لاپه‌ڕه‌ی سه‌ره‌کی | به‌ڵگه‌نامه‌ | راپۆرتێك له‌ به‌ڕێوه‌چوونی كۆنگره‌ی ١٦ی كۆمه‌ڵه (رێكخراوی كوردستانی حیزبی كومۆنیستی ئێران) بهشی یهکهم

راپۆرتێك له‌ به‌ڕێوه‌چوونی كۆنگره‌ی ١٦ی كۆمه‌ڵه (رێكخراوی كوردستانی حیزبی كومۆنیستی ئێران) بهشی یهکهم

گۆڕینی قه‌باره‌ی نوسین: Decrease font Enlarge font
راپۆرتێك له‌ به‌ڕێوه‌چوونی كۆنگره‌ی ١٦ی كۆمه‌ڵه (رێكخراوی كوردستانی حیزبی كومۆنیستی ئێران) بهشی یهکهم

كۆنگره‌ی ١٦ی كۆمه‌ڵه‌ له‌رۆژه‌كانی سه‌ره‌تای مانگی گه‌لاوێژی ساڵی ١٣٩٣ی هه‌تاوی به‌ به‌شداری نوێنه‌رانی ئه‌ندامان له‌هه‌ر دوو به‌شی ئاشكراو نهێنی ته‌شكیلات و هه‌روه‌ها نوێنه‌رانێك له‌رێكخراوی ده‌ره‌وه‌ی وڵاتی حیزبی كومۆنیستی ئێران و ژماره‌یه‌ك له‌ئه‌ندامانی حیزب كه‌ وه‌كوو چاودێر به‌شدار بوون، به‌ڕێوه‌چوو.

كۆنگره‌ له‌ژێر چاودێری ده‌سته‌یه‌كی به‌ڕێوه‌به‌ری كاتی به‌سروودی ئه‌نترناسیۆناڵ و ده‌قێقه‌یه‌ك بێ ده‌نگی بۆ یادی گیانبه‌ختكردووانی رێگای ئازادی و سۆسیالیزم كاره‌كانی ده‌ستپێكرد. سه‌ره‌تا چاودێری گشتی هه‌ڵبژاردنی نوێنه‌ران راپۆرتێكی له‌چۆنیه‌تی به‌ڕێوه‌چوونی هه‌ڵبژاردن له‌حه‌وزه‌ جۆراوجۆره‌كان پێشكه‌ش كرد. به‌په‌سه‌ندكردنی بڕوانامه‌ی نوێنه‌ران و راگه‌یاندنی به‌شداری زۆربه‌ی نزیك به‌ته‌واوی نوێنه‌رانی هه‌ڵبژێردراو، ره‌سمیه‌تی كۆنگره‌ راگه‌یه‌ندرا. پاش په‌سه‌ندكردنی پێڕه‌وی ناوخۆی كۆنگره‌ ده‌سته‌ی به‌ڕێوه‌به‌ری دایم بۆ به‌ڕێوه‌چوونی كۆبوونه‌وه‌كان هه‌ڵبژێردرا. ده‌ستووری جه‌له‌سه‌ی كۆنگره‌ بریتی بوو له‌: ١) راپۆرتی سیاسی و ته‌شكیلاتی كومیته‌ی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه‌ بۆ كۆنگره‌، ٢) تاوتوێ كردنی بڕیار و بڕیارنامه‌كانی پێشنیاركراو، ٣) هه‌ڵبژاردنی كومیته‌ی ناوه‌ندی تازه‌.
