صفحه اصلی | مقالات | روژآوا و مناسبات آن با دولت آمریکا - بخش اول

روژآوا و مناسبات آن با دولت آمریکا - بخش اول

اندازه حروف Decrease font Enlarge font

مقدمه:

درک صحیح از نحوه برخورد گرایشات درون حاکمیت شورایی کردستان سوریه (روژآوا) و نیروی مسلح آن (ی پ گ)(1) به مناسبات با دولت آمریکا و چشم انداز آن برای نیروهای کمونیست و انقلابی از اهمیت زیادی برخوردار است. بدون درک آن نمی توان در برابر این جنبش و حاکمیت مردمی و دموکراتیک موضعی اتخاذ کرد که به همکاری فعال و درست با آن و تشکل های مدافع آن بیانجامد.

قبل از پرداختن به اصل موضوع لازم است به اختصار گفته شود که راجع به چه چیزی صحبت در میان است.

 

حاکمیت شورایی یا سیستم کمونال:

حاکمیت شورایی، یا سیستم خود مدیریتیِ روژآوا، بر چند پایه استوار است که بدون ارزیابی از نکات منفی و مثبتشان آنها را در اینجا مورد اشاره قرار میدهم:

1 - دموکراسی از پائین (یا دموکراسی مشارکتی) که به اتکای "منشور قرارداد اجتماعی"ِ خود مدیریتی در (روژاوا) و از طریق کمون ها، شورا ها و کانتون ها اعمال می شود. مدیریت مردمی ایجاد شده، حاکمیتی دائما در جریان است.

2 - محافظت از محیط زیست.

3 - تلاش در جهت برقراری برابری حقوق زن و مرد با استفاده از نحله ای از فمینیسم، با اتکا به قانون حقوق پایه ای زنان و بیاری آموزش، تشکلات مدنی و نظامی زنان.

4 - دفاع از خود مسلحانه که توسط (ی پ گ) و نیروهایی انجام میگیرد که زیر چتر سازمانی آن هستند و مهمترینشان (ی پ ژ) می باشد.

5 - ضدیت با (عوارض مخرب) سرمایه داری و اتکا به اقتصاد تعاونی، در عین مجاز شمردن مالکیت خصوصی.

6 -همزیستی و همکاری بر اساس اصل برابری و تفاهم با ملیت ها و مذاهب موجود در کردستان برای اداره جامعه و تامین امنیت.

روابط دیپلماتیک:

از آنجا که هیچ کشوری سیستم حاکمیت شورایی در روژآوا را به رسمیت نشناخته تمام ارتباطات دیپلماتیک مقبولِ کانتون ها توسط "حزب اتحاد دموکراتیک (پ ی د)" انجام میگیرد. این حزب در چندین کشور دفتر نمایندگی گشوده و رهبران آن در چندین جلسه و دیدار با سران، سیاستمداران و نمایندگان پارلمان در کشورهایی نظیر آمریکا، روسیه، فرانسه، بریتانیا، آلمان و چند کشور دیگر حضور یافته اند(2)

کشورهای عضو ائتلاف به رهبری آمریکا و دولت روسیه رسما با (ی پ گ) در جنگ علیه داعش همکاری نظامی دارند.

مناسبات با آمریکا:

یگان های دفاع از خلق (ی پ گ) حدود یک ماه پس از شروع محاصره کوبانی توسط داعش در اواسط سپتامبر 2014 با نیروهای ائتلاف به سرکردگی دولت آمریکا وارد سطح معینی از همکاری های نظامی شد. پس از اینکه پشتیبانی از مقاومت قهرمانانه مردان و بویژه زنان متشکل در (ی پ گ) و (ی پ ژ) در کشورهای مختلف وسعت گرفت وزارت دفاع آمریکا به نیروی هوایی این کشور در اکتبر 2014 اجازه داد با گریلاها مشترکا به عملیات بپردازند. پوشش هوایی آمریکا، که در ابتدا چندان موثر هم نبود مخالفت سرسختانه دولت ترکیه را برانگیخت و سبب شد تا دولت آمریکا تاکید کند که این همکاری موقت بوده و به معنای شناسایی حاکمیت کمونال در روژآوا نیست. مقامات مقامات آمریکایی پس از اعلام فدرالیسم غیر قومی و دموکراتیک برای روژآوا و مناطق آزاد شده در شمال سوریه در مارس 2016 مخالفت خود با حتی هرگونه حکومت فدرالی در سوریه را اعلام کردند. برای نمونه:

