظام اسلامی، یک نفر را نکشتند؟ نکند این “تروریست”های دو آتشه تنها مخالف معترضین بودند یا اینکه عوامل قصاب خود نظام  بودند یا اینکه همان شب، همهآنان نیست و نابود شدند و یا برگشتند به دامان مام میهن‌شان اسرائیل وپایگاه‌های آمریکا درترکیه،عمان، مسقط و … برگشتند؟

چرا قبل ازتظاهرات ۸ دی ۱۴۰۴ دربازار که نامشان تنها “اغتشاشگر” خوانده شد و به یکباره “اختلاگر” و”تروریست” نام گرفت. یک تن از آنان یا سلاح آنها شناسایی و بازداشت و توقیف نشد. اساسا مسئولین امنیتی کشور با این همه هزینه‌ای که برای حفظ آنان بر کشور تحمیل می‌کنند، کجا بودند و چه می‌کردند؟ به طوری‌که به فاصله کوتاهی موج گسترده اعتراضات میدانی در نزدیک به ۲۰۰ شهر و در۳۱ استان، گسترش یافته بود؟!

فراترازاین مردم می‌پرسند:اگر “تروریست‌های” صادراتی، مردم را قتلعام کردند چرا اینترنت و ارتباطات داخل و با جهان خارج  را قطع کردید تا فیلم‌ها وعکس‌های “جنایات” مورد ادعای شما، توسط آنان منتشر نشود و مردم ایران و جهان از کم‌ و کیف آنان همچنان آگاه نشوند؟ شاعر ما نیک آورده است “هر بار زایمان“ جامعه ما در برابرتجاوزوجهالت حاکمیت “به سقط جنین می‌رسد“ و فریاد بر می‌دارد:

های… ای امید مجروح

خشمِ فروخورده‌ی باردار، «ایرانه خانم»! مادر!

هر بار زایمانت به سقط جنین می‌رسد

و گریان و موی کنان به عزا می‌نشینی

ای پنهان شده در آماسِ لحظه‌های انفجار

هرچند داغداری وُ سوگوار

از میان شعله‌های خشم وُ شتک‌های خون خیابان

سر برآر!

و این جاست که “خشم فروخفته” مادران باردار به جانب ادامه‌ی راه عزیزان داغدار و مبارزه‌ی سر فرازانه‌ی آنان قد می‌کشد و راه خود را ازمسیر خوناب دادخواهی، برای خیزش دیگری هموار می‌سازند!

ماکسیم گورکی در رُمان “مادر”، کتاب یاد شده برای نسل ما که در دوران سلطنت پهلوی و ساواک شاهنشاهی جزء کتب ممنوعه بود و بسیار کسان از بابت داشتن این کتاب در کتابخانه‌شان و یا خواندنش دستگیر و سال‌ها در زندان ماندند؛ عبارتی را می‌آورد که به خوبی وضعیت مادران داغدار جانفشانان راه آزادی و رهایی امروز جامعه‌ی ما را توصیف می‌کند. آنجا که می‌گوید: «پرچمی که از دست فرزندی فرو می‌افتد و سپس مادری آن را بر می‌دارد، هرگز بر زمین نخواهد افتاد»! و اینجاست که جامعه‌ی ما توسط مادران‌مان قدرت انتخاب خواهد داشت. می‌توان نوشت: فاشیسم دقیقاً در همین خلأ انتخاب واقعی رشد می‌کند. ایستادن برابر پساماندگی آن، پیش از هر چیز، به معنای دفاع از امکان اندیشیدن، انسان باقی ماندن و قدرت خلاقه‌ی  اختلاف ‌داشتن را پذیرفتن جا باز می‌کند. امکانی که اگر امروز از آن نگهبانی صورت نگیرد، فردا دیگر برای جامعه‌ی ما موضوع هیچ انتخابی نخواهد بود. و”این همان سرخیِ بعد از سحرگه است” که شاعرمان بدان اشاره می‌دارد:

بُنداده‌هایی دیرینه پیچیده در لابلای مِهِ خیال

می‌بَردَم به نیامده‌های آرزومندی

می‌دیدمت که زیر درختِ همه–تخمه به انتظار نشسته‌ای

با کَپّه‌ای انارِ خندانِ پر از ستاره در دستانت

و کودکی بر جداره‌های جنینت، پای می‌کوبد

به چشمِ جان می‌دیدمش که فریبم نمی‌دهد:

بر آسمان، این همان سرخیِ بعد از سحرگه است

«با تواَم ایرانه خانم زیبا»

و آنچه بیان عمومی مردم ما در رهگذر مسیر طی شده‌ی ۴۷ ساله‌ی ایستادگی بر جامعه‌مان است فریاد بر می‌آوریم: نا امید نیستیم وتنفردرونمان از بین نخواهد رفت. قدرتی راکه دیکتاتورها از مردم گرفته‌اند به مردم بازخواهند گشت وآنان که باد می‌کارند، طوفان درو خواهند کرد و دیکتاتوری رخت خواهد بست و خواهد مُرد. آزادی مردمان جامعه تا مادامی که انسانیت نمرده، از بین نخواهد رفت. دیکتاتورآنگاه برای مردمش ترسناک است که مردمش درنیابند، وقتی آگاهی و شعورعمومی مردم حقایق را دریابند، فرار یا نابودی دیکتاتور نیز برابر ما نفیر مرگش را سرمی‌دهد!

مقابل این هنگامه‌ی ناساز،شاعرمان در پایان شعرش رو به سوی جامعه می‌رود و با خیزی خوشدلانه می‌کوید:

که تو، باز هم باردارِ حادثه‌ای!

چرا چنین است؟ جامعه زخمی و به خون غلطانیده شده‌ی جغرافیای کشورمان، به ماننده‌ی گذشته‌اش آرام و قرار ندارد و سیاووش امیدوارانه با کلامی گرما بخش می‌گوید: “شادا وُ خُرمّا!”، زنان و دختران امروز، بار آوران فردای میهن را فرا می‌خواند و با فریادی بی امان ندا سرمی‌دهد:

شادا وُ خُرمّا !

که تو، باز هم باردارِ حادثه‌ای!

طلایه دارِ رخشانه‌های امید و آرزوهای نیامده؛ چاوُشی کن!

بانگ برآر وُ به آهنگی دیگر

شادمانه بر در وُ بردیوارِ غمانِ این خانه بزن!

بهارانه

جوانه بزن!

پایان کلامم به قول همشهری شاعرمان محمد شمس لنگرودی در بیانی زیبا با عنوان :« سرنوشت تو این نیست” می سراید :

بر خیز دخترم                                                                 سرنوشت تو این نیست                                                           در زیر بوته ئی از سرب مدفونت کنند ……

زندگی هر شب
از پشت پنجره‌ها
بچه‌ها را در رویای مادران عزادار می‌بیند
که بزرگ می‌شوند
بزرگ می‌شوند
چندان که انتقام تن پاره‌پاره‌شان را  می‌گیرند.

سه شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ برابر با ۱۰ فوريه ۲۰۲۶

=========================

* سیاووش میرزاده شاعر می سراید :
ابرهای همه عالم شب وُ روز در دلم می گریند

                                             مهدی اخوان ثالث

ای خشمِ مجروح

ای… خشمِ مجروح

از خروشٍ خیابان به پستوی خانه

خزیده

و سوگوار، به آرامستانی

به پهندشت این سرزمین ویرانه

رسیده

به آنجا که رقص، آیین می شکند

برقص! برقص!

«اینجا برقص!»*

به رسم مقام چَمَری هلهله سرده، یزله کن، کِل بزن، توشمال وارونه بنواز

آه… ای امیدِ زخمی!

طرحی دیگرگونه درانداز

تا کی؟ تا کجا؟

این خون های شتک زده بر در وُ بر دیوارِ این دیار

طوماری از نام شود وُ زبان به شهادت بگشاید

و گردوُغبارِ غمان از دلِ داغدیده ی ما بزداید؛

که یک چشم، اشگریزان است وُ دیگر چشم، خونبار

در این میانجای هجومِ اضطراب و تراکمِ لِردِ گرانسنگِ یأس

ای…! سوسوی رخشان امید از میان اینهمه ناسور

یگانه پناهِ امن و امانی

که از سوز شیون وُ رود-رود مادرانِ سوگوار

پس از این همه کشتارِ آشکار

تلألای الماس گونی از نیامده ها

از زهدان آبستنِ آینده

در فریادهایی بی امان وُ آسمان-شکاف

بیگمان، زایان و زاینده

در طلیعه ی بامدادانی خجسته

امیدی نوآهنگ،

زُهره وار

در پرده های اوج،

چنگ وُ چغانه می نوازد وُ

می خواند:

آی ای…!

