با یاد و خاطره همه جانباختگان انقلاب ژینا، جوانان آزاده‌ای که با شعار رهائی بخش (زن، زندگی، آزادی)، افق‌های جدیدی بر روی این جامعه گشودند، با یاد ۵۱ کارگر معدن در طبس که در اعماق چند صد متری زمین در شرایطی به شدت غیر انسانی کار می‌کردند و قربانی طمع ورزی و سود جوئی سرمایه‌داران و دولت حامی آنها شدند و با عرض تسلیت به بازماندگان آنها، همچنین با یاد همه رفقائی که در فاصله دو کنگره ۱۲ و ۱۳ جانباختند، کنگره سیزدهم حزب کمونیست ایران را آغاز می کنیم.

رفقا!

اکنون مدت زمانی نسبتا طولانی از برگزاری کنگره ۱۲ حزب می‌گذرد، بسیار طولانی تر از آنچه در اساسنامه حزب آمده است. بخش از این تاخیر موجه و بخشی نیز ناموجه بوده است. مسئولیت بخش ناموجه این تاخیر بر عهده اکثریت رفقای کمیته مرکزی سابق حزب می‌افتد. آنها با انگیزه‌های کاملا ناروا، چند سالی برگزاری کنگره حزب را به تاخیر انداختند و سپس با جدا کردن راه خود، حزب را با یک تناقض روبرو کردند:

از یک طرف اکثریت کمیته مرکزی را که مطابق اساسنامه برگزاری کنگره حزب را بر عهده داشت، آنها تشکیل می‌دادند و از سوی دیگر اکثریت اعضاء حزب و نیز کمیته‌های رهبری ارگانهای اصلی حزب (کمیته مرکزی کومه‌له و کمیته خارج خارج کشور و …) در جبهه ما قرار داشتند. این تناقض می‌بایستی برطرف می‌شد تا حزب شخصیت حقوقی و قانونی خود را نیز دوباره کسب کند. ما پیگیر حل این مسئله شدیم، اما تا ما آمدیم به خودمان بجنبیم و کنگره حزب را بر اساس حق مشروع اکثریت اعضاء آن بر گزار کنیم، انقلاب ژینا آغاز شد. برای مدتی قریب به یک سال تشکیلات ما بویژه در کردستان، به درست اولویت خود را تاثیرگذاری بر این انقلاب قرار داد و در نتیجه برگزاری کنگره موقتا از اولویت خارج شد. در تاریخ جریان ما این امر سابقه دارد. برای نمونه در آبان ماه سال ۱۳۵۷ کنگره کومه‌له در شرایطی برگزار شد که یک جنبش سراسری بر علیه رژیم پادشاهی در ایران در جریان بود. در آن هنگام هنوز کردستان به این جنبش سراسری نپیوسته بود و این نگرانی در میان رفقای ما وجود داشت که کردستان از این لحاظ از مبارزات سراسری منزوی شود. هنوز بیش از دو روز از برگزاری کنگره در شهر نقده نگذشته بود که خبر رسید توتونکاران منطقه بانه از دادن توتون به دولت که در انحصارە اداره دولتی دخانیات بود به امتناع کرده‌اند، همین می‌توانست نقطه آغاز خوبی باشد، ما تصمیم گرفتیم کنگره را به تعویق بیاندازیم و این حرکت را به پیروزی برسانیم. پس از پیروزی در این ماموریت ادامه کنگره را ۱۵ روز بعد در شهر سنندج پی گرفتیم. جنبش توده‌ای در محور تفکر و عمل ما قرار داشت و هنوز هم این سنت در جریان ما عمل می‌کند. اکنون که خوشبختانه با همه فراز و فرودها به برگزاری کنگره توفیق یافته‌ایم، می‌خواهم خیلی کوتاه در مورد انتظاراتمان از این کنگره چند نکته‌ای را به عرض برسانم.

رفقا!

ما طی ۴۶ سال گذشته، ۱۲ کنگره حزب کمونیست ایران و ۱۸ کنگره کومه‌له را برگزار کرده‌ایم، یعنی اکنون کنگره حزبی را برگزار می‌کنیم با کوله‌باری از تجربیاتی ارزشمند. این تجربیات معمولا در کنگره‌ها جمع‌بندی شده‌اند و به مبنائی برای پرورش نسل جدید فعالین حزب تبدیل شده‌اند. واضح است و تا حدود زیادی طبیعی هم هست که جریان ما در این راهپیمايی طولانی و پر از فراز و نشیب، ضعف‌ها کمبودها به مثابه حزب و حتی اشتباهاتی به مثابه افراد رهبری داشته‌ایم. اما همه این اتفاق‌ها در متن یک مبارزه سیاسی فعال رویداده‌اند. لابد کسی که خانه‌ نشسته است و کار خاصی نمی‌کند، مرتکب اشتباهی هم نمی‌شود. روشن است که مسیری که ما طی ۴۱ سالی که از تشکیل حزب می‌گذرد، پیموده‌ایم، مسیری صاف و همواری نبوده است. با مشکلات متعددی دست و پنجه نرم کرده‌ایم، اما خصلت نمای جریان ما این بوده است که همواره با دید انتقادی به گذشته نگریسته‌ایم و راه خود را به سوی آینده در متن این برخورد انتقادی پیدا کرده‌ایم. کسان زیادی، در این مسیر پی زندگی خود رفتند و یا راه خود را از ما جدا کردند، اما جریان ما تغییر ریل نداد و تداوم و پیوستگی انتقادی خود را حفظ کرد و نام زیبای «حزب مادر» برای ما محفوظ ماند. اما همین جا به عنوان یک خصوصیت تاکید کنم که در عین داشتن نگاه انتقادی به گذشته طرفدار انتقاد از خودهای عارفانه که قدم‌های ما را در راه دشواری که در پیش داریم سست کنند و زمانی متداول بوده‌اند نبوده‌ایم. ما می‌خواهیم از گذشته چراغی برای راه آینده بسازیم.