راپۆرتی سیاسی كومیته‌ی ناوه‌ندی به‌كۆنگره‌ چه‌ندین ته‌وه‌ری جۆراوجۆری سه‌باره‌ت به‌ ئه‌زمه‌ی ئابووری جیهانی سه‌رمایه‌داری، باروودۆخی سیاسی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست، باروودۆخی سیاسی ئێران، مه‌سه‌له‌ی كورد وه‌كوو مه‌سه‌له‌یه‌كی مه‌نته‌قه‌یی و بارودۆخی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی كوردستانی ئێران و ئاسۆ و ئه‌ركه‌كانی ئێمه‌ له‌ده‌وره‌ی داهاتوو، گرتبووه‌ به‌ر. ئه‌م راپۆرته‌ له‌كۆنگره‌دا تاوتوێ كرا. به‌شداربووان تێبینیه‌كانی خۆیان سه‌باره‌ت به‌م راپۆرته‌ هێنایه‌ گۆڕێ و له‌م رێگایه‌وه‌ راپۆرته‌كه‌ ده‌وڵه‌مه‌ندتر كرا و سه‌رئه‌نجام به‌زۆرینه‌ی نزیك به‌ته‌واوی ده‌نگی نوێنه‌ران په‌سه‌ند كرا. راپۆرتی ته‌شكیلاتیش هه‌موو ئۆرگانه‌كان و فۆنكسیۆنه‌كانی تێكۆشانی كۆمه‌ڵه‌ی گرتبووه‌ به‌ر. لێكۆڵینه‌وه‌ له‌سه‌ر لایه‌نه‌ جۆراوجۆره‌كانی ئه‌م گوزارشه‌ش به‌شێك له‌كاتی كۆنگره‌ی بۆ ته‌رخان كرا. به‌شداربووان له‌كۆنگره‌ له‌گۆشه‌ نیگای جۆراوجۆره‌وه‌ سه‌باره‌ت به‌م راپۆرته‌ قسه‌وباسیان كرد و خاڵه‌ لاواز و به‌هێزه‌كانیان، به‌ئاراسته‌ی باشتركردنی تێكۆشانی كۆمه‌ڵه‌ ده‌ستنیشان كرد. له‌م به‌شه‌ له‌ باسه‌كاندا هه‌روه‌ها له‌سه‌ر پێویستی چاكسازی شێوه‌كاری رێكخراوه‌یی و حه‌ساسیه‌تی زۆرتری رێبه‌ری سه‌باره‌ت به‌ كه‌مكاری و سه‌باره‌ت به‌ لادان له‌ رێوشوێنی كار و تێكۆشانی كومۆنیستی ته‌ئكیدیان كرده‌وه‌.