آژیدهاکِ پیر وُ خرفت و کژرفتار

از ازدحام خیل خیابان هراسیده

و به تاریکنای دخمه خزیده

دیگر به سرانجامِ خود رسیده ای

تا کجا، در بیغوله ای به خِفّت سر بر زمین بگذارندت

باشد تا به ناگهانه ای نه چندان دیر

خوار وُ ادبار، به مغاک بسپارندت.

***

های… ای امید مجروح

خشمِ فروخورده ی باردار، «ایرانه خانم»! مادر!

هربار زایمانت به سقط جنین می رسد

و گریان و موی کنان به عزا می نشینی

ای پنهان شده در آماسِ لحظه های انفجار

هرچند داغداری وُ سوگوار

از میان شعله های خشم وُ شتک های خون خیابان

سربرآر!

****

بُنداده هایی دیرینه پیچیده در لابلای مِهِ خیال

می بَردَم به نیامده های آرزومندی

می دیدمت که زیر درختِ همه-تخمه به انتظار نشسته ای

با کَپّه ای انارِ خندانِ پر از ستاره در دستانت

و کودکی بر جداره های جنینت، پای می کوبد

به چشمِ جان می دیدمش که فریبم نمی دهد:

بر آسمان، این همان سرخیِ بعد از سحرگه است

«با تواَم ایرانه خانم زیبا»**

شادا وُ خُرمّا !

که تو، باز هم باردارِ حادثه ای!

طلایه دارِ رخشانه های امید و آرزوهای نیامده؛ چاوُشی کن!

بانگ برآر وُ به آهنگی دیگر

شادمانه بر در وُ بردیوارِ غمانِ این خانه بزن!

بهارانه

جوانه بزن!
۱۵ بهمن 1404

*- نام دفتر شعر و سروده ای به همین نام از حسن حسام
** – برگرفته از شعری به همین نام از زنده یاد رضا براهنی

نوشته دی ماه ۱۴۰۴ امسال آوارعظیمی از کشتار و نفرت به جا مانده ازجنایت آفریده شده حاکمیت اسلامی اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

به قول احمد شاملو، شاعرآزادی:

فغان! که سرگذشت ِ ما
سرود ِ بی‌اعتقاد ِ سربازان ِ تو بود
که از فتح ِ قلعه‌ی روسپیان 
 بازمی‌آمدند.
باش تا نفرین ِ دوزخ از تو چه سازد،
که مادران ِ سیاه‌پوش
ــ داغ‌داران ِ زیباترین فرزندان ِ آفتاب و باد ــ
هنوز از سجاده‌ها 
 سر برنگرفته‌اند!

دی ماه ۱۴۰۴ امسال آوارعظیمی از کشتار و نفرت به جا مانده ازجنایت آفریده شده حاکمیت اسلامی در دل اعتراضات و تجمعات خیابانی درجای جای کشورنشانی از خود به جای گذاشت که در حیات تمامیت نظام در برابر چشمان مردم، ولع سبعیت با وجود قطع اینترنت و شبکه‌های ارتباط در درون کشور با خارج و بالعکس تا اینجای کار که ثبت شده، نشان از نمایش سرزمین سوخته‌ای‌ست که داغ آن به درون بیشمار خانه‌ها راه یافته است.

امروزعمق جنایات آفریده شده دی ماه، راه انکار را از همه سو برآفرینده گان این جنایات بسته است وازهیچ سو راه فرار ندارند. جامعه ما درجغرافیایی وسیع ازشهرهای کوچک تا مراکز استان‌ها و درکلان شهر تهران، جنایتی بی سابقه و باور نکردنی را درچشم به هم زدنی تجربه کرد و هزاران انسان بی گناه از کودک و نوجوان، جوان، میانسال و پیر، از دانش آموزان دختر و پسر،معلمان ودانشجویان، کارگر و ورزشکار، خانه دار، پرستار ودکتر و… در خون غلتیدند. این بار حاکمیت جنایت آفرین با دادن آدرس غلط، راهی برای توجیه اعمال ضد انسانی خود گشود و مدعی شد جانفشانان راه آزادی و عدالت، “تروریست‌های مسلح” و “عوامل بیگانه”،”نتانیاهو” و”ترامپ” بودند. با این جنایت آشکار، جمهوری جنایت راه طی شده‌ی ۴۷ ساله‌ی خود را باز در دو شب پیمود تا با نوعی تزویر آشکار و فریبکاری بیمارگونه و با حذف فاعلیت جنایت، هزاران هزار انسان بی گناهی را که در فاصله‌ی زمانی اندکی طی روزهای ۱۸ و ۱۹ دی ۱۴۰۴ از شهرهای کوچک تا شهرهای بزرگ کشور با جنایتی بی سابقه و سازمان یافته توسط خون‌ریزان این سرزمین، کشته شده و بر خاک فتادند و رحمانیت خامنه‌ای در جایگاه شیشه‌ای و خیل جان نثارانش، آنان را “اغتشاگر” و “عوامل تروریست” و “اخلالگر” نامید و بس،تا به فاتحه خوانی خویش بنشیند!

خیابان دراین مرحله به صحنه تئاترسیاسی بدل شد.جایی که ضرب وشتم،تحقیروقتل وشلیک کردن بر بدن زخمی در بیمارستان‌ها، تنها کشتن صرف نبود؛ بلکه پیامِ بی‌پرده‌ی فاشیسم: مبنی براینکه به پا خاستن و مقاومت مردم جامعه، پرهزینه و جان فرساست.

حجم درهم تنیده‌ی جنایتی که برسنگفرش‌های خیابان‌ها و کوچه پس کوچه‌های شهرها نقش بسته، چنان تکانه‌ی هولناکی را بر دل و جان آدمی وارد می‌آورد که کل جامعه درون و برون کشور، هرچند با سکوتی دشوار همراه بود، آنگاه که به خود آمد، صدایش به بیرون پرت شد و شاعر فروتن و آوازخوان‌مان “سیاووش میرزاده” بدین مناسبت با شعرش تو را به سال‌های سیاه دهه‌ی سی می‌برد آنجا که اخوان ثالث در سروده‌ی فراموش نشدنی “قاصدک“می‌گوید: “ابرهای همه عالم شب وُ روز در دلم می‌گریند…”*

جنازه‌های فتاده بر زمین یا جا گرفته در برزنت سیاه زیب دار، نگاه هر رهگذری را با خشم درونش همراه می‌سازد. دوران تاریکی است و باید ازهمین تاریکی حرف زد.

شاعرمان سیاووش، با یاری خروشی غمین، تلاش می‌ورزد ما را با خود به خیابان بکشاند تا با هجای کلماتش، اعمال دوزخیان خودسر و ذوب در ولایت را باز بشناساند و فریاد بر می‌دارد:

ای خشمِ مجروح

ای… خشمِ مجروح

از خروشٍ خیابان به پستوی خانه

خزیده

و سوگوار، به آرامستانی

به پهندشت این سرزمین ویرانه

رسیده

به آنجا که رقص، آیین می‌شکند

سپس به دفتر شعر رفیق‌مان “حسن حسام” شاعر، راه می‌جوید و فرمان می‌راند:

برقص! برقص!

«اینجا برقص!»*

آنجا که شاعر می سراید :

پیرماگفت:

           ای یار

گل همین جاست

این جا برقص

حلاج وار

        حتا

    در ِپای دار!

ماندگاری چنین رقصی دردل آتش وخون برانگیخته شده از خیابان‌ها تا “آرامستان”ها، سردخانه‌ها و پرتگاه زندان کهریزک که  از شقاوت بی پایان حکمفرمایان دین خوی وسنگدل، نمودار شده است، داغداران چنین نافرجامی راعوض گریه و زاری و نمازمیت خوانی،سینه زنی وقاری صدا کردن به گشودن شیرازه‌های درون دل مادران و پدران و خواهران و برادران و یاران، یکایک جان باختگان، به پیمانه زندگی روبه سوی آواز و دهل منتهی می‌گرداند.

شاعر آن‌را به سراچه‌ی وسعت زندگی عزیزان از دست رفته در دل طوایف مختلف لک و لری استان ایلام و طوایف جنوب، گیلکی،مازونی وشوشتری وکرد وبلوچ… در مقامات محلی آنها جای می‌دهد و می‌گوید:

به رسم مقام چَمَری هلهله سرده، یزله کن، کِل بزن، توشمال وارونه بنواز

آه… ای امیدِ زخمی!