رادیو فرانسه در 15-07-2015 خبر داد "جان آلن" هماهنگ کننده ائتلاف بینالمللی ضد داعش در منطقه، ضمن اعلام مخالفت دولت متبوع خود با تشکیل دولت خودمختار در شمال سوریه گفت: "این مهم است، یک شریک که به جنگ با داعش کمک کرده است نباید به قدرت اشغالگر (تاکید از نویسنده است.) تبدیل شود".

مارک سی تونر، قائم مقام سخنگوی وزارت امور خارجه، در 7 نوامبر 2016 در پاسخ به پرسشی پیرامون فدرالیزه کردن سوریه گفت:

"ما نمی خواهیم ببینیم هیچگونه فدرالیسم یا سیستم فدرالیستی ظهور کند که برای اهداف خاصی درست شده باشد. ما نمی خواهیم مناطق نیمه خود مختار ببینیم. واقعیت اینست که پس از رهایی یک خطه از سلطه داعش باید نوعی حاکمیت به این مناطق بازگردد، اما این به هیجوجه نباید ، همانطوری که گفتم، مناطقی نیمه خود مختاری باشد که برای منظور خاصی در شمال سوریه ایجاد شده است." (3)

این اظهارات توسط نمایندگان کشوری بیان شده که خود حکومت فدرالی دارند و همان را برای سایر کشورهای کثیر المله (نظیر عراق) تجویز کرده اند. اما باید توجه داشت که در آمریکا حکومت فدرالی متکی به پارلمانتاریسم برقرار است، اما در اینجا این امید هست که فدرالیسم متکی به شوراهای مردم ایجاد شود. گزارشاتی که از جلسات خصوصی نمایندگان دولت آمریکا با نمایندگان کانتون ها و (ی پ گ) درز کرده حاکی است که دولت آمریکا خواهان شکل حاکمیتی در کردستان سوریه است که مشابه حاکمیت در کردستان عراق باشد.

امور نظامی:

اهداف مشترک نظامی بین (ی پ گ) و (نیروهای سوریه دموکراتیک) و نیروهای ائتلاف به سرکردگی دولت آمریکا همکاری هایی را بین کانتون ها و ائتلاف بوجود آورده است. گرچه مقامات اصلی نظامی همیشه بر همکاری نظامی مفید این نیروها علیه داعش تاکید کرده اند. اما در عمل زیاده خواهی های کاربدستان نیروهای مسلح آمریکا از این نیروها گزارش شده است. اما دارندگان گرایش چپ در مقابل این زیاده خواهیها مقاومت کرده اند. برای نمونه آشتون کارتر، وزیر دفاع در یک اظهار نظر پیچیدگی اوضاع را به رسمیت شناخته و به شیوه ای غیر مستقیم با وجود اشکالی از حاکمیت توده ای تفاهم نشان داده است. او در مارس 2016 و پس از اعلام فدراسیون شمال سوریه - روژآوا (ی پ گ) را ستود، زیرا "ثابت کرده اند در جنگ زمینی علیه داعش همدستی عالی برای ما هستند. ما به این خاطر سپاسگزاریم و قصد داریم ضمن تداوم این سپاسگزاری پیچیدگی نقش منطقه ای آنها را به رسمیت بشناسیم." (4)

ولی اعتراف به پیچیدگی اوضاع از جانب وزیر دفاع آمریکا هیچ مسئولیت  سیاسی برای دولت آمریکا ایجاد نمیکند و جلوی زیاده خواهی های مقامات نظامی را نگرفته است. نباید فراموش کرد که وزارتخارجه آمریکا، که مرجع رسمی مناسبات بین المللی است. همزمان با سخنان وزیر دفاع به حزب اتحاد دموکراتیک، (پ ی ی) و رئیس مشترک آن صالح مسلم، اجازه داده نشد در کنفرانس ژنو شرکت کند.