رفقا !

جریان ما و حزب ما با همه کمبودهایش امروز به کسی بدهکار نیست. در کارنامه این حزب کم یا زیادش به کنار چیزی جز هدف خدمت به این جامعه وجود ندارد. مسئله به هیچ‌وجه این نیست که ما صاحب کلام آخر در همه زمینه‌های مبارزه سیاسی و طبقاتی و نظری بوده‌ایم، بلکه مسئله این است که اساسا مسیر درستی انتخاب کرده‌ایم و صادقانه، صمیمانه و با گذشت و فداکاری در این راه گام برداشته‌ایم. حزب کمونیست ایران به عنوان بخشی از جریان ما، در خدمت به این جامعه و به مردم کارگر و زحمتکش، هر چه در توان داشته است، انجام داده است. رفقای ما در این راه حتی از بذل جان هم دریغ نکرده‌اند. ما سربلندیم که به آرمان‌ها و برنامه اجتماعی خود وفادار مانده‌ایم. ما سربلندیم که در کارنامه‌مان، در استراتژی‌مان و در برنامه‌مان، چیزی جز خدمت به آرمانهای والای انسانی وجود ندارد. ما سربلندیم که صداقت اخلاقی در مبارزه سیاسی راه و روش ما بوده است، در عین حال ما سربلندیم که در این راه کمبودها و ضعف‌های خود را می‌شناسیم و تلاش کرده‌ایم و تلاش می‌کنیم آنها را نبردکنان بر طرف کنیم.

ما حزبی بوده‌ایم که نه تنها برای تحقق اهداف دور خود می‌جنگد، بلکه نشان داده‌ایم که وجودش در لحظه هم برای این جامعه مفید و ضروری بوده است. سرزندگی و شادابی امروز ما، خوش‌بینی و امید ما به آینده، از هر دوی این خصوصیات ناشی شده است. انتظار ما این است که این کنگره در تداوم این مسیر یک گام دیگر ما را به جلو ببرد.

بسیاری از ما می‌پرسند با چنین رویکرد و با چنین پیشینه‌ای چرا این حزب نتوانسته است به یک حزب نیرومند اجتماعی سراسری در ایران تبدیل شود؟ پاسخ روشن است.

رفقا!

یک حزب سیاسی صرفا با کار روتین و فعالیت اعضاء و رهبرانش هرچند پیگیر و هرچند روشن بین توده‌گیر نمی‌شود، یک حزب سیاسی در صورت بوجود آمدن توازن قوای مساعد که به درجه‌ای شرایط دموکراتیک را میسر کند و نیز در نقطه عطف‌های تاریخی بسته به نقشی که در چنین مقاطعی ایفا می‌کند، می‌تواند توده‌گیر شود. البته می‌توان تصور کرد که احزابی هم وجود داشته باشند که در چنین شرایطی هم نتوانند در دل جامعه جای بگیرند، روشن است که چنین حزبی بود و نبودش برای جامعه یکسان است. جریانهای سیاسی در نقطه عطف‌های تاریخی، بسته به نقشی که در آن مقطع ایفا می‌کنند، نفوذ اجتماعی پیدا می‌کنند و یا منزوی می‌شوند و به قهقرا می‌روند. این نقطه عطف‌ها الزاما شرایط انقلابی نیستند، بحرانهای سیاسی، اجتماعی، بلایای طبیعی، جنگ و غیره همه می‌توانند سنگ محکی اجتماعی و آزمونی برای یک حزب سیاسی باشند. خود کومه‌له هم، به یمن وجود شرایط دموکراتیک و مقاومتش در دوره انقلاب ۱۳۵٧، در دل یک جنبش اجتماعی ریشه‌دار کردستان نفوذ توده‌ای پیدا کرد و با نفوذ باقی ماند. اما حزب کمونیست ایران از بدو تشکیل جز در کردستان متاسفانه در بقیه نقاط ایران چنین فرصتی را به دست نیاورد.

سرنوشت حزب توده در سالهای دهه ۲۰ شمسی و سرنوشت کومه‌له در سالهای نخست پس از سقوط رژیم پادشاهی دو نمونه مستند تاریخی هستند. اولی با سیاست‌هایش که جوابگوی نیاز زمانه نبود به قهقرا رفت و دومی با سیاست‌هایش طی یازده ماه از عمر کوتاه ولی پر بار رفیق فواد به اوج رسید.

اکنون حزب کمونیست ایران به دلایل متعدد و از جمله و مهمتر از همه به دلیل وجود کومه‌له که ریشه در جامعه کردستان دارد، از موقعیت مساعدی برای ایفای نقش شایسته خود در آینده سیاسی ایران برخوردار است. انتظار ما از کنگره این است با روشن‌بینی سیاسی و با احساس مسئولیت این ظرفیت را تقویت کند. انتظار ما این است که این کنگره به نوبه خود مبشر این سنت باشد که نه تنها از وجود اختلاف نظر سیاسی نمی‌هراسد، بلکه آنرا به عنوان فرصتی برای کسب وسعت نظر و تدقیق خط‌مشی و دیدگاه‌های سیاسی حزب، در مواجهه با شرایط پیچیده جهان امروز به کار می‌گیرد. انتظار ما این است که در بحثهای کنگره مانند همیشه شاهد نشان دادن حد اعلای رفاقت کمونیستی و صمیمیتی باشیم که در دنیای پر شر و شور امروز به شدت به آن نیازمندیم.