طرحی دیگرگونه درانداز

تا کی؟ تا کجا؟

به گمان من درچنین هنگامه‌ای مادران وپدران، همسران و خواهران، برادران و نوعروسان و نودامادانی را می‌بینیم که سرشار از خشم فروخفته‌ی درون و با لباس وبدون لباس سیاه برتن کردن، با قامتی استوار حضورنوجوانان ازدست رفته‌ی خود را با آئین سوگوار شکن، به رقص و کِل زدن بدل ساخته تا مقاومت را معنی بخشند. این پشت کردن به آئین نمازی خوانی و ملا گردانی و قاری قرآن چرخانی، در تاریخ سوگواری‌های ما بدعتی نو و یگانه است. چنین حالاتی اغلب با احساس پرشوری همراه است که گویا جوانان ازدست رفته، همچنان حضور دارند و بیگمان در خیابان‌اند. مادران جامعه ما با پیکر فرزندانشان در آغوش خویش، چرخیدند تا جهان بداند، آنگاه که عدالت می‌میرد و شمشیر خونچکان دین، عرصه میدان می‌گردد. مادران‌مان با قامتی ایستاده بر جنازه‌ی عزیزانشان می‌رقصند و بر تن دختران خویش لباس سفید عروسی و پسران بر خاک غنوده شان، لباس دامادی می‌آرایند. خوش آوایی این رقص، فریاد بی صدایی بود برای فرزندانی که باید زنده می‌ماندند و مادران رقص‌شان بسان تلاشی برای بُودن و ایستادن تا جامعه جهانی دریابد، زنان و مادران ما برابر قدرت ایستاده‌اند.

من خود برآنم برای بعضی اندوهبارگی، می‌توان گریه کرد، می‌توان فریاد زد، ولی برای بعضی دردها، فقط می‌توان نگاه کرد و بی صدا اشک ریخت و اندوه خانمان‌سوز را فرو خفت و سکوت کرد و چرا که این “سکوت سرشار از ناگفته‌هاست”!

به کلام شاعر تو گویی:

این خون‌های شتک زده بر در وُ بر دیوارِ این دیار

طوماری از نام شود وُ زبان به شهادت بگشاید

و گرد وُ غبارِ غمان از دلِ داغدیده‌ی ما بزداید؛

که یک چشم، اشکریزان است وُ دیگر چشم، خونبار

چنانچه نه امروز بلکه فردا و فرداها این خون‌های فروریخته بر آسفالت خیابان و سنگ فرش کوچه‌ها، دَلمه‌های خون به جا مانده از قطع شریان زندگی و سراچه‌های امید و آرزو، خود به مجازی زندگی بخش آن دیگر نونهالان بدل گردد، خود جویباری از امید را به راه خواهند انداخت و دل “مادران سوگوار” را ” از زهدان آبستن آینده“ آنان را با خود زندگی به یکباره پیوند خواهند زد و بدان معنای مستعد دیگری می‌بخشند. که شاعر به شیوایی، نمای آهنگین آنرا اینگونه بیان داشته است:

در این میانجای هجومِ اضطراب و تراکمِ لِردِ گرانسنگِ یأس

ای…! سوسوی رخشان امید از میان اینهمه ناسور

یگانه پناهِ امن و امانی

که از سوز شیون وُ رود–رود مادرانِ سوگوار

پس از این همه کشتارِ آشکار

تلألای الماس گونی از نیامده‌ها

از زهدان آبستنِ آینده

در فریادهایی بی امان وُ آسمان–شکاف

بیگمان، زایان و زاینده

در طلیعه‌ی بامدادانی خجسته

امیدی نوآهنگ،

زُهره وار

در پرده‌های اوج،

چنگ وُ چغانه می‌نوازد وُ

می‌خواند:

پیامد اندوهبار دی ماه ۱۴۰۴، آنچنان سوزناک و جگرسوز است که نمی‌توان برای آن حدّی متصورشد. می‌توان نوشت سوگ فروریخته بر دل،جان وسرجامعه آنچنان سنگین است که ماهنوز زبانی برای بازگویی آن نداریم . جامعه هنوزکلمه و جملات مناسب خود را درعین و ذهن مردمان اش پیدا نکرده است.شاید سوگواری تنها وجه مشترکی باشدکه جامعه را کناریکدگرجای می دهد. شاید بتوان گفت؛عمیق‌ترین و پُر رنج‌ترین نشانه درعمق فاجعه دی ماه ۱۴۰۴ نه درشمارش بدن‌ها و تلمبارشدن جان‌ها دریخچال‌ها وسردخانه‌ها وارائه‌ی آمار، نه خودِ گُورهای جمعی و فردی بلکه درمعنای سکوتی است که تمامیت جامعه ما را با خود به اعماق برده است! خود این سکوت عمومی، از هر فریادی جاندارتر و دلخراش‌تر است و روزی بدل به زبانه‌ی آتشین جنبشی توفنده و پوینده خواهد شد و همین فریاد است که با توفندگی “آژی دهاک” یا “آژدهاک” بنابر روایت اوستا، موجودی شریر و تبهکار و اهریمنی و دیو سیرت و نام پادشاهی جبّار و ستمکار…که ماری بسیاربزرگ که سه سر و هزار پاداشته و کلمه آژدها نیز از این کلمه مشتق شده است. نام ضحاک و داستان او هم از نام و داستان آن موجود عجیب گرفته شده است. باری این سکوت جان فرسای جامعه ما، ضحاک سفاک و مار بردوش “خرفت” و” فرتوت” را می‌لرزاند و یا به مانند همه‌ی دیکتاتورهای روزگار، او با “خفّت” تمام، فرار را بر قرار ترجیج می دهد یا سر برگُور می‌سپارد. یا آنگونه که شاعر ما این واژگونی “آژیدهاک”، یا ضحاک “کژرفتار” را با فغان در برابر چشمان جامعه ۹۰ میلیونی ما به تصویر می‌آورد، باشد که این “آژی دهاک” پیر و خرفت زانو بر زمین بساید و به تسلیم درآید. آن روز دیر نخواهد پائید:    

آی ای…!

آژیدهاکِ پیر وُ خرفت و کژ رفتار

از ازدحام خیل خیابان هراسیده

و به تاریکنای دخمه خزیده

دیگر به سرانجامِ خود رسیده‌ای

تا کجا، در بیغوله‌ای به خِفّت سر بر زمین بگذارندت

باشد تا به ناگهانه‌ای نه چندان دیر

خوار وُ ادبار، به مغاک بسپارندت.

شاعر در اندوه و سوگ مرگبار برخزیده از خزانه‌ی دشمنان مردم بر پهندشت جامعه، چشمش همچنان به جان مایه‌گی مادرانه است و از سقط جنین و زایمان هرباره‌ی مادران رو به سوی شاعری همچون رضا براهنی می‌برد. آنجا که او خود رضا براهنی در شعر بلند “ایرانه خانم”  می‌سراید:

دق که ندانی که چیست گرفتم، دق که ندانی تو خانم زیبا
حال تمامَم از آن تو بادا، گرچه ندارم خانه در این جا، خانه در آن جا
سَرکه ندارم که طشت بیاری که سر دَهَمَت سر
با توام ایرانه خانم زیبا!

به نشانه‌ی اینکه جامعه‌ی ما پیرانه‌ی توالی زایمان‌های پُرشماری را دردل جنبش‌های اجتماعی در پهنه‌ی جمود حاکمیت اسلامی درخرداد سال ۶۰وکشتارتابستان۶۷،جنبش ضد استبدادی خرداد ۸۸ و یا با توجه به خیزش‌های انقلابی دی ماه ۹۶، خیزش بر سر بی آبی و خشکسالی خوزستان تشنه در۹۷، جنبش آبان ۹۸ و جنبش انقلابی «زن، زندگی، آزادی» که با قتل حکومتی “ژینا” درشهریور ۱۴۰۱ و تنها با سرکوب وکشتار، زندان و اعدام و تبعید ناخواسته پاسخ گرفت. بر فرازچنین وضعیتی اطاق فکر حاکمیت نیک می‌دانستند ناتوانی رژیم درفردای روز،درحل بحران‌های اقتصادی «شورش نان» را درپی خواهد داشت وآنچه در دی ماه ۱۴۰۴ از بازار تهران حادث شد، با جنگ فرسایشی و شعله‌های سرکش و کودتا گونه عمله‌های رژیم و قوای سرکوب آن با اتهامات بی پایه، “تروریست‌های اسرائیلی” و “امریکایی” طی دوشب ۱۸ و ۱۹ دی چند هزار نفر معترض را قتلعام کردند. مردم می‌پرسند: چرا این جماعت مسلح “تروریست” خارجی مسلک درتظاهرات ۲۲ دی طرفداران نظام اسلامی، یک نفر را نکشتند؟ نکند این “تروریست”های دو آتشه تنها مخالف معترضین بودند یا اینکه عوامل قصاب خود نظام  بودند یا اینکه همان شب، همهآنان نیست و نابود شدند و یا برگشتند به دامان مام میهن‌شان اسرائیل وپایگاه‌های آمریکا درترکیه،عمان، مسقط و … برگشتند؟

چرا قبل ازتظاهرات ۸ دی ۱۴۰۴ دربازار که نامشان تنها “اغتشاشگر” خوانده شد و به یکباره “اختلاگر” و”تروریست” نام گرفت. یک تن از آنان یا سلاح آنها شناسایی و بازداشت و توقیف نشد. اساسا مسئولین امنیتی کشور با این همه هزینه‌ای که برای حفظ آنان بر کشور تحمیل می‌کنند، کجا بودند و چه می‌کردند؟ به طوری‌که به فاصله کوتاهی موج گسترده اعتراضات میدانی در نزدیک به ۲۰۰ شهر و در۳۱ استان، گسترش یافته بود؟!