این موضع دوگانه دولت آمریکا را در رابطه با دولت ترکیه و حاکمیت کمونال در روژآوا دچار بند بازی سیاسی کرده است. این بندبازی به گرایش راست، یعنی طرفدران تکیه کامل به دولت آمریکا در روژآوا، امکان داده تا مناسبات با این کشور را استراتژیک بخوانند. آنها این اظهار نظر ترامپ را هم به نفع خود تفسیر کردند که در تبلیغات انتخاباتیش گفت: "کردها جنگجویانی خوب هستند که نسبت به آمریکا وفادارند. پس باید از آنها استفاده (تاکید از نویسنده) کرد و مسلحشان نمود." طبعا کسی که این اظهار نظر را در دهان ترامپ گذاشته پیشمرگان کردستان عراق را مد نظر داشته است. در مقابل صاحبان گرایشی که رابطه با آمریکا را تاکتیکی میدانند دچار اینگونه خودفریبی ها نیستند.

دولت ترکیه معتقد است که (پ ی د) بخشی از (پ ک ک) و (ی پ گ) نیروی نظامی (ی پ د) می باشد و هر پیروزی نظامی آن سیستم کمونال در روژآوا را تقویت کرده و آثار الهامبخش آن در میان کردهای ترکیه محسوس تر خواهد شد. فرماندهان نظامی آمریکا که برای شکست داعش هیچ امکانی جز همکاری با (ی پ گ) ندارند در حال حاضر و طی عملیات هانمی توانند این ترس دولت ترکیه را به حساب آورند. به نظر می رسد دولت آمریکا بر این تصور است که پس از شکست داعش سیستم کمونال و (ی پ گ) این قابلیت را دارند که از درون انحطاط پیدا کنند و بارها این را به دولت ترکیه یادآوری کرده اند.

گرایشات:

همانطور که اشاره شد در برابر موقعیت و موضعگیریهای دولت آمریکا دو دیدگاه و گرایش در میان مسئولین و فرماندهان در روژآوا دیده میشود که میشود آنها را گرایش راست و چپ خواند. می شود گرایشی که رابطه با آمریکا را "تاکتیکی" ارزیابی میکند "چپ" نامید و گرایشی که این مناسبات را "استراتژیک" می پندارد "راست" خواند .

1 - صاحبان گرایش چپ، که شخصا از مسئولین و فعالین اصلی سیستم خود مدیریتی دموکراتیک می باشند، فعالانه از ارگان های حاکمیت مردمی، سازمان ها و سازمان دهی ها، اقدامات و موضعگیری های منتهی به تقویت ارگان های گوناگون کانتون ها دفاع میکنند. این گرایش از سیستم شورایی، از اقتصادی مختلط با اولویت بخشی بر اقتصاد تعاونی، از همکاری برابر اقلیت ها و همزیستی انسانی آنها با همدیگر، از برابری زنان و سایر دستاوردهای سیستم کمونال به طرزی جانانه دفاع کرده و در حهت تکامل و تقویت آن کوشیده و میکوشند. به عبارت درستتر علیرغم فشارهای جنایتکارانه دولت ترکیه، تضیقات حزب دموکراتیک کردستان عراق (پارتی)، کارشکنی های نیروهای انکسه، که پیرو (پارتی) هستند، و مخالفت کلیه دولت ها (از جمله آمریکا) با حاکمیت شورایی روژآوا، این سیستم به همت فعالین گرایش "چپ" و با اتکا به مردم سرپا مانده و پایه های آن و دانش و بینش ساکنان کردستان تقویت شده اند. گرایش چپ متعلق به کسانیست که ضمن تایید همکاری و ائتلاف تاکتیکی با آمریکا از یک زاویه ضد سرمایه داری و ضد امپریالیستی (به تعبیری که خود از آن دارند) میکوشند این گرایش را در سیستم خود مدیریتی تقویت کنند. این گرایش ضمن تایید پیوستن تاکتیکی (ی پ گ) به اتئلاف به رهبری آمریکا خواستار حفظ ارتباط بر پایه منافع سیستم شورایی با روسیه نیز می باشند. آنها اعتقادات خود راجع به ماهیت امپریالیستی آمریکا را علنا و یا از طریق عملکرد ها بیان می کنند. به عبارت روشنتر کسانیکه دارای مسئولیت های حساس نیستند بی محابا ماهیت آمریکا را مورد انتقاد قرار می دهند. نمونه این کسان فراوانند و من در پاورقی به چند نمونه تیپیک اشاره میکنم.(5)