زنده باشید

نوشته سخنرانی رفیق ابراهیم علیزاده در افتتاحیه کنگره سیزدهم حزب کمونیست ایران اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

از  آنجائیکه:

حدود ۹ سال از برگزاری کنگره ١٢ حزب کمونیست ایران می‌گذرد، در این فاصله اکثریت کمیته مرکزی حزب در حالی دست به انشعاب زدند که در میان اعضاء حزب در اقلیت قرار داشتند و اکنون که اکثریت اعضاء حزب با استفاده از حق قانونی و اساسنامه‌ای خود اقدام به برگزاری کنگره سیزده نموده‌اند:

و با توجه به اینکه:

از کنگره ۴ حزب کمونیست ایران به این سو، اسناد پایه ای حزب: «برنامه حزب کمونیست ایران»، «بیانیه حزب کمونیست ایران»، «اساسنامه حزب کمونیست ایران» کە هر کدام مهر شرایط تاریخی خود را همراە دارند، مورد بررسی و بازبینی قرار نگرفته‌اند، این در حالی است که در این فاصله زمانی طولانی تغییرات اجتماعی، سیاسی، مبارزاتی  مهمی رویدادەاند که در این اسناد منعکس نیستند، به روز شدن این اسناد به یک ضرورت تبدیل شده است. از طرف دیگر با وقوع چندین انشعاب در تشکیلات حزب، ارزیابی دقیقی به مثابه یک سند تشکیلاتی که مورد توافق اکثریت اعضا حزب باشد، صورت نگرفته و تبین‌های متفاوتی در مورد دلایل رکود نسبی فعالیت حزب وجود دارد، لازم است که این مسائل نیز به صورت اسناد جامع تشکیلاتی جمع بندی شوند و انتشار یابند.

و نیز از آنجائیکە:

بحث و گفتگوی لازم و کافی در سطوح مختلف حزب، و همچنین کار تحقیقی و تخصصی برای انجام چنین تغییراتی حول و حوش کنگرە ١٣صورت نگرفته است، لذا کنگره در عین اینکه مهمترین اولویت خود را تعیین خط مشی سیاسی و انتخاب رهبری جدید حزب می‌داند:

کمیته مرکزی منتخب کنگره ۱۳ خود را موظف می‌کند که برای بەروز کردن اسناد فوق اقدام نماید و به این منظور کمسیونهای ویژه ای را سازمان دهد. این کمسیونها نتایج کار خود را در اختیار اعضاء حزب قرار دهند و به محض تکمیل این پروسه، کنگره ۱۴ حزب، توسط کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران برای تصویب نهائی آنها فرخوان داده شود.

نوشته قرار مصوب  کنگرە ١٣حزب کمونیست ایران اولین بار در کومه له سازمان کردستان حزب کمونیست ایران. پدیدار شد.

متنی را که ملاحظه می‌کنید گزارش سیاسی به کنگره ۱۳حزب  کمونیست ایران است. این سند از سه بخش  تشکیل شده است. نگاهی به روندهای اصلی جهان امروز، وضعیت سیاسی کنونی و دورنمای آینده ایران و یک ضمیمه تحت عنوان: ارزیابی از موقعیت عینی حزب کمونیست ایران.

بخش اول و دوم این گزارش با اکثریت قریب به اتفاق آراء در کنگره ۱۳ حزب کمونیست ایران به تصویب رسید. بخش ضمیمه که عمدتا دیدگاه تهیه کنندگان گزارش را نمایندگی می‌کرد، به رای گذاشته نشد.

لازم به یادآوری است که هنگام تهیه این گزارش و سپس تصویب آن در کنگره هنوز جنگ دولت اسرائیل و حزب الله لبنان  که منجر به کشته شدن رهبر حزب الله شد و نیز حمله موشکی جمهوری اسلامی به اسرائیل روی نداده بود، از اینرو طبیعی است که این حوادث و بازتابهای آن در این گزارش منعکس نشده‌اند. متعاقبا کمیته مرکزی حزب کمونیست ایران در اسناد دیگری به این رویداها پرداخته است و سیاست حزب در این مورد اعلام شده است.

گزارش سیاسی به کنگره ۱۳ حزب کمونیست ایران

الف: نگاهی به روندهای اصلی جهان امروز

1_ با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروری، جهان پا به مرحله نوینی گذاشت. دولت آمریکا که خود را پیروز کشمکشهای دوران جنگ سرد می‌دانست، سرمست از این پیروزی آغاز «نظم نوین جهانی» را اعلام کرد. نظریه پردازان سرمایه‌داری این تحول را «پایان تاریخ» نام نهادند. اما دیری نپائید که این حباب ترکید. حاصل آن یک نظام جهانی بحران زا بود که بحران‌های آن یکی بعد از دیگری ظاهر شدند.  در متن بحران اقتصادی ساختاری، اپیدمی مرگبار کوید ۱۹، اولویت سود بر جان انسان را در این نظام به خشن‌ترین شکل بروز داد. بحران زیست محیطی شدید تر و حادتر شد. جنگهای ویرانگر رویدادند. ارزشهای لیبرالی جای خود را به نئولیبرالیسم بویژه در عرصه اقتصادی دادند و حاصل آن تعمیق شدید شکاف طبقاتی، تقویت فرهنگ زن ستیز، نژادپرستی فزاینده، ظهور جریانات راست فاشیستی، و رشد گروههای بنیادگرای اسلامی شد. قطب بندیهای جدید جای جهان دو قطبی دوران جنگ سرد را گرفتند و زرادخانەهای سلاحهای کشتار جمعی، جهان را با مخاطرات فزاینده ای روبرو ساختند.