فراترازاین مردم می‌پرسند:اگر “تروریست‌های” صادراتی، مردم را قتلعام کردند چرا اینترنت و ارتباطات داخل و با جهان خارج  را قطع کردید تا فیلم‌ها وعکس‌های “جنایات” مورد ادعای شما، توسط آنان منتشر نشود و مردم ایران و جهان از کم‌ و کیف آنان همچنان آگاه نشوند؟ شاعر ما نیک آورده است “هر بار زایمان“ جامعه ما در برابرتجاوزوجهالت حاکمیت “به سقط جنین می‌رسد“ و فریاد بر می‌دارد:

های… ای امید مجروح

خشمِ فروخورده‌ی باردار، «ایرانه خانم»! مادر!

هر بار زایمانت به سقط جنین می‌رسد

و گریان و موی کنان به عزا می‌نشینی

ای پنهان شده در آماسِ لحظه‌های انفجار

هرچند داغداری وُ سوگوار

از میان شعله‌های خشم وُ شتک‌های خون خیابان

سر برآر!

و این جاست که “خشم فروخفته” مادران باردار به جانب ادامه‌ی راه عزیزان داغدار و مبارزه‌ی سر فرازانه‌ی آنان قد می‌کشد و راه خود را ازمسیر خوناب دادخواهی، برای خیزش دیگری هموار می‌سازند!

ماکسیم گورکی در رُمان “مادر”، کتاب یاد شده برای نسل ما که در دوران سلطنت پهلوی و ساواک شاهنشاهی جزء کتب ممنوعه بود و بسیار کسان از بابت داشتن این کتاب در کتابخانه‌شان و یا خواندنش دستگیر و سال‌ها در زندان ماندند؛ عبارتی را می‌آورد که به خوبی وضعیت مادران داغدار جانفشانان راه آزادی و رهایی امروز جامعه‌ی ما را توصیف می‌کند. آنجا که می‌گوید: «پرچمی که از دست فرزندی فرو می‌افتد و سپس مادری آن را بر می‌دارد، هرگز بر زمین نخواهد افتاد»! و اینجاست که جامعه‌ی ما توسط مادران‌مان قدرت انتخاب خواهد داشت. می‌توان نوشت: فاشیسم دقیقاً در همین خلأ انتخاب واقعی رشد می‌کند. ایستادن برابر پساماندگی آن، پیش از هر چیز، به معنای دفاع از امکان اندیشیدن، انسان باقی ماندن و قدرت خلاقه‌ی  اختلاف ‌داشتن را پذیرفتن جا باز می‌کند. امکانی که اگر امروز از آن نگهبانی صورت نگیرد، فردا دیگر برای جامعه‌ی ما موضوع هیچ انتخابی نخواهد بود. و”این همان سرخیِ بعد از سحرگه است” که شاعرمان بدان اشاره می‌دارد:

بُنداده‌هایی دیرینه پیچیده در لابلای مِهِ خیال

می‌بَردَم به نیامده‌های آرزومندی

می‌دیدمت که زیر درختِ همه–تخمه به انتظار نشسته‌ای

با کَپّه‌ای انارِ خندانِ پر از ستاره در دستانت

و کودکی بر جداره‌های جنینت، پای می‌کوبد

به چشمِ جان می‌دیدمش که فریبم نمی‌دهد:

بر آسمان، این همان سرخیِ بعد از سحرگه است

«با تواَم ایرانه خانم زیبا»

و آنچه بیان عمومی مردم ما در رهگذر مسیر طی شده‌ی ۴۷ ساله‌ی ایستادگی بر جامعه‌مان است فریاد بر می‌آوریم: نا امید نیستیم وتنفردرونمان از بین نخواهد رفت. قدرتی راکه دیکتاتورها از مردم گرفته‌اند به مردم بازخواهند گشت وآنان که باد می‌کارند، طوفان درو خواهند کرد و دیکتاتوری رخت خواهد بست و خواهد مُرد. آزادی مردمان جامعه تا مادامی که انسانیت نمرده، از بین نخواهد رفت. دیکتاتورآنگاه برای مردمش ترسناک است که مردمش درنیابند، وقتی آگاهی و شعورعمومی مردم حقایق را دریابند، فرار یا نابودی دیکتاتور نیز برابر ما نفیر مرگش را سرمی‌دهد!

مقابل این هنگامه‌ی ناساز،شاعرمان در پایان شعرش رو به سوی جامعه می‌رود و با خیزی خوشدلانه می‌کوید:

که تو، باز هم باردارِ حادثه‌ای!

چرا چنین است؟ جامعه زخمی و به خون غلطانیده شده‌ی جغرافیای کشورمان، به ماننده‌ی گذشته‌اش آرام و قرار ندارد و سیاووش امیدوارانه با کلامی گرما بخش می‌گوید: “شادا وُ خُرمّا!”، زنان و دختران امروز، بار آوران فردای میهن را فرا می‌خواند و با فریادی بی امان ندا سرمی‌دهد:

شادا وُ خُرمّا !

که تو، باز هم باردارِ حادثه‌ای!

طلایه دارِ رخشانه‌های امید و آرزوهای نیامده؛ چاوُشی کن!

بانگ برآر وُ به آهنگی دیگر

شادمانه بر در وُ بردیوارِ غمانِ این خانه بزن!

بهارانه

جوانه بزن!

پایان کلامم به قول همشهری شاعرمان محمد شمس لنگرودی در بیانی زیبا با عنوان :« سرنوشت تو این نیست” می سراید :

بر خیز دخترم                                                                 سرنوشت تو این نیست                                                           در زیر بوته ئی از سرب مدفونت کنند ……

زندگی هر شب
از پشت پنجره‌ها
بچه‌ها را در رویای مادران عزادار می‌بیند
که بزرگ می‌شوند
بزرگ می‌شوند
چندان که انتقام تن پاره‌پاره‌شان را  می‌گیرند.

سه شنبه ۲۱ بهمن ۱۴۰۴ برابر با ۱۰ فوريه ۲۰۲۶

=========================

* سیاووش میرزاده شاعر می سراید :
ابرهای همه عالم شب وُ روز در دلم می گریند

                                             مهدی اخوان ثالث

ای خشمِ مجروح

ای… خشمِ مجروح

از خروشٍ خیابان به پستوی خانه

خزیده

و سوگوار، به آرامستانی

به پهندشت این سرزمین ویرانه

رسیده

به آنجا که رقص، آیین می شکند

برقص! برقص!

«اینجا برقص!»*

به رسم مقام چَمَری هلهله سرده، یزله کن، کِل بزن، توشمال وارونه بنواز

آه… ای امیدِ زخمی!

طرحی دیگرگونه درانداز

تا کی؟ تا کجا؟

این خون های شتک زده بر در وُ بر دیوارِ این دیار

طوماری از نام شود وُ زبان به شهادت بگشاید

و گردوُغبارِ غمان از دلِ داغدیده ی ما بزداید؛

که یک چشم، اشگریزان است وُ دیگر چشم، خونبار

در این میانجای هجومِ اضطراب و تراکمِ لِردِ گرانسنگِ یأس

ای…! سوسوی رخشان امید از میان اینهمه ناسور

یگانه پناهِ امن و امانی

که از سوز شیون وُ رود-رود مادرانِ سوگوار

پس از این همه کشتارِ آشکار

تلألای الماس گونی از نیامده ها

از زهدان آبستنِ آینده

در فریادهایی بی امان وُ آسمان-شکاف

بیگمان، زایان و زاینده

در طلیعه ی بامدادانی خجسته

امیدی نوآهنگ،

زُهره وار

در پرده های اوج،

چنگ وُ چغانه می نوازد وُ

می خواند:

آی ای…!

آژیدهاکِ پیر وُ خرفت و کژرفتار

از ازدحام خیل خیابان هراسیده

و به تاریکنای دخمه خزیده

دیگر به سرانجامِ خود رسیده ای

تا کجا، در بیغوله ای به خِفّت سر بر زمین بگذارندت

باشد تا به ناگهانه ای نه چندان دیر

خوار وُ ادبار، به مغاک بسپارندت.