اما صاحبان موقعیت های حساس در کانتون ها و "تف دم" ضمن بیان "معقول" تفاوت های منافع آمریکا و سیستم خود مدیریتی روژآوا و پای فشردن بر حفظ این مدیریت و تقویت و گسترده کردن آن از انتقاد صریح و علنی از آمریکا خودداری میکنند. آنها در همانحال از بیان اعتقادات خود پیرامون ماهیت دولت آمریکا (به شیوه ای قابل درک) و دفاع آشکار از حاکمیت شورایی کوتاه نمی آیند. برای نمونه به نکته زیر توجه کنید: صالح مسلم، رهبر مشترک حزب اتحاد دمکراتیک (PYD    ) در دوم سپتامبر 2015 با انستیتوی کردستان واشینگتن (WKI    )  مصاحبه ای انجام داد. در آنجا از وی نقل شد:

"آمریکا یک قدرت برترجهانی است که دمکراسی را در سراسر جهان تقویت میکند و سعی در ایجاد و گسترش آن در سراسر جهان دارد".

بهرام رحمانی در15 اوت 2016 نوشت (6):

"هنگامی که این مطلب را خواندم دچار شگفتی و نگرانی شدید شدم از اینرو، تلاش کردم با خود رفیق صالح تماس بگیرم. تا که امروز صبح     "دوشنبه 15 اوت" موفق شدم در روژاوا     (کردستان سوریه) با وی تماس بگیرم. جواب ایشان درباره این گفتگو،صریحا این بود که: "چنین گفتگویی نداشته و چنین نظری هم ندارد."

بیان صالح مسلم که تحریف شده بود به صورت زیر است: صالح مسلم در جواب: "پیغام شما به مردم آمریکا و دولتشان چیست؟"

گفته بود:

"پیغام من به دولت و مردم آمریکا این است که مردمان کردی در خاور میانه هستند که سعی در حفظ وجود خودشان و محکم کردن همان حقوق دمکراتیکی دارند که مردم آمریکا (تاکید از نویسنده است) به آن معتقدند. این مردم کرد قادر به پیروزی بر نیروهای تروریست و متعصبی شدند که ارزش های انسانی را تهدید میکردند." (7)

نمونه دیگر:

اِلدار خلیل، رهبر مشترک "تف دم Tev     Dem    " در مصاحبه با فهیم تاشتکین، که در تاریخ 15 مارس 2016 روی سایت (Rojava   Report) گذاشته شد راجع به مناسبات با دولت آمریکا مسایل قابل توجهی را بیان میکند که به آنها اشاره می شود:

"آمریکا مثل ما فکر نمی کند و خط سیاسی ما آنها را خوشحال نمی کند. آنها با ما راه آمده اند چون هیچ گروه سازمانیافته دیگری در سوریه سراغ ندارند (به آنها متکی شوند)."

"پارسال آمریکا میخواست ما به پیشمرگانی که بارزانی آموزش داده (منظور انکسه است. نویسنده) اجازه ورود به روژآوا بدهیم. رد کردیم."(8)

"ما برای خودمان کار میکنیم و نه هیچکس دیگری." (9)

نمونه دیگر:

آسیه عبدالله، رئیس مشترک (پ ی د) در گفتگو با زانیار عمرانی.(10)

اخیرا با آمریکا مذاکرات مستقیمی داشته اید که البته واکنش تند ترکیه را به همراه داشت. آمریکا پ.ک.ک را گروهی تروریستی می داند، رابطه شما با آمریکا چگونه است؟

آمریکا پ.ی.د را تروریست نمی داند. این هم البته رسما از سوی وزارت امور خارجه آن کشور اعلام شده است. بله درست است، دیدارهایی رسمی میان ما و آنها صورت گرفته است و این دیدارها در آینده هم ادامه خواهد داشت.