راپۆرته‌كه‌ سه‌باره‌ت به‌ بارودۆخی ئابووری جیهان له‌سه‌ر چه‌ند خاڵی بنه‌ڕه‌تی پێداگری كرد:
١. ئه‌زمه‌ی ئابووری جیهانی سه‌رمایه‌داری كه‌ له‌ساڵی ٢٠٠٨ه‌وه‌ له‌ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا ده‌ستیپێكردو به‌خێرایی سه‌رتاسه‌ری جیهانی داگرت، له‌گه‌ڵ ئه‌وه‌شدا كه‌ تا راده‌یه‌ك ته‌خفیفی په‌یداكردووه‌، به‌ڵام هێشتا كۆتایی پێ نه‌هاتووه‌. نیزامی سه‌رمایه‌داری له‌زۆرێك له‌بواره‌كاندا هێشتا نه‌یتوانیوه‌ سه‌رده‌می ركودی خۆی تێپه‌ڕ بكات.
٢. بۆرژوازی بۆ زاڵبوون به‌سه‌ر ئه‌زمه‌ی ئه‌م ده‌وره‌یه‌دا له‌چاو رابردوو له‌بارودۆخێكی دژوارتردایه‌. ئۆلگوه‌كانی لیبراڵی، ده‌وڵه‌تی ریفاه، نێئۆلیبراڵی، هه‌موویان بێ توانایی خۆیان له‌چاره‌سه‌ر كردنی ئه‌م ئه‌زمه‌یه‌ نیشان دا و بۆرژوازی جارێكی دیكه‌ پێویستی به‌وه‌ په‌یدا كرد كه‌ ده‌وڵه‌ته‌كان به‌شێوه‌یه‌كی به‌رین بۆ به‌ره‌وڕووبوونه‌وه‌ له‌گه‌ڵ قه‌یران بێنه‌ مه‌یدان، كه‌ ئه‌ویش ته‌نیا به‌رنامه‌ی ریازه‌تی ئابووری، داسه‌پاندنی هه‌ژاری زۆرتر به‌سه‌ر زۆرینه‌ی دانیشتووانی سه‌ر گۆی زه‌وی بوو.
٣. گه‌وره‌ترین گیر و گرفتێك كه‌ سه‌رمایه‌داری له‌سه‌رده‌می ئه‌م ئه‌زمه‌یه‌دا له‌گه‌ڵی به‌ره‌وڕووه‌، ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕین له‌ئاستێكی كۆمه‌ڵایه‌تی و خه‌باتی چینی كرێكاره‌. چینی كرێكار و زۆربه‌ی خه‌ڵك له‌وڵاتانی سه‌رمایه‌داری ئاماده‌نین بۆ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌و ئه‌زمه‌یه‌ له‌گه‌ڵ چینی سه‌رمایه‌دار و ده‌وڵه‌ته‌كانیان هاوكاری بكه‌ن و مل به‌ رێگاچاره‌ی ریازه‌تی ئابووری ئه‌وان بده‌ن. خاڵی به‌هێزی چینی كرێكار له‌قۆناغی ئه‌م ئه‌زمه‌یه‌دا به‌شداری به‌رین له‌ناڕه‌زایه‌تی ده‌ربڕینی سیاسی و كۆمه‌ڵایه‌تی و خاڵی لاوازی نه‌بوونی رێكخراوی رادیكاڵ و رێبه‌رایه‌تی سیاسییه‌.
٤. ئه‌زمه‌ی ئابووری ئه‌م ده‌وره‌یه‌ كاردانه‌وه‌ی سیاسی به‌ربڵاوی لێكه‌وتۆته‌وه‌. دابه‌زینی ده‌وری ویلایه‌ته‌ یه‌كگرتووه‌كانی ئه‌مریكا له‌ چاره‌سه‌ركردنی ئه‌زمه‌ی سیاسی له‌گۆشه‌و كه‌ناری دنیا، سه‌رهه‌ڵدانی ده‌ورێكی چالاكتری سیاسی له‌لایه‌ن ده‌وڵه‌تانی چین و رووسیه‌، راپه‌ڕینی جه‌ماوه‌ری له‌وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكووری ئه‌فریقاو هیتر، كه‌ هه‌ر كامه‌ به‌جۆرێك له‌جۆره‌كان له‌ئاكامه‌كانی ئه‌زمه‌ی ئابووری جیهانی سه‌رمایه‌داری بوون.
٥. به‌رانبه‌ر به‌ گیروگرفته‌كانی جیهانی ئه‌وڕۆ به‌دیلێكی دیكه‌ بێجگه‌ له‌سۆسیالیزم بوونی نییه‌. ئه‌م راستیه‌ كه‌ سۆسیالیزم هێشتا نه‌یتوانیوه‌ له‌ئاستێكی جیهانیدا مه‌قبووڵیه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی به‌ده‌ست بێنێت و ببێته‌ هێزێكی مادی چاره‌نووس سازی جیهان، ناتوانێ درووستی ئه‌و حوكمه‌ به‌رێته‌ ژێر پرسێار.