***

های… ای امید مجروح

خشمِ فروخورده ی باردار، «ایرانه خانم»! مادر!

هربار زایمانت به سقط جنین می رسد

و گریان و موی کنان به عزا می نشینی

ای پنهان شده در آماسِ لحظه های انفجار

هرچند داغداری وُ سوگوار

از میان شعله های خشم وُ شتک های خون خیابان

سربرآر!

****

بُنداده هایی دیرینه پیچیده در لابلای مِهِ خیال

می بَردَم به نیامده های آرزومندی

می دیدمت که زیر درختِ همه-تخمه به انتظار نشسته ای

با کَپّه ای انارِ خندانِ پر از ستاره در دستانت

و کودکی بر جداره های جنینت، پای می کوبد

به چشمِ جان می دیدمش که فریبم نمی دهد:

بر آسمان، این همان سرخیِ بعد از سحرگه است

«با تواَم ایرانه خانم زیبا»**

شادا وُ خُرمّا !

که تو، باز هم باردارِ حادثه ای!

طلایه دارِ رخشانه های امید و آرزوهای نیامده؛ چاوُشی کن!

بانگ برآر وُ به آهنگی دیگر

شادمانه بر در وُ بردیوارِ غمانِ این خانه بزن!

بهارانه

جوانه بزن!
۱۵ بهمن 1404

*- نام دفتر شعر و سروده ای به همین نام از حسن حسام
** – برگرفته از شعری به همین نام از زنده یاد رضا براهنی

نوشته فغان! که سرگذشت ِ ما سرود ِ بی‌اعتقاد ِ سربازان ِ تو بود که از فتح ِ قلعه‌ی روسپیان   بازمی‌آمدند. اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

✍️:امیرجواهری لنگرودی 

درنتیجه ی کشتارمعترضان ومردم بی دفاع دردی ماه ۱۴۰۴ آوار عظیمی به وسعت جغرافیای کشورمان برجامعه فروریخته ‌اند، برابر این ترومای جمعی،ما ازپا نیافتادگان امروز، به جای داد و فریاد و شعارهای سیاسی بی حاصل واغلب کم بها، باید بتوانیم درخانه‌ها را به صدا درآورده و به جای حرافی و ادعای میدان‌داری، با تمام توان و به هر شیوه و شکلی که می‌توانیم، این لحظه‌های اضطراب و شُوک کشنده‌ی حادث شده بر هم‌میهنانمان را در حد توانمان التیام بخشیم. باید غم و اندوه یکایک آنان را به چشم جان نگریست و آن‌را درد و اندوه خویش بشماریم و همراه ازپای فتادگان و درکنارآنان باشیم، به التیام دادن آنان برآییم که این خود نوعی مبارزه‌ی نیک خواهانه، برابراندوهی‌ست که به مردم ایران تحمیل شده است! چرا که همدردی خود نوعیِ کنشِ انقلابی است! تا به امروز و در طی ۴۷ سال حاکمیت سیاه جمهوری اسلامی، داغ و درفش فراوانی را برتن وجان خانواده‌ها با زور، تهاجم، بازداشت، زندان و شکنجه و اعدام و درخیابان‌ها با رگبار گلوله‌های ساچمه‌ای و جنگی، چاقو و قمه و بعضاً با کاتیوشا نصب شده بر وانت‌های سپاه و قوای سرکوب، ردخون بر آسفالت و سنگ فرش‌های کوچه‌ها، بر جای نهاده است! هرسطح این جنایات حادث شده، پرونده‌ی سیاه دیگری از سوی جنبش دادخواهی ایران برابر کلیت نظام اسلامی می‌گشاید!

درشرایط زخمی شدن کل جامعه و برجستگی بخشیدن به حافظه‌ی جمعی،نخستین گام مخالفت با”روایت سازی” ،”عادی”نمایی،مضمون خباثت و دد منشی و کشتاربی حساب حاکمیت اسلامی است! قدرت، فقط زمانی خطرناک نیست که می‌کشد؛ خطرناک‌تر زمانی است که کشتن را روایتِ خود ویژهِ خویشِ می سازند و آنرا”عادی سازی” می‌کنند. وقتی مرگ آدم‌ها به عدد وخبر تبدیل می‌شود، جنازه عدد می‌شود و مفهوم سوگ فرسوده می‌گردد. این سیاست “عادی‌سازی”، از طرف حاکمیت، به مثابه قلب سیاست مرگ‌محور نظام اسلامی است ونباید ازجانب مردم پذیرفته شود و عادی پنداشته گردد!

حکومت واپس گرای اسلامی ایران در”عادی سازی”غیرعادی‌ترین وضعیت‌ها،استاد است.اونمی‌خواهد فقط بکشد؛ می‌خواهد حافظه‌ی جامعه را بزداید، خشم عمومی را مستهلک نمایند و معنای بُودن و زندگی را فرسوده سازد، زیرا هربار که جنایت به حاشیه می‌رود و بحث به معنای «اشتباه دیگران» تلقی می گردد، پروژه اطاق فکرامنیتی های یک گام به جلو می نهد.

بی‌گمان نخستین شرط،بایدتوسط فعالان “کمیته های محله محور” سازمان یافته درمحلات هرشهرواستان، بیرون کشیدن نام هرانسان بر زمین فتاده، ثبت وبرجسته کردن نام و ذکر مشخصات آنها، تصویرچهره وانعکاس وضعیت جسمی با اسم شهروخیابان وروزجنایت است تا این آمار ثبت شده درخدمت جنبش دادخواهی قرارگیرد.

خون‌هایی که دردی‌ماه ۱۴۰۴برزمین ریخته شد،محصول سوءتفاهم نبود، بدون هیچ تردیدی حاصل هیجان سیاسی هم نبود. این خون‌ها، نتیجه‌ی منطقیِ ساختاری است که بقایش فقط با مرگ دیگران تضمین می‌شود. اینجا نه با دولت طرفیم، نه با نظام؛ بلکه با یک سازوکار سرد و منظمِ حذف انسان‌ها ازکودک تا مادربزرگ‌ها و پدران و کشتار پرشماره‌ی انسان‌ها مواجهیم!

به‌خون غلطیده‌گان و کشته شدگان به دست حکومت تنها تعدادی عدد نیستند که برسرشمارش آنها اختلاف باشد،برسراین جنایت هولناک حتی یک نام را نباید فراموش کرد. آقای «کریستین مالارد»، روزنامه‌نگار و خبرنگار فرانسوی به نقل از منابع اداری ایران می‌گوید که تا به امروز ۸۴۶۷۷ قربانی ثبت شده است. همین روزنامه‌نگار فرانسوی می‌گوید: این آمار، سرکوب حاکمیت اسلامی را به عنوان خونین‌ترین سرکوب در تاریخ معاصر، خارج از زمان جنگ، قرار می‌دهد.

این اعداد خیل عظیم یکایک خانواده‌ها را پوشش می‌هد. یکایک آنان سوگوارعزیز از دست رفته و به نوعی به خاک افتاده‌ی خویش محسوب می‌شوند. همانگونه که یاد کردیم؛ ثبت هر نام به اهمیت این رخداد و هولوکاست اسلامی در برابر افکارعمومی جامعه‌ی جهانی که لاجرم روزی به داوری خواهد نشست اهمیت دارد. اگر چنین نشود، سرکوبگران نیز از تاریکی و فراموشی بهره می‌گیرند.

برابر جنایت بی بازگشت دی ماه ۱۴۰۴ در تمام جغرافیای ایران، بیش ازاینکه تاثیرضایعه وپیامدهای به‌غایت اندوهبار آن‌را نزد خانواده‌ها بازبشناسیم. باید رفتارانسانی ما همراه بادرکی عمیق  از فضای دلبستگی یا تعلق خاطرمان با اضطراب پس از آسیب معنای منطقی یابد!

ماهیت دلبستگی و همبستگی و پیوستگی ما به خیل چندین هزار نفری سوگوار، بایستی با چیستی و شخصیت جوان و نوجوان بر زمین فتاده و فقدان وجودی او نزد خانواده در تعارض نباشد.

ابرازعواطف نسبت به انسان از دست رفته و بر زمین فتاده، به نوعی کُنش اجتماعی می‌انجامد که در شرایط فعلی خود، رنج مادران و پدران را می‌تواند تا حدی التیام بخشد و نوعی همدلی عاطفی همراه با امید به آینده را به وجود آورد. این پایان همدردی ما تلقی نمی‌گردد بلکه آغازی‌ست برای نکوداشت زندگی جان‌های ازدست رفته و در دل فاجعه دهان گشوده درعمق جامعه!