پس از این کمک ها، چنانچه طرف مقابل، مثلا آمریکا، درخواستی مطرح کند که با بنیان خودمدیریتی دموکراتیک شما در تناقض باشد، واکنش شما چه خواهد بود؟

مذاکره و دیدارهای ما با طرفهای مختلف بر مبنای مبارزه مشترک صورت می گیرد. اگر طرفی که با او وارد مذاکره می شویم بخواهد در امور سیاسی ما دخالت کند، این دیگر مذاکره نخواهد بود. در حال حاضر مبارزه ای مشترک علیه داعش در جریان است."

گرایش چپ در عرصه نظامی نیز خود را به عیان نشان می دهد. اینهم نمونه هایش:

فرماندهان عالی (ی پ گ) به پیروی از دستورات شورای نظامی 55 نفره اداره کننده آن در عملیات های نظامی تا آنجا که ممکن باشد تلاش میکنند اهداف خود را به طور مستقل عملی کنند. برای مثال وقتی حکومت ترکیه رفتن (ی پ گ) به غرب فرات را "عبور از خط قرمز" اعلام کرد. "نیروهای دموکراتیک سوریه"، که (ی پ گ) نیروی اصلی و سازمانده آنست، با نادیده گرفتن هشدار ترکیه در 26 دسامبر 2015 سد استراتژیک تشرین و سپس شهر تشرین در غرب فرات را از تصرف داعش خارج کردند و پس از آن به طرف شهر منبج حرکت نمودند. گریلاها در 12 آگوست 2016 (22 مرداد 95) پس از 73 روز نبرد شجاعانه شهر منبج را نیز از دست داعش خارج کردند. این بار جو بایدن، که برای تایید تجاوز ترکیه به سوریه به آنکارا سفر کرده بود، در تاریخ  24 آگوست شخصا به نیروهای دموکراتیک سوریه اخطار کرد که باید از منبج و غرب فرات خارج شده و به شرق رودخانه برگردند. اما نیروهای دموکراتیک سوریه و از جمله (ی پ گ) تا اتمام آموزش اعضای نیروهای مسلح تحت رهبری شورای شهر از خروج از منبج خودداری کردند، سپس به شرطی نیروهایشان را، سه ماه پس از اخطار، برای تقویت تصرف رقه فرستادند که آمریکا قول داد از حمله نیروهای متجاوز ترکیه و نیروی تحت سلطه آن یعنی "ارتش ازاد سوری" به منبج جلوگیری کنند. وقتی ارتش ترکیه به این قول پایبندی نشان نداد (ی پ گ) و نیروهای دموکراتیک سوریه یگان های خود را برای مقابله با متجاوزین برگردانند و آنها را به عقب راندند. (11) ارتش ترکیه پس از شکست در این عرصه تجاوزات خود را متوقف کرده است.

***

پاورقی ها:

(1) "یگان های مدافع خلق" یا "یه کینه کانی پاراستنی گه ل (ی پ گ)" نیروی نظامی مدافع روژآوا است. این نیرو در حال حاضر در هر سه کانتون جزیره، کوبانی و عفرین تحت امر وزارت دفاع کانتون ها قرار دارد. (ی پ گ) به عنوان یک چتر سازمانی قانونا تمام واحد های نظامی مربوط به زنان (ی پ ژ)، اقلیت ها و بریگاد بین المللی را پوشش می دهد. (ی پ گ) به طور ویژه به نیروهای مسلح مردان روژآوا نیز اطلاق می شود.

(2) Foreign relations of Rojava - From Wikipedia, the free encyclopedia

(3) Same: Deputy Spokesperson, Daily Press Briefing,

 November 7, 2016

(4) Foreign relations of Rojava

(5) الف: نه، این یک انقلاب واقعی است

 دیوید گریبر و پینار اوغونچ

ترجمه: شمال میرزا

Share on: Post on Facebook Facebook Add to your del.icio.us del.icio.us Digg this story Digg StumbleUpon StumbleUpon Twitter Twitter

  • ارسال به دوستان ارسال به دوستان
  • نسخه چاپی نسخه چاپی
  • نسخه ساده نسخه ساده

برچسب ها(Tag):

برچسبی برای این خبر وجود ندارد

ارزیابی این خبر

0