لاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی | هه‌ڵوێست | ئالای سوری کومه له و حیزبی کمونیست له کوی وه هاتوه؟

ئالای سوری کومه له و حیزبی کمونیست له کوی وه هاتوه؟

گۆڕینی قه‌باره‌ی نوسین: Decrease font Enlarge font
ئالای سوری کومه له و حیزبی کمونیست له کوی وه هاتوه؟

له سالی 1871 بو یه که م جار له شورشی فه رانسه دا له پاریس شورشگیره کریکاریه کان ده ستایان به سه ر هوتیلیک دا گرت به ناوی "دی فیل". ئه وه بو یه که م بو له تاریخی سه رمایه داریئه و شته تازه رو بدات که چینی کریکار بو یه که م جار ده سه لاتی گرته ده ست به ناوی "کو مونی پاریس" و ئه و شورش گیرانه ش ناویان "کومونا ره کان" بو که ئالای سوریان به رز کرده وه. مارکس له کتیبی "شورشی فه رانسه" دا ئه لیت "جه هانه کونه که یا سه رمایه داری" به بینینی ئه و ئالا سوره که و ته له رزه و له توره یکی زور دا بو..."

 ئه مه یه که م جا ر نه بو که چینی هه ژار ئالای سوری هه ل ده گرت. بو یه که م جار له ململانیی چینایه تی له "رووم" له کاتی کویله داری دا ئه و کات کویله یاخی بوه کان ئالای سوریان هه ل گرد که به مانای "شه ر" بو له گه ل کویله داره کان و ده سه لات داره کان ئه و کات.

زور نمونه ی تر هه ن مه ثلا له ئالمان جوتیاران که هیچ ده ره تانیکیان نه مابو ده ستیان کرد به شورشی چه کداریه وه به دژی فئوداله کان و له م ناوچه بو ناوچه یکی تر ئه رویشتن و ئالای سوریان هه ل گرتبو. ئالای سور ستانداردیکی "جه نگی" بوو له هه مو ململانیکی چی نایه تی دا له میژوی میروفایه تی دا.

کاتیک که چینی سرمایه داری ویستی سیستمی ده ره به گایه تی و فئودالی وه ده ربنیت و ململانی له گه ل کرد له و کاته دا چینی کی تازه سه ری هه ل دا به ناوی چینی "پرولیتاریا" یا چینی کریکار. ئه و کاته له گه ل سه ر هه ل دانی چینی بورژوازی و سه رمایه داری زه روره تی دروستبونی "ده وله تی نه ته وه یی مودیرن" سه ری هه ل دا. له و کا ته دا ئالای نه ته وایه تی نوینه رایه تی چینی سه رمایه داری ده کرد و ئالای سور نوینه رایه تی چینی هه ژار و کریکار. ئه و کات گرینگ ترین ئه ریکی ئه که سانه ی که ئالای سوریان هه ل ده گرت بریتی بو له ئه رکی میژویی پرولیتاریا بو ئازاد کردنی چینی هه ژار یا پرولیتاریا و هه مو مروفایه تی.

به ده یان نمونه ی تر هه یه که چینی هه ژار ئالای سوریان هه ل گرت وه ک سه مبولیک بو ململانی چینایه تی بو نمونه له "میرسیر" دا له سالی 1831 له "ویلز". به لام له دوای ئه وی که مانیفیستی حیزبی کمونیست نوسرا له سالی 1848 ئالای سور بو به سیمبولیک بو "گه شه دانی ململانیی پرولیتاریا" و چینی هه ژار. کاتیک که کوموناره کان ده سه لاتیان گرت به ده سته وه له مه وه ی 72 روژ توانیان کونترول وه ده سه لاتیکی میژویی و مروفایه تی دروست که ن که له و 72 روژه دا بنچینه ی نابه رابه ریان بو یه که م جار له میژوی مروفایه تی دا له ریشه وه له له کومه لگا دا لایان برد.

له کوتایی سه ده ی نوزده دا سیسته می سرمایه داری به ره و "ئه مپریالیزم" چو و شه ری له گه ل خوی هینا یه ناو کومه لگای مروفایه تی دا. هه ر ئه و کا ته بو که ئه م سیستمه ئیمپریالیسته به ره و شه ری یه که می جه هانی چوو. هه ر ئه و کات ئیمپریالیزم و فاشیسم ئالای "نه ته وه ی" هه ل دا به ناوی " نه ته وه ی من هه ر یه که مه وه ئه بیت به رگری له نیشتمان بکه ین". له م کاته دا بو که ئه هه میت درا به ئالای نه ته وایه تی. هه ر له و کاته دا بو هه ندیک له کومونیسته کانی ئه و کات که وتنه دله راوک که ئایا ئالای نه ته وه ی هه ل گرن یا نا هه ر وه ک چون ئیسته هه ندیک لایه ن له کومه له جیا بونه وه وه چو نه ریزی ئالا هه ل گرانی ئالای نه ته وه ی و شیونیزمی نه ته وه یه وه.

به لام له هه مو دونیا چینی کریکار ئالای سوری هه ل گرت. له ئامریکا له لایان کریکارانی پیشه سازی جیهان و له ولاتی چین و... به رزکرایه وه. دوا جار بولشوویکه کانی روسیه له 25 ئوکتوبر راپه رین ووئینقلابیان کرد و ئالای سوریان له سه ر کوشکی "زستان" برز کرده و.

که شورشی 57 یا 78 ئیران رویی دا شورشگیرانی چالاکی کومه له به هوشیاریی و زانستی چینایه تی یه وه ناسیۆنالیزم و کونه په ره ستانی بورژوازییان رەتکردنەوەی و ئالا سوورە کەیان رەمزی هه ر له سه رده می خه باتی ئه و جه ره یانه سه مبولی ئازادکردنی هەموو مروڤایەتی و هه ژارانی کومه لگا بوو. هه ر ئه م هه نگاویش که کوموناره کان وه شورشگیرانی چه پی مارکسیست له شوینه کانی تر هه ل یان گرد کومه له ش له کوردوستانی ئیران دا هه لیگرد له ماوه یکی کورت له ده سه لاتی سیاسی ئه م بزوتنه وه یه که هه ژارانی کومه لگا به ریبه رایه تی کومه له هه ولیان بو هه مو هه لاواددنه کان کرد و ه ویستیان له ریگای ده سه لاتی شورایه وه بنچینه ی نابه رابری ده ر بینن. کو مه له هه ولی دا بو گورینی کومه لگا به ره و سوسیالیزم به لام به داخه وه هیرشی ده رندانه ی جمهوری کونه په ره ستی سه رمایه داری ئیران سیبه ری ره شی کومه لگای ئیران و کوردوستانی دا گرت وه به ری به م ویسته شورشگیرانه یه گرت.

کومه له و هه زاران بزوتنه وه ی سوسیالیستی و کریکاری له هه مو دونیا له هه لو مه رجیکی میژویی دا ئه و ره نگه سوره که مانا و سیمبولی رزگاری چینی کریکاره هه ل ئه ده ن تا سه رکه وتنی چینی بی به ش.

بژی کو مه له و حیزبی کومونیست ئیران

منصور پرستار سوئد

2016/09/21

  • ناردنی هه‌واڵ به‌ ئیمێل ناردنی هه‌واڵ به‌ ئیمێل
  • چاپكردنی هه‌واڵ چاپكردنی هه‌واڵ
  • ته‌نها به تێکست ته‌نها به تێکست

Tagged as:

هیچ چاوگێک بۆ ئه‌م هه‌واڵه دیارینه‌کراوه

هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌واڵ

0