باید پذیرفت التیام روحی و جسمی خانواده‌های عزیزازدست داده، روان شخصی و آسیب دیده‌ی آنان را با نوعی بازسازی روحی همراه می‌سازد و هر شانه‌ای می‌تواند تکیه گاه مطمئنی برای ماتم آنان گردد.

مرگ هرعزیزی بازگشت ناپذیر است، ولی رسیدن به قبول واقعیت فقدان هر عزیز برای مادران و پدران زمان می‌برد. چرا که نه تنها به پذیرش عقلی، که به دریافت عاطفی هم نیاز دارد. تو گویی این مردم احتیاج به سوگواری ندارند، آنجا که آیین‌های مذهبی مرسوم عزاداری را پشت سرنهاده‌اند.

مادران و پدران، همسران و خواهران و برادرانی را می‌بینیم که با چه روحیه و بدون لباس سیاه بر تن کردن، حضور نوجوانان از دست رفته خود را با آئین سوگوار شکن، با رقص و کل زدن بدل ساخته تا مقاومت را معنی بخشند که این در تاریخ سوگواری‌های ما بدعتی نو و تازه است.چنین حالاتی اغلب با احساس پرشوری همراه است که گویا جوانان ازدست رفته،همچنان حضوردارند وبیگمان درخیابان‌اند.

کلام آخر:درخیزش نان واحیای کرامت انسانی، دربرابر رویداد تلخ دی ماه۱۴۰۴کشورمان،ما خود رااز راه دورو تبعیدی ناخواسته در کنار خانواده های داغداروهمدرد باایستادگی انان برای وامخواهی جنبش دادخواهی می یابیم، در برابر موج وسیع بازداشت شدگان دی ماه ۱۴۰۴ و گسیل آنها به زندان های پُرشمارایران، همچنین خود را درکنار خانواده های بازداشت شدگان وفریاد رسای یکایک زندانیان سیاسی زیرشکنجه وبازجویی ومنتظراحکام سخت درسراسرجهان هم آوا می دانیم  . برای مبارزه به کلیت نظام اسلامی،خود را وامدار همه زندانیان سیاسی با هر گرایش ومنظرفکری،با فریادآزادی «زندانی سیاسی،بی قید وشرط آزادبایدگردد»،«ترور،شکنجه واعدام،ملغی بایدگردد»،«نه به جنک،نه به تجاوز خارجی» درامراستمرار مبارزه بدل خواهیم نمود…

باید بدانیم که جامعه ما، نیازمند این است که ازشوک این قتل‌عام جمعی وسیاست ارعاب سراسری “میهنِ گربه‌سان”مان، بیرون آید و باید به هر روش وبا هرتوان به یاری وهمدردی هم برخیزیم که لاجرم دیریا زود این جامعه بازمی‌باید،تاسلاح خود را برای تکانه‌های بعدی اجتماعی صیقل دهد!

دوشنبه ۱۳ بهمن ۱۴۰۴ برابر با ۰۲ فوريه ۲۰۲۶

نوشته   درلزوم همدلی با جامعه‌ی سوگوار و داغدیده،حالِ دلِ ما خوب نیست،اما باید برخاست وبا‌همدلی جلوه‌ای نو و دیگر گونه ساخت!.. اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

به بهانه خودکشی دو پرستار در کرمانشاه

«میلاد مروتی» ۲۵ ساله، پرستار اورژانس بیمارستان «امام خمینی» کرمانشاه و «شیدا ارزانی»، پرستار بیمارستان «امام رضا» از مراکز درمانی وابسته به دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه، به فاصله دو روز در آذرماه، به دلیل آنچه «فرسودگی شغلی» عنوان شده، از طریق خودکشی به زندگی خود پایان دادند. میلاد مروتی در آخرین پست اینستاگرامی خود نوشته بود: «خواستم اندوه را به پایان برسانم، نتوانستم… خود را به پایان رسانم». همچنین شیدا ارزانی روز یکشنبه ۲۳ آذر ۱۴۰۴ جان خود را گرفت.

سعید مرادی‌وفا، عضو هیئت‌مدیره نظام پرستاری کرمانشاه، با انتشار پستی در صفحه شخصی اینستاگرام خود، این وقایع را تصمیمی فردی ندانست و آن را نتیجه فرسودگی انباشته کادر درمان توصیف کرد. (۱)

واقعیت آن است که دومینوی خودکشی در میان کادر درمان در شهرهای مختلف ایران به شکلی نگران‌کننده ادامه دارد؛ از پزشکان و پرستاران گرفته تا رزیدنت‌ها (دستیاران پزشکی). از تهران و رباط‌کریم تا یزد، کرمانشاه، لرستان و لارستان. تنها در یکی از این موارد، یک رزیدنت بیمارستانی در یزد دست به خودکشی زد و جان باخت.

بر اساس آمار رسمی مربوط به بهمن‌ماه ۱۴۰۲، نرخ خودکشی در ایران طی سال‌های اخیر سه تا پنج برابر افزایش یافته است. تعداد خودکشی‌های رزیدنت‌ها در سال گذشته از مرز ۱۶ مورد گذشت و این رقم تا مردادماه سال جاری به ۱۰ مورد رسیده بود.

مطابق تحقیقات انجام‌شده در تهران، بیش از ۹۰ درصد یک جامعه رزیدنتی ۲۰۴ نفره دچار فرسودگی شغلی بوده‌اند و به خودکشی فکر کرده‌اند. همچنین حدود ۳۵ درصد دستیاران پزشکی در تهران دارای افکار مرتبط با خودکشی هستند.

مرگ تدریجی یا آنی کارگران، پرستاران و دیگر مزدبگیران، در نگاه نخست ممکن است حادثه‌ای فردی یا تصادفی به نظر برسد، اما نگاهی ژرف‌تر نشان می‌دهد که بیماری و مرگ خاموش پرستاران بسیار گسترده‌تر از آن است که دیده می‌شود. این مرگ‌ها، بی‌صدا و پنهان، در دل مناسبات ناعادلانه کاری رخ می‌دهند.

فشارهای روانی شدید، حقوق پایین، ساعات طولانی شیفت، تحقیر توسط اساتید و دانشجویان سال‌بالایی، از جمله دلایل اصلی اقدام به خودکشی در میان رزیدنت‌های ایرانی اعلام شده است. در همین رابطه، روزنامه «دنیای اقتصاد» به نقل از سیدمحمد میرخانی، مشاور اجتماعی سازمان نظام پزشکی، نوشت: «سرعت خودکشی میان پزشکان و رزیدنت‌ها صعودی شده و احتمال دارد به‌زودی نرخ خودکشی پزشکان در ایران از سایر کشورها پیشی بگیرد. ما در ابتدای موج گذار از مهاجرت‌ها و خودکشی‌های جامعه پزشکی هستیم. این وضعیت حاصل سال‌ها مدیریت غلط درمانی است و در چنین شرایطی اصلاحات پاسخگو نیست و نیاز به تحول وجود دارد.»

«کالایی‌شدن» نیروی کار و محوریت «سود» در روابط کاری، شرایطی را رقم زده که حتی حداقل استانداردهای محیط کار نیز رعایت نمی‌شود. پرستاران نه از تجهیزات ایمنی کافی برخوردارند و نه در شرایط فشار کاری و عجله مداوم، امکان رعایت اصول ایمنی را دارند؛ در حالی که هر روز در معرض بیماری‌های خطرناک قرار می‌گیرند.

کار، دیگر وسیله‌ای برای بقا و تأمین نیاز نیست؛ بلکه در خدمت سودآوری، شیفت‌های کاری اجباری و فرساینده به پرستاران تحمیل می‌شود. با وجود آنکه شغل پرستاری جزو مشاغل سخت و زیان‌آور محسوب می‌شود و قوانین مربوط به بازنشستگی زودهنگام و کاهش ساعات کاری (قانون ارتقای بهره‌وری مصوب ۱۳۸۸) وجود دارد، این قوانین تاکنون به‌طور کامل اجرا نشده‌اند (۲).

در عمل، کار دو پرستار را یک پرستار انجام می‌دهد اما تنها یک حقوق دریافت می‌کند. اضافه‌کاری در پرستاری، به معنای واقعی کلمه، انجام شیفت دوم حضوری به‌جای نیرویی است که استخدام نشده؛ با حقوقی ثابت و ناکافی. سنگینی و جان‌فرسایی این کار، به‌طور مستقیم در افزایش نرخ خودکشی در میان کادر درمان نقش دارد.