2_ یکی از بارزترین تبعات حاکمیت نظام سرمایەداری در شکل تکامل یافتە کنونی‌اش، تنوع اشکال استثمار است کە به تناسب آن دامنە مبارزه علیە آن نیز توسعە یافتە است. اگر سنتا نظام سرمایەداری بە استثمار کارگران و سایر مزدبگیران در مراکز تولید، بخصوص در صنایع پیشرفتە، شناختە شدە بود کە طبق نظم و قواعد خاصی، از نوع بخشهای تولیدِ تفکیک یافتە، کارفرماهایِ شناختە شدە، قرارادهای معین و زمان و مکان کار تعیین شدە تجلی می‌یافت، اکنون بخش وسیعی از نیروی کار در ساختارهای ناهمگون، بی ثبات و ناپایدار شغلی مورد استثمار قرار می گیرند. ساختارهایی کە موجبات تنوع استثمار را فراتر از اشکال سنتی آن فرآهم آوردە است کە بە طبع آن جمعیت وسیع‌تری از جامعە بشری را بە فقر و بردگی کشاندە است. دهە هاست کە چنین شرایطی بە ظهور یک قشر عظیم از نیروی کار در همە بخشهای جهان و در سطوح مختلف شغلی انجامیدە است کە موقعیت آنها حتی از موقعیت شغلی کارگران و مزدبگیران سنتی شکنندە‌تر است. این قشر اجتماعی از طبقه کارگر، کە از آنها بە عنوان «بمب اجتماعی» و بزرگترین خطر برای نظم موجود اسم می‌برند، میان خوداشتغالی، اشتغال کوتاە مدت بدون قرارداد و قراردادهای موقت سرگردانند و خارج از بازار کار رسمی بدون‌ دورنما و امید، با احساسی خشم آلود آغشتە با بیگانگی عمیق با محیط کار و زندگی خود روزگار را سپری می‌کنند. مجموعە افراد منتسب بە این قشر اجتماعی از فقدان هویت رنج می‌برند و احساس ناامنی در مورد آینده، نبود مزایایی مانند بیمه درمانی، تعطیلات، آموزش و حقوق بازنشستگی مداوما بە این رنج می افزاید. در چنین شرایطی افراد ناچار می‌شوند بە شغل‌های کوتاه‌ مدت بدون هیچ مزایای ایمنی، بیمە و قدرت چانە‌زنی تن بدهند و با تمام شدن یکی به ‌سراغ بعدی بروند. در عین حال این بخش از طبقه کارگر بە دلیل غیابش در بازار کار رسمی و بە دلیل نبود ارتباطی پیوستە میان اعضای آن، بە شدت پراکندە، بدون سازمان و ساختار معین مبارزە و فاقد آگاهی از موقعیت خود است. در مقایسه با کارگران دارای اشتغال سنتی، اعضای این بخش از طبقە کارگر، هیچ چیزی برای از دست دادن ندارند و اعتراض آنها اساسا نە برای حفظ دستاوردهای کنونی‌شان و نە برای افزودن بە آن و یا حرص و جوش برای از دست رفته‌هایشان، بلکە عمدتا برای آنچە هیچ وقت نداشتەاند، اما آنرا سزاوار خود می‌دانند، می‌باشد. از این رو رفتار و طغیان آنها بسیار نامنسجم است و ترکیبی است از حس ناعدالتی، توقعات بالا و در عین حال ناامیدی و یاس. این وضعیت بە بروز رفتارهای غیر قابل پیش‌بینی، بدون برنامە، بی هدف و اغلب واکنشی منجر شدە است. بە همین دلیل اعضای این قشر اجتماعی بارزترین نیروی شکل دهندە بە اعتراضات اجتماعی هستند کە با تسخیر فضاهای شهری و حمله به نهادهای دولتی و مالی در سطح وسیع تودەای نە تنها شیوه‌ی تنظیم نئولیبرالی اقتصاد را در چند دهه‌ی گذشته به چالش کشیدەاند، بلکە عملا مبانی سیاسی و ایدئولوژیک نظام سرمایەداری را نیز زیر سوال بردەاند. جنبش‌های همچون ٩٩ درصدیها، جنبش جلیقه‌ زردها در فرانسه، اعتراضات ضد نژادپرستی بویژه در آمریکا و اعتراضات مشهور بە «بهار عربی» نمونەهایی از خیزش های اجتماعی هستند کە عمدتا از سوی این بخش از طبقه کارگر بە جریان در آمدەاند. به همه اینها رشد و تکامل هوش مصنوعی، روباتیک و فناوری‌های جدید را نیز می‌بایست اضافه کرد که در عین اینکه کل بشریت را یک گام بزرگ به جلو می‌برد، اما تا زمانی که این فناوری‌ها در دست اقلیتی سرمایه‌دار قرار دارد، یک  تهدیدی جدی برای طبقه کارگر در آینده نه چندان دور خواهد بود. تهدیدی که علاوه بر تهدیدات دیگر، موقعیت شغلی میلیون‌ها انسان را نیز به خطر می‌اندازد.

3_ جهان غرق ثروت و نعمت است و ملزومات رهایی انسان از قید نیازهای مادی از هر لحاظ فراهم آمده است. اما فقر و نابرابری و آسیب‌های دردناک اجتماعی ناشی از آن همچنان بیداد می‌کند. تولیدکنندگان همه امکانات مادی جهان با محصول کار خود بیگانه اند. این بیعدالتی در جهان رو به پیشرفت نمی تواند سرنوشت محتوم انسان ها باشد. اگرچه سوسیالیسم، به عنوان بدیل نظام سرمایه‌داری، هنوز به گفتمان طبقه کارگر و ستمدیدگان تبدیل نشده است و لذا نمی‌توان از نقطه عطف گذر نهائی از سرمایه‌داری سخن گفت، اما روند تکامل این نظام و ماهیت اعتراض به آن خود زمینه‌ساز رسیدن به چنین نقطه عطفی است. تجربیات تاریخی و دیالکتیک تغییر تاکنونی نظام‌های اجتماعی بە ما می‌گوید: مناسبات تولیدی هم دیگر را نفی می‌کنند و از دل هم دیگر زاده می‌شوند. این دگرگونی پروسه پیچیدە‌ای است کە گام بە گام بە مقطع بلوغ می‌رسد. کارگران در چنین پروسه‌ای قدرت سیاسی را کسب می‌کنند و نهایتا تغییر مناسبات اجتماعی از مناسبات تولیدی موجود به یک نظام برتر اجتماعی، سوسیالیسم، را متحقق خواهند کرد.