تاوتوێكردنی گۆڕانكاریه‌كانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست
رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست له‌چه‌ند ساڵی رابردوودا شاهیدی گه‌لێك ئاخێزی جه‌ماوه‌ری، رووخانی دیكتاتۆره‌كان، شه‌ڕی خوێناوی ناوخۆیی، ده‌ستێوه‌ردانی سه‌ربازی ده‌ره‌كی، سه‌رهه‌ڵدان و به‌هێزبوونی هێزی كۆنه‌په‌ره‌ستی تووندڕه‌و بووه‌. راپۆرتی كومیته‌ی ناوه‌ندی كۆمه‌ڵه‌ خاڵه‌ هاوبه‌شه‌كان و تایبه‌تمه‌ندیه‌كانی بارودۆخی سیاسی له‌هه‌ر كام له‌م وڵاتانه‌ی به‌جیا تاوتوێ كردبوو. له‌كۆتاییدا كۆنگره‌ كۆبه‌ندی خۆی له‌سه‌ر گۆڕانكاریه‌كانی ئه‌م ساڵانه‌ی دوایی له‌رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكووری ئه‌فریقا له‌چه‌ند خاڵدا كورت كرده‌وه‌.
یه‌كه‌م، ناوه‌رۆكی واقیعی ئاخێزه‌ شۆڕشگێڕانه‌كانی ‌رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكووری ئه‌فریقا چینایه‌تی بوو. چاوخشاندنێك به‌سه‌ر هانده‌ره‌كان، درووشمه‌كان و پێكهاته‌ی چینایه‌تی خه‌ڵكی راپه‌ڕیو نیشانه‌ی ده‌ستپێكی ده‌وره‌یه‌كی جیاواز له‌خه‌باتی كۆمه‌ڵانی خه‌ڵكی ئه‌و ناوچه‌یه‌ی پێوه‌دیار بوو. كرێكاران و خه‌ڵكی زه‌حمه‌تكێش و بێبه‌ش له‌م وڵاتانه‌ له‌ژێر گوشاری چه‌وسێنه‌رانی ناوخۆ و سیاسه‌ته‌كانی داسه‌پاوی ناوه‌نده‌كانی دارایی سه‌رمایه‌داری جیهانی به‌دڕندانه‌ترین شێوه‌ ده‌چه‌وسانه‌وه‌و له‌نزمترین ئاستی ژیان و به‌ڕێچوون به‌هره‌مه‌ند بوون. كه‌لێنی چینایه‌تی رۆژ به‌رۆژ قووڵتر ده‌بووه‌. ئاكامه‌كانی قه‌یرانی ئابووری جیهانی كرێكاران و خه‌ڵكی بێبه‌شی ئه‌و وڵاتانه‌ی به‌چه‌ند قات زیاتر داگرتبوو. رژیمه‌كانی ده‌سه‌ڵاتدار بۆ به‌ڕێوه‌بردنی فه‌رمانه‌كانی ناوه‌نده‌كانی دارایی جیهانی هێرشێكی به‌ربڵاوتریان بۆسه‌ر ئاستی ژیان و به‌ڕێچوونی كرێكاران و زه‌حمه‌تكێشان ده‌ستپێكردبوو. له‌وه‌ها بارودخێكدایه‌ كه‌ هه‌ژاری و بێبه‌شی ده‌گاته‌ ئاستێك كه‌ له‌وه‌زیاتر ته‌حه‌مول ناكرێ و ده‌بێته‌ هۆی بڵێسه‌ سه‌ندنی ئاگری تووڕه‌یی و ئاخێزی گه‌وره‌ی شۆڕشگێڕانه‌.