در سال‌های اخیر، حاشیه‌های شغلی پرستاران کم نبوده است؛ از اعتصابات و اعتراضات گرفته تا ترک خدمت و مهاجرت گسترده. در فروردین ۱۴۰۳، خبر استعفای دسته‌جمعی پرستاران بیمارستان طالقانی چالوس منتشر شد که با واکنش‌ها و تکذیب‌های متناقض همراه بود، اما واقعیت این است که اخبار ترک شغل و مهاجرت پرستاران، دست‌کمی از اعتصاب و استعفای جمعی ندارد.

فریدون مرادی، عضو شورای عالی نظام پرستاری، در این رابطه اعلام کرد: «با وجود کمبود شدید نیروی پرستاری و بی‌توجهی مقامات به مشکلات معیشتی و عدم اجرای صحیح قانون تعرفه‌گذاری، ماهانه ۱۵۰ تا ۲۰۰ پرستار از ایران مهاجرت می‌کنند» (۳).

رئیس خانه پرستار نیز در گفت‌وگو با روزنامه توسعه ایرانی تصریح کرد: «حال پرستاران کشور خوب نیست و بیش از ۹۵ درصد از وضعیت موجود ناراضی‌اند و آن ۵ درصد باقی‌مانده، مدیران پرستاری هستند.»

محسن خالقیان، رئیس بیمارستان فیروزگر، نیز هشدار داده است که تعرفه‌های غیرواقعی باعث شده ۵۸ پرستار این بیمارستان را ترک کنند (۴).

مجموع این رویدادها نشان می‌دهد که کادر درمان در سراسر ایران با نوعی ناامیدی مطلق و بحران اجتماعی عمیق روبه‌رو شده است. در شرایط نابسامانی اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی، سلامت روان یک گروه اجتماعی به‌طور جدی به خطر می‌افتد. در حال حاضر، کشور به ۷۰ تا ۱۰۰ هزار پرستار نیاز دارد، اما نه زیرساخت جذب آن‌ها فراهم است و نه انگیزه‌ای برای ماندن باقی مانده است.

برخورد نظامی‌وار با کادر درمان، فشار کاری و روانی، شیفت‌های طولانی، اختلال خواب، قراردادهای کوتاه‌مدت، بی‌احترامی مدیران و مراجعه‌کنندگان، فقدان امنیت شغلی و حقوق پایین، همگی بر این بحران افزوده‌اند.

محمد شریفی‌مقدم، دبیرکل خانه پرستار، در گفت‌وگو با ایلنا تأکید کرده است که بسیاری از پرستاران مهاجرت کرده یا خانه‌نشینی و تغییر شغل را به بازگشت به پرستاری ترجیح داده‌اند و این وضعیت نتیجه انباشت سال‌ها بی‌توجهی مسئولان به نظام سلامت است (۵).

باید صریح گفت که اگر قرار است چرخه مرگ‌آفرین و فرساینده در نظام سلامت ایران متوقف شود، دیگر زمان وعده‌های تکراری و اصلاحات سطحی و توخالی از بالا گذشته است. بحران خودکشی پرستاران و رزیدنت‌ها، از میلاد مروتی و شیدا ارزانی در کرمانشاه گرفته تا آمار سه تا پنج برابری خودکشی در کشور (به گزارش رسمی بهمن ۱۴۰۲) و فرسودگی بیش از ۹۰ درصد رزیدنت‌های تهران، نشان می‌دهد که هیچ مدیریتی تاکنون توان مقابله با فشارهای کاری، حقوق پایین، شیفت‌های طاقت‌فرسا و تحقیر ساختاری را نداشته است.

راه نجات، نه از بالا و نه با اصلاحات نمایشی، بلکه در همبستگی آگاهانه و اتحاد عمل مستقل کادر درمان نهفته است. پرستاران، پزشکان و رزیدنت‌ها تنها با اتکا به نیروی جمعی خود، با پیوند فعال با دیگر جنبش‌های اجتماعی عدالت‌خواه و استفاده از ابزارهای واقعی مانند تجمع، اعتراض سازمان‌یافته و اعتصاب سراسری می‌توانند معادله ناعادلانه قدرت در نظام سلامت را تغییر دهند.

این مسیر تنها شانس باقی‌مانده برای نجات جان‌هایی است که زیر فشار بی‌عدالتی ساختاری، فرسودگی مزمن و کمبود نیروی انسانی آرام‌آرام خاموش می‌شوند. مهاجرت ماهانه ۱۵۰ تا ۲۰۰ پرستار، ترک شغل گسترده و بی‌انگیزگی گسترده کادر درمان، نشان می‌دهد که ادامه وضعیت کنونی یعنی قربانی شدن هر روزه جان‌ها و سلامت روان جامعه پزشکی. تنها راه پایان این بحران، اقدام جمعی و سازمان‌یافته خودِ کادر درمان است، نه چشم دوختن به تصمیمات فرمال و بی‌اثر مسئولان بالا.

منابع:

۱) روزنامه توسعه ایران، کرمانشاه؛ خودکشی دو پرستار جوان به‌دلیل «فرسودگی شغلی» طی دو روز، ۲۵/۰۹/۱۴۰

https://www.toseeirani.ir/fa/tiny/news-86048

۲) خبر آنلاین، علت مرگ خاموش پرستاران چیست؟

https://www.khabaronline.ir/news/1221575

۳و۴ ) سایت آفتاب نیوز، نارضایتی در سایه نگاه امنیتی به مطالبات پرستاران، ۲۲ مرداد ۱۴۰۳

https://aftabnews.ir/003tc9

۵) محمد شریفی‌مقدم (دبیرکل خانه پرستار) در گفتگو با ایلنا، ۱۰ / ۰۵ / ۱۴۰۴ 

https://www.ilna.ir/fa/tiny/news-1666800

نوشته آسـیب شناسـی خودکشـی کـادر درمـان (پزشـکـان، رزیدنت‌ها، پرستاران) در سال‌های اخیر در ایران! اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

۱۶آذر، روز دانشجو، تجلّی اراده‌ی دانشجویان با شعار «اتحاد،مبارزه، پیروزی» روزمبارزه با استبداد سلطنتی و امپریالیسم

امیرجواهری لنگرودی

a.javaher99@gmail.com

هفتاد و دو (۷۲) سال پیش، چهارماه بعد از کودتای ۲۸ مرداد، در تاریخ ۱۶ آذر ۱۳۳۲، در روزی که نیکسون برای اطمینان از تحکیم روابط بعد از کودتا وارد ایران می‌شد، دانشجویان در دانشگاه تهران در اعتراض به نقش سیا و ام.آی.۶ در سرنگونی دولت دمکراتیک مصدق، به پا خاستند و با شعار «اتحاد، مبارزه، پیروزی» در برابر قوای سرکوب ایستادند. از آن روز تا به امروز، ۱۶ آذر، روز مبارزه با استبداد سلطنتی و امپریالیسم و دیکتاتوری مذهبی نام گرفت و دانشجویان این روز را تجلّی اراده این مبارزه می‌شناسند.

ویژگی هر جامعه‌ای در این خلاصه می‌گردد که رخدادهای اجتماعی هیچ‌گاه از اذهان عمومی جامعه پنهان نماند، بلکه در بزنگاه‌ها دهان وا می‌کند و از عاملان و آمران تاریخی آن دادخواهی نمایند. اما اهمیت ۱۶ آذر فقط در آن سال خونین خلاصه نمی‌شود. دانشگاه در ایران از همان آغاز تأسیس‌اش فقط محل آموزش نبود؛ سنگری برای آزادی و نقد و مشارکت اجتماعی بود. از اعتراضات دوران رضاشاه تا جنبش ملی شدن نفت، از ۱۶ آذر ۳۲ تا به امروز، دانشگاه بارها نشان داد که پیشقراول جامعه است.

اعتصاب ۱۳۱۵، اعتراضات پس از شهریور ۱۳۲۰، حضور فعال در جنبش ملی شدن نفت، تا فریادهای خونین ۱۶ آذر ۱۳۳۲، دانشگاه را به نماد مقاومت در برابر دیکتاتوری و سلطه‌جویی کشورهای امپریالیستی تبدیل کرد.

پس از انقلاب ۱۳۵۷ نیز، علی‌رغم سرکوب سیستماتیک «انقلاب فرهنگی»، اخراج‌ها، تصفیه‌ها و تلاش برای کنترل فضای دانشگاه، جنبش دانشجویی بارها و بارها نشان داده است که نه با تعطیلی، نه با سانسور، و نه با ایجاد جوّ امنیتی خاموش‌شدنی نیست.

در شانزدهمین روز آذر سال ۱۳۳۲، هفتاد و دو سال پیش، دستگاه سلطنت پهلوی مرتکب جنایتی در دانشگاه تهران شد؛ به همان‌گونه که حاکمیت خمینی با حمله به دانشگاه‌های سراسر کشور، بستن دفاتر گروه‌ها و سازمان‌ها «انقلاب ضد فرهنگی» را بر دانشجویان و سرکوبی آنان تحمیل نمود، و یا با حمله‌ی هیجده  (۱۸) تیر ۱۳۷۸ کوی دانشگاه تهران را به صحنه جنایت دانشجویان دختر و پسر بدل ساخت.