4_ جنگ در اوکراین

حمله روسبه با اوکراین بر خلاف پیش‌بینی‌های اولیه اکنون به جنگی فرسایشی و درازمدت تبدیل شده است. تاثیرات سیاسی و اقتصادی آن بسیار فراتر از جغرافیای جنگ رفته و عملا به نوعی به رویاروئی دو بلوک سرمایه‌داری جهانی تبدیل شده است. طی صد سال گذشته اغلب جنگ‌های ویرانگر محلی بوده باشند یا جهانی، علاوه بر اینکه هرکدام مهر ویژگی و دلایل خاص خود را داشته‌اند، اما اساسا ریشه در رقابت‌ها و تناقضات پایه‌ای جهان سرمایه‌داری دارند و تقریبا همگی آنها مهر کشمکش بر سر تقسیم و تجدید تقسیم جهان به مناطق نفوذ ابرقدرتها را برخود دارند. جنگ اوکراین نیز در پایه‌ترین تحلیل در همین چهارچوب قرار می‌گیرد. این جنگ در شرایطی اتفاق افتاد که غول نظامی و اقتصادی روسیه از زیر بار خفت‌ ناشی از فروپاشی امپراطوری اتحاد شوروی سربلند کرده بود. ناسیونالیسم عظمت‌طلب روس که با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در ١٩٩١ تحقیر و منکوب شده بود، اکنون خود را در حدی می‌دید که می‌تواند سدی در برابر زیادەروی‌های پیمان ناتو به سوی شرق اروپا ایجاد نماید. این «غول جدید» با پیروزی در جبهه سوریه و با مشاهده عقب‌نشینی‌های آمریکا از افغانستان، اعتماد به نفس پیدا کرده بود و فرصت را برای وارد کردن ضربه نظامی به رقیب مناسب یافته بود. دولت اوکراین با پشتیبانی کشورهای غربی و در راس آنها آمریکا تلاش می‌کرد که به عضویت ناتو و اتحادیه اروپا درآید.  رویدادهای سال ۲۰۱۴، مشهور به «میدان»، سقوط دولت نزدیک به روسیه در اوکراین و کشمکش روسیه و آمریکا برای به قدرت رساندن یک حکومت خودی، باعث شعله ور شدن جنگ داخلی و اشغال منطقه دونباس اکراین توسط روسیه شد. این درگیری‌ها به توافقنامه مینسک منجر گردید، اما تناقضات و تضادها همچنان ادامه پیدا کردند. هیئت حاکمه روسیه، نیازمند وارد آوردن یک ضربه نظامی قاطع به دولتهای غربی در اوکراین بود تا پیشروی ناتو به سوی مرزهای روسیه را متوقف کند و از این طریق توازن قوای بین المللی مساعدتری را بە نفع خود تثبیت نماید. آمریکا به نوعی نه تنها از بلندپروازی‌های روسیه، بلکه از قراردادهای نفتی و گازی روسیه با اروپا و به خصوص خط‌لوله «پایرپلان» روسیه به آلمان ناراضی بود و این پروسه را خلاف منافع بلند مدت خود در جهان می‌دید. در نتیجه از وارد کردن روسیه به جنگی نیابتی، تضعیف روسیه و تقویت بلوک ناتو، منافع هژمونیک و بلند مدت خود را دنبال می‌کرد. بی جهت نبود که در ماه‌های نخست این جنگ، این خط لوله منفجر شد و آلمان و کشورهای اروپایی مجبور به خرید نفت و گاز از آمریکا شدند. اما روند رویدادها منطبق بر آنچه که پوتین و هیئت حاکمه روسیه پیش بینی کرده بودند، پیش نرفتە است. طولانی شدن جنگ در عین اینکه تغییری در انگیزه‌ها و مصالح پشت این جنگ ایجاد نکرده است، نشان می‌دهد که دولت روسیه و شخص پوتین در تعیین زمان حمله اشتباه محاسباتی داشته‌اند و مقاومت در اوکراین با کمک تسلیحاتی غرب به درازا کشیدە است.

5_ خاورمیانه

خاورمیانه بزرگ امروز به کانون کشمکش‌ها و تضاد منافع قدرتهای بزرگ جهانی و محلی برای کسب سلطه و سهم بری از منابع زیرزمینی و تقسیم کار منطقه‌ای و جهانی تبدیل شده است. فشارهای سیاسی، رقابتهای اقتصادی، جنگهای داخلی و نیابتی ابزار تامین این منافع هستند. دولتهای دیکتاتوری منطقه نظیر ایران، ترکیه، مصر، عربستان و اسرائیل دخالت در امور منطقه را عمق امنیتی و استراتژی بقای خود در داخل کشورهایشان می‌دانند. قدرتهای بزرگ اروپای غربی، روسیه، چین و آمریکا هم در این منطقه بر سر تامین منافع خود وارد رقابت در عرصه‌های مختلف سیاسی اقتصادی و حتی نظامی شده‌‌اند. در کنار اینها و در سطح دیگر در خاورمیانه با مسائلی چون بنیادگرائی اسلامی در اشکال مختلف داعش، طالبان، حزب الله، حشد شعبی با اعمال بربر منشانه، روبرو هستیم. علاوه بر این به دو فاکتور مهم دیگر که بخشی از کشمکش‌های این منطقه هستند، باید اشاره کرد. اول مسئله فلسطین و دوم مسئله کرد.