دووهه‌م، ره‌وتی شۆڕش له‌و وڵاتانه‌ كورتماوه‌ بوو. كرێكاران و ره‌وتی پێشڕه‌وی كۆمه‌ڵگا فورسه‌تی پێویستی بۆ خۆڕێكخستن و زاڵبوون به‌سه‌ر ئه‌و كه‌م و كۆڕیانه‌ی كه‌ به‌رهه‌می سه‌رده‌مێكی دوور و درێژی ده‌سه‌ڵاتی دیكتاتۆری له‌م وڵاتانه‌ بوو، به‌ده‌ست نه‌هێنا. شور و شه‌وقی شۆڕشگێڕانه‌ له‌وڵاتانی رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكووری ئه‌فریقا درێژماوه‌ نه‌بوو، تاكوو له‌جه‌رگه‌ی ئه‌م سه‌رده‌مه‌دا چینی كرێكار و پێشڕه‌وانی فورسه‌تی ئه‌وه‌ به‌ده‌ست بێنن كه‌ ئامرازه‌كانی پێویست بۆ رێبه‌رایه‌تی ئه‌زمه‌ی شۆڕشگێڕانه‌ دروست بكه‌ن. چینی كرێكار و هێزه‌ پێشڕه‌وه‌ كۆمه‌ڵایه‌تیه‌كان سه‌ره‌ڕای حزوری پڕئه‌ژماری خۆیان له‌ریزی ئه‌و خه‌باته‌دا، نه‌یانتوانی له‌رووی زیهنیه‌وه‌، واته‌ له‌رووی وشیاری، رێكخراوی چینایه‌تی و حیزبی سیاسیه‌وه‌ جێگاوشوێنی شایسته‌ی خۆیان له‌رێبه‌ری كردنی ئاخێزی جه‌ماوه‌ریدا به‌ده‌ست بێنن و له‌جه‌رگه‌ی ئه‌و سه‌رده‌مه‌شدا ئه‌و فورسته‌ته‌یان بۆ نه‌خولقا.
سێهه‌م، ئه‌گه‌رچی ئه‌وه‌ی كه‌ له‌ئاكامی راپه‌ڕینی جه‌ماوه‌ری له‌و وڵاتانه‌دا له‌سه‌رئه‌نجامدا دیتمان به‌پێوانه‌یه‌كی بابه‌تی ناوێكی غه‌یری شكست ناتوانین لێ بنین، به‌ڵام جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك بۆ ئه‌وه‌ی ده‌ستیان دایه‌ ئاخێزی شۆڕشگێڕانه‌ شیاوی سه‌رزه‌نشت كردن نین. ئه‌وان ئه‌وه‌ی كه‌ لێیان چاوه‌ڕوان ده‌كرا به‌ڕێوه‌یان برد و بۆ به‌ده‌ستهێنانی مافی خوراوی خۆیان له‌ئاستێكی كۆمه‌ڵایه‌تیدا هاتنه‌ مه‌یدان، به‌ڵام له‌نه‌بوونی هێزێكی پێشڕه‌و كه‌ بتوانێت رێبه‌رایه‌تیان بكات، خه‌باته‌كه‌یان بێ ئاكام مایه‌وه‌. ئاخێزی شۆڕشگێڕانه‌ له‌م ده‌وره‌یه‌دا ده‌ستپێكی رێگایه‌ك بوو كه‌ بێ گومان نه‌ به‌هۆی ئاوات و ئاره‌زووه‌كانی ئێمه‌ به‌ڵكوو به‌هۆی باروودۆخی بابه‌تی كۆمه‌ڵایه‌تی و ئابووری ئێستا سه‌رله‌نوێ ده‌ستپێده‌كاته‌وه‌. جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك له‌م شكسته‌ ده‌رس وه‌رده‌گرن. پێویسته‌ ده‌سكه‌وته‌كانی كرده‌وه‌ی بوێرانه‌ی جه‌ماوه‌ر كه‌ به‌ له‌خۆبردووییه‌وه‌ به‌ڕێوه‌یان برد، یه‌كه‌ به‌ یه‌كه‌ ده‌ستنیشان بكرێن و له‌كه‌م و كۆڕیه‌كانیشی ره‌خنه‌ بگیرێت.
چواره‌م، ره‌وتی ئیسلامی سیاسی كه‌ وه‌كوو به‌دیلی دیكتاتۆره‌كانی پێشوو هاتبووه‌ مه‌یدان نه‌ك هه‌ر نه‌یتوانی وه‌ڵامی پێویستی واقیعی جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك له‌و وڵاتانه‌ بداته‌وه‌، به‌ڵكوو له‌هه‌ر شوێنێك ده‌ستێكی به‌ده‌سه‌ڵات گه‌یشت، كۆمه‌ڵگای به‌ره‌و دواوه‌ برد. ئه‌وان پارێزه‌رانی نیزامی سه‌رمایه‌داری و پارێزه‌رانی