در شانزده آذر جامعه ما شاهد حمله نیروهای ارتش به دانشجویانی بود که به کشته شدن ۳ نفر دانشجو به نام‌های احمد قندچی از طرفداران جبهه ملی و مصطفی بزرگ‌نیا و مهدی شریعت رضوی، دو دانشجوی توده‌ای دانشگاه تهران و به زخمی شدن ده‌ها نفر انجامید. با کشته شدن دانشجویان نام‌برده، در مراسم خاکسپاری اینان در امامزاده عبدالله شهر ری برگزار شد و شعار می‌دادند: «دانشجو بیدار است، از آمریکا بیزار است.»

این حادثه تلخ و نگون‌بخت تاریخ جنبش دانشجویی ایران، حدود ۱۰۰ روز پس از کودتای ۲۸ مرداد سال ۱۳۳۲ و سقوط دولت دکتر محمد مصدق و روی کار آمدن دولت کودتایی فضل‌الله زاهدی و با بازگرداندن محمدرضا شاه، فصل تاریکی از استبدادی خشن و دخالتگری امپریالیستی را برای بیش از یک ربع قرن بر ایران حاکم نمود. به گفته‌ی تاریخ‌نگاران، هنوز خشم و افسردگی ناشی از سقوط نخست‌وزیر ملی‌گرای ایران محمد مصدق در فضای عمومی کشور ایران موج می‌زد.

طی آن سال‌ها، ایالات متحده آمریکا و استعمار پیر، بریتانیا، آن‌قدر به کنار زدن محمد مصدق از قدرت مصمم بودند که در نظر داشتند اگر شاه از نقشه کودتای آنها حمایت نکند، خود او را از تخت سلطنت ساقط و برادرش غلامرضا را جانشین او کنند. سازمان‌های جاسوسی آمریکا و بریتانیا لوی هندرسون، اشرف پهلوی، اسدالله رشیدیان و نورمن شوارتسکف (پدر) را نزد شاه فرستادند تا رضایتش را جلب کنند، ولی شاه اراده و جرئت اقدام علیه مصدق را نداشت. سیا (CIA)،سپس کرمیت روزولت را راهی نمود که به شاه هشدار داد کودتا بدون همکاری او هم انجام خواهد شد؛ که در این صورت، آمریکا و بریتانیا دیگر از خاندان پهلوی حمایت نخواهند کرد و این سلسله می‌تواند منقرض شود.

طی دو دهه گذشته، با خارج شدن اسناد طبقه‌بندی‌شده کودتا مشخص گردید که بریتانیا و آمریکا، هم بر اساس مستنداتی که منتشر شد، در همدستی با روحانیت (سید ابوالقاسم کاشانی و سید محمد بهبهانی)، دربار، ارتش و گارد جاویدان شاه – شعبان جعفری و دسته‌بندی چندگانه کلاه‌مخملی‌ها – در ترکیب فشرده‌ی جمعیت چماقدار که شامل برخی از رعب‌آورترین خلافکاران تهران بود و از قرار از طریق کاشانی و سید محمد بهبهانی به کار گرفته شده بودند و سیا (CIA) به آنان پول رسانده بود، از جنوب تهران میدان امین‌السلطان راه افتادند و خود را به میدان بهارستان رساندند و این منطقه را در قرق خود درآوردند. در حمله به منزل مصدق، به همراه تانک زرهی، در کودتای ۲۸ مرداد نقش رهبری‌کننده مستقیم داشتند.

نیکسون در نطقی که پس از کودتای ۲۸ مرداد در کنگره‌ی آمریکا ایراد کرده بود، سقوط دولت محمد مصدق را «پیروزی سیاسی امیدبخشی» توصیف کرده بود «که در ایران نصیب نیروهای طرفدار تثبیت اوضاع و قوای آزادی‌خواه شده است.» قرار بود معاون رئیس‌جمهور آمریکا در جریان دیدار از ایران از دانشگاه تهران بازدید کند و دکترای افتخاری دانشکده حقوق این دانشگاه را دریافت کند.

دانشجویان معترض به حضور نیکسون، نماینده کودتای آمریکایی برعلیه محمد مصدق در ایران، از دو روز پیش از سفر او در اطراف و داخل دانشگاه دست به تجمعات اعتراضی زدند که به دستگیری شماری از آنها منجر شد. اما روز شانزدهم آذر ۱۳۳۲، دو روز پیش از ورود معاون رئیس‌جمهور آمریکا، نیروهای ارتش با هدف کنترل دانشجویان در اطراف و محوطه دانشگاه تهران مستقر شدند. علی‌اکبر سیاسی، رئیس دانشگاه تهران، هم بر اساس دست‌نوشته‌هایش پس از این واقعه، به دیدار محمدرضا شاه رفت و به حمله ارتش به حریم دانشگاه اعتراض کرد. شاه و حکومت او، چنان‌که دکتر سیاسی می‌گوید، در اقناع و دلجویی از دانشجویان و خانواده‌های کشته‌شدگان ناکام ماندند و سالگرد این روز به نمادی برای اعتراض به سرکوب و دخالت خارجی و مهم‌تر از آن، گرامیداشت دانشجویان آزادی‌خواه بدل شد.

به اعتقاد تاریخ‌نگاران، ۱۶ آذر سال ۱۳۳۲ اعتراضات دانشجویی در ایران را آرام‌آرام به شکل جنبش درآورد و به آن هویت و شکل داد.

روز ۱۶ آذر، سال‌هاست به یاد دانشجویان کشته‌شده دانشگاه تهران، نام یکی از خیابان‌های همجوار دانشگاه است. گذشت حوادث طی ۷۲ سال از ۱۶ آذر ۱۳۳۲، این روز را نه یک مراسم، بلکه یک روز مهم در تقویم تاریخی جنبش دانشجویی و ترقی‌خواهی ایران معرفی کرده و مبارزات دانشجویان در ۱۸ تیر ۷۸، جنبش ضد استبدادی خرداد ۸۸، حضور دانشجویان در مبارزات دی ۹۶ و آبان ۹۸، نقش پیشرو در جنبش عظیم «زن، زندگی، آزادی»، و ده‌ها حرکت مدنی و صنفی دیگر، همه گواه زنده‌بودن این سنت مبارزاتی و تبدیل دانشگاه به سنگر آزادی است. فریاد دانشجویان در هر ۱۶ آذر، نه یک مراسم، که تعهدی تاریخی است؛ تعهد به گفتن نه به استبداد، نه به تبعیض، و نه به نادیده‌گرفتن حقوق ملت. از این‌رو، دانشگاه همیشه یکی از موتورهای اصلی مقاومت بوده است.

امروز نیز همچون دیروز، دانشجویان به‌عنوان فرزندان زحمتکشان کشور، در کنار مبارزات زنان، کارگران، معلمان، بازنشستگان و محرومان و دیگر گروه‌های اجتماعی، دانشجویان به‌عنوان بخشی جدایی‌ناپذیر از مبارزه مردم برای دستیابی به جامعه‌ای آزاد، عادلانه و انسانی تلاش می‌ورزند. به عبارتی، جنبش دانشجویی چه در دوران شاه و چه امروز در جمهوری اسلامی، یک مسیر مشترک را پیموده است: ایستادن در برابر استبداد، تبعیض و هرگونه تلاش برای تحمیل سکوت. دانشگاه همچنان سنگر آزادی‌خواهی است؛ جایی که صدای بی‌صدایان می‌شود و هزینهٔ ایستادگی را با شجاعت می‌پردازد.

۱۶ آذر برای ما یک مراسم سالانه نیست؛ یک تعهد است: تعهد به اینکه ظلم را عادی نکنیم، سرکوب را فراموش نکنیم، و در برابر هر شکل از دخالت خارجی و استبداد داخلی بایستیم.

باری، جنبش دانشجویی در سراسر دانشگاه‌های کشور به نماد آزادی‌خواهی در برابر نظام (شاه و شیخ) بدل به سنبل جنبش آزادی‌جویی، سنگر مبارزه برای دستیابی به برابری‌طلبی و دمکراسی‌خواهی و جنبش دادخواهی، از دیرباز تا به امروز هستند و در این مبارزه تاریخ‌ساز از پای نمی‌نشینند.

نوشته ۱۶آذر، روز دانشجو، تجلّی اراده‌ی دانشجویان با شعار «اتحاد،مبارزه، پیروزی» روزمبارزه با استبداد سلطنتی و امپریالیسم اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.