6- نسل‌کشی در غزه

روز هفتم اکتبر ۲۰۲۴ سازمان ارتجاعی اسلامی حماس در یک حمله جنایتکارانه به شهروندان اسرائیلی، بهانه نسل‌کشی آشکار فلسطینی‌ها را به دولت مذهبی و نژاد پرست اسرائیل داد. این نسل‌کشی همچنان ادامه دارد که تا کنون بیش از ۴۱ هزار قربانی که بخش اعظم آنرا کودکان تشکیل می‌دهند، گرفته است. آنچه روشن است، تاریخ اشغال، آوارگی و کشتار مردم فلسطین به هفتم اکتبر بر نمی‌گردد. دهه هاست سرزمین مردم فلسطین از سوی اسرائیل تصرف و اشغال شده است و این مردم به اشکال مختلف مورد ستم قرار گرفته‌اند. جنبش رهایی مردم فلسطین فراز و فرودهای مختلفی را طی کرده است. این جنبش در اساس جنبشی سکولار، چپ و پیشرو بود. در تقابل با آن و با حمایت کشورهای مختلف منطقه و در راس آنها اسرائیل، سازمان ارتجاعی حماس و گروه‌های مشابه را ایجاد و تقویت کردند. مردم فلسطین از یک سو توسط دولت اشغالگر، شوونیست و تا دندان مسلح اسرائیل با پشتیبانی دولت آمریکا به خاک و خون کشیده میشوند و از سوی دیگر توسط نیروهای مرتجع و فاسدی نمایندگی می‌شوند، که خود بخشی از تراژدی حاکم بر این مردم هستند. اما اینکه حماس این دوره از درگیری‌ها را با ارتکاب جنایت آغاز کرد و اینکه تشکیلات خودگردان فلسطین در ساحل غربی رود اردن یک دولت فاسد است، یا اینکه جمهوری اسلامی مدافع جریانات ارتجاعی در منطقه است و اینکه همه اینها به نام دفاع از مردم فلسطین صورت می‌گیرد، ذره‌ای از حقانیت مقاومت و مبارزه مردم فلسطین برای بازگشت به سرزمینهائی که به زور از آن رانده شده‌اند و از ضرورت بهرمندی این مردم از حق تعیین سرنوشت خود نمی‌کاهد. در این شرایط دشوار مردم فلسطینی ساکن غزه بیش از همیشه به حمایت و همبستگی مردم آزادیخواه و انسان دوست در سراسر جهان نیاز دارند. این همبستگی میتواند به نیروی مادی موثری برای متوقف کردن جنایات ارتش اسرائیل در غزه و ساحل غربی تبدیل شود.

7_ مسئله کرد

مقاومت مردم کردستان در مقابل حکومت های مذهبی_شونیست ایران، ترکیه، عراق و سوریه همچنان ادامه دارد. تقسیم مناطق کردنشین در بین این چهار کشور از مقاومت و مبارزه برای آزادی، برابری و رفع ستم ملی نکاسته است. توطئه‌ها و دسیسه‌های این چهار دولت علیرغم تضاد منافع منطقه‌ای آنها، همچنان ادامه دارد. اگر حکومت اسلامی ایران به اشکال مختلف از جمله سرکوب، کشتار، تقویت بنیادگرایی مذهبی و تقویت محاقظه کاران اصلاح‌طلب سعی کرده است که مبارزه انقلابی جنبش کردستان را تضعیف کند، اما نتیجه معکوس این تلاش‌های مذبوحانه حکومت اسلامی را می‌توان در خیزش انقلابی زن، زندگی، آزادی، مشاهده کرد. نمونه تازه چنین اراده مقاومتی را در دومین سالروز خیزش انقلابی ژینا در بیست و پنج شهریور دوباره تجربه کردیم. حکومت اسلامی با فشار، تهدید و زندانی کردن فعالین سیاسی و مدنی، با به کار گرفتن چهره‌های مذهبی وابسته و اصلاح‌طلبان حکومتی و فشار آوردن بر احزاب سیاسی کرد و از جمله کومه‌له در اقلیم کردستان، می‌خواست که از اقدامات جمعی در سالروز این خیزش پیشرواجتماعی جلوگیری کند. اما مردم کردستان در جواب به فراخوان کومه‌له و احزاب سیاسی دیگر و تشکل‌های مدنی یک اعتصاب عمومی گسترده را در جواب به سرکوب‌های حاکمیت به نمایش گذاشتند. این جنبش به یاری چنین آگاهی جمعی، اراده مقاومت و سازمان‌یافتگی نه تنها خواست رفع ستم ملی را به ملل دیگر ساکن در جغرافیای ایران تعمیم داده است، همبستگی مبارزه ملتهای تحت ستم را تقویت کرده است، بلکه در مبارزه برای برابری طبقاتی و جنسیتی و حفاظت از محیط زیست نیز رو به رشد و تکامل بوده است.

حملات جنایتکارانه ارتش ترکیه به مناطق آزاد شده روژاوای کردستان، که در هماهنگی توطئه‌گرانه با دولتهای سوریه و ایران صورت می‌گیرد، همچنان ادامه دارد و مدام قربانی می‌گیرد. دولت ترکیه عفرین و بخشهائی از روژاوا را به اشغال خود در آورده است و مشغولِ تغییر دموگرافی آن است. اهدافی را که ارتش جنایتکار ترکیه انتخاب کرده است نشان میدهد که هدف دولت ترکیه همزمان با کشتار مردم بیدفاع، نابود کردن منابع و زیرساختهای اقتصادی، از بین بردن نهادهای مدنی، وادار کردن مردم به ترک منطقه و نهایتا به شکست کشاندن حاکمیت خودمدیریتی روژآوا است. در شرایطی که دولت ترکیه مستقیما آزادی وحق این مردم در اداره امور زندگی خویش را مورد حمله قرار داده است، در شرایطی که دولت آمریکا برای تامین منافع خود همراهی با دولت ترکیه را بر حمایت از مردم روژآوا ترجیح میدهد، در شرایطی که همه دولتهای منطقه و از آن جمله جمهوری اسلامی و رژیم بشار اسد نیز با توطئه گریهایشان عملا همگام با دولت ترکیه عمل می‌کنند، در چنین شرایطی تنها حامیان واقعی جنبش روژآوا، مردم مبارز در منطقه و آزادیخواهان جهان هستند.

ب– وضعیت سیاسی کنونی و دورنمای آینده ایران

اول: حکومت اسلامی در بدترین شرایط خود در ۴۵ سال گذشته قرار دارد. این رژیم از درون با بحران‌های جدی و تناقضات غیر قابل حلی روبروست. سیاست خالص‌سازی، ناکارآمدی تدام سیاست‌های هسته اصلی قدرت در حاکمیت را آشکار کرد. دولت یکدست و مجلس یکدست رژیم نه تنها نتوانست ابر ‌بحران‌های اقتصادی، سیاسی، زیست محیطی و اجتماعی را کمتر کند، بلکه بر آنها نیز افزود. در نتیجه این پروسه و احساس خطر خامنه‌ای و متحدانش، به اصلاح‌طلبان حکومتی میدان دادند تا مانند همیشه نقش خود را به عنوان ابزاری برای تداوم حیات جمهوری اسلامی ایفا کنند. اگر چه هسته مرکزی قدرت به نسبت منافع کوتاه مدتش برای تعیین رئیس جمهور جدید، نمایش انتخاباتی حساب شده‌ای را مهندسی کرد، اما این مهندسی کردن همزمان اختلاف در راس حکومت را تشدید نمود و توصیه‌های خامنه‌ای برای وحدت گوش شنوا پیدا نکرد. در عین حال علی رغم بازی دادن اصلاح‌طلبان حکومتی برای گرم کردن بازار نمایش انتخابات ریاست جمهوری، اکثریت قاطع مردم آن را تحریم کردند. این نمایش انتخابات حکومتی به رفراندمی بر ضد حکومت اسلامی تبدیل شد که در آن اکثریت مردم علی رغم فریبکاری دوگانه‌سازی بد و بدتر، به کارگیری همه امکانات اقتصادی، فرهنگی و میدیایی و دستکاری آمارها به حاکمیت آنها «نه» گفتند.

دوم: جمهوری اسلامی با اتکا به عقب افتاده‌ترین اقشار و توسط بورژوازی داخلی و به کمک امپریالیسم جهانی و در راس آنها آمریکا به قدرت رسانده شد، اما سیاست پیگیری ایجاد عمق امنیتی در منطقه به رژیم اجازه نداد به آسانی در مدار سرمایه‌داری غرب که بافت سرمایه، مناسبات اجتماعی و فرهنگی ایران با آن هماهنگی داشت، قرار بگیرد. بخش قابل توجهی از حاکمان پا به پای تقویت دیکتاتوری مذهبی خود را به چین و سرانجام روسیه نزدیک کردند. کشمکش پنهان و آشکار نیروهای پرو غرب و پرو شرق، با تلاش رژیم برای دستیابی به فن آوری هسته‌ای و موشک‌سازی که در سطحی غیرقابل قبول برای غرب توسعه یافته بود، تشدید شد. این کشمکش به یکی از عرصه‌های اختلاف بین جناح‌های حکومتی تبدیل شده است، که دولتهای غربی بر روی آن حساب باز کرده‌اند.

سوم: رابطه بین حاکمیت اسلامی و اکثریت مردم ایران به نقطه بدون بازگشتی رسیده است. حاکمیت نه تنها حق حیات متعارف را از اکثریت جامعه گرفته است، بلکه با، زندان ،اعدام، سرکوب آزادی‌های دموکراتیک، دخالت در همه گوشه و زوایای زندگی شخصی انسانها، فقر، گرانی، تورم، استثمار، بیکاری بویژه در میان تحصیل کردگان، کولبری، سوختبری، فساد مالی و اداری، تبعیض جنسیتی، تبعیض دینی، تبعیض زبانی و ملیتی، افزایش کودکان کار و خیابان، افزایش طلاق، تن فروشی، فروش أعضاء بدن، گور خوابی، کارتن خوابی، زباله گردی، پرخاشگری و خشونت خیابانی، افزیش مرگ بر اثر تصادفات، مرگ بر اثر بیماری‌های قابل علاج، مرگ ‌بر اثر بلایای طبیعی، ابتلای بیش از ۳۰ درصد مردم به افسردگی پنهان و آشکار، حدود ده ملیون معتاد مواد مخدر و چند ملیون معتاد به مشروبات الکلی، زیرزمینی شدن استفاده از الکل خوراکی و در نتیجه گسترش مافیای توزیع آن، سطح نازل خدمات اجتماعی، تخریب سیستماتیک محیط زیست، قرار گرفتن نزدیک به ۷۰ درصد مردم زیر خط فقر، مهاجرت بیش از ده درصد شهروندان ایران به خارج کشور، این وضعیت جامعه ایران را در آستانه یک انفجار بزرگ اجتماعی قرار داده است.