نه‌زمی مالیكانه‌ی مه‌وجودن. به‌ڵام باشتربوونی بارودۆخی ژیانی ئابووری جه‌ماوه‌ر و له‌كۆتاییدا دابین بوونی ئازادی و به‌رابه‌ری و ریفاه كه‌ ویستی واقیعی بزووتنه‌وه‌ی كرێكاران و تووێژه‌كانی بێبه‌شی ئه‌و كۆمه‌ڵگایانه‌یه‌، به‌بێ ده‌ستبردن بۆ ریشه‌ی مالكیه‌تی پیرۆزی سه‌رمایه‌داران مومكین نییه‌. ئیسلامیه‌كان نه‌ نانێكیان هێنایه‌ سه‌ر سفره‌ی خه‌ڵكه‌وه‌و نه‌ ته‌حه‌مولی ئه‌و ئازادی و دیموكراسیه‌یان كرد كه‌ جه‌ماوه‌ری خه‌ڵك بۆ به‌ده‌ستهێنانی گیانبازییان كردبوو. ره‌وتی ئیسلامی ئه‌گه‌رچی هێشتا ئامرازگه‌لێكی بۆ زه‌خت هێنان بۆسه‌ر ئه‌م رژیم و ئه‌و رژیم به‌ده‌سته‌وه‌یه‌، به‌ڵام له‌جۆری میانه‌ڕه‌وی ئه‌وان له‌میسر كه‌ كورت ترین ماوه‌دا تاقی كرایه‌وه‌ تا ره‌وت گه‌لێكی تووندڕه‌وی وه‌ك داعش و ئه‌لنه‌سر، هیچكامیان ناتوانن به‌دیلی ژیان له‌هیچ وڵاتێك بن. ئه‌وان به‌پێی ناوه‌رۆكی خۆیان نه‌ ده‌توانن ئاسایش و ئارامی بۆ ژیانی مادی و زه‌مینی خه‌ڵك به‌دیاری بێنن و نه‌ ته‌نانه‌ت ده‌توانن نه‌زمی پێویست بۆ سه‌رمایه‌داری دابین بكه‌ن.
پێنجه‌م، ئاخێزی جه‌ماوه‌ری له‌رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست و باكووری ئه‌فریقا نه‌زمی ئیمپریالیستی ناوچه‌كه‌ی شێواند. چه‌ند نمونه‌ له‌نیشانه‌كانی ئه‌م شێوندنه‌ ده‌توانین به‌م شێوه‌یه‌ كورت بكه‌ینه‌وه: هاوپه‌یمانانی پێشووی ئه‌مریكا له‌ناوچه‌كه‌ لاواز بوون. رووسیه‌ گه‌ڕایه‌وه‌ بۆ مه‌یدانی كێبڕكێكانی سه‌رده‌می شه‌ڕی سارد له‌سه‌ر به‌ده‌ستهێنانی پێگه‌ له‌رۆژهه‌ڵاتی ناوه‌ڕاست. عه‌ره‌بستانی سه‌عوودی چووه‌ ناو ریزی ره‌خنه‌گران له‌سیاسه‌تی ده‌ره‌وه‌ی ئه‌مریكا. ده‌وڵه‌تی توركیه‌ هه‌نگاوێك له‌سیاسه‌ته‌كانی ئه‌مریكا له‌ناوچه‌كه‌ دوور كه‌وته‌وه‌. جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكی ناوچه‌كه‌ له‌جه‌رگه‌ی كوشتار و ماڵوێرانیدا، ناوه‌رۆكی سیاسه‌تی ئیمپریالیستیان به‌ به‌رچاوروونیه‌كی زۆرتر ناسی. جه‌ماوه‌ری خه‌ڵكی كوردستانی عێراق دیتیان كه‌ چلۆن ده‌وڵه‌تی ئه‌مریكا رێگره‌ له‌ به‌ده‌ستهێنانی مافی سه‌ربه‌خۆیی بۆ كوردستان.

  • ناردنی هه‌واڵ به‌ ئیمێل ناردنی هه‌واڵ به‌ ئیمێل
  • چاپكردنی هه‌واڵ چاپكردنی هه‌واڵ
  • ته‌نها به تێکست ته‌نها به تێکست

Tagged as:

هیچ چاوگێک بۆ ئه‌م هه‌واڵه دیارینه‌کراوه

هه‌ڵسه‌نگاندنی هه‌واڵ

0