چهارم: جامعه ایران طی ۴۵ سال گذشته شاهدِ تغییر و تحولات اجتماعی گسترده‌ای بوده است. بافت اجتماعی این جامعه به شدت تغییر کرده است. جمعیت ایران در دوره حکومت اسلامی حدود دو برابر و نیم افزایش یافته است. موج مهاجرت از روستاها به شهرها، جمعیتی بیش از بیست و پنج میلیون نفر حاشیه‌نشین در شهرها را به دنبال داشته است که عمدتا کارگر و زحمتکش هستند. حاشیه شهرهای بزرگ با این جمعیت عظیم، به کانون گسترش آسیب‌های اجتماعی تبدیل شده‌اند. در مقابل این تغییرات بزرگ اجتماعی، رژیم اسلامی نتوانسته است، بهبود اقتصادی ولو نسبی هم در زندگی اکثریت مردم ایران بوجود آورد که هیچ، قدرت خرید و سطح زندگی اکثریت تام جمعیت را به شدت کاهش داده است. در عین حال این رژیم نتوانسته است که روش زندگی مورد نظر خود را بر این جامعه تحمیل کند. الگوهای زندگی مردم تغییر کرده‌اند. ماهواره، اینترنت، شبکه های اجتماعی، موسیقی، در زندگی مردم همه گیر شده‌اند. مساجد کم رونق ومذهب رسمی بطور چشمگیری بویژه نزد جوانان کم رنگ و عاملان و مفسران آن یعنی آخوندها، مورد نفرت شدید قرار گرفته‌اند. فرهنگ و هنر در زمینه های مختلف نظیر موسیقی، ادبیات و سینما چهارچوب های کنترل، سانسور و ایدئولوژی حاکم را شکسته‌اند. شمار فارغ التحصیلان دانشگاه‌ها ده‌ها برابر افزایش یافته است که در آن زنان پیشتاز هستند. در مقابل چنین تحولات عظیم اجتماعی ساختارهای سیاسی، ایدئولوژیک و حقوقی رژیم از جمله، قانون اساسی، ولایت فقیه، شورای نگهبان و دستگاه های ترویج خرافه تغییر نکرده‌اند. مجموعه اینها سبب شدند تا صدها میلیارد دلار ثروت حاصل از فروش نفت و استثمار کارگران در جنگ ایران و عراق، جنگ در کردستان، جنگ‌های نیابتی، پروژه‌های اتمی و موشکی ، خرید های تحت کنترل تحریم‌ها و از طریق دلالان و غیره بباد برود. این تناقضات نه تنها حکومت کردن بر چنین جامعه‌ای را برای رژیم اسلامی روز به روز دشوارتر کرده است، بلکه خشم و نفرت عظیمی را علیه رژیم به بار آورده است.

پنجم: علیرغم گستردگی وتداوم اعتراضات هنوز یک رهبری که مقبولیت اجتماعی کسب کرده باشد و به عنوان آلترناتیو وضع موجود، پا به میدان عمل گذاشته باشد، شکل نگرفته است. جریان های سیاسی چپ و راست اپوزیسیون موجود در ایران هنوز نتوانسته‌اند در راس این اعتراضات قرار گیرند. با این حال مبارزات جاری و خیزش های پی در پی چند دهه اخیر ماتریال انسانی شکل دادن به رهبران رادیکالِ پیشروِ امروز و فردا را فراهم کرده‌اند. در دل مبارزات جاری، رهبران و پیشروان قابل اتکائی در داخل کشور رو آمده‌اند. اعتراضات زنان، دادخواهان، اعتصاب‌های کارگری، اعتراضات معلمان، بازنشستگان، دانشجویان، کشاورزان،  طرفداران محیط‌زیست، رهبرانی را عرضه کرده‌اند که علنا در راس این جنبش‌ها قرار می گیرند. تکامل چنین روندی می‌تواند به شکل‌گیری آلترناتیو رادیکال در مقابل رژیم اسلامی منجر شود.

ششم : امر سازمان‌یابی و تشکل اساسا به دلیل دیکتاتوری و سرکوب پلیسی هنوز اشکال اولیه خود را تجربه می‌کند. اگرچه شاهد تشکلهای توده‌گیر و سراسری اجتماعی و مدنی نیستیم، اما مردم معترض در طی پروسه مبارزه با این رژیم آموخته‌اند که چگونه با شکستن دیوار اختناق و سرکوب به صورت تجمع‌هائی ابراز وجود کنند. علاوه بر تشکل‌هائی جوان سندیکای کارگران هفت تپه، سندیکای کارگران شرکت واحد، شورای هماهنگی تشکل‌های صنفی فرهنگیان ایران، کمیته هماهنگی برای ایجاد تشکل‌های کارگری، کمیته پیگیری برای ایجاد تشکل‌های کارگری، شورای هماهنگی، تشکل کارگران فولاد، راه آهن، پرستارا ن، تشکل دادخواهان، تجمع‌های کارگران معترض، تشکل‌های بازنشستگان، گروه‌های ورزشی، أعضاء باشگاه‌ها، گروه‌های کوه نوردی، گروه‌های محافظت از طبیعت و محیطزیست، گروه‌های دانشجوئی، هم محله‌ای‌ها، کمیته‌های همیاری مردمی در هنگام وقوع حوادث غیر مترقبه نظیر همه گیری پاندمی کرونا، زلزله و سیل و غیره، گردهمآئی مادران دادخواه، وجود دارند که شرکت کنندگان در این جنبش‌ها را محروم‌ترین بخش این جامعه، بیکاران، کارگران، معلمان، پرستاران، حقوق بگیران کم‌درآمد و مردم حاشیه شهرها تشکیل می‌دهند. حضور پر تعداد زنان به عنوان تحت ستم‌ترین بخش این جامعه در صف مقدم اعتراضات، تحولی است که در انقلاب زن، زندگی، آزادی، به اوج خود